Phát hiện, tuyển chọn và bồi dưỡng học sinh giỏi trường Trung học cơ sở_SKKN loại A cấp tỉnh

Chính vì vậy, bên cạnh việc nâng cao chất lượng giáo dục đại trà thì việc phát hiện, tuyển chọn và bồi dưỡng học sinh giỏi đang được là mối quan tâm hàng đầu trong hệ thống giáo dục phổ

là 80% trí thông minh cộng với 20% là mồ hôi và nước mắt” nhưng số người

sinh ra mang trong mình một trí thông minh, một tài năng kiệt xuất chiếm tỉ lệ rất nhỏ trong số những con người thông minh và tài năng Vì thế, ta có thể khẳng định nhân tài do sự khổ luyện mà có và nhà trường là cái nôi đầu tiên phát hiện, nâng đỡ, bồi dưỡng những tài năng, những nhân tài của đất nước Sự ươm mầm, khổ luyện để phát triển nhân tài ấy trong thời đại nào cũng phải gắn với nhà trường, với môi trường giáo dục lành mạnh, với người thầy, người cô đáng kính, tận tụy ngày đêm hun đúc, chăm lo cho thế hệ trẻ vì một ngày mai tươi sáng hơn

Chúng ta đang sống và làm việc trong thời đại công nghiệp hoá, hiện đại hoá, thời đại của khoa học công nghệ thông tin và hội nhập và chúng ta cũng từng ngày chứng kiến sự thay đổi, phát triển liên tục, không ngừng của đất nước Vấn đề cấp thiết đặt ra là giáo dục đào tạo phải góp phần tạo nên một thế hệ người có tri thức, có đạo đức, có bản lĩnh trung thực, có tư duy phê phán, sáng tạo, có kỹ năng sống, kỹ năng giải quyết vấn đề và kỹ năng nghề nghiệp để làm việc hiệu quả trong môi trường toàn cầu hoá vừa hợp tác vừa cạnh tranh để có thể đáp ứng được những sự thay đổi đó

So với yêu cầu phát triển của đất nước và thời kỳ mới, chất lượng giáo dục của ta còn thấp Sự phát triển quy mô giáo dục ở các cấp học, ngành nghề và trình

độ đào tạo trong những năm qua đã đáp ứng tốt hơn nhu cầu học tập của nhân dân

nhưng chất lượng giáo dục chưa đáp ứng được nhu cầu phát triển kinh tế xã hội của đất nước và còn thấp so với trình độ của các nước tiên tiến trong khu vực và trên thế giới Điều này đòi hỏi phải có những thay đổi căn bản về giáo dục từ nội dung, phương pháp dạy học đến việc xây dựng những môi trường giáo dục lành mạnh và thuận lợi, giúp người học có thể chủ động, tích cực, kiến tạo kiến thức, phát triển kỹ năng và vận dụng những điều đã học vào cuộc sống

Có thể nói, vấn đề nâng cao chất lượng giáo dục đã trở thành một vấn đề được toàn xã hội quan tâm Để đánh giá chất lượng dạy và học ở các trường phổ thông, một trong những tiêu trí được ngành giáo dục đặc biệt coi trọng đó là số lượng và chất lượng học sinh giỏi hằng năm của nhà trường Chính vì vậy, bên cạnh việc nâng cao chất lượng giáo dục đại trà thì việc phát hiện, tuyển chọn và bồi dưỡng học sinh giỏi đang được là mối quan tâm hàng đầu trong hệ thống giáo dục phổ thông trong đó có bậc học Trung học cơ sở

Với những lý do trên, là một cán bộ chuyên môn bậc Trung học cơ sở - Phòng Giáo dục và Đào tạo, tôi quyết định chọn đề tài nghiên cứu về thực trạng và tìm ra giải pháp chỉ đạo công tác phát hiện, tuyển chọn và bồi dưỡng học sinh giỏi trường Trung học cơ sở làm đề tài nghiên cứu với mong muốn có thể áp dụng để nâng cao chất lượng giáo dục mũi nhọn của huyện nhà

II - PHẠM VI VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU:

1 Phạm vi nghiên cứu

Phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi ở 15 trường Trung học cơ sở thuộc Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Than Uyên, tỉnh Lai Châu quản lý

2 Đối tượng nghiên cứu

Nghiên cứu giải pháp chỉ đạo việc phát hiện, tuyển chọn và bồi dưỡng học sinh giỏi

