Phân tích tình hình doanh thu nhằm mục đích nhận thức và đánh giá mộtcách đúng đắn, toàn diện và khách quan tình hình thực hiện các chỉ tiêu doanh thucảu doanh nghiệp trong kỳ qua đó thấ
Trang 1CH ƯƠNG I NG I
T NG QUAN NH NG V N Đ NGHIÊN C U V DOANH THU ỔNG QUAN NHỮNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU VỀ DOANH THU ỮNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU VỀ DOANH THU ẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU VỀ DOANH THU Ề NGHIÊN CỨU VỀ DOANH THU ỨU VỀ DOANH THU Ề NGHIÊN CỨU VỀ DOANH THU
1.Tính cấp thiết nghiên cứu đề tài.
* Về góc độ lý thuyết.
Trong nền kinh tế thị trường phát triển mạnh mẽ như hiện nay đã đặt ra cho
vô vàn cơ hội và thách thức Doanh nghiệp muốn tồn tại và phát triển bền vững thìmỗi bước đi của doanh nghiệp cần phải cân nhắc kỹ càng và phải dựa trên nền tảngđáng tin cậy cũng như phù hợp với tình hình nội tại, khách quan của doanh nghiệp
Do vậy thống kê phân tích tình hình doanh thu, lợi nhuận là một vấn đề cô cùng cầnthiết
Doanh thu là cơ sở quan trọng xác định kết quả cuối cùng cho hoạt động sảnxuất kinh doanh của doanh nghiệp Tăng doanh thu là điều kiện để doanh nghiệpthực hiện tốt chức năng nhiệm vụ kinh doanh, thu hồi vốn nhanh, bù đắp các chi phísản xuất kinh doanh, tạo những điều kiện để mở rộng hoặc đầu tư chiều sâu chohoạt động kinh doanh, thực hiện tốt nghĩa vụ với Nhà nước Đồng thời tăng doanhthu sẽ ảnh hưởng tăng lợi nhuận, tạo điều kiện tăng thu nhập cho người lao động vàcũng khẳng định thương hiệu cho doanh nghiệp
Phân tích tình hình doanh thu nhằm mục đích nhận thức và đánh giá mộtcách đúng đắn, toàn diện và khách quan tình hình thực hiện các chỉ tiêu doanh thucảu doanh nghiệp trong kỳ qua đó thấy được mức độ hoàn thành số chênh lệch tănggiảm của các chỉ tiêu kế hoạch doanh thu của doanh nghiệp và ciệc hoàn thành cácchức năng của doanh nghiệp Đồng thời, qua phân tích cũng thấy được những tồntại, những nguyên nhân ảnh hưởng khách quan cũng như chủ quan trong việc kinhdoanh để tìm ra những chính sách, biện pháp quản lý thích hợp nhằm tăng doanhthu
Phân tích doanh thu nhằm nhận thức và đánh giá một cách đúng đắn, kháchquan tình hình tiêu thụ hàng hoá trong kỳ theo kết cấu, chủng loại và số lượng giá
cả Qua đó thấy được những kết quả đạt được cũng như những hạn chế so với kế
Trang 2hoạch và những chỉ tiêu định mức kinh tế kỹ thuật từ đó có biện pháp điều chỉnh kịpthời có hiệu quả nhằm thúc đẩy quá trình tiêu thụ hàng hóa, tăng thu nhập, đồngthời là cơ sở lựa chọn đánh gía việc thực hiện chức năng của doanh nghiệp.
