Quản trị thanh toán xuất khẩu hạt tiêu tại công ty cổ phần xuất nhập khẩu tổng hợp I Việt Nam.DOC

Đóng góp quan trọng trong kết quả này không thể không kể đến một doanhnghiệp nằm trong top 10 doanh nghiệp xuất khẩu tiêu hàng đầu Việt Nam: Công ty cổphần xuất nhập khẩu Tổng hợp I Việt

LỜI MỞ ĐẦU

Trong xu thế hội nhập khu vực toàn cầu, thương mại quốc tế phát triển mạnh cùngvới sự phát triển của công nghiệp hóa – hiện đại hóa, toàn cầu hóa và công ty đa quốc gia.Việc tăng cường thương mại quốc tế thường được xem nhu ý nghĩa cơ bản của “toàn cầuhóa” Để thúc đẩy hoạt động thương mại quốc tế nhất thiết phải tạo cho các doanh nghiệphoạt động trong lĩnh vực xuất nhập khẩu một quy trình thanh toán hợp lý và hiệu quả,giúp các doanh nghiệp có đủ sức mạnh tài chính để cạnh tranh trên thị trường

Với ưu đãi về khí hậu, vị trí địa lý, Việt Nam có điều kiện thuận lợi trong việctrồng, chế biến và xuất khẩu hạt tiêu Cho đến nay, Việt Nam đã trở thành một trong số ítcác quốc gia xuất khẩu hạt tiêu hàng đầu thế giới với sản lượng xuất khẩu chiếm 35% thịphần thế giới Đóng góp quan trọng trong kết quả này không thể không kể đến một doanhnghiệp nằm trong top 10 doanh nghiệp xuất khẩu tiêu hàng đầu Việt Nam: Công ty cổphần xuất nhập khẩu Tổng hợp I Việt Nam

Nhận thức được tầm của công tác thanh toán quốc tế, trong thời gian thực tập tạicông ty cổ phần xuất nhập khẩu tổng hợp I Việt Nam, em xin chọn đề tài làm chuyên đề

tốt nghiệp: “Quản trị thanh toán xuất khẩu hạt tiêu tại công ty cổ phần xuất nhập khẩu tổng hợp I Việt Nam” Hạt tiêu là một trong những mặt hàng xuất khẩu chủ lực của công

ty Do những hạn chế nhất định về lý luận và kinh nghiệm thực tiễn, thời gian thực tập tạicông ty không nhiều nên chuyên đề của em không tránh khỏi thiếu sót Em rất mong được

sự góp ý của các thầy cô và các bạn có cùng mối quan tâm để hoàn thiện hơn nữa đề tàinày

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 1

DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ 4

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT 4

CHƯƠNG I : TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ QUẢN TRỊ THANH TOÁN XUẤT KHẨU 5

1.2.Xác lập và tuyên bố đề tài 5

1.3.Các mục tiêu nghiên cứu: 6

1.4.Phạm vi nghiên cứu: 6

1.5.Một số khái niệm và phân định nội dung của vấn đề nghiên cứu: 7

1.5.1.Một số định nghĩa và khái niệm cơ bản 7

1.5.2.Phân định nội dung của vấn đề nghiên cứu: 13

1.5.4 Kết cấu chuyên đề tốt nghiệp 14

CHƯƠNG II: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ CÁC KẾT QUẢ PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN TRỊ THANH TOÁN XUẤT KHẨU HẠT TIÊU TẠI CÔNG TY CP XNK TỔNG HỢP I 15

2.1 Phương pháp hệ nghiên cứu các vấn đề về quản trị thanh toán trong hoạt động xuất khẩu (Phương pháp thu thập dữ liệu, phân tích dữ liệu) 15

2.1.1 Các bước nghiên cứu vấn đề 15

2.1.2 Phương pháp thu thập dữ liệu 17

2.1.3 Phương pháp sàng lọc và phân tích dữ liệu: 18

2.2 Đánh giá tổng quan tình hình và ảnh hưởng nhân tố môi trường đến công tác quản trị thanh toán xuất khẩu hạt tiêu 19

2.2.1.Khái quát về công ty CP XNK Tổng hợp I Việt Nam 19

2.2.1 Ảnh hưởng của các nhân tố môi trường kinh doanh đến công tác quản trị thanh toán xuất khẩu hạt tiêu 20

2.3.Kết quả phân tích các dữ liệu thu thập: (bảng kết quả điều tra trắc nghiêm) 22

2.4.Thực trạng công tác quản trị thanh toán xuất khẩu hạt tiêu qua phân tích dữ liệu thứ cấp. 24

2.4.1.Hoạch định thanh toán 24

2.4.3 Kiểm soát và quản trị rủi ro 25

CHƯƠNG III: NHỮNG KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN TRỊ THANH TOÁN XUẤT KHẨU HẠT TIÊU TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN XNK TỔNG HỢP I VIỆT NAM 27

3.1.Những kết luận và phát hiện qua nghiên cứu 27

3.1.1.Những thành công trong công tác quản trị thanh toán xuất khẩu hạt tiêu của Generalexim .27

3.1.2.Nguyên nhân 29

3.2 Các đề xuất, kiến nghị nhằm tăng cường hiệu lực quản trị thanh toán xuất khẩu hạt tiêu tại Công ty Cổ phần XNK Tổng hợp I Việt Nam 30

3.2.1.Đề xuất đối với Công ty 30

3.2.2.Kiến nghị với ngân hàng 34

3.2.3 Kiến nghị với Nhà nước 36

DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ, HÌNH VẼHình vẽ:

2.1 Cơ cấu bộ máy tổ chức của Generalexim

2.2 Kim ngạch xuất nhập khẩu 2008 - 2010

2.3 Cơ cấu giá trị các phương thức thanh toán của Generalexim trong xuất

khẩu hạt tiêu

Bảng biểu:

1.1 Các phương thức thanh toán quốc tế

2.1 Chỉ tiêu hoạt động sản xuất kinh doanh

2.2 Kim ngạch xuất nhập khẩu 2008 - 2010

2.3 Cơ cấu lao động

2.4 Ảnh hưởng của các nhân tố môi trường đến hoạt động quản trị thanh

toán của Generalexim

2.5 Kết quả điều tra trắc nghiệm

2.6 Các loại rủi ro công ty thường gặp

2.7 Cơ cấu giá trị các phương thức thanh toán của Generalexim trong xuất

khẩu hạt tiêu

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

11 L/C : letter of credit – thư tín dụng

CHƯƠNG I : TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ QUẢN TRỊ THANH TOÁN XUẤT KHẨU.