III - MỤC ĐÍCH VÀ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU:

Nghiên cứu đề tài nhằm tìm ra các giải pháp chỉ đạo công tác phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi ở 15 trường Trung học cơ sở thuộc phạm vi quản lý của Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Than Uyên, tỉnh Lai Châu trong giai đoạn hiện nay, đồng thời nâng cao chất lượng học sinh giỏi trong toàn huyện

IV - ĐIỂM MỚI TRONG KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU:

Công tác phát hiện, tuyển chọn và bồi dưỡng học sinh giỏi chưa được lựa chọn áp dụng tại huyện Than Uyên với phương pháp tiến hành từng bước, từ dễ đến khó, từ thấp đến cao và từ đơn giản đến phức tạp, chủ yếu tập trung vào các đối tượng đầu cấp để bồi dưỡng đi lên làm nền tảng vững chắc cho mục tiêu chất lượng học sinh giỏi của huyện

Việc phát hiện, tuyển chọn và bồi dưỡng học sinh giỏi được áp dụng hiệu quả trong công tác chỉ đạo, bồi dưỡng học sinh giỏi, góp phần duy trì và nâng cao chất lượng học sinh giỏi của huyện Than Uyên

B - PHẦN GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

I - CƠ SỞ LÝ LUẬN:

1 Cơ sở lý luận và cơ sở pháp lý của công tác phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi

1.1 Quan niệm về học sinh giỏi

Theo quan niệm truyền thống của lịch sử dân tộc cũng như lịch sử nhân

loại về “Đức và Tài”, học sinh giỏi là những học sinh thông minh có trí tuệ phát

triển, có một số phẩm chất nổi bật, giàu tính sáng tạo, có đầu óc tư duy, tưởng tượng phong phú và có một hoặc một số năng lực chuyên biệt nổi trội (năng khiếu)

Đặc trưng, biểu hiện cơ bản của học sinh giỏi, học sinh năng khiếu là: + Có đầu óc phê phán, nhận định, xem xét vấn đề ở nhiều khía cạnh khác nhau

+ Có suy nghĩ độc lập không lệ thuộc vào suy nghĩ của người khác

+ Nhạy cảm phát hiện mâu thuẫn, phát hiện vấn đề

Như vậy, học sinh giỏi trước hết phải có phẩm chất bẩm sinh do di truyền

để lại; đó là tiền đề, là cơ sở để phát triển thành tài năng Những đối tượng này sớm được phát hiện và bồi dưỡng một cách hệ thống và đúng hướng chắc chắn

sẽ trở thành những học sinh giỏi, thành những công dân có ích cho xã hội, cho đất nước Bởi vậy, việc phát hiện sớm và bồi dưỡng kịp thời những học sinh có

tư chất, có trí tuệ ở các bậc học nói chung và bậc Trung học cơ sở nói riêng là việc làm tất yếu và hết sức cần thiết Ở lứa tuổi này, nếu không được phát hiện kịp thời và bồi dưỡng đúng hướng thì tài năng sẽ dần bị thui chột, phát triển chậm hoặc không có cơ hội phát triển

Ông cha ta có câu “Một người biết lo bằng cả kho người biết làm”, người

biết lo ở đây chính là người tài, người giỏi Thật vậy, nhân tài là những người có

sự nhạy cảm, phát hiện vấn đề cao, nắm bắt được quy luật, dự báo trước được tình hình nên sớm nhìn ra nhu cầu nhân lực trong tương lai, nhờ đó chủ động

được việc đào tạo nhân lực cho tương lai và cũng chỉ có người tài mới biết tổ chức nền giáo dục sao cho hiệu quả nhất để nâng cao dân trí, dân trí càng cao thì càng thuận lợi cho việc tuyển chọn, đào tạo nhân lực, đồng thời dân trí càng cao thì càng phát hiện được nhiều nhân tài

1.2 Quan niệm về bồi dưỡng học sinh giỏi

Bồi dưỡng học sinh giỏi là:

+ Bồi dưỡng trí thông minh: năng lực tư duy, suy luận, giải quyết vấn đề linh hoạt

+ Bồi dưỡng óc sáng tạo: tư duy độc lập, không dập khuôn, phát hiện quy luật, tìm tòi giải pháp mới

