ẢNH HƯỞNG CỦA VĂN HÓA VIỆT NAM (CẤP ĐỘ CÁ NHÂN) ĐẾN HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC DOANH NGHIỆP NƯỚC NGOÀI TẠI VIỆT NAM

Bài tiểu luận chia thành 3 phần chính: Phần 1: Tìm hiểu về các cấp độ văn hoá, trong đó làm rõ cấp độ cá nhân Phần 2: Phân tích ảnh hưởng của văn hoá cấp cá nhân đến nội bộ doanh nghiệp

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

KHOA THƯƠNG MẠI-DU LỊCH-MARKETING

Đề tài: ẢNH HƯỞNG CỦA VĂN HÓA VIỆT NAM

(CẤP ĐỘ CÁ NHÂN) ĐẾN HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC DOANH NGHIỆP NƯỚC NGOÀI TẠI VIỆT NAM

LỜI MỞ ĐẦU

ăn hoá là một khái niệm mang nội hàm rộng với rất nhiều cách hiểu khácnhau, liên quan đến mọi mặt đời sống vật chất và tinh thần của con người.Văn hoá giúp phân biệt thành viên của nhóm con người này với nhóm conngười khác Vì vậy, ở những nhóm khác nhau, những cấp độ khác nhau, sẽ

có những khác biệt nhất định về văn hoá

Bài tiểu luận chia thành 3 phần chính:

Phần 1: Tìm hiểu về các cấp độ văn hoá, trong đó làm rõ cấp độ cá nhân

Phần 2: Phân tích ảnh hưởng của văn hoá cấp cá nhân đến nội bộ doanh nghiệp (sửdụng người lao động Việt Nam)

Phần 3: Phân tích ảnh hưởnng của văn hoá cấp cá nhân đến mối quan hệ bên ngoàidoanh nghiệp (đối tác người Việt Nam)

Mặc dù đã rất cố gắng tìm hiểu nhưng nhóm sẽ không tránh khỏi những sai sót.Kính mong nhận được những lời góp ý chân thành của Thầy dành cho nhóm

Chúng em xin chân thành cảm ơn Thầy!

1.2 Các cấp độ.

Cấp quốc gia

Thế giới hiện nay được chia thành khoảng 200 quốc gia So sánh văn hóa giữa cácquốc gia đã trở thành một phần của khoa học xã hội Văn hóa không đồng đều giữa cácquốc gia Các quốc gia như Brazil, Trung Quốc, Ấn Độ, Indonesia có những khu vực vănhóa khác nhau Nghiên cứu của Geert và những người khác đã chỉ ra rằng các nền văn hóaquốc gia khác nhau đặc biệt là ở các mức độ, thường là vô thức, các giá trị được tổ chứcbởi một phần lớn dân số Giá trị, trong trường hợp này, là "sở thích rộng rãi cho một nhànước về các vấn đề hơn những người khác" Điều này khác với nghĩa là "niềm tin đạo đứcyêu mến" thường được sử dụng, như trong "giá trị công ty" Nền văn hóa của các quốc giakhá ổn định theo thời gian Các giá trị văn hóa được bắt nguồn từ những giá trị vô thức,theo thời gian như các hình ảnh từ thủa nhỏ, các nghi lễ, nhân vật lịch sử

Cấp độ tổ chức

Văn hóa của tổ chức được xem là một nhận thức chỉ tồn tại trong một tổ chức chứkhông phải trong một cá nhân Vì vậy, các cá nhân có những nền tảng văn hóa, lối sống,nhận thức khác nhau, ở những vị trí làm việc khác nhau trong một tổ chức, có khuynhhướng hiển thị văn hóa tổ chức đó theo cùng một cách hoặc ít nhất có một mẫu sốchung. Văn hóa tổ chức được Geert phân biệt trong cùng một quốc gia hoặc các quốcgia Geert nghiên cứu đã chỉ ra rằng các nền văn hóa tổ chức khác nhau chủ yếu ở cấp độthực hành (biểu tượng, anh hùng và nghi lễ Theo Hofstede nền văn hóa tổ chức bắt nguồn