1.1 Tính cấp thiết nghiên cứu của đề tài.

Xuất khẩu ngày càng phát triển mãnh mẽ dẫn đến nhu cầu chi trả, thanh toán giữacác chủ thể ở các nước khác nhau, từ đó hình thành và phát triển hoạt động TTQT Hoạtđông TTQT được nhanh chóng, chính xác, an toàn sẽ giải quyết được mối quan hệ lưuthông hàng hóa – tiền tệ giữa người mua và người bán TTQT ngày càng có ảnh hưởnglớn đến hiệu quả hoạt động thương mại quốc tế và các doanh nghiệp đang quan tâm đúngmức đến hoạt động TTQT

Thực tế hiện nay công tác quản trị TTQT tại các doanh nghiệp xuất nhập khẩukhông còn là điều mới mẻ Tại Công ty Cổ phần xuất nhập khẩu Tổng hợp I Việt Nam(Generalexim), quản trị TTQT đã được quan tâm, tuy nhiên, trong quá trình được tiếp xúcthực tế quạn trị thanh toán xuất khẩu hạt tiêu sang thị trường Hoa Kỳ, em thấy được một

số vấn đề còn tồn tại: Với địa vị là bên xuất khẩu, quản trị thanh toán xuất khẩu khôngphức tạp và đòi hỏi nhiều khâu như thanh toán nhập khẩu nhưng công ty thường phải đốimặt với nhiều nguy cơ rủi ro trong việc thanh toán, việc hệ thống kiểm soát và quản trị rủi

ro vẫn chưa thực sự tốt, chưa thực sự triệt để dẫn đến việc công ty phải chịu những thiệthại không đáng có Hoạt động thanh toán ngày càng chiếm một vị trí quan trọng trongxuất khẩu hạt tiêu của công ty, tác động đến hiệu quả hoạt động xuất khẩu hạt tiêu, tuyhiện nay công tác quản trị thanh toán đã được quan tâm nhưng thực trạng công tác thanhtoán cho thấy công ty chưa giải quyết triệt để vẫn còn tồn tại những sai sót và rủi ro Dovậy đề tài của em tập trung nghiên cứu nâng cao hiệu quả kiểm soát và quản trị rủi rotrong công tác quản trị thanh toán XK hạt tiêu của công ty

1.2 Xác lập và tuyên bố đề tài.

Thực tế hiện nay, việc kiểm soát và quản trị rủi ro trong thanh toán xuất khẩu hạttiêu của công ty chưa được quan tâm sâu sắc trong khi điều đó hết sức cần thiết Công tythường áp dụng các phương thức thanh toán tốn kém ít chi phí như T/T, CAD, D/P, L/Cchỉ áp dụng khi số lượng hạt tiêu XK lớn hoặc bạn hàng mới Tuy nhiên tiết kiệm được

chi phí thì cũng đồng nghĩa với việc công ty chịu nhiều rủi ro trong quá trình thanh toánhơn Việc cần thiết là phải nâng cao hiệu quả công tác quản trị thanh toán xuất khẩu hạttiêu, đảm bảo tài chính của công ty luôn trong tình trạng tốt nhất.

Từ mức độ quan trọng, sự cần thiết của việc quản trị TTQT đó và tầm mức đối với

một chuyên đề tốt nghiệp đại học em đã lực chọn đề tài: “Quản trị thanh toán xuất khẩu hạt tiêu tại công ty cổ phần xuất nhập khẩu tổng hợp I Việt Nam” là đề tài nghiên cứu

của mình

1.3 Các mục tiêu nghiên cứu:

- Hệ thống hóa và làm rõ các vấn đề lý luận cơ bản về quản trị thanh toán xuấtkhẩu hạt tiêu tại Công ty Cổ phần xuất nhập khẩu Tổng hợp I Việt Nam bao gồm: hoạchđịnh, tổ chức thực hiện, kiểm soát và quản trị rủi ro

- Khảo sát tình hình thực tế quản trị thanh toán xuất khẩu hạt tiêu tại Công ty Cổphần xuất nhập khẩu Tổng hợp I Việt Nam, trong đó làm rõ những mục tiêu khảo sát điềutra và phân tích dữ liệu sơ cấp, các mục tiêu thu thập và phân tích dữ liệu thứ cấp từ đóđưa ra những khác biệt giữa cơ sở lý luận và hoạt động thực tiễn

- Đề xuất các giải pháp kiến nghị nhằm hoàn thiện (nâng cao hiệu quả,…) quản trịthanh toán xuất khẩu hạt tiêu tại công ty Cổ phần xuất nhập khẩu Tổng hợp I Việt Nam

 Phạm vi đối tượng nghiên cứu: Quản trị thanh toán xuất khẩu hạt tiêu tại công ty

cổ phần xuất nhập khẩu tổng hợp I Việt Nam

 Mặt hàng : hạt tiêu

 Không gian : công ty CP XNK Tổng hợp I Việt Nam

 Phạm vi thời gian nghiên cứu: Số liệu khảo sát nghiên cứu trong thời gian 3 năm từ

2008 – 2010

 Phương pháp nghiên cứu: kết hợp 2 phương pháp định lượng và định tính trong đóphương pháp định lượng là phương pháp nghiên cứu chủ đạo

1.5 Một số khái niệm và phân định nội dung của vấn đề nghiên cứu:

1.5.1 Một số định nghĩa và khái niệm cơ bản.

1.5.1.1 Khái niệm và vai trò của thanh toán quốc tế.

Khái niêm:

Thanh toán quốc tế là việc thực hiện các nghĩa vụ chi trả và quyền hưởng lợi vềtiền tệ phát sinh trên cơ sở các hoạt động kinh tế và phi kinh tế giữa các tổ chức, cá nhânnước này với các tổ chức, cá nhân nước khác, hay giữa một quốc gia với các tổ chức quốc

tế, thông qua quan hệ nhân hàng của các nước liên quan

Vai trò:

Thanh toán quốc tế là một công cụ quan trọng trong hoạt động XNK Thực hiện tốtcông tác thanh toán có tác dụng thúc đẩy tốc độ thanh toán và giúp các doanh nghiệp thuhồi vốn nhanh Thông qua kết quả hoạt động thanh toán ta có thể đánh giá chính xác khảnăng tài chính cũng như uy tín của doanh nghiệp sau mỗi thương vụ

Trong giao dịch TMQT, thanh toán nối nhà xuất khẩu và nhà nhập khẩu với nhau,

vì nó gắn quyền lợi, nghĩa vụ và trách nhiệm giữa các bên trên cơ sở các thỏa thuận cụ thể

về điều kiện thanh toán

TTQT đảm bảo giao hàng và quyền lợi của nhà xuất khẩu, khuyến khích các DNkinh doanh XNK gia tăng quy mô hoạt động, tăng khối lượng hàng hóa giao dịch và mởrộng quan hệ giao dich với các nước

 Thanh toán quốc tế với nền kinh tế:

 Thúc đẩy hoạt động XNK

 Thúc đẩy đầu tư nước ngoài

 Thúc đẩy các hoạt động dịch vụ

 Tăng cường thu hút kiều hối và nguồn lực tài chính khác

 Thúc đẩy thị trường tài chính quốc gia hội nhập kinh tế

 Thanh toán quốc tế với các ngân hàng thương mại:

 Mang lại nguồn thu đáng kể cho ngân hàng về số lượng và tỷ trọng

 Là một mắt xích chắp nối các hoạt động khác của NHTM

 Là khâu không thể thiếu trong môi trường hoạt động kinh doanh.