+ Bồi dưỡng một số phẩm chất khác: lòng ham hiểu biết, khám phá, say mê học tập

Như vậy, công tác bồi dưỡng học sinh giỏi là dưới sự tổ chức và điều khiển của người thầy, học sinh được lĩnh hội tri thức khoa học tiên tiến một cách tốt nhất, giúp cho trí tuệ của các em phát trển nhanh, hiệu quả, toàn diện nhất (cả tài và đức) Muốn làm được điều ấy, đòi hỏi người thầy không chỉ đơn thuần chỉ có nhiều tri thức, hiểu rộng, biết sâu và truyền đạt cho học sinh tất cả những

gì thầy có mà thầy phải nắm được tâm tư nguyện vọng của học sinh, biết được học sinh mình cần gì, mong muốn gì và nên dạy cái gì trước, cái gì sau và quan trọng là dạy cho học sinh biết cách nhận biết, lĩnh hội và phát triển tri thức chứ

không nên nhồi nhét kiến thức khiến cho học sinh có cảm giác “sợ học” Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng đã lưu ý trong cách dạy học đó là: “Áp dụng phương pháp hiện đại, bồi dưỡng cho học sinh năng lực tư duy sáng tạo, năng lực giải quyết vấn đề” Rõ ràng, muốn dạy được học sinh giỏi trước hết người thầy phải

giỏi và dạy giỏi

Muốn dạy giỏi, trước hết người thầy phải nắm vững lý luận dạy học, nắm vững các phương pháp dạy học đặc trưng của bộ môn, đặc biệt là hiểu rõ đặc điểm tâm lý của học sinh, có trình độ chuyên môn nghiệp vụ vững vàng, có lý

tưởng nghề nghiệp, làm việc với tất cả lương tâm và trách nhiệm của mình Có như vậy, thầy mới có thể đáp ứng đầy đủ các yêu cầu nhận thức của học sinh trong quá trình dạy và bồi dưỡng năng lực cho các em

Thầy dạy giỏi là biết cách dạy cho học sinh sáng tạo trong tự học, biết men theo hứng thú, kích thích tính tò mò, lòng ham hiểu biết ở các em; nói cách khác, thầy giáo dạy giỏi là trong mỗi bài dạy luôn đặt câu hỏi cho mình: dạy cái gì? dạy như thế nào? dạy bằng cách nào? để học sinh tiếp thu nắm kiến thức một cách dễ nhất, nhanh nhất, sâu nhất và hiệu quả nhất Chúng ta biết rằng, năng lực tự học,

tự nghiên cứu sẽ khó phát triển nếu thiếu sự hướng dẫn của người thầy và sự hợp tác của bạn bè, điều đó cho thấy sẽ không có trò giỏi nếu không có thầy giỏi

Trong Nghị quyết Trung ương 5 khoá VIII có nêu rõ “Giáo viên là nhân

tố quyết định đến chất lượng giáo dục” Vì vậy, đội ngũ giáo viên nói chung và

giáo viên dạy giỏi nói riêng cần có đủ đức, đủ tài, có trình độ chuyên môn nghiệp vụ vững vàng, có phẩm chất đạo đức trong sáng mẫu mực, có uy tín cao trong lòng học sinh và phụ huynh học sinh đồng thời được bạn bè, đồng nghiệp tin yêu, thừa nhận song không phải giáo viên nào cũng làm tốt được công tác bồi dưỡng học sinh giỏi vì ngoài những tiêu chuẩn đầy đủ có ở giáo viên còn phải có những phẩm chất như: nhạy cảm với khả năng của học sinh, nắm bắt được nhu cầu của học sinh một cách mau lẹ, phát hiện chính xác những học sinh

có trí tuệ phát triển, có khả năng tiếp thu và tư duy tốt Ngoài ra bản thân mỗi giáo viên bồi dưỡng cũng phải biết tự mình rút kinh nghiệm, tự điều chỉnh quá trình dạy học của mình thông qua hoạt động giảng dạy