từ thực tiễn

Cấp độ cá nhân

Hofstede thừa nhận rằng kích thước văn hóa ông xác định, như văn hóa và giá trị,

là công trình xây dựng lý thuyết Chúng là những công cụ được sử dụng trong các ứngdụng thực tế Khái quát về văn hóa của một quốc gia là hữu ích nhưng chúng phải đượcnghiên cứu một cách có hướng dẫn Chiều kích văn hóa của Hofstede cho phép ngườidùng phân biệt quốc gia, nhưng không phải là về sự khác nhau giữa các thành viên của xãhội Họ không nhất thiết phải xác định tính cá nhân Điểm quốc gia không nên được hiểu

là xác định cho các cá nhân Ví dụ, một người Nhật Bản có thể rất thoải mái trong việcthay đổi tình huống trong khi trung bình, người dân Nhật Bản tránh né sự không chắcchắn Vẫn còn có những trường hợp ngoại lệ Lý thuyết Hofstede có thể được đối chiếuvới chiều tương đương của nó ở cấp độ cá nhân: các lý thuyết đặc điểm về tính cách conngười

Các biến thể trên các loại hình tập thể, cá nhân đã được đề xuất (Triandis năm1995; Gouveia và Ros, 2000) Tự thể hiện và gia tăng chủ nghĩa cá nhân với tăng trưởngkinh tế (Inglehart, 1997), độc lập với bất kỳ nền văn hóa, và họ rất quan trọng trong quầnthể nhỏ phải đối mặt với sự cạnh tranh bên ngoài đối với các nguồn tài nguyên Cá nhânđược hưởng ở vị trí quyền lực ôm tự chủ ngay cả khi họ sống trong một nền văn hóa "tậpthể" Cũng giống như các chỉ số sức mạnh, các cuộc điều tra cá nhân và tập thể phân táncác nước theo mô hình kinh tế và nhân khẩu học dự đoán (Triandis, 2004), vì vậy họ cóthể không thực sự thông báo cho chúng tôi tại tất cả về bất kỳ động tổ chức đặc biệt, cũngkhông thông báo về sự thay đổi tổ chức và cá nhân trong hoàn cảnh kinh tế xã hội tương

tự Tổng hợp cá nhân cần cẩn thận tách từ nước tổng hợp (Smith et al., 2008) Trong khi

đó, cá nhân là đối tượng cơ bản của phân tích tâm lý (Smith, 2004), công tác xã hội củacác cá nhân và sự tương tác của họ với xã hội là một vấn đề cần được nghiên cứu ở cấp độgia đình, đồng nghiệp, khu dân cư, trường học, thành phố, và các quốc gia đều có riêngcủa mình dấu ấn của nền văn hóa thống kê (Smith, 2004) S Schwartz kiểm soát dữ liệugiá trị của mình với GNP và chỉ số xã hội, dẫn đến đề nghị của ông về cá nhân và quốc giachỉ số phân biệt các giá trị chia thành từng nhóm (Schwartz, 1992; 1994) để so sánh xuyên

văn hóa Các giả định "đẳng cấu của các cấu trúc" đã được trung tâm để quyết định cách

sử dụng và hiểu về văn hóa trong các ngành khoa học quản lý (Van de Vijver et al 2008;.Fischer, 2009) Vì không có cá nhân có thể tạo / cô trình diễn thuyết và ý thức làm củamình trong sự cô lập với phần còn lại của xã hội, cá nhân là ứng cử viên nghèo cho vănhóa có ý nghĩa định Phê bình hậu hiện đại bác bỏ khả năng của bất kỳ cá nhân tự quyếtđịnh vì đơn nhất, tự cá nhân là một ảo tưởng của xã hội hiện đại bằng chứng là bản saocần thiết và mô phỏng bằng ngôn ngữ và hành vi của các cá nhân tham gia vào để duy trìthành viên trong xã hội bất kỳ (Baudrillard, 1983; Alvesson & Deetz, 2006)

2.Văn hóa cá nhân.

