Tìm hiểu nguyên nhân làm tăng nguy cơ lũ lụt tại phường Nhơn Bình thành phố Quy Nhơn

PHÚ TÀI 6-7 giờ chiều: Người dân ở Vân Hà, Nhơn Mỹ, Luật Lễ và Phú Vinh nhận thấy có nước dâng lên trong vườn hoặc vào trong nhà VÂN HÀ LUẬT LỄ PHÚ VINH NHƠN MỸ Từ các báo cáo đầu tiê

TÌM HIỂU NGUYÊN NHÂN LÀM TĂNG NGUY CƠ

LŨ LỤT TẠI PHƯỜNG NHƠN BÌNH, TP QUY NHƠN

(thông tin từ kết quả điều tra thực địa khu vực Nhơn Bình và vùng lân cận)

Huỳnh Cao Vân

Michael DiGregorio

NHƠN BÌNH

Mở đầu

• Sáng ngày 02 tháng 11 bão số 11 Mirinae với tốc độ gió 109 km/h và gây

mưa lớn ở tỉnh Phú Yên.

• Phó thủ tướng Hoàng Trung Hải chỉ đạo cuộc họp ứng phó với lụt bão

vào ngày 30 tháng 10 Ở Bình Định, các trường cho học sinh nghĩ học ngày 2 tháng 11 và người dân được thông báo chuẩn bị ứng phó với bão

• Phú Yên là tỉnh chịu thiệt hại nặng nhất với 72 người chết Ở Bình Định

báo cáo có 13 người chết và 3 người mất tích Tỉnh Khánh Hòa ở phía Nam cơn bão cũng báo cáo có 12 người chết.

• Trong hai ngày 02 và 03 tháng 11, ở huyện Vân Canh, thượng nguồn

sông Hà Thanh có lượng mưa lên đến 815 mm, là lượng mưa lịch sử trong

40, 50 năm gần đây Các dự báo trực tuyến của NASA cũng dự báo khả năng mưa này.

Đường đi của bão Mirinae (bão số 11), từ 30/10 đến 02/11 năm 2009

Mỗi điểm trên đường đi được cập nhật theo dự báo của NASA

1 Đợt lụt tháng 11/2009 và những thiệt hại

Huyện Vân Canh cách Quy Nhơn 30 km dọc theo sông

Hà Thanh.

Diễn biến đợt lụt tháng 11/2009

QuyNhon VanCanh

0

10

20

30

40

50

60

70

80

90

time

Từ 7 giờ sáng đến 5 giờ chiều ngày 2/11, tổng lượng mưa ở Vân Canh lên đến

227 mm, tương đương với lượng mưa trung bình của 1 trong 4 tháng mùa mưa

ở đây.

2 Lụt bắt đầu xảy ra ngày 2/11

4 giờ chiều: huyện Vân Canh cách Diêu Trì 27 km ngược dòng Hà Thanh đã có lụt lớn chưa từng thấy.

VÂN CANH

6:30 chiều: con gái một gia

đình ở Phú Hòa điện thoại

báo có lụt lớn ở Phú Tài.

PHÚ TÀI 6-7 giờ chiều: Người dân ở

Vân Hà, Nhơn Mỹ, Luật Lễ

và Phú Vinh nhận thấy có nước dâng lên trong vườn hoặc vào trong nhà

VÂN HÀ LUẬT LỄ PHÚ VINH NHƠN MỸ

Từ các báo cáo đầu tiên

có lụt ở Vân Canh thì 2 đến 3 giờ sau lụt xuất hiện ở Nhơn Phú

DIEU TRI

Đợt khảo sát được triển khai tháng 5/2011 với 30 người được phỏng vấn ở

21 điểm thuộc Nhơn Phú, Nhơn Bình, Đống Đa (Quy Nhơn) và Diêu Trì (Tuy Phước)

3 Ranh giới của lụt lớn và thảm họa

8 giờ chiều: nước ở Vân Hà,

Nhơn Mỹ, Luật Lễ và Phú Vinh

đã lên đến hông và ở Phú Vinh có

người báo động là “lở bờ”

9 giờ đêm: Nước vượt qua đê

Vân Hà có nơi đến 2.5 m

8 giờ đêm: người dân ở đập Cây Dừa, Tây Định và Bình Thành thấy nước vào trong vườn nhưng họ nghĩ là lụt bình thường

VAN HA

LUAT LE

PHU VINH NHON MY

CAY DUA

TAY DINH

BINH THANH

Khi nước lụt chưa tràn qua đê Vân

Hà thì có thể xem là lụt lớn Sau khi nước tràn qua đê Vân Hà vào Nhơn Phú, Nhơn Bình thì có thể xem là thảm họa.