1.3 Mối quan hệ biện chứng giữa thầy và trò

Muốn có học sinh giỏi phải có thầy giáo giỏi, muốn có thầy giáo giỏi cần

có học sinh giỏi (học sinh có năng khiếu) đó là mối quan hệ biện chứng Thật

vậy, ông cha ta từ xưa đã có câu: “Không thầy đố mày làm nên”, câu nói đó thể

hiện ý nghĩa rất rõ ràng, không có người thầy dạy dỗ, dẫn dắt chúng ta, giúp chúng ta tiếp thu, chiếm lĩnh kiến thức liệu rằng chúng ta có thể đạt được nó,

biến tri thức khoa học của nhân loại thành của mình điều này là không thể, bởi

vì nếu có thể thì từ xưa đến nay chúng ta cần đến người thầy để làm gì? Đối với công tác bồi dưỡng học sinh giỏi cũng vậy, người thầy luôn đóng vai trò quyết đinh đến chất lượng và kết quả bồi dưỡng học sinh, đồng thời người thầy giỏi luôn biết cách phát hiện những học sinh có tố chất, có năng lực để quy hoạch bồi dưỡng, vì thế, muốn có học sinh giỏi phải có thầy giáo giỏi Đó là điều kiện

“cần” Ngược lại, nếu không có học sinh giỏi thì liệu có người thầy giỏi hay

không? Có thể nói rằng, nếu không có học sinh giỏi chúng ta vẫn có thầy giáo giỏi nhưng chỉ là giỏi trên lý thuyết, bởi vì đã là thầy giáo giỏi ắt sẽ đào tạo được những thế hệ học sinh giỏi, có trí tuệ và chính những học sinh giỏi này mới

là động lực thôi thúc người thầy phải luôn tự hoàn thiện, nâng cao tri thức cho mình và đồng thời tìm tòi ra cái mới, cái hay trong quá trình truyền thụ tri thức cho học sinh Cho nên, muốn có thầy giáo giỏi cần có học sinh giỏi Đó là điều

kiện “đủ” trong mối quan hệ biện chứng giữa thầy giỏi và trò giỏi

Mối quan hệ giữa dạy và học còn được biểu hiện: Dạy học phải đảm bảo cho sự học tập của học sinh đạt kết quả tốt Trước hết cần phân hoá đối tượng, trong quá trình giảng dạy phù hợp với từng loại đối tượng học sinh, phù hợp với nhu cầu và điều kiện tổ chức giáo dục của các vùng miền, đặc biệt là các huyện

có nhiều học sinh dân tộc thiểu số như tỉnh Lai Châu nói chung và huyện Than Uyên nói riêng

Công tác phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi sẽ đạt hiệu quả cao hơn khi người thầy giáo chú ý đến việc thực hiện cơ chế dân chủ trong dạy và học Bởi

vì cơ chế dân chủ sẽ đảm bảo khả năng tư duy của học sinh được tôn trọng và phát huy Các em sẽ được thoải mái trong học tập, phấn khởi, tích cực trong trao đổi thảo luận học tập, tài năng sẽ từ đó được bộc lộ và phát triển

2 Cơ sở thực tiễn của công tác phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi

2.1 Tầm quan trọng của việc bồi dưỡng học sinh giỏi, việc đào tạo nhân tài cho đất nước

Đức Khổng Tử đã nói rằng: “Nhân bất học, bất tri lý” Thật vậy, làm

người mà không có học thì không thể nhận biết được đâu là đúng, là sai, không

ý thức được những việc mình làm có ảnh hưởng như thế nào đến sự phát triển của xã hội, của đất nước, từ thế kỷ XVIII vua Quang Trung - Người anh hùng áo vải đất Tây Sơn sau khi đánh thắng quân Thanh lên ngôi hoàng đế đã tuyên

ngôn “Xây dựng đất nước lấy việc khuyến học làm đầu, tìm lẽ bình trị lấy việc tuyển nhân tài làm gốc”, muốn xây dựng đất nước giàu mạnh phải có những con

người có học, phải lấy việc dạy học đặt lên hàng đầu; muốn đất nước phồn vinh, bình yên, nhân dân ấm no hạnh phúc phải có nhân tài và nhân tài sẽ không thể

có nếu không bắt đầu từ việc học, từ việc phát hiện, tuyển chọn và bồi dưỡng

Đảng ta đã khẳng định “Con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực của phát triển”, trong đó mục tiêu ưu tiên là đào tạo nguồn nhân lực cho nền công

nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước, nâng cao dân trí cho lực lượng lao động, cho cán bộ quản lý; còn bồi dưỡng nhân tài được xem là chính sách hàng đầu, là nhiệm

