bài giảng đường lối công nghiệp hóa

Nội dung và định hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa gắn với phát triển kinh tế tri thức 4..  Cơ sở vật chất – kỹ thuật  Những ngành công nghiệp then chốt  Lực lượng sản xuất trong n

Đường lối công nghiệp hóa

1 Quá trình đổi mới tư duy về công nghiệp hóa

2 Mục tiêu, quan điểm công nghiệp hóa, hiện đại hóa

3 Nội dung và định hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa gắn với phát triển kinh tế tri thức

4 Kết quả, ý nghĩa, hạn chế và nguyên nhân

I Công nghiệp hóa thời kỳ trước đổi mới

1 Chủ trương của Đảng về công nghiệp hóa

2 Kết quả, ý nghĩa, hạn chế và nguyên nhân

II Công nghiệp hóa, hiện đại hóa thời kỳ đổi mới

I

thời kỳ trước đổi mới

 Khép kín, hướng nội, thiên về phát triển công nghiệp nặng

 Dựa chủ yếu vào lợi thế về lao động, tài nguyên, đất đai và nguồn viện trợ; chủ lực thực hiện là nhà nước và các doanh nghiệp nhà nước; việc phân bổ nguồn lực thực hiện thông qua cơ chế kế hoạch tập trung quan liêu, bao cấp không tôn trọng các quy luật của thị trường

 Nóng vội, đơn giản, chủ quan duy ý chí, ham làm nhanh, làm lớn, không quan tâm đến hiệu quả kinh tế xã hội

 Xí nghiệp

 Khu công nghiệp

 Ngành công nghiệp nặng

 Trường ĐH, CĐ, TNCN, DN

 Số lượng học viên, đội ngũ cán bộ KH-KT của Việt Nam

 Ý nghĩa: tạo cơ sở ban đầu cho các giai đoạn tiếp theo

 Cơ sở vật chất – kỹ thuật

 Những ngành công nghiệp then chốt

 Lực lượng sản xuất trong nông nghiệp

 Tình trạng đất nước: nghèo nàn, lạc hậu, kém phát triển, rơi vào khủng hoảng kinh tế - xã hội

 Xuất phát điểm của Việt Nam

 Mắc những sai lầm nghiêm trọng trong nhận thức và chủ trương công nghiệp hóa

Hạn chế

Nguyên nhân

II

Đại hội VI (12-1986) Đại hội VII (6-1991) Đại hội VIII (7-1996) Đại hội IX (4-2001) Đại hội X (4-2006)

 Đại hội VI của Đảng phê phán sai lầm trong nhận thức và chủ trương công nghiệp hóa thời kỳ 1960-

1985

 Đại hội VI đã cụ thể hóa nội dung chính của công nghiệp hóa xã hội chủ nghĩa trong những năm còn lại của chặng đường đầu tiên của thời kỳ quá độ là thực hiện cho bằng được ba Chương trình mục tiêu : lương thực – thực phẩm, hàng tiêu dùng và hàng xuất khẩu

 Hội nghị Trung ương 7 khóa VII (tháng 1-1994), đã

có bước đột phá mới trong nhận thức về công nghiệp hóa Bước đột phá này thể hiện trước hết ở nhận thức

về khái niệm công nghiệp hóa, hiện đại hóa

Đại hội VI

Đại hội VIII

(7-1996) Đại hội IX (4-2001) Đại hội X (4-2006)

 Đại hội VIII của Đảng nhìn lại đất nước sau mười năm đổi mới đã có nhận định quan trọng (sáu điểm và định hướng những nội dung cơ bản về công nghiệp hóa, hiện đại hóa.v.v.)

 Đại hội IX và Đại hội X, Đảng ta tiếp tục bổ sung và nhấn mạnh một số điểm mới về công nghiệp hóa: Con đường công nghiệp hóa; hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa.v.v

 Mục tiêu cơ bản của công nghiệp hóa, hiện đại hóa là

cải biến nước ta thành một nước công nghiệp

 Công nghiệp hóa, hiện đại hóa qua nhiều thời kỳ Ở mỗi thời kỳ, nước ta phải đạt được những mục tiêu cụ thể

 Đại hội X xác định mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa gắn với phát triển nền kinh tế tri thức để sớm đưa nước ta ra khỏi tình trạng kém phát triển; tạo nền tảng để đến năm 2020 đưa nước ta cơ bản trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại

 Công nghiệp hóa gắn với hiện đại hóa và CNH, HĐH

gắn với phát triển kinh tế tri thức

 CNH, HĐH gắn với phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập kinh tế quốc tế

 Lấy phát huy nguồn lực con người là yếu tố cơ bản cho sự phát triển nhanh và bền vững

 Khoa học và công nghệ là nền tảng và động lực của CNH, HĐH

 Phát triển nhanh, hiệu quả và bền vững ; tăng trưởng kinh tế đi đôi với thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội, bảo vệ môi trường tự nhiên, bảo tồn đa dạng sinh học.