Nếu việc nghiên cứu văn hóa ở cấp độ cấp quốc gia thường đi với dạng nghiên cứu chủ yếu là so sánh thì việc nghiên cứu văn hóa cấp độ cá nhân lại đi với dạng nghiên cứu văn hóa dạng văn hóa ảnh hưởng như thế nào lên cảm nhận của con người tiếp xúc với nền văn hóa đó

2.1 Các chiều của văn hóa

Khoảng Cách Quyền Lực (Power Distance)

Chiều văn hóa này liên quan đến mức độ bình đẳng / bất bình đẳng giữa người vớingười trong một xã hội bất kỳ nào đó

Một quốc gia có điểm Khoảng Cách Quyền Lực lớn sẽ CHẤP NHẬN và kéo dài sự bấtbình đẳng giữa người và người Một ví dụ về xã hội như vậy sẽ là một tháp quyền lực cao

và nhọn; và việc một người di chuyển từ chân tháp lên đỉnh tháp sẽ rất khó khăn và hạnchế

Trong xã hội mà Khoảng Cách Quyền Lực là lớn, thì nhân dân sẽ ngoan ngoãnphục tùng lãnh đạo, nhân viên làm theo lời sếp, học sinh răm rắp nghe theo thầy cô, concái không dám cãi cha mẹ - bởi họ coi đó là bổn phận, là điều đương nhiên Sự phân chiađẳng cấp rất rõ ràng Việc một người ở đẳng cấp thấp chuyển lên đăng cấp cao hơn là khókhăn (có thể hiểu như "con vua thì lại làm vua, con sãi ở chùa lại quét lá đa")

Hình 1: Kim tự tháp Khoảng Cách Quyền Lực

Một quốc gia đạt điểm thấp trong chiều Khoảng Cách Quyền Lực sẽ không nhấnmạnh vào sự khác biệt giữa người và người về vị trí xã hội, về quyền lực, hay về của cải.Bình đẳng được coi như một mục đích chung của cả xã hội và việc một cá nhân từ đáytháp quyền lực leo lên đỉnh là chuyện bình thường Một người dân có thể nói chuyện bìnhthường với tổng thống, nhân viên có thể thẳng thắn nói suy nghĩ của mình với sếp, con cái

có thể tranh luận thoải mái và được nhìn nhận như người lớn có suy nghĩ độc lập trongmắt của cha mẹ

Các quốc gia có điểm Khoảng Cách Quyền Lực thấp như Úc, Bắc Âu, Mỹ, Anhv.v thường theo thể chế dân chủ Các quốc gia mà Khoảng Cách Quyền Lực cao nhưMalaysia, Slovakia, Việt Nam v.v thường chấp nhận độc tài hoặc các thể chế mang tínhmệnh lệnh

Chủ nghĩa Cá Nhân (Individualism)

Chiều văn hóa này liên quan đến mức độ mà một xã hội chấp nhận chủ nghĩa cánhân, hay yêu cầu mọi người phải sống vì tập thể Anh, Mỹ và Úc là các nền văn hóa ChủNghĩa Cá Nhân cao nhất, còn Châu Mỹ Latin là nơi theo chủ nghĩa Tập Thể nhất

Một quốc gia có điểm cao về Chủ nghĩa Cá Nhân có nghĩa là mỗi cá nhân và các quyền cánhân được tôn trọng Trong xã hội đề cao chủ nghĩa cá nhân, mối liên hệ giữa các cá nhânthường lỏng lẻo: Anh A chị B chỉ chăm lo cho cuộc sống của mình và của gia đình gầngũi nhất với mình, anh/ chị ta có thể lựa chọn tham gia một cộng đồng nào đó, nhưng cũng

có thể thoải mái từ bỏ - nếu thích

Ngược lại, tại các quốc gia có điểm thấp về Chủ Nghĩa Cá Nhân, con người từ khisinh ra đã buộc phải hòa nhập vào một cộng đồng rộng lớn hơn, thường là tập hợp của cácgia đình (với cô, chú, bác và ông bà v.v ) Cộng đồng này sẽ bảo vệ họ những khi khókhăn, nhưng đổi lại họ phải trung thành với cộng đồng mà không được quyền thắc mắc.Trong cộng đồng như thế, thành viên của nó thường phải theo đuổi cái gọi là trách nhiệmvới cộng đồng (thể diện dòng họ, thể diện hàng xóm láng giềng, v.v )

Tránh Rủi ro (Uncertainty Avoidance)

Chiều văn hóa này nói lên mức độ sẵn sàng chấp nhận những thay đổi, những điềumới mẻ của một cộng đồng

Một quốc gia có điểm số cao về Tránh Rủi ro sẽ không sẵn sàng chấp nhận nhữngđiều mới lạ, những thay đổi mà họ chưa từng trải nghiệm Kết quả là những xã hội như thếthường sống bằng truyền thống, bằng các luật định và suy nghĩ do người xưa để lại Các tưtưởng mới thường khó khăn khi xâm nhập vào quốc gia có điểm số Tránh Rủi ro cao