vụ then chốt trong việc tạo ra “vốn người” có chất lượng cao Các nước phát triển

đã quan niệm, nguồn tài nguyên thiên nhiên khai thác dần sẽ cạn, chỉ có nguồn nhân lực con người càng khai thác lại càng phát triển Từ đó có thể khẳng định: đào tạo tài năng, sử dụng hợp lý người tài là một việc làm hết sức quan trọng và cần thiết cho sự phát triển của đất nước, nhân tài không tự nhiên sinh ra mà phải có quá trình phát hiện, tuyển chọn, bồi dưỡng, đào tạo Chính vì lẽ đó, cần xây dựng một chiến lược cho việc tuyển chọn và bồi dưỡng nhân tài mà khởi điểm là việc phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi ở các bậc học, đặc biệt là bậc Trung học cơ sở

2.2 Tầm quan trọng của sự phát hiện, tuyển chọn và bồi dưỡng học sinh giỏi, đào tạo nhân tài cho huyện Than Uyên - tỉnh Lai Châu:

Than Uyên là một huyện miền núi nằm ở phía Tây Bắc của tổ quốc, với

bề dày hơn 60 năm thành lập và phát triển, trải qua nhiều thay đổi thăng trầm của sự phát trển Than Uyên vẫn đứng vững Khi mới được thành lập huyện Than Uyên còn nghèo nàn, lạc hậu, giao thông đi lại khó khăn, chủ yếu là đường mòn,

đường dân sinh, đời sống chủ yếu dựa vào trồng lúa và hoa màu, công tác giáo dục chưa được quan tâm chú trọng, hầu hết các xã đều chưa có trường, lớp học Theo dần với năm tháng hình thành và phát triển, đến nay huyện Than Uyên đã

có nhiều thay đổi lớn: Giao thông đi lại thuận lợi, nhiều tuyến đường được mở rộng đến tận các xã vùng sâu, vùng xa; nền kinh tế phát triển với nhiều ngành nghề (Nông nghiêp, thủ công nghiệp, dệt may thổ cẩm, thuỷ lợi ); công tác giáo dục cũng được quan tâm đầu tư và phát triển Riêng đối với công tác giáo dục, được sự quan tâm của các cấp lãnh đạo huyện, tỉnh nên tất cả các xã trong huyện đều có trường học, các lớp học được mở tới tận thôn bản, cơ sở vật chất ngày càng khang trang, thiết bị dạy học không ngừng được cung ứng, đầu tư phục vụ công tác dạy và học; song song với việc mở rộng mạng lưới giáo dục thì công tác chất lượng giáo dục được quan tâm, chú trọng, đặc biệt là việc nâng cao chất lượng giáo dục đại trà và chất lượng mũi nhọn

Đứng trước những vấn đề đặt ra là làm sao để nâng cao đời sống nhân dân, nâng cao trình độ dân trí, giao thông thuận lợi, kinh tế phát triển vững mạnh ngang tầm với các huyện miền xuôi, vùng thuận lợi Để giải quyết được vấn đề nêu trên không phải đơn giản, không phải ngày một, ngày hai mà phải xây dựng chiến lược phát triển cụ thể, có thể là 10 năm, 20 năm hoặc lâu hơn nữa nhưng một trong những chiến lược mà huyện Than Uyên đặt ra đối với sự phát triển của huyện là đầu tư mạnh mẽ cho giáo dục, tạo mọi điêu kiện thuận lợi nhất để phát triển nền giáo dục để tạo ra nguồn nhân lực có chất lượng cao đáp ứng được các yêu cầu phát triển của huyện nhà

Nhiệm vụ được đặt ra cho ngành giáo dục là làm cách nào để có thể tạo ra nguồn nhân lực có chất lượng cao trong thời gian ngắn nhất có thể Đứng trước vấn đề đặt ra như vậy, Phòng Giáo dục và Đào tạo đã chỉ đạo các đơn vị trường học trong toàn huyện đẩy mạnh công tác nâng cao chất lượng giáo dục đại trà, tập trung phát hiện, tuyển chọn và bồi dưỡng học sinh giỏi, học sinh có năng khiếu để đào tạo ra những tài năng huyện nhà và cho xã hội

Trên cương vị là một cán bộ chuyên môn bậc Trung học cơ sở của Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Than Uyên tôi đã có nhiều chăn trở, suy nghĩ về vấn