 Tạo điều kiện đa dạng hóa hoạt động ngân hàng, nâng cao năng lục cạnh tranh

Các điều kiện thanh toán trong kinh doanh xuất khẩu:

Điều kiện về tiền tệ: trong TTQT, các bên phải sử dụng đơn vị tiền tệ nhất định của

một nước nào đó Vì vậy điều kiện tiền tệ là chỉ việc sử dụng loại tiền tệ nào để tính toán

và thanh toán trong các hợp đồng và hiệp định ký kết giữa các nước, đồng thời quy địnhcác xử lý khi giá trị đồng tiền đó biến động

Điều kiện về địa điểm thanh toán: trong thanh toán ngoại thương, địa điểm thanh toán

có thể ở nước người nhập khẩu hoặc ở nước người xuất khẩu hoặc ở nước thứ ba Nhưngtrong thực tế việc xác định địa điểm thanh toán là do sự so sánh lực lượng giữa hai bênquyết định, đồng thời cũng thấy rằng dùng đồng tiền thanh toán của nước nào thì địa điểmthanh toán thường là nước ấy

Điều kiện về thời hạn thanh toán: trong TTQT, điều kiện thời gian thanh toán tác

nghiệp vụ ngoại thương phức tạp hơn cả Thường có ba quy cách quy định gồm thời giantrả tiền trước, thời gian trả tiền ngay và thời gian trả tiền sau

- Trả tiền trước: là sau khi ký hợp đồng hoặc sau khi bên xuất khẩu chấp nhậnđơn đặt hàng của bên nhập khẩu, nhưng trước khi giao hàng thì bên nhậpkhẩu đã trả cho bên xuất khẩu toàn bộ hay một phần số tiền hàng

- Trả tền sau: là việc người mua trả tiền được thực hiện sau khi đã giao hàngsau một thời gian nhất định Thực chất, đây là tình huống mà người bán cấptín dụng cho người mua

- Trả tiền ngay: là việc người mua tiến hành thanh toán ngay sau khi ngườibán hoàn thành nghĩa vụ giao hàng cho người mua

Điều kiện phương thức thanh toán: phương thức thanh toán là cách thức người bán

thực hiện để thu tiền về và người mua thực hiện để trả tiền Trong TMQT, các phươngthức thanh toán được thỏa thuận giữa người mua và người bán tùy thuộc vào mối quan hệtin cậy lẫn nhau, giá trị thanh toán, thời hạn thanh toán và loại hàng hóa, dịch vụ mua bán

Các phương thức thanh toán quốc tế: (xem bảng phụ lục 1.1)

Phương thức chuyển tiền ( Remittance)

Phương thức ghi sổ (Open Account)

Phương thức đổi chứng từ trả tiền (Cash against documents or Cash on delivery)

Phương thức nhờ thu (Collection)

Phương thức thanh toán tín dụng chứng từ (Documentary Credit)

Khi sử dụng các phương thức thanh toán trong XK hàng hóa cần đảm bảo sự phùhợp nhấp đối với từng loại hình XK và từng loạt khách hàng, đồng thời phải đảm bảo hạnchế đến mức tối đa các rủi ro có thể xảy ra cũng như phải phù hợp với thông lệ quốc tế

Với những khách hàng có mối quan hệ thường xuyên, hiểu rõ và có độ tin cậy caothì nên áp dụng các phương thức thanh toán đơn giản, thiết kiệm chi phí và rút ngắn thờigian làm thủ tục cũng như tiến hành thanh toán như phương thức chuyển tiền hay phươngthức nhờ thu

Đối với khách hàng mới, chưa đạt độ tin tưởng nhất định thì nên áp dụng nhữngphương thức thanh toán đảm bảo chắc chắn hơn cho quyền lợi người xuất khẩu nhưphương thức thanh toán tín dụng chứng từ ngoài ra nên sử dụng cá loại thư tín dụng đặcbiệt để giảm thiểu rủi ro thanh toán như thư tín dụng không hủy ngang, thư tín dụng cóxác nhận, thư tín dụng miễn truy đòi,…cho dù lệ phí phải trả cao hơn, mức độ phức tạptăng lên thì cũng như thời gian thanh toán sẽ lâu hơn nhưng đổi lại sẽ giảm mức độ rủi roxuống

Đối với những khách hàng thường xuyên, giao hàng theo những chu kỳ nhất địnhtrong một khoảng thời gian thì nên áp dụng phương thức thanh toán tín dụng chứng từ vớiloại thư tín dụng tuần hoàn để tiết kiệm chi phí và thời gian hoặc nếu trả chậm thì cũng cóthể áp dụng phương thức ghi sổ nếu quan hệ giữa hai bên là quan hệ tin cậy lẫn nhau

1.5.1.2 Một số lý thuyết của quản trị thanh toán trong hoạt động kinh doanh xuất

khẩu.

Khái niệm

Quản trị thanh toán quốc tế bao gồm tổng thể các hoạt động của nhà quản trị trongquá trình nghiên cứu, dự bào, phân tích, và ra quyết định TTQT, tổ chức thực hiện cácquyết định đó và kiểm soát các hoạt động TTQT nhằm đạt được các mục tiêu đã được xácđịnh

Nội dung quản trị thanh toán quốc tế trong hoạt động kinh doanh xuất khẩu.

a Hoạch định chính sách thanh toán quốc tế.

Hoạch định chính sách thanh toán quốc tế là hoạch định ở cấp tác nghiệp, là quá trìnhtìm ra những quyết định ngắn hạn, chi tiết nội dung công việc cần tiến hành, người thựchiện và cách thức tiến hành khi bắt đầu nhận được đơn đặt hàng từ phía nhà nhập khẩu.Việc hoạch định chính sách TTQT cho phép định ra một phương hướng chung cho mọisuy nghĩ và hành động, một kim chỉ nam hướng dẫn các quyết định đối với mọi thànhviên của DN Trong bản kế hoạch, nhà quản trị cần nêu rõ các chính sách sau:

- Các bước trong khâu chuẩn bị cho một lô hàng hạt tiêu xuất khẩu: từ khâu thu muađến khâu chế biến phải tuân thủ đúng nguyên tắc chuẩn bị đúng chất lượng và đủ sốlượng loại mặt hàng hạt tiêu mà đối tác yêu cầu Đồng thời đưa ra chính sách về phươngtiện vận tải, điều kiện giao hàng, điều kiện kho bãi để đảm bảo chất lượng hàng xuất khẩucũng như những thủ tục về hải quan bảo hiểm, thủ tục thanh toán Mặt hàng xuất khẩu ởđây là mặt hàng hạt tiêu – là hàng nông sản bị phụ thuộc vào tình hình giá cả, cung – cầuthị trường và thay đổi theo mùa vụ nên việc đảm bảo chất lượng phải được đặt lên hàngđầu