Một quốc gia có điểm số thấp về Tránh Rủi ro sẽ không quan tâm lắm đến rủi ro vànhững điều không lường trước được Họ sẵn sàng chấp nhận thay đổi và thử nghiệm.Trong xã hội như thế, các giá trị được coi là truyền thống sẽ thay đổi thường xuyên, và ít

gò bó bởi các luật định trước

Nam Tính (Masculinity)

Chiều văn hóa này nói lên mức độ xã hội chấp nhận hay không chấp nhận quyềnlực truyền thống của người đàn ông trong xã hội.

Điểm Nam Tính cao chỉ ra quốc gia đó phân biệt giới tính Trong các xã hội nhưthế, đàn ông có xu hướng thống trị trong phần lớn cấu trúc quyền lực gia đình và xã hội.Điểm Nam Tính thấp chỉ ra xã hội chấp nhận nam nữ bình quyền Trong xã hội như thế,phụ nữ được đối xử bình đẳng với nam giới trong mọi khía cạnh

Định h ướng tương lai (Long-term orientatio n)

Chiều Hướng tương lai mô tả cách nhìn của một xã hội là hướng tương lai, haysống chỉ hướng vào quá khứ và hiện tại Trong xã hội hướng tương lai (long-termorientation), người ta sẽ quý trọng sự bền bỉ (hay kiên nhẫn, bền chí), thích tiết kiệm, sắpxếp các mối quan hệ theo thân phận hay đẳng cấp xã hội, có khái niệm về "xấu hổ" Nóicách khác, các cá nhân trong xã hội hướng tương lai luôn lo lắng tương lai của mình sẽ vềđâu, họ tiết kiệm chi tiêu để dành dụm cho những lúc trái nắng trở trời hay về già, họtrông đợi việc kiên gan sẽ đem lại thành công trong tương lai Xã hội Hướng tương laicũng coi trọng "kết quả cuối cùng" (virtue) hơn là "sự thật" (truth), họ thường lấy kết quảbiện hộ cho phương tiện Trung Quốc, Nhật Bản và các nước Châu Á đạt điểm rất cao vềchiều này

Ngược lại, xã hội hướng hiện tại và quá khứ thường thích hưởng thụ, trưng diệncho bằng bạn bằng bè hơn là dành dụm Người trong xã hội hướng hiện tại nhấn mạnh vàokết quả tức thời, thay vì trông đợi vào sự kiên nhẫn Quan hệ xã hội mang tính xòngphẳng, ngang hàng, không phụ thuộc vào thân phận hay đẳng cấp Họ coi trọng "sự thật"(truth) hơn là "kết quả cuối cùng" (virtue), do đó thường làm điều [mà họ cho là] đúng tạithời điểm hiện tại, thay vì băn khoăn về kết quả trong tương lai Mỹ và Châu Âu có điểmthấp ở chiều này

Nhìn vào đặc tính văn hóa Việt nam

Việt Nam có một nền văn hóa nông nghiệp lâu đời cả ngàn năm nay Người Việt

nói chung thân thiện và siêng năng Người ở miền Bắc được coi là nhạy cảm về chính trị,

chăm chỉ và luôn tìm cách tránh rủi ro Người miền Bắc ảnh hưởng rất lớn bởi văn hóa

Trung Quốc, do hơn 1000 năm dưới sự đô hộ của phong kiến Trung Quốc Thêm vào đó,

Việt Nam và Trung Quốc đã đi chung con đường XHCN trong nhiều thập niên Quá trình

lịch sử và sự gần gũi về mặt địa lý khiến người Việt chia sẻ nhiều đặc tính văn hóa và kinh

doanh của hàng xóm Trung Quốc Theo như đánh giá của giáo sư Hofsted (vào năm

1980), văn hóa Việt Nam thuộc loại khoảng cách quyền lực cao,có xu hướng theo chủ

nghĩa tập thể, chỉ số tránh thay đổi ở mức trung bình

Bảng 1: Điểm cho 5 chiều văn hóa của một số quốc gia tiêu biểu, trong đó có Việt

Quốc gia Khoảng cách

Quyền lực

Chủ nghĩa

Cá nhân

Nam tính

Tránh Rủi ro

Định hướng Tương lai

Đặc tính Khoảng cách quyền lực lớn thể hiện trong đời sống thường ngày của

người Việt, cũng như trong công việc Trong gia đình, con trai và con gái phải tuân lời của

cha mẹ Trong tổ chức, có thể thấy rõ mối quan hệ kiểu sếp - nhân viên có sự phân biệt