đề cấp thiết trên để nghiên cứu tình hình thực thực tế, tìm ra các giải pháp nâng cao chất lượng dạy học và công tác phát hiện, tuyển chọn bồi dưỡng học sinh giỏi trong chỉ đạo chuyên môn của mình Từ thực tế qua công tác thanh tra, kiểm tra nắm bắt tình hình nhiều năm, tôi mạnh dạn trình bày nghiên cứu của mình trong đề tài này

II - THỰC TRẠNG CÔNG TÁC GIÁO DỤC TRONG VIỆC PHÁT HIỆN, TUYỂN CHỌN VÀ BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN THAN UYÊN:

Công tác giáo dục của huyện Than Uyên trong những năm gân đây ngày càng được đầu tư quan tâm về chiều sâu chất lượng, Phòng GD&ĐT đã tham mưu với các cấp lãnh đạo để có được sự quan tâm đầu tư về mọi mặt của các cấp các ngành do đó chất lượng giáo dục đại trà luôn được duy trì giữ vững và tăng dân qua từng năm Tuy nhiên chất lượng mũi nhọn luôn được đánh giá là đứng thứ 2 sau thị xã Lai Châu nhưng cũng không tránh khỏi những dao động không ổn định qua từng năm, từng lứa học sinh, cụ thể như sau:

1 Thực trạng về đội ngũ quản lý, giáo viên trung học cơ sở

* Ưu điểm:

Tổng số cán bộ quản lí, giáo viên, nhân viên toàn ngành: 1755 người (trong đó 31 GV, 12 NV hợp đồng ngắn hạn) Tỷ lệ giáo viên đạt chuẩn trở lên 99,4%, trên chuẩn chiếm 37,2% Đa số cán bộ giáo viên đều có phẩm chất đạo đức tốt, chuyên môn và phương pháp giảng dạy đảm bảo yêu cầu, phù hợp với đối tượng học sinh

Đến nay, đội ngũ giáo viên các trường đều đủ về số lượng, hợp lý về cơ cấu, đảm bảo cho công tác giáo dục và đào tạo của huyện Đa số giáo viên yên tâm công tác, tâm huyết với nghề, có phẩm chất đạo đức tốt, có năng lực chuyên môn vững, có ý thức tự học, tự bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ, luôn tìm tòi,

đổi mới trong phương pháp giảg dạy; nhiều giáo viên trẻ khoẻ, nhiệt tình trong công việc Kết quả xếp loại cuối năm học trước: về phẩm chất đạo đức xếp loại khá-tốt đạt 98,3%, xếp loại về chuyên môn nghiệp vụ đạt 84% khá - tốt

* Tồn tại:

Một bộ phận giáo viên có trình độ chuyên môn chưa đạt chuẩn, chưa tích cực trong công tác giảng dạy, ý thức tự bồi dưỡng chuyên môn chưa tốt, trong công việc đôi khi còn chểnh mảng, chưa nghiêm túc

Số giáo viên có chuyên môn giỏi, có kinh nghiệm trong công tác bồi dưỡng đội tuyển cấp trường, huyện và tỉnh chưa nhiều nên ảnh hưởng nhiều đến chất lượng công tác bồi dưỡng tại đơn vị

2 Thực trạng về chất lượng học sinh (cuối năm học 2011-2012)

(04 học sinh khuyết tật không đánh giá xếp loại cuối năm)

- Tốt nghiệp THCS: 755/758 = 99,6% không tăng giảm

- Tỉ lệ học sinh chuyển lớp thẳng: 3151/3512 = 89,7%, tăng 1,7%

* Tồn tại: Đến nay mặc dù các trường học được mở đến các trung tâm xã nhưng do đặc thù của vùng Tây Bắc là tỷ lệ người dân tộc cao, chiếm đa số; trình độ dân trí thấp, đời sống của nhân dân còn nghèo nàn lạc hậu nên chưa quan tâm nhiều đến công tác giáo dục cho nên ảnh hưởng nhiều đến tỷ lệ chuyên cần, chất lượng học tập, khả năng tiếp thu kiến thức do đó nêu không được phát hiện và bồi dưỡng thường xuyên ngay từ đầu cấp học thì chất lượng mũi nhọn chỉ dừng lại đối với học sinh các trường vùng thuận lợi quanh khu vực thị trấn Than Uyên