Việc thực hiện phân tích doanh thu có ý nghĩa đối với doanh trong qúa trìnhkinh doanh và quản lý Những số liệu tài liệu phân tích doanh thu là cơ sở, căn cứ
để phân tích các chỉ tiêu khác như phân tích tình hình mua hàng, phân tích chi phíhoặc lợi nhuận kinh doanh Đồng thời nó cũng là căn cứ quan trọng để đề ra chủtrương các biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp trong
kỳ tiếp theo
* Về góc độ thực tế
Công ty cổ phần đầu tư Sông Đà-Việt Đức hoạt đông trên hai lĩnh vực chính
là kinh doanh dịch vụ bất động sản và sản xuất bê tông thương phẩm Gần đây công
ty không ngừng mở rộng sản xuất kinh doanh như: sản xuất các sản phẩm từ kimloại, mua bán xe có động cơ v.v Điều này cũng mở ra cho công ty rất nhiều cơ hộicũng như thử thách đặc biệt là trong nền kinh tế cạnh tranh gay gắt cả về giá cả vàchất lượng như hiện nay Chính vì vậy công ty cần có sự chuẩn bị tốt về mọi mặt đểđưa ra những chiến lược kinh doanh đúng đắn đủ sức mạnh cạnh tranh với cácdoanh nghiệp khác
Tăng doanh thu là một điều kiện để doanh nghiệp thực hiện tôt chức năngsản xuất kinh doanh, đạt tớ mục tiêu cuối cùng là lợi nhuận Bất kỳ doanh nghiệpnào cũng sử dụng biện pháp tăng doanh thu để mở rộng thị trường cho sự phát triểncủa mình Một điều quan trọng của việc tăng doanh thu là chứng tỏ được vị thế, uytín của doanh nghiệp trên thươgn trường, củng cố vị trí vững chắc cho doanhnghiệp, duy trì sự tồn tại và phát triển cho doanh nghiệp
Qua tìm hiệu thức tế tại Công ty cổ phần đầu tư Sông Đà-Việt Đức cho thấyviệc thực hiện các chỉ tiêu doanh thu còn gặp nhiều khó khăn do ban lãnh đạo công
ty vẫn chưa có được những thông tin chính xác và kịp thời về tình hình biến độngcủa doanh thu để đưa ra những giải pháp từng bước khắc phục nhằm tăng doanh thu
và lợi nhuận cho công ty
Trang 3Trong quá trình điều tra, phỏng vấn tại công ty em đã ra 5 phiếu cà các phiếuđều có ý kiến cho rằng cần phải phân tích tình hình biến động của doanh thu để thấyđược những nhân tố ảnh hưởng tác động đến doanh thu cũng như phản ánh mộtcách đầy đủ tình hình thực hiện các chỉ tiêu kế hoạch doanh thu đề ra Qua việcphân tích doanh thu còn xác định chính xác kết quả kinh doanh, phản ánh một cáchtoàn diện và sâu sắc chỉ tiêu doanh thu qua đó thấy được tình hình diễn biến cũngnhư mối quan hệ tác động của nó đến kết quả hoạt động kinh doanh của doanhnghiệp.
Chính vì vậy, Công ty cần hình thành một bộ phận riêng chuyên trách chohoạt đông phân tích tình hình doanh thu của doanh nghiệp là vô cùng quan trọngtrong việc tìm ra được những biện pháp thích hợp nhằm đẩy mạnh tăng doanh thu
cà định hướng hoạt động cho doanh nghiệp trong tương lai ngày càng phát triểnnâng cao được lợi thế cạnh tranh thưong hiệu của minh trên thương trường
2 Xác lập và tuyên bố vấn đề trong đề tài.
Dựa vào vấn đề kể trên, em thấy công tác phân tích doanh thu tại Công ty cổphần đầu tư Sông Đà -Việt Đức là hết sức cấp thiết, góp phần giúp doanh nghiệptháo gỡ những vướng mắc trong hoạt động kinh doanh và đưa ra những giải pháp,
dự đoán cho doanh nghiệp trong hiện tại cũng như tương lai Vì vậy em đã chọn đề
tài “Phân tích doanh thu bán hàng tại công ty Cổ phần Đầu tư Sông Đà - Việt Đức”
3 Mục tiêu nghiên cứu.
Xuất phát từ nhận thức rõ về tầm quan trọng và tính cấp thiết của công tácphân tích doanh thu kết hợp với quá trình tìm hiểu thực tế tại Công ty cổ phần đầu
tư Sông Đà-Việt Đức đè tài của em đặt ra 3 mục tiêu chính sau:
- Hệ thống hóa lý luận về chỉ tiêu doanh thu và phân tích tình hình doanh thucủa doanh nghiệp
- Phân tích thực trạng về tình hình phân tích doanh thu tại Công ty cổ phầnđầu tư Sông Đà-Việt Đức
- Đè xuất những kiến nghị nhằm đẩy mạnh doanh thu để nâng cao hiệu quảkinh doanh của công ty trong những năm tới
Trang 44 Phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Doanh thu tại Công ty cổ phần đầu tư Sông Đà-ViệtĐức