- Chính sách về thời gian thanh toán: tính toán thời gian thanh toán đảm bảo nhanhchóng kịp thời để công ty có thể quay vòng vốn sản xuất nhanh, đáp ứng cho quá trình táisản xuất diễn ra liên tục

- Các phương thức thanh toán: tùy theo phương thức thanh toán mà đối tác lựa chọnthì công ty thực hiện các nghiệp vụ liên quan và tùy thuộc vào bối cảnh kinh tế để đảmbảo tính an toàn, chi phí phù hợp Nếu Công ty ở trong thế chủ động nghĩa là đối tác sửdụng phương thức thanh toán là phương thức nhờ thu mà đối tác chậm thanh toán thì công

ty có thể chọn ngân hàng có uy tín để nhờ thu tiền hàng Nếu công ty ở trong thế bị độngnghĩa là đối tác sử dụng phương thức thanh toán là chuyển tiền, tín dụng chứng từ, CAD,hay ghi sổ mà đối tác chậm thanh toán thì công ty nên sử dụng các kỹ thuật phòng ngừađồng thời tìm kiếm đối tác mới tránh để tình trạng hàng lưu kho, làm ứ đọng vốn

- Ngân hàng cung cấp dich vụ: ngân hàng cung ứng dịch vụ phải là ngân hàng có uytín để đảm bảo việc thanh toán diễn ra thuận lợi Hơn nữa, công ty nên xây dựng mốiquan hệ tốt đẹp với ngân hàng

- Chính sách quản lý rủi ro: chính sách quản lý rủi ro cần xác định rõ phương pháptiếp cận đối với rủi ro, quản lý rủi ro và trách nhiệm đối với quản lý rủi ro xuyên suốtdoanh nghiệp đối với từng phòng, ban, bộ phận Việc triển khai hoạt động quản lý rủi rocần gắn liền với chiến lược kinh doanh, kế hoạch ngân sách hàng năm và các chu trìnhnghiệp vụ trong DN.

Nhà quản trị phải nghiên cứu kỹ các điều kiện thanh toán quốc tế để có thể vận dụngchúng một cách tốt nhất trong việc ký kết hợp đồng mua bán ngoại thương nhằm phụctùng các yêu cầu chính sách kinh tế đối ngoại và đạt được các yêu cầu cụ thể sau đây:

- Bảo đảm chắc chắn thu được đúng, đủ, kịp thời tiền hàng, thu về càng nhanh càngtốt Bảo đảm giữ vững giá trị thực tế của số thu nhập ngoại tệ khi có những biến động củatiền tệ xảy ra

- Góp phần đẩy mạnh xuất khẩu, củng cố và mở rộng thị trường và phát triển thêm thịtrường mới

b Tổ chức thực hiện.

Tổ chức là khâu thứ hai trong công tác quản trị thanh toán Tổ chức thanh toán là quátrình xác định các công việc cần phải làm và nhưng người làm các công việc đó, định rõchức trách, nhiệm vụ quyền hạn của mỗi bộ phận và cá nhân trong khi tiến hành côngviệc, nhằm thiết lập một môi trường làm việc thuận lợi và đạt đến mục tiêu chung của tổchức Thực chất tổ chức thanh toán chính là việc phân quyền và trao quyền để thực hiệncác công việc trong quá trình thanh toán của doanh nghiệp

Tổ chức thanh toán là một hợp đồng phức tạp, liên quan đến nhiều đối tượng nhưngân hàng, nhà nhập khẩu và nhà xuất khẩu, do đó nó là quy trình tác nghiệp với nhiềukhâu, nhiều giai đoạn và yêu cầu phát sinh nhiều giấy tờ từ lúc nhận được đơn đặt hàngđến khi nhận được đủ số tiền thanh toán từ bên nhập khẩu, vì vậy phải được tổ chức thậtkhoa học và kỹ càng mới có thể đạt được hiệu quả hoạt động cao

Tóm lại, tổ chức thanh toán là một hoạt động mang tầm quản trị phức tạp, có vai tròquyết định đối với hiệu quả của công tác thanh toán của DN, do đó đòi hỏi DN phải có sựđầu tư thích đáng vào hoạt động này

c Kiểm soát quá trình thực hiện và xử lý tổn thất trong hoạt động TTQT.

Kiểm soát là một hoạt động quản trị nhằm kiểm tra, giám sát và đưa ra các quyết định

xử lý các phát sinh kịp thời bắt đầu từ lúc thực hiện chuẩn bị hàng đến khi nhà nhập khẩuthanh toán đủ tiền hàng Trong quá trình thực hiên thanh toán, thường xảy ra nhiều vấn đềphát sinh nếu như không có sự kiểm tra kiểm soát và sửa chữa kịp thời sẽ dẫn đến nhiềuhậu quả nghiêm trọng Việc kiểm soát quá trình thực hiện góp phần quan trọng giúp việcthanh toán đi theo đúng hướng như đã hoạch định và nâng cao hiệu quả của quá trình thựchiện Đôi khi việc hoạch định mang tính chủ quan của nhà quản trị và dẫn đến kết quả dựkiến có thể không thực tế thì kiểm soát quá trình thực hiện nhằm mục đích kịp thời đưa ranhững quyết sách, các hành vi ứng xử để điều chỉnh khi thực tế phát sinh những tìnhhuống ngoài dự kiến, hoặc phát hiện những hiện tượng vi phạm quy trình TTQT trong quátrình tổ chức thực hiện

Quản trị hoạt động TTQT bao gồm quản trị cả những rủi ro tiềm ẩn trong hoạt độngTTQT Quản trị rủi ro trong TTQT là xác định những mối hiểm họa, mối nguy hiểm vàcác nguy cơ của những yếu tố rủi ro có thể xảy ra trong quá trình tiến hành các nghiệp vụTTQT Đây là khâu rất quan trọng trong thanh toán xuất khẩu vì nhà xuất khẩu là người

bị động trong việc thanh toán, việc thanh toán tiềm ẩn rất nhiều rủi ro về tỷ giá, rủi ro từnhà nhập khẩu, rủi ro từ phía ngân hàng, rủi ro từ chính nội tại của DN Việc thiết lập hệthống quản trị rủi ro có ý nghĩa rất quan trọng, ảnh hưởng tới kết quả HĐKD và lợi íchcủa DN

Trong quá trình kiểm soát và quản trị rủi ro, DN cần:

- Cần tuân thủ chặt chẽ những quy định cơ bản của hoạt động TMQT, không nên bỏqua những chi tiết dù là nhỏ nhất trong hợp đồng mua bán để tạo sơ hở khiến khách hàng

có thể bắt lỗi và từ chối thanh toán Cần kiểm tra kỹ lưỡng và xác minh tư cách pháp lý vànăng lực tài chính của phía dối tác nước ngoài trước khi chính thức ký kết hợp đồng kinh

tế nhằm tránh những rủi ro, tổn thất do bên đói tác mang lại

- Đặt ra những câu hỏi để thiết lập các thông số tin cậy đối với các đối tác mà DN hivọng bắt đầu đặt quan hệ kinh doanh Cần thận trọng và phải điều tra kỹ các đối tác vàcác bên trung gian, cũng như phải kiểm tra sát sao các chứng từ liên quan trong giao dịchmua bán Cần tiến hành kiểm tra kỹ lưỡng chứng từ cũng như đặt ra câu hỏi cần thiết chongười mua qua đó có thể biết được kinh nghiệm, quá trình kinh doanh, uy tín trên thương

trường của đối tác Cần lập một bộ hồ sơ bao gồm những thông tin quan trọng về kháchhàng của mình và đó là những thông tin đã được kiểm chứng khách quan.

1.5.2 Phân định nội dung của vấn đề nghiên cứu:

Vấn đề quản trị TTQT không phải là mới trong các đề tài nghiên cứu tại TrườngĐại học Thương mại, tuy nhiên quản trị thanh toán trong xuất khẩu hạt tiêu tại công ty Cổphần Xuất nhập khẩu Tổng hợp I Việt Nam thì ít có công trình nghiên cứu nào đề cập đếnvến đề này

Sau khi tham khảo những luận văn về dề tài quản trị thanh toán quốc tế của TrườngĐại học Thương mại, em thấy: Những công trình nghiên cứu năm trước đã nghiên cứu vềquản trị thanh toán, nhưng chủ yếu là quản trị thanh toán trong hoạt động xuất nhập khẩuhoặc riêng về nhập khẩu Có một số đề tài chi tiết hơn là nghiên cứu về QTTT XNK bằngphương pháp tín dụng chứng từ Những đề tài nghiên cứu về quản trị TTQT trong xuấtkhẩu chưa được sinh viên trước đó quan tâm Đề tài của em tập trung nghiên cứu vấn đềquản trị thanh toán xuất khẩu hạt tiêu của Generalexim, qua đó ta có thể hiểu một mặt nữatrong công tác quản trị thanh toán đó là quản trị thanh toán hàng xuất, kiểm soát quá trìnhthu tiền hàng và quản trị rủi ro trong thanh toán – đây chính là vấn đề khó khăn nhất củaquản trị thanh toán hàng xuất khẩu

Dựa trên định hướng của luận văn các khóa trước, trong chuyên đề này em sẽ đisâu vào quá trình quản trị TTQT trong xuất khẩu hạt tiêu của công ty CP XNK Tổng hợp

I Việt Nam, trong đó kiểm soát và quản trị rủi ro chưa được quan tâm đúng mức Bêncạnh đó cũng phân tích các yếu tố thuộc môi trường bên trong và môi trường bên ngoàiCông ty có tác động đến công tác quản trị TTQT

Chuyên đề cũng sẽ dựa trên những số liệu sơ cấp (các phiếu điều tra và phỏng vấnchuyên gia) và các dữ liệu thứ cấp để đánh giá được thực trạng công tác quản trị TTQT tạiCông ty, tập trung vào kiểm soát và quản trị rủi ro Đây là điều mới hơn so với các luậnvăn chuyên đề trước đó vì đã đưa ra được thực trang bất cập còn tồn tại ở Công ty

1.5.4 Kết cấu chuyên đề tốt nghiệp.

Chuyên đề tốt nghiệp của em gồm 3 chương:

CHƯƠNG I: Tổng quan nghiên cứu vấn đề quản trị thanh toán xuất khẩu.

CHƯƠNG II: Phương pháp nghiên cứu và các kết quả phân tích thực trạng công

tác quản trị thanh toán xuất khẩu hạt tiêu tại công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Tổng hợp I Việt Nam.

CHƯƠNG III: Các kết luận và đề xuất nhằm hoàn thiện công tác thanh toán xuất

khẩu hạt tiêu tại Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Tổng hợp I Việt Nam.

CHƯƠNG II: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ CÁC KẾT QUẢ PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN TRỊ THANH TOÁN XUẤT KHẨU

HẠT TIÊU TẠI CÔNG TY CP XNK TỔNG HỢP I.

2.1 Phương pháp hệ nghiên cứu các vấn đề về quản trị thanh toán trong hoạt động xuất khẩu (Phương pháp thu thập dữ liệu, phân tích dữ liệu).

2.1.1 Các bước nghiên cứu vấn đề.

Sơ đồ 2.1 Quy trình nghiên cứu vấn đề

B1

B2

B3

B5

Khái quát nội dung và phương pháp sử dụng tại mỗi bước:

Thu thập dữ liệu

Thu thập dữ liệu sơ cấp Thu thập dữ liệu thứ cấp

Tổng hợp dữ liệu sơ cấp Tổng hợp dữ liệu thứ cấp

Phân tích

Tồn tạiThành công

Bước 1: Thu thập dữ liệu:

- Dữ liệu sơ cấp: thu thập thông qua việc phát phiếu điều tra, phỏng vấn gửi chocác cán bộ, nhân viên trong các phòng ban

- Dữ liệu thứ cấp: Những dữ liệu này chủ yếu được thu thập ở phòng nghiệp vụ số

5 và phòng kế toán – tài chính gồm các số liệu như: bảng cân đối kế toán, báo cáo kết quảhoạt động kinh doanh, bảng tổng hợp tình hình sử dụng các phương thức thanh toán xuấtkhẩu tại công ty từ năm 2008 – 2010 Ngoài ra dữ liệu ngoại vi thu thập từ internet, báo,tạp chí, sách…

Bước 3: Phân tích thực trạng:

- Trên cơ sở những dữ liệu tổng hợp được ta tiến hành phân tích thực trạng thôngqua việc thống kê, so sánh…

Bước 4: Đánh giá thực trạng:

- Sau khi có những phân tích thực trạng thì sẽ đưa ra những đánh giá về những gì

DN đã và chưa làm được trong công tác quản trị thanh toán hạt tiêu trong hoạt động xuấtkhẩu Đưa ra những khó khăn mà DN gặp phải trong quá trình quản tri thanh toán xuấtkhẩu để từ đó đưa ra những giải pháp phòng ngừa và khắc phục ở các bước tiếp theo.Bước 5: các biện pháp giải quyết:

- Trên cở những phân tích, đánh giá ở bước trên cùng với dự báo và triển vọng củacông tác quản trị thanh toán xuất khẩu của DN có những thay đổi và khó khăn khi thực

hiện công tác này Dực vào đó để phát hiện và dự báo triển vọng cùng với giải pháp đềxuất với công ty và những kiến nghị với cơ quan nhà nước.