10 giờ đêm: những người số gần cầu số 7

và số 8 nước ngập đến 1.5 m và chảy mạnh

TAY DINH NHON MY

8 giờ đêm: nước lụt lên nhanh,

có người chỉ đủ thời gian để vớ lấy bao gạo và chạy đến nhà hàng xóm cao hơn

10 giờ đêm: người dân ở tràn số 1

thấy nước lên nhanh

BARRAGE #1

4 Lụt đợt 1 xảy ra lúc 11 giờ đêm

11 giờ đên: Luật Lễ đã ngập

nước 1.8 m

11 giờ đêm: nước lụt ở Phú Vinh lên đến 2 mét

11 giờ đêm: nước ngập hơn 1 mét và bây giờ nước chảy mạnh

LUAT LE

PHU VINH

DUONG TRAN

11 giờ đêm: cư dân sống gần Đê Đông bắt đầu nhận thấy sự nghiêm trọng của lụt

BARRAGE # 1

.

QuyNhon VanCanh

0 10 20 30 40 50 60 70 80 90

time

Đợt lụt này diễn ra do nước ở Vân Canh lúc 5 giờ đến 9 giờ

12 giờ đêm: nước tục tiếp tục dâng lên

12 giờ đên: nước lụt ở Phú Hòa ngập 1.4 m và tiếp tục dâng

CHO DINH

BINH THANH

PHU HOA

12 giờ đêm: Ở Bình Thành nước ngập 1.6 m.

12 giờ đêm: Ở Chợ Dinh nước ngập 1.4 mét

LAC TRUONG

12 giờ đêm: ở Lạc Trường vượt qua khoảng 2,5 mét ở các đoạn đê cũ thấp hơn Một số điểm ở đê mới nước vượt trên 20 cm còn các điểm khác thấp hơn 20 cm Đê cao nên nước chảy mạnh làm xói chân đê

5 Đợt lụt thứ hai lúc 1 giờ sáng

11 giờ đêm

1 giờ sáng

5 Đợt lụt thứ 2 lúc 1 giờ sáng

Vân Hà

Đợt 1 Đợt 2

Cầu Sông Ngang

5 Đợt lụt thứ 2 lúc 1 giờ sáng

CAU S NGANG NHON MY

CAY DUA

1 giờ sáng: Nước tràn qua đường

sắt ở Nhơn Mỹ Nước mạnh đến

nởi cuốn trôi trọn vẹn một ngôi

nhà của người được phỏng vấn

1 giờ sáng: nước tràn qua đê cầu

sông Ngang

1 giờ sáng: đập Cây Dừa lúc này nước ngập 1.7 m và tràn qua quốc lộ 19 khu vực gần đó 1 m

Đây là đỉnh đợt lụt thứ 2 Người dân cho rằng lụt mang yếu tố bất ngờ một phần do không đủ không gian cho nước chảy.

BRIDGE #7 1-2 giờ sáng: Các gia đình phía Đông cầu số 2

bối rối khi thấy nước dâng rất nhanh và chảy mạnh Nước chảy mạnh qua các cầu thuộc quốc lộ 19 xói cát lên tạo nên các vực

6 Nước lên cao nhất lúc 4 giờ sáng

2-4 giờ sáng: nước bắt đầu rút ra khỏi khu vực Người dân cho biết nước vượt qua đê Đông khoảng 20 cm đổ vào đầm Thị Nại