- Không gian: Công ty cổ phần đầu tư Sông Đà-Việt Đức
- Thời gian: Số liệu thực hiện doanh thu của Công ty trong giai đoạn 2007 –2009
5 Một số khái niệm và phân định nội dung của vấn đề nghiên cứu.
5.1 Các khái niệm cơ bản:
Cùng với sự chuyển đổi từ nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung sang nền kinh
tế thị trường làm cho tính cạnh tranh trên thị trường vốn đã gay gắt nay trở nên gaygắt hơn Có thể nói nền kinh tế thị trường là kết quả tất yếu của sự phát triển xã hội
mà ở đó có các doanh nghiệp Các cá nhân thường phải đa dạng hoá các hoạt độngsản xuất, kinh doanh nhằm chiếm lĩnh thị trường để đạt được kết quả và hiệu quảsản xuất, kinh doanh cao nhất Kết quả và hiệu quả sản xuất, kinh doanh được biểuhiện trên rất nhiều chỉ tiêu: chỉ tiêu cơ bản là doanh thu, lợi nhuận
- “ Tổng doanh thu là tổng giá trị lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong
kỳ kế toán, phát sinh từ các hoạt động kinh doanh thông thường của doanh nghiệp,góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu” Trích từ chuẩn mực kế toán số 14
Trong quá trình xác định doanh thu, vấn đề quan trọng nhất là phải xác địnhđúng thời điểm ghi nhận doanh thu Điều này giúp cho việc xác định doanh thu củadoanh nghiệp được chính xác hơn, đồng thời góp phần quan trọng trong việc xácđịnh hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Từ đó đưa ra những chiếnlược kinh doanh phù hợp với tình hình thực tế của doanh nghiệp
Thời điểm ghi nhận doanh thu là: thời điểm chuyển giao quyền sở hữu về sảnphẩm, hàng hoá, lao vụ từ người bán sang người mua, không phụ thuộc vào việc đãthu tiền hay chưa
Chỉ tiêu doanh thu bán hàng được xác định bằng công thức sau:
Trang 5Trong đó:
M: doanh thu tiêu thụ
qi: khối lượng sản phẩm, hàng hoá i đã tiêu thụ trong kỳ
pi: giá bán đơn vị sản phẩm, hàng hoá i
i=1,….n số lượng mặt hàng sản phẩm hàng hoá mà doanh nghiệp đã tiêu thụ trong
Các khoản giảm trừ bao gồm:
+ Chiết khấu thương mại: là khoản doang nghiệp bán giảm giá niêm yết chokhách hàng mua với khối lượng lớn Khoản giảm gía có thể phát sinh trên khốilượng tổng lô hàng mà khách hàng đã mua, cũng có thể phát sinh trên tổng lô hàngluỹ kế mà khách hàng đã mua trong một khoảng thời gian nhất định tuỳ thuộc vàochính sách chiết khấu thương mại của doang nghiệp
+ Giảm giá hàng bán : Là khoản giảm trừ cho người mua do hàng hoá cóphẩm chất kém, sai quy cách hoặc lạc hậu so với thị hiếu…
+ Giá trị hàng bán bị trả lại: Là giá trị khối lượng hàng bán đã được xác định
là tiêu thụ bị khách hàng trả lại hoặc từ chối thanh toán do các nguyên nhân như: Viphạm cam kết, vi phạm hợp đồng kinh tế, hàng bị mất, kém phẩm chất hay khôngđúng quy cách chủng loại
Các loại thuế gián thu gồm:
+ Thuế xuất khẩu: Là loại thuế gián thu đánh vào trị giá hàng xuất khẩu quabiên giới hoặc qua cửa khẩu Việt Nam
Trang 6+ Thuế tiêu thụ đặc biệt: Là loại thuế gián thu đánh vào một số hàng hóa,dịch vụ nhất định(hàng hóa, dịch vụ đặc biệt) Thông thường đây là những hànghóa, dịch vụ cao cấp mà không phải bất cứ ai cũng có điều kiện sử dụng hay hưởngthụ do khả năng tài chính có hạn hoặc những hàng hoá, dịch vụ có tác động khôngtốt đối với đời sống sức khoẻ con người, văn minh xã hội mà chính phủ có cácchính sách hạn chế sản xuất, tiêu dùng.