đẳng cấp Giữa những nhà lãnh đạo và quần chúng cũng có một khoảng cách biệt rất xa

Chủ nghĩa tập thể cũng đã tồn tại từ lâu đời ở Việt Nam Nó được đặc trưng bởi hệthống lề lối xã hội chặt chẽ và các cộng đồng tự vận hành Những người trong nhóm trôngcậy vào việc cả nhóm bảo vệ và che chở cho mình, và đảm bảo cuộc sống không rủi rocho họ, và trả lại là họ sẽ trung thành tuyệt đối Người Việt đặt nặng vấn đề sống hòa hợp

và tránh làm mất mặt người khác Trong xung đột, họ muốn giải pháp hai bên cùng có đạtkết quả Một đặc tính quan trọng của xã hội Việt là không dám nói thẳng, bởi họ coi đó làviệc làm mất mặt người khác Bù lại, người Việt có khiếu hài hước, và thường sử dụngnhững chuyện tếu táo để nói ra lòng mình

Văn hóa Việt Nam thể hiện sự tránh thay đổi ở mức độ trung bình Mọi người trong

xã hội có cảm giác bị đe dọa bởi các tình huống không rõ ràng (hay không biết trước kếtquả), và cố gắn tránh những tình huống như thế bằng cách tìm công việc ổn định, thiết lậpcác luật lệ chặt chẽ và tránh những ý tưởng và hành vi mang tính đột biến Người Việt,đặc biệt là miền Bắc, tương đối ngại thay đổi môi trường sống Đây cũng là một trở ngạicho việc xâm nhập của các tư tưởng mới, khác lạ so với tư tưởng cũ vốn thống trị Thayđổi thể chế chính trị cũng gặp khó khăn, trừ khi có những biến động kinh tế - xã hội rấtlớn khiến thể chế cũ không thể tồn tại

5 Hay thanh minh

II Ưa hài hòa

1 Tùy tiện

2 Thiếu truyền thống pháp luật

3 Bệnh “trên bảo dưới không nghe”

II ẢNH HƯỞNG CỦA VĂN HÓA VIỆT NAM (CẤP ĐỘ CÁ NHÂN) ĐẾN DOANH NGHIỆP NƯỚC NGOÀI HOẠT ĐỘNG Ở VIỆT NAM.

1. Doanh nghiệp sử dụng lao động là người Việt Nam

1.1 Cấu trúc doanh nghiệp

Văn hóa cấp độ cá nhân biểu hiện ở các yếu tố: đặc tính tiểu sử, khả năng, tínhcách, học tập, mục tiêu sống của mỗi bản thân

Cơ cấu tổ chức trong doanh nghiệp nói chung bao gồm:

+ Chuyên môn hóa ( xác định những nhiệm vụ cụ thể và phân chia chúng cho các cá nhân,phòng ban)

+ Tiêu chuẩn hóa (phân chia các công viêc cần thiết mà nhân viên phải làm trong quá trìnhthực hiện công việc của mình)

+ Phối hợp ( những thủ tục hợp nhất của các cá nhân, phòng ban với nhau để hoàn thànhcông việc thể hiện cấp bậc quản trị)

+ Quyền hành (được sử dụng để cấp trên giao cho cấp dưới gắn liền với trách nhiệm đểgia tăng quyền lực thực hiện công việc )

Trong trường hợp này ta xét về 4 tiêu chí quan trọng trong hoạt động doanh nghiệp

đó là: khoảng cách quyền uy, mối quan hệ giữa cá nhân và cộng đồng, nam quyền/ nữquyền, mức độ xu hướng dài hạn/ ngắn hạn tác động đến CƠ CẤU TỔ CHỨC DOANHNGHIỆP

Khoảng Cách Quyền Lực (Power Distance)