2.1.2 Phương pháp thu thập dữ liệu.

Dữ liệu sơ cấp: thu thập thông qua phiếu điều tra, phỏng vấn.

Phiếu điều tra: gồm hai phần chính là thông tin về cá nhân được điều tra và những

câu hỏi với mục đích làm rõ nhận thức và quan điểm của các cá nhân về công tác quản trịthanh toán xuất khẩu của DN từ khâu hoạch định đến khâu thực thi và khâu kiểm soátđược thực hiện ra sao tại chính DN của họ Đây là những thông tin quan trọng giúp đánhgiá được thực trang quản trị thanh toán xuất khẩu hạt tiêu tại Công ty Cổ phần XNK Tổnghợp I

Dữ liệu thứ cấp:

- Dữ liệu từ nội bộ DN: dữ liệu thứ cấp quan trong nhất là dữ liệu từ nội bộ DN

Nó giúp ta nắm rõ được tình hình quản trị thanh toán xuất khẩu hạt tiêu của DN và có cáinhìn định lượng cụ thể về vấn đề kết quả cũng như quá trình DN hoạch định, tổ chức thựchiện và kiểm soát hoạt động quản trị thanh toán xuất khẩu hạt tiêu như thế nào Những dữliệu thu thập trong vòng ba năm từ 2008 – 2010 bao gồm: bảng cân đối kế toán, báo cáokết quả hoạt động kinh doanh, bảng tổng hợp tình hình sử dụng các phương thức thanhtoán xuất khẩu

- Dữ liệu ngoại vi: những dữ liệu này thu thập từ internet, sách báo, tạp chí cácphương tiện truyền thông Qua những kênh thông tin này ta có thể thu thập những thôngtin cập nhật phục vụ cho nghiên cứu về quản trị thanh toán xuất khẩu hạt tiêu tại công tyđòng thời cũng là kênh tham khảo để tìm hướng giải quyết những vấn đề đang đặt ra với

DN Nó còn bổ sung thông tin và còn là công cụ đối chiếu, so sánh từ đó làm rõ công tácquản trị thanh toán xuất khẩu hạt tiêu được triển khai như thế nào

2.1.3 Phương pháp sàng lọc và phân tích dữ liệu:

Phương pháp sàng lọc dữ liệu

- Đối với dữ liệu sơ cấp: sau khi thu thập thông tin từ phiếu điều tra, trác nghiệm ta

cần tổng hợp lại nhằm lựa chọn những dữ liệu liên quan đề vấn đề nghiên cứu, dữ liệu thutập được cần đảm bảo những vấn đề sau: đánh giá thực tế vầ tình hình quản trị thanh toánxuất khẩu hạt tiêu tại Công ty, có gì vướng mắc tồn tại, hướng gợi mở giải quyết chúng

- Đối với dữ liệu thứ cấp trong nội bộ DN: những dữ liệu thu thập được tại DN qua

bảng cân đối kế toán, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, bảng tổng hợp tình hình sửdụng các phương thức thanh toán xuất khẩu trong 3 năm 2008 – 2010 Sàng lọc kỹ xemxét những số liệu cần thiết qua đó có thể phân tích các số liệu giúp định lượng và đánh giáđược tình hình quản trị thanh toán xuất khẩu hạt tiêu tại DN ra sao

- Đối với thông tin ngoại vi: những thông tin này rất đa dạng nhưng khó đảm bảo

được tính chính xác do vậy khi sử dụng những thông tin này cần lựa chọn nhứng thông tincâp nhật, có nguồn góc rõ ràng, đảm bảo độ tin cậy và có liên quan bổ sung cho vấn đềđang nghiên cứu Tránh tình trạng sử dụng những thông tin không chính xác ảnh hưởngtới chất lượng của chuyên đề

Phương pháp phân tích dữ liệu:

- Phương pháp thống kê: thống kê các số liệu liên quan để xem xét xự biến động

của chúng qua các thời kỳ Từ đó tìm ra các chỉ tiêu đặc trưng để phát hiện ra các nguyênnhân của sự biến động cũng như dự báo xu hướng biến động trong tương lai

- Phương pháp phân tích: ngoài việc thống kê dữ liệu thì ta còn xét các dữ liệu có

sự so sánh, đối chiếu nhằm tìm hiểu bản chất vấn đề Nó giúp tìm ra nguyên nhân cũngnhư phương hướng giải quyết vấn đề

- Phương pháp tổng hợp: khái quát đặc điểm, tổng kết quá trình phân tích nhằm rút

ra kết luận cho vấn đề Công cụ sử dụng chủ yếu là chương trình Excel

2.2 Đánh giá tổng quan tình hình và ảnh hưởng nhân tố môi trường đến công tác quản trị thanh toán xuất khẩu hạt tiêu.

2.2.1 Khái quát về công ty CP XNK Tổng hợp I Việt Nam.

 Tên công ty : CÔNG TY CỔ PHẦN XUẤT NHẬP KHẨU TỔNG HỢP I VIỆT NAM

 Tên tiếng Anh : THE VIET NAM NATIONAL GENERAL EXPORT – IMPORTCOMPANY – JSC

 Tên viết tắt : GENERALEXIM

 Trụ sở chính : 46 Ngô Quyền – Hoàn Kiếm – Hà Nội

 Điện thoại : (84.4)38264009 Fax : (84.4) 38259894

Website : www.generalexim.com.vn

Quá trình hình thành và phát triển.

Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu Tổng hợp I Việt Nam tiền thân là doanh nghiệpnhà nước được thành lập từ tháng 12 năm 1981 theo quyết định số 1356/TCCB Tháng5/2006 Công ty chính thức chuyển đổi thành công ty Cổ phần với nhiều hoạt động năngđộng, kinh doanh đa ngành nghề, trong đó XNK chiếm 85% doanh thu và lợi nhuận hàngnăm Qua 27 năm hoạt động, công ty liên tục hoàn thành vượt mức kế hoạch và phát triểnđược nguồn vốn, đời sống của người lao động được nâng cao vững chắc và nộp ngân sáchngày càng tăng Các mặt hàng XNK truyền thống vẫn giữ được vị thế chủ lực và là mộttrong các doanh nghiệp lớn xuất khẩu các mặt hàng nông sản như : cà phê, hạt tiêu, hạtđiều, gạo…

Cơ cấu tổ chức (xem phụ lục hình 2.1)

Cấu trúc tổ chức của công ty được xây dựng theo cấu trúc chứa năng nhằm phùhợp với lĩnh vực hoạt động của Công ty: cung cấp sản phẩm dịch vụ hẹp, khép kín có liên

hệ với nhau

Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của Generalexim (xem phụ lục bảng 2.1)