+ Thúê GTGT( tính theo phương pháp trực tiếp): Đây là loại thuế đánh vàogiá trị tăng thêm của hàng hoá, dịch vụ qua mỗi khâu của quá trình sản xuất kinhdoanh và tổng số thu được ở mỗi khâu bằng chính số thuế tính trên gía bán củangười tiêu dùng cuối cùng
- Ý nghĩa của việc tăng doanh thu: Trong doanh nghiệp thương mại dịch vụ,doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ là một chỉ tiêu kinh tế tổng hợp phản ánhtổng doanh thu bán hàng và doanh thu cung cấp dịch vụ Ngoài doanh thu bán hàngdoanh nghiệp còn có doanh thu hoạt động tài chính và doanh thu khác Tăng doanhthu bán hàng thực chất là tăng lượng hàng hóa bán ra trên thị trường và tăng lượngtiền về cho doanh nghiệp Vì vậy tăng doanh thu bán hàng có ý nghĩa rất lớn đối vớidoanh nghiệp và xã hội
Đối với doanh nghiệp tăng doanh thu bán hàng là điều kiện để doanh nghiệpthực hiện tốt chức năng nhiệm vụ kinh doanh, thu hồi vốn nhanh, bù đắp các chi phísản xuất kinh doanh, tạo điều kiện để đầu tư mở rộng hoặc đầu tư chiều sâu chohoạt động kinh doanh, thực hiên tốt nghĩa vụ đối với nhà nước Đồng thời tăngdoanh thu bán hàng sẽ định hướng tăng lợi nhuận, tạo điều kiện tăng thu nhập chongười lao động
Đối với xã hội, tăng doanh thu bán hàng góp phần thoả mãn tốt hơn các nhucầu tiêu dùng hàng hóa cho xã hội, thúc đẩy sản xuất phát triển đảm bảo cân đối nhucầu, ổn định giá cả thị trường và mở rộng giao lưu kinh tế giữa các vùng miền, cácnước trong khu vực và trên toàn thế giới
5.2 Các nội dung phân tích.
5.2.1 Phân tích khái quát sự biến động của doanh thu qua các kỳ.
Trang 7Phân tích doanh thu bán hàng cần phải phân tích tốc độ phát triển qua cácnăm, qua đó thấy được sự biến động và xu hướng phát triển của doanh thu bánhàng, đưa ra những thông tin dự báo nhu cầu của thị trường làm cơ sở cho việc xâydựng kế hoạch trung và dài hạn Nguồn số liệu để phân tích là các số liệu doanh thubán hàng thực tế theo các năm Phương pháp phân tích được áp dụng là tính toáncác chỉ tiêu tốc độ phát triển liên hoàn, tốc độ phát triển định gốc và tốc độ pháttriển bình quân.
5.2.2 Phân tích sự biến động của doanh thu theo tổng mức và kết cấu.
5.2.2.1 Phân tích doanh thu bán hàng theo các nghiệp vụ kinh doanh.
Trong giai đoạn hiện nay các doanh nghiệp thương mại, nhất là những doanhnghiệp lớn thường kết hợp thực hiện nhiều nghiệp vụ kinh doanh khác nhau như:kinh doanh thương mại, sản xuất gia công và kinh doanh dịch vụ, hoạt động đầu tưtài chính Mỗi một nghiệp vụ kinh doanh có những đặc điểm kinh tế, kỹ thuật trongkinh doanh và quản lý khác nhau và tạo ra những nguồn doanh thu khác nhau Đểthực hiện hạch toán kinh tế đòi hỏi chủ doanh nghiệp và các nhà quản lý phải xâydựng kế hoạch, hạch toán và phân tích doanh thu bán hàng cũng như kết quả doanhthu theo từng nghiệp vụ kinh doanh
Phân tích doanh thu bán hàng theo các nghiệp vụ kinh doanh nhằm nhậnthức và đánh giá chính xác mức độ hoàn thành các chỉ tiêu doanh thu bán hàng qua
đó xác định chính xác kết quả của từng nghiệp vụ kinh doanh Đồng thời phân tíchdoanh thu bán hàng theo các nghiệp vụ kinh doanh là căn cứ vào số liệu kế hoạch,
kế toán tổng hợp và chi tiết về doanh thu bán hàng theo các nghiệp vụ kinh doanhcủa doanh nghiệp Phương pháp phân tích chủ yếu là phương pháp so sánh và lậpbiểu so sánh giữa số liệu thực hiện với kế hoạch hoặc kỳ này với kỳ trước trên cơ sởtính toán các chỉ tiêu tỉ lệ phần trăm, số chênh lệch và tỷ trọng doanh thu của từngnghiệp vụ kinh doanh