Việt Nam được đánh giá là nước có khoảng cách quyền uy khá lớn, tàn dư của chế

độ phong kiến vẫn còn trong thói quen, nếp nghĩ Ví dụ, ngày nay vẫn còn nhiều người có

xu hướng “ôm mộng làm quan” Quan ở những nước mới công nghiệp hóa thường cónhiều quyền và có xu hướng tập trung tập trung quyền lực Như vậy khả năng làm việcnhóm sẽ kém đi Đặc điểm này có thể sẽ là trở ngại khi muốn xây dựng văn hóa doanh

nghiệp theo hướng huy động sự tham gia của mọi thành viên, việc phân chia các nhiệm vụ

vì thế có thể không công bằng với người này, người kia, không có tính đồng nhất trongphân chia công việc

Ví dụ như trong cơ cấu tổ chức có chuyên môn hóa theo chức năng thì khoảng cáchquyền uy tốt cho việc chuyên môn hóa các kĩ năng, giảm thiểu các nguồn lực, tuy nhiên vềthì cấp trên và cấp dưới ít có chia sẻ kinh nghiệm cho nhau Như nếu phân chia công việcthì giao việc chuyên cho một đối tượng hoặc một nhóm đối tượng rất nhỏ, khó có thể phâncho nhóm lớn vì kĩ năng làm việc nhóm của người Việt Nam khá kém và ít hiệu quả

Việc phối hợp trong thực hiện phân công công việc trong tổ chức thường theonguyên tắc thống nhất mệnh lệnh trong khi ở nước ngoài thì nguyên tắc chuỗi mệnh lệnh(nhiệm vụ phân từ cao xuống thấp một cách rõ ràng) và tầm hạn quản trị ( giới hạn mộtnhà quản trị với một số lượng nhân viên nhất định) Ví dụ các công ty nước ngoài tại ViệtNam thường có một nhiệm vụ từ trên đưa xuống và cấp dưới thực hiện hơn là để họ tự đưa

ra chiến lược Cơ quan quản lí doanh nghiệp nước ngoải thường nhiều tầng đi liền với hệthống trực tuyến và quản lí quan liêu chặt chẽ hơn với các quy định về giờ giấc đi làm, sốlượng nhân viên

Chủ nghĩa Cá Nhân (Individualism)

Mức độ đề cao vai trò cá nhân hay vai trò cộng đồng trong văn hóa các dân tộc rấtkhác nhau Nước Mỹ đứng đầu trong nhóm các nước đề cao giá trị cá nhân Việt Namthuộc nhóm nước đề cao giá trị cộng đồng Đặc biệt trong các cuộc chiến tranh, trongchống lũ lụt sự cố kết cộng đồng được xem là một giá trị của văn hóa truyền thống củaViệt Nam Trong nền văn hóa này mỗi con người đều thuộc về một cộng đồng trong xãhội

Đặc điểm đề cao giá trị cộng đồng sẽ có ảnh hưởng sâu sắc mô hình văn hóa doanhnghiệp Quan hệ trong ngoài của doanh nghiệp thường chịu ảnh hưởng của thân tộc, dòng

họ, trên dưới Doanh nghiệp nước ngoài ở Việt Nam tình trạng đó có thể ít, tuy nhiên, bộmáy hoạt động vẫn chủ yếu là người Việt Nam do đó sẽ không thể tránh khỏi tình trạng vềcấp bậc quản trị trong doanh nghiệp sẽ có khuynh hướng quen biết hoặc trong quá trìnhtuyển dụng phần đa là do quen biết ảnh hưởng lớn đến việc chuyên môn hóa và tiêuchuẩn hóa ( năng lực có thê không tốt tuy nhiên vẫn được nhận vào một công ty) Ví dụnhư trong quá trình nộp hồ sơ xin đi phỏng vấn thì nếu có người quen biết trong công tythì bạn có thể được ưu tiên hơn để được chọn vào phỏng vấn.