Tổng tài sản của Generalexim có sự tăng trưởng khá ổn định qua các năm (mức tăng trungbình trong 2 năm là 25%) Tổng doanh thu năm 2009 đạt gần 1051 tỷ giảm 3.22% so với

năm 2008 nhưng năm 2010 doanh thu của Generalexim đạt gần 1180 tỷ tăng 12.21% sovới năm 2009 Lợi nhuận năm 2009 tăng gần gấp đôi so với năm 2008 nhưng đến năm

2010 thì lại giảm hơn 28% so với năm trước Đó là do nền kinh tế các nước chưa thực sựphục hồi như trước đó

Hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu.(xem phụ lục bảng 2.2 và hình 2.2)

Hoạt động kinh doanh XNK của Generalexim là hoạt động chiếm tỷ trọng lớn trongdoanh thu của Generalexim

Do những biến động suy thoái kinh tế toàn cầu, giá cả và trị giá xuất khẩu đối với các mặthàng đặc biệt là hàng nông sản – sản phẩm xuất khẩu chủ lực của Generalexim nhìnchung tăng không cao Năm 2009 và năm 2010 hoạt động kinh doanh XNK đã bắt đầu cóhiệu quả nhưng vẫn ở mức khiêm tốn

Generalexim là một công ty có truyền thống về xuất khẩu nông sản, đã tập trung nguồnlực để đẩy mạnh xuất khẩu các mặt hàng như cà phê, hạt tiêu, hạt điêu,… Từ năm 2007,Generalexim đứng trong Top 10 DN xuất khẩu cà phê hàng đầu của cả nước, là 1 trong số

20 đơn vị XK hạt tiêu lớn và là 1 trong những DN xuất khẩu điều lớn của Việt Nam Vềnhập khẩu, Generalexim phát triển các mặt hàng nhập khẩu có giá trị cao như vật liệu xâydựng, ôtô xe máy, phụ tùng ô tô xa máy, máy móc thiết bị các loại, hàng công nghệ phẩm,

để phục vụ nhu cầu trong nước

2.2.1 Ảnh hưởng của các nhân tố môi trường kinh doanh đến công tác quản trị thanh toán xuất khẩu hạt tiêu.

2.2.1.1 Môi trường bên trong DN.

Nguồn lực con người: DN thường xuyên đào tạo đội ngũ cán bộ nhân viên có đủ

trình độ nhằm đáp ứng yêu cầu mới luôn đặt ra trong hoạt động quản trị DN nói chungcũng như quản trị thanh toán xuất khẩu hạt tiêu tại DN nói riêng (xem bảng phụ lụcnguồn nhân lực của Generalexim) ( xem phụ lục hình 2.3)

Chiến lược kinh doanh của DN: DN nỗ lực phát triển bằng các biện pháp đổi

mới, nâng cao chất lượng sản phẩm và dịch vụ, duy trì nguồn khách hàng truyền thống,tăng cường tìm kiếm mở rộng thị trường cả trong và ngoài nước

Mục tiêu của DN: Generalexim tiếp tục khẳng định là một thương hiệu mạnh.

Công ty phấn đầu doanh thu năm 2011 đạt 1291,11tỷ đồng (tăng 3,08%) so với năm 2010,giữ vững vai trò là công ty XNK đứng trong tốp đầu các DN Việt Nam Công ty phấn đấu

mở rộng thị trường XK, tìm kiếm khách hàng mới hạn chế cũng như kiểm soát được rủi

ro trong hoạt động xuất khẩu có thể xảy ra

2.2.1.2 Môi trường bên ngoài DN

Môi trường kinh tế:

- Thay đổi tỷ giá hối đoái: Hậu quả của việc biến động tỷ giá là gây thiệt hại cho

người XK hoặc người NK, vì vậy DN cần có những biện pháp phù hợp để hạn chế vàtránh rủi ro có thể xảy ra DN có thể tự bảo vệ mình bằng cách quản lý rủi ro hối đoái, rủi

ro được quản lý thì chi phí tài chính để bù đắp rủi ro hàng năm với DN sẽ tương đối nhẹ

- Lạm phát và suy thoái kinh tế: Khi lạm phát và suy thoái kinh tế xảy ra thì công

ty sẽ chịu những tổn thất không nhỏ về giá trị tiền hàng, các khách hàng gặp khó khăn vềtài chính dẫn đến việc chậm thanh toán tiền hàng cho DN khiến việc quay vong vốn của

DN gặp khó khăn

Hiện nay nền kinh tế đang dần phục hồi, đó là cơ hội tốt cho DN ký kết thêm nhiềuhợp đồng từ đó tăng doanh thu cho DN

Môi trường chính trị pháp luật

- Do chính sách quản lý XNK của Nhà nước: Cơ chế quản lý, chính sách nhà nước

thông thoáng sẽ giúp DN hoạt động hiệu quả hơn trong hoạt động XNK Chính trị ổn địnhđem lại cho DN một môi trường đầu tư thuận lợi

- Khách hàng nhập khẩu hạt tiêu truyền thống của DN chủ yếu là Singapore, Hoa

Kỳ, Tiểu vương quốc Ả Rập, Đức,….đây đều là những nước có tình hình chính trị ổnđịnh Khách hàng mới của công ty như Pakistan, Ai Cập, nước ta đều có mối quan hệ tốtđẹp về chính trị tạo điều kiện cho doanh nghiệp xuất khẩu sang quốc gia này

Yếu tố khách hàng

Gia nhập WTO, tạo điều kiện cho hoạt động XNK ngày càng phát triển Kháchhàng chính là đối tượng quyết định việc thanh toán cho DN do đó công tác quản trị thanhtoán xuất khẩu muốn thu được hiệu quả cao thì DN phải nắm rõ tình hình khách hàng củamình Nhu cầu tiêu thụ của khách hàng quyết định doanh thu của DN, do vậy công ty cầnthường xuyên xem xét đáp ứng được những nhu cầu mới của khách hàng đồng thời phải

đánh giá khả năng cũng nư vị thế của họ để đưa ra chính sách tín dụng phù hợp nhất

Đối thủ cạnh tranh

Theo Hiệp hội Hồ tiêu Việt Nam, có đến 50% lượng hạt tiêu xuất khẩu được bántrực tiếp cho các nhà máy chế biến gia vị tại nhiều nước Các nhà xuất khẩu Việt Nam đã

và đang trở thành một mắt xích trong chuỗi phân phối toàn cầu, khả năng chi phối giá cảthị trường cũng được mở rộng.Ngành xuất khẩu hồ tiêu hiện nay đang rất phát triển Nógiải quyết được nhiều việc làm cho người dân trồng tiêu đem lại thu nhập cao cho họ Các

DN XNK khác với khả năng tài chính, có kinh nghiệm uy tín trên trường quốc tế cũngtham gia vào hoạt động xuất khẩu hạt tiêu một cách rất năng động Generalexim là mộtcông ty có bề dày kinh nghiệm xuất khẩu nhưng để tồn tại và phát triển thì DN phải xemxét lại hoạt động quản trị thanh toán xuất khẩu nhằm hạn chế tối đa những rủi ro có thểxảy ra