3 Thực trạng về cơ sở vật chất, thiết bị dạy học bậc Trung học cơ sở (tính đến cuối năm học 2011 - 2012)

* Tồn tại: Tỷ lệ phòng học kiên cố và bán kiên cố khá cao so với bậc Tiểu học và Mầm non nhưng số phòng học xây đã xuống cấp nhiều, chưa được tu sửa; các phòng học chủ yếu là phòng học văn hóa, chưa có phòng học bộ môn, thiết bị dạy học còn thiếu thốn, các bộ thiết bị đồng bộ đã hỏng nhiều qua quá trình sử dụng nhưng không được cung ứng bổ sung những yếu tố trên cũng ảnh hưởng nhiều đến chất lượng dạy và học

4 Thực trạng công tác phát hiện, tuyển chọn học sinh giỏi

* Ưu điểm: Công tác phát hiện, tuyển chọn và bồi dưỡng học sinh giỏi được các trường học trong toàn huyện thực hiện ngay từ đầu mỗi năm học, việc tuyển chọn được thực hiện qua khảo sát đánh giá đầu năm, thông qua công tác tuyển chọn của giáo viên bộ môn, giáo viên bồi dưỡng và đăng ký môn học của học sinh

Theo số liệu thống kê kết quả thi chọn học sinh giỏi bậc THCS năm học 2011-2012 toàn huyện có 313 học sinh tham gia dự thi học sinh giỏi cấp huyện trong đó có 72 học sinh đạt giải chiếm 23%, tăng 1,2%; cấp tỉnh có 13/31 hoc sinh tham gia đạt giải chiếm 42%

Công tác phát hiện, tuyển chọn và bồi dưỡng học sinh giỏi ở hầu hết các trường chưa được quan đúng mức, thực hiên không bài bản, không theo quy

trình từ công tác phát hiện đến khâu bồi dưỡng, chủ yếu qua những nhận định cảm tính của giáo viên bộ môn, giáo viên chu nhiệm nên một số học sinh chưa phát huy tối đa được năng lực sở trường của bản thân

Qua những thực trạng trên bản thân tôi nhận thấy công tác giáo dục còn nhiều những khó khăn vướng mắc ảnh hưởng nhiều đến việc tuyển chọn và bồi dưỡng đối tượng học sinh giỏi của ngành giáo dục nói chung và các trường trong huyện nói riêng như: chất lượng đội ngũ tuy đạt chuẩn về trình độ nhưng

số giáo viên có khả năng bồi dưỡng đội tuyển ít; học sinh phần lớn là người dân tộc, điều kiện hoàn cảnh gia đình khó khăn, thời gian dành cho việc học tập ở nhà ít; điều kiện cơ sở vật chất thiếu thốn, nhiều trường phải học 2 ca nên thiếu phòng học cho công tác bồi dưỡng và tự học trước thực trạng đó bản thân tôi cũng mạnh dạn đưa ra một số giải pháp trong công tác phát hiện, tuyển chọn và bồi dưỡng học sinh giỏi trong điều kiện khó khăn trên nhằm giúp cho công tác bồi dưỡng học sinh giỏi được trọng tâm và hiệu quả nhất

III - NGUYÊN NHÂN CỦA NHỮNG TỒN TẠI :

1 Công tác chỉ đạo, thực hiện của Phòng GD&ĐT chưa quyết liệt, chưa mang tính chiến lược ở một số nội dung như:

- Đã quan tâm đến nội dung bồi dưỡng nhưng chưa có sự thống nhất trong phương pháp, tài liệu bồi dưỡng cụ thể trong toàn huyện nên hiệu quả chưa cao, chỉ tập trung ở một số giáo viên có kinh nghiệm trong công tác bồi dưỡng

- Công tác bồi dưỡng tập trung mạnh ở chương trình lớp 9 mà chưa quan tâm nhiều đến các khối lớp dưới, đã tổ chức thi cấp huện lớp 6, 7, 8 nhưng việc

ôn tập chủ yếu mang tình mùa vụ, thời điểm

- Chưa có nhiều định hướng và giải pháp mạnh cho việc phát hiên và bồi dưỡng đội tuyển ở các trường trong xã vùng sâu, vùng xa; chất lượng học sinh giỏi toàn huyện chủ yếu tập trung ở các trường vùng thuận lợi, dọc tuyến

- Chưa quy hoạch và nhân rộng những giáo viên có năng lực về kiến thức (giỏi kiến thức chuyên sâu) để bồi dưỡng về phương pháp, truyền đạt kinh