HUNG THANH

4 giờ sáng: ở Phú Hòa đỉnh lũ

ở mức 2,6 mét

4 giờ sáng: phần thấp của đường Tây Sơn ngập đến 1.6 m nước

PHU HOA TAY SON RD

Mức nghiêm trọng của lụt khu

vực phía Nam của Nhơn Phú do

khẩu độ của cầu Đôi không đủ

rộng để nước thoát nhanh ra khỏi

khu vực Nhưng đồng thời, nhờ

vậy dân cư khu vực thấp hơn

được giảm ảnh hưởng của lụt

8 Lụt thường niên trước năm 2000

Lụt thường niên trước khi nâng cấp Quốc lộ 19

Cầu

sông sông đg sắt QL19 đập đầm

các làng nông nghiệp các làng nông nghiệp Các làng nuôi tôm cá

tràn tràn đập

Hầu hết những

người dân sống lâu

năm ở đây đều cho

rằng lụt trước đây ít

nghiêm trọng hơn vì

hiện nay các “đập

chắn” ít hơn hoặc

thấp hơn Nhờ đó

cho phép nước lụt

chảy tràn trên một

diện tích rộng lớn

nhanh hơn nhiều.

Thích ứng với lụt thường niên

DỰ ĐOÁN

•23-10 âm lịch.

•Quan sát gió

•Phản ứng của vật nuôi

•Nhìn cầu vồng

XÂY NHÀ

•Nhà khung gỗ

•Thân cây chuối

•Xây nền cao hơn lụt

SẢN XUẤT

•Mùa vụ thích hợp

•Làm muối

•Rau trồng theo vụ

•Nuôi cá tôm

CHUẨN BỊ

•Giường, bàn, ghế, gác lở

•Đê bằng tre

•“xỏng”

9 Lụt thường niên hiện nay

Các biến động hệ thống thủy văn

bridge

river river RR Hwy

19

dike lagoon

agricultural villages agricultural villages fisheries

villages bridge

dike

Hơn 10 năm gần

đây, hầu hết các

tuyến đường ku vực

Nhơn Bình, Nhơn

Phú đã được nâng

cấp Ảnh hưởng lớn

nhất là Quốc lộ 19

và đường Hùng

Vương Hệ thống đê

được nâng cấp làm

lụt thường niên trở

thành lụt lớn, lụt lớn

thành thảm họa Các

công trình mới xây

dựng trong vùng

thoát lũ làm giảm

diện tích dành cho

nước chảy tràn và

thoát nhanh vào

đầm

ĐH QN

spillway CCN KTDC KTDC XLNT

10 Lụt thường niên mới

Lụt thường niên sau khi nâng cấp QL19 và các công trình ở Nhơn Bình

bridge

river river RR Hwy

19

dike lagoon

agricultural villages agricultural villages fisheries

villages bridge

dike

Các đề xuất giảm

cường độ lụt ở hạ

lưu sông Hà Thanh

là:

spillway

CC N

KTDC KTDC XLNT

1 Cho phép lụt nhỏ

và thường niên tràn

qua vùng đất nông

nghiệp

2 Dở bỏ các rào cản

để nước thoát ra

đầm Thị nại càng

nhanh càng tốt

3 Chỉ dùng các đê

bảo vệ đối với các

trận lụt lớn.

QTU

và sau này

spillway

Mọi người trong vùng

hạ lưu sông này đều

cho là lụt ít nhất 1

lần/năm

Hầu hết mọi người sống trong vùng hạ lưu sông này nhận thấy số lượng

và cường độ ngập nghiêm trọng hơn, và nhận thấy một số nguyên nhân sau:

1 Các đập không đồng bộ

2 Đường bộ nâng cao

3 Cầu mới không đủ rộng

4 Các công trình mới được xây dựng trong vùng thoát lũ

Tổng số đợt lụt và độ

ngập sâu biến động

theo vùng Các vùng

thuộc khu vực thoát lũ

lụt thường xảy ra hơn

và độ ngập khá thường

xuyên Các vùng này

lụt 3-5 mỗi năm; độ

ngập sâu phổ biến

10-30 cm Các vùng khác,

đặc biệt vùng gần với

đầm Thị Nại thì lụt 1-3

lần mỗi năm, với độ

ngập ít thường xuyên

hơn

11 Nguyên nhân lụt (theo cách nhìn của người dân)

XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN!

Huỳnh Cao Vân

Michael DiGregorio

NHƠN BÌNH