Công nghiệp hóa

gắn với hiện đại hóa gắn với phát triển kinh tế tri thức.

Lấy phát huy nguồn lực con người là yếu tố cơ

bản cho sự phát triển nhanh và bền vững

 Tranh thủ các cơ hội thuận lợi do bối cảnh quốc tế tạo ra

và tiềm năng, lợi thế của nước ta để rút ngắn quá trình công nghiệp hóa , hiện đại hóa đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa gắn với phát triển kinh tế tri thức

 Coi kinh tế tri thức là yếu tố quan trọng của nền kinh tế

và công nghiệp hóa, hiện đại hóa

Đại hội X

 Phát triển mạnh các ngành và sản phẩm kinh tế có giá trị

gia tăng cao dựa nhiều vào tri thức , kết hợp sử dụng nguồn vồn tri thức của con người Việt Nam với tri thức mới nhất của nhân loại

 Coi trọng cả số lượng và chất lượng tăng trưởng kinh tế trong mỗi bước phát triển của đất nước, ở từng vùng, từng địa phương, từng dự án kinh tế - xã hội

 Xây dựng cơ cấu kinh tế hiện đại và hợp lý theo ngành, lĩnh vực và lãnh thổ

 Giảm chi phí trung gian, nâng cao năng suất lao động của tất cả các ngành, lĩnh vực, nhất là các ngành, lĩnh vực có sức

cạnh tranh cao

Nội dung cơ bản của quá trình này là

 Đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn, giải quyết đồng bộ các vấn đề

nông nghiệp, nông dân, nông thôn

 Phát triển nhanh hơn công nghiệp, xây dựng và dịch vụ

 Phát triển kinh tế vùng

 Phát triển kinh tế biển

 Chuyển dịch cơ cấu lao động, cơ cấu công nghệ

 Bảo vệ, sử dụng hiệu quả tài nguyên quốc gia , cải thiện môi trường tự nhiên

Phát triển nhanh hơn

 Cơ cấu kinh tế vùng là một trong những cơ cấu

cơ bản của nền kinh tế quốc dân, xác định đúng đắn cơ cấu vùng có ý nghĩa quan trọng

 Cơ cấu kinh tế vùng cho phép khai thác có hiệu quả các lợi thế so sánh của từng vùng, tạo

ra sự phát triển đồng đều giữa các vùng trong cả nước

Phát triển kinh tế biển

 Cơ sở vật chất – kỹ thuật được tăng cường, khả năng độc lập tự chủ của nền kinh tế được nâng cao

 Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng CNH, HĐH:

tỷ trọng các ngành kinh tế, cơ cấu kinh tế vùng, cơ cấu thành phần kinh tế, cơ cấu lao động

 Thành tựu của CNH, HĐH đã góp phần quan trọng đưa nền kinh tế đạt tốc độ tăng trưởng khá cao Đời sống của nhân dân tiếp tục được cải thiện

 Những thành tựu trên có ý nghĩa rất quan trọng

trong việc đưa nước ta ra khỏi tình trạng kém phát triển và cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2020

 Tốc độ tăng trưởng kinh tế, quy mô nền kinh tế, thu

nhập bình quân đầu người, đặc điểm tăng trưởng kinh tế, năng suất lao động

 Sử dụng các nguồn lực của đất nước

 Chuyển dịch cơ cấu kinh tế, đặc điểm các sản phẩm

của nền kinh tế

 Nội dung CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn

 Các vấn đề về lao động và việc làm

 Về các vùng kinh tế trọng điểm, về kinh tế vùng

 Cơ cấu thành phần kinh tế, môi trường phát triển các thành phần kinh tế

 Cơ cấu đầu tư, công tác quy hoạch

 Kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội



Nguyên nhân chủ yếu

Nguyên nhân cụ thể, trực tiếp

 Chính sách và giải pháp

 Cải cách hành chính

 Công tác tổ chức, cán bộ

 Chỉ đạo và tổ chức thực hiện

 Công tác quy hoạch chất lượng

 Cơ cấu đầu tư

 Công tác quản lý yếu kém