Các tổ chức tín dụng:

Hiện nay xu hướng ngày càng phát triển của nền kinh tế, các tổ chức tìn dụng đã

mở rộng cửa hơn cho các doanh nghiệpcó nhu cầu vay vốn để phát triển hoạt động sảnxuất kinh doanh Các NH, tổ chức tín dụng có các chính sách hỗ trợ cho các DN đến vay

vốn thực hiện tốt các dự án (Theo dõi phần tóm lược nội dung trên tại phần phụ lục bảng

2.4)

2.3. Kết quả phân tích các dữ liệu thu thập: (bảng kết quả điều tra trắc nghiêm).

Trong quá trình nghiên cứu sinh viên đã xây dựng phiếu điều tra và tiến hành điềutra tại công ty Cổ phần XNK Tổng hợp I Việt Nam Số lượng phiếu phát ra là 10, đốitượng của phiếu là giám đốc, các nhân viên trong công ty ở các phòng ban (xem phụ lụcbảng 2.5)

Những câu hỏi trắc nghiệm đầu tiên cho ta thấy công ty rất coi trọng công tác quảntrị TTQT trong hoạt động XK hạt tiêu (10/10 phiếu – 1 điểm) 7/10 (0.7 điểm) phiếu cho

rằng sự phối hợp giữa các phòng ban là chặt chẽ Và khâu kiểm soát và quản trị rủi ro làchưa được thực hiện tốt (0.5 điểm) dẫn đến rủi ro xảy ra nhiều hơn trong các hợp đồng

XK hạt tiêu của công ty Phương thức thanh toán CAD được công ty áp dụng rất hiệu quả10/10 (1 điểm) phiếu cho rằng thực hiện tốt vì vậy mà phương thức này được áp dụngnhiều trong hoạt động xuất khẩu, nó có 1 lợi thế là các loại chứng từ yêu cầu xuất trình íthơn phương thức tín dụng chứng từ L/C, do vậy sai sót trong bộ chứng từ hàng hóa rất ítxảy ra

Một vấn đề khác là công ty cũng đánh giá cao tầm quan trọng của công tác quản trịrủi ro trong thanh toán tiền hàng xuất khẩu hạt tiêu (0.7 điểm - 70% ý kiến cho rằng rất quan trọn, 0.3 điểm - 30% ý kiến cho rằng mức độ bình thường) Điều này cũng do thực

tế công ty cũng đã gặp phải trường hợp người mua thanh toán tiền hàng chậm hoặc khôngthanh toán Các nguyên nhân đó là do thay đổi tỷ giá hối đoái, lạm phát hoặc người mua không đủ năng lực tài chính để thanh toán

Tiếp tục làm rõ những rủi ro Công ty gặp phải trong thanh toán hạt tiêu xuất khẩu.(xem phụ lục bảng 2.6)

Qua đây có thể thấy các cán bộ nhân viên công ty đều nhận thấy các rủi ro gặp phảitrong công tác thanh toán, trong đó thường gặp nhất là rủi ro hối đoái Tuy nhiên hiên nayviệc áp dụng các hình thức phòng ngừa tại công ty là rất hạn chế Công ty thường dùngbiện pháp phòng ngừa thông qua thị trường tiền tệ, một số thông qua hợp đồng quyềnchọn, tuy nhiên số hợp đồng xuất khẩu hạt tiêu sử dụng phương thức này vẫn còn hạn chế

Hiện nay công ty cũng đã chú trọng vào việc nghiên cứu, tìm hiểu,phân tích khảnăng của đối tác để giảm thiểu rủi ro do đối tác mang đến Mọi nỗ lực của Generalexim

đã và đang thực sự phát huy hiệu quả, tạo uy tín với đối tác, đưa Generalexim ngày càngphát triển mạnh Qua điều tra , ta thấy sơ bộ được tình hình Công ty đang có vấn đề trongquá trình kiểm soát và quản trị rui ro thanh toán XK hạt tiêu và điều này sẽ được làm rõtrong hơn trong phần phân tích các dữ liệu thứ cấp

2.4. Thực trạng công tác quản trị thanh toán xuất khẩu hạt tiêu qua phân tích dữ

liệu thứ cấp.

2.4.1 Hoạch định thanh toán.

Ban giám đốc sẽ đảm nhiệm công tác hoạch định thanh toán, trong đó bao gồm cáccông việc như sau:

- Xem xét, đánh giá và xét duyệt các phương án kinh doanh

- Đại diện ký kết và là người chịu trách nhiệm cao nhất

- Phân tích các yếu tố ảnh hưởng tới hiệu quả hoạt động kinh doanh của công ty

Điều kiện về tiền tệ: thực tế hiện nay, việc các bên thanh toán bằng đồng tiền nào

không quan trọng vì thị trường ngoại hối hiện nay cực kỳ phát triển, liên kết toàn cầu chophép chúng ta chuyển đổi từ đồng này sang đồng khác theo tỷ giá chéo mà không có mộthạn chế hay cản trở đáng kể nào

Điều kiện về địa điểm thanh toán: khi XK hạt tiêu, tùy theo yêu cầu của đối tác

hoặc tình hình cụ thể mà Công ty lựa chọn NH nhưng thường là các NH có uy tín và kinhnghiệm trong TTQT như: Vietcombank, Eximbank, Viettinbank, Techcombank,Agribank, HSBC, ANZ,

Điều kiện về thời gian thanh toán: công ty sử dụng các hình thức thời gian thanh

toán đa dạng như thanh toán trả trước, trả sau, trả ngay hoặc hỗn hợp

Điều kiện về phương thức thanh toán: lựa chọn phương thức thanh toán thích hợp

với từng thương vụ, mối quan hệ giữa các bên hợp đồng là một yếu tố góp phần hạn chếrủi ro trong TTQT Phương thức thanh toán đổi chứng từ được công ty sử dụng nhiềunhất, trị giá các hợp đồng thanh toán bằng phương thức đổi chứng từ tăng dần qua cácnăm và đến năm 2010 là 14,825triệu USD chiếm 42.86% Ngoài ra công ty còn sử dụngcác phương thức khác như L/C, chuyển tiền, nhờ thu

Bảng 2.7: Cơ cấu giá trị các phương thức thanh toán của Generalexim trong xuất khẩu hạt tiêu (xem phụ lục bảng 2.7 và hình 2.3)

2.4.2 Tổ chức thực hiện

Tổ chức phân công nhiệm vụ cho các bộ phận và nhận viên thực hiện công tácthanh toán

2.4.1.1. Phòng kế toán tài chính:

- Tiếp nhận thông báo của NH về việc khách hàng đã mở L/C

- Liên hệ với người mở thư tín dụng và yêu cầu NH xác nhận L/C (nếu cần)

- Làm công văn nhờ NH thu hộ tiền