Môi trường văn hóa đề cao cái cộng đồng sẽ khiến các thành viên trong doanhnghiệp trước khi nói gì, làm gì thường phải trông trước trông sau để cái điều mình nói, cáiviệc mình làm không khác với mọi người Do đó, những người có cá tính, thích tìm tòithường phải tự đõi gọt mình cho vừa với khuôn khổ của cộng đồng mà họ là thành viêntrong đó Trong khi hầu hết doanh ngiệp nước ngoài có xu hướng đề cao vai trò cá nhânthì giá trị xã hội dựa trên cơ sở tính cá nhân rất cao; thường coi quản lý doanh nghiệp làquản lý cá nhân, tôn trọng cá tính - đặc điểm riêng của cá nhân Vì vậy trong cơ cấu tổchức của doanh nghiệp nước ngoài tại Việt Nam họ thường thúc đẩy sự sáng tạo bằngcách phân chia các phòng ban nhỏ hơn, phần thưởng lớn cho các sáng tạo có công và một

số công việc đào tạo khả năng làm việc nhóm hơn cho từng bộ phận

Trong một môi trường thiên về khoảng cách quyền uy, thiên về cộng đồng như ởViệt Nam thì cần có những yêu cầu khắt khe, bằng sức ép của văn hóa doanh nghiệp, từ

đó thay đổi nề nếp làm việc trong nhân viên Hầu như các quy định của các công ty nướcngoài rất khắt khe ( ví dụ ở công ty Nhật Bản yêu cầu đúng giờ giấc, công ty Mỹ yêu cầu

về mức độ hoàn thành công việc ), hình thức xử phạt cao sẽ dẫn đến tạo ra nề nếp hơntránh thói quen “giờ cao su”, làm việc thiếu nghiêm túc của một bộ phần không nhỏ ngườiViệt Nam

Nam Tính (Masculinity)

Chỉ số này của Việt Nam được đánh giá ở mức trung bình thấp, có nghĩa, dườngnhư mang yếu tố của “nữ quyền” hơn của “nam quyền” Truyền thống của văn hóa ViệtNam theo xu hướng khiêm tốn và nhường nhịn Hầu hết khi cấp trên yêu cầu nhưng cấpdưới không dám góp ý, làm theo khuôn mẫu dẫn đến nhiều hậu quả xấu sau này.

Các công ty Nhật, Anh, Mỹ hay thậm chí Trung Quốc, Ấn Độ… chú trọng nhiềuvào cạnh tranh và hiệu quả, do vậy họ có khuynh hướng đào tạo đội ngũ nhân viên có tínhđôc lập, linh động cao, tinh thần phản biện, làm việc trong môi trường năng đa năng Đểphục vụ cho mục đích đó, họ thường cử những người có tiềm năng đi học ở những nơikhác hoặc ở nước ngoài để trau dồi hơn các kĩ năng làm việc theo phương thức của họ

Cạnh đó, việc coi trọng cấp bậc giữa lãnh đạo và nhân viên, giữa người nhiều tuổi

có kinh nghiệm và người trẻ tuổi có thời gian công tác ít hơn, địa vị xã hội, và uy tín cánhân của lãnh đạo dường như bao trùm mọi mặt cũng là xu hướng của văn hóa Việt Nam

Để khắc phục xu hướng này, các công ty nước ngoài cũng có ứng tuyển những người trẻtuổi vào các vị cao nếu họ có tiềm lực, và đào tạo tạo thêm cho họ để dần hình thành kinhnghiệm

Hướng tương lai(Long-term orientation)

Cũng như một số nước Hong Kong, Nhật Bản và vài nước châu Á khác chịu ảnhhưởng triết lý Khổng tử của Trung Quốc cho rằng: sự ổn định là dựa trên sự tôn trọng tôn

ti trật tự của xã hội, và nó cũng đi vào nề nếp doanh nghiệp làm sao để cơ cấu ổn định, tư

đó hoạt động của doanh nghiệp mới đi vào nề nếp, vững bền Mặt khác, các công typhương tây thì có coi trọng sự đổi mới, tuy nhiên phải với thái độ làm việc nghiêm túc

Tuy nhiên đặc điểm này hiện cũng đang bị thử thách do Việt Nam hiện chịu tácđộng mạnh của văn hóa tiêu dùng từ bên ngoài xâm nhập thông qua công nghệ thông tin,thương mại và sự yếu kém trong năng lực thể hiện tượng chụp giật, thiếu ổn định, ítquan tâm đến đạo đức đang là “vấn đề" trong nhiều hoạt động của Việt Nam Việc chạytheo lợi ích cá nhân, thích thay đổi, không giữ chữ tín khiến cho nguồn nhân lực khôngđược ổn định Đối với nguồn nhân lực mới ra trường, chưa có kinh nghiệm thì cơ hội pháttriển tại các công ty nước ngoài khá ít, họ cần phải qua một thời gian thử thách tuy nhiên