5.2.2.2 Phân tích doanh thu theo nhóm hàng và từng mặt hàng chủ yếu.
Trong giai đoạn hiện nay, các doanh nghiệp thương mại thường kinh doanhtổng hợp với nhiều nhóm hàng mặt hàng khác nhau nhằm đáp ứng tốt nhu cầu của
Trang 8khách hàng Mỗi nhóm hàng, mặt hàng có những đặc điểm kinh tế kỹ thuật khácnhau trong kinh doanh và quản lý, mức doanh thu đạt được cũng rất khác nhau Mặtkhác, để đạt được mục tiêu nâng cao hiệu quả kinh doanh trong nhiều nhóm hàngmặt hàng mà doanh nghiệp kinh doanh đòi hỏi doanh nghiệp cần nghiên cứu và xácđịnh những mặt hàng chủ yếu Đó là những mặt hàng truyền thống mà doanh nghiệp
có nhiều kinh nghiệm, khả năng và lợi thế cạnh tranh trong kinh doanh, mang lạinguồn doanh thu lớn và hiệu quả kinh tế cao
Do vậy phân tích doanh thu bán hàng trong doanh nghiệp thương mại phảiphân tích theo từng nhóm hàng, mặt hàng trong đó có những mặt hàng chủ yếu qua
đó nhận xét và định giá một cách toàn diện, chi tiết tình hình doanh thu bán hàngtheo từng nhóm hàng, mặt hàng, thấy được sự biến động tăng giảm và xu hướngphát triển nhu cầu tiêu dùng của chúng làm cơ sở cho việc hoạch định chiến lượcđầu tư theo nhóm mặt hàng kinh doanh của doanh nghiệp
Phân tích doanh thu bán hàng theo nhóm hàng, mặt hàng và những mặt hàngchủ yếu căn cứ vào những số liệu kế hoạch và hạch toán chi tiết doanh thu bán hàng
để so sánh giữa số thực hiện với kế hoạch hoặc số thực hiện kỳ trước
5.2.2.3 Phân tích doanh thu theo phương thức bán.
Việc bán hàng trong doanh nghiệp thương mại, dịch vụ được thực hiện bằngnhiều phương thức khác nhau: bán buôn, bán lẻ, bán đại lý, bán trả góp v.v Mỗiphương thức bán có những đặc điểm kinh tế kỹ thuật và ưu nhược điểm khác nhautrong kinh doanh quản lý và cùng tạo ra nguồn doanh thu rất khác nhau
Bán buôn là hình thức bán hàng với số lượng lớn, theo hợp đồng hoặc đơnđặt hàng của người mua Để áp dụng phương thức bán buôn đòi hỏi doanh nghiệpphải có những biện pháp tích cực để thu hồi và quản lý chặt chẽ tiền bán hàng
Bán lẻ là hình thức bán trực tiếp cho người tiêu dùng qua mạng lưới cửahàng, quầy hàng của công ty Bán lẻ thường bán số lượng ít, doanh thu khôngnhiều, tăng chậm nhưng số lượng khách hàng đông và giá bán lẻ thường cao hơn sovới bán buôn, không bị mất vốn hoặc đọng vốn do khách hàng mua trả tiền ngay
Trang 9Bán đại lý, ký gửi là phương thức nhận bán hàng thông qua một tổ chức hoặc
cá nhân nhận bán đại lý Phương thức bán đại lý góp phần tăng doanh thu nhưngthường thu hồi vốn chậm do khách hàng thanh toán theo định kỳ căn cứ vào hợpđồng
Bán hàng trả góp là phương thức bán hàng mà người bán trao hàng chonhững người mua trả tiền thành những lần theo sự thoả thuận trong hợp đồng.Phương thức bán này thường được áp dụng đối với những mặt hàng có giá trị cao
mà người mua không có khả năng thanh toán ngay mà phải thanh toán thành nhiềulần Phương thức bán trả góp đẩy mạnh bán hàng, tăng doanh thu nhưng nhượcđiểm của phương thức này tiền bán thu hồi chậm do người mua trả tiền nhiều lần,đòi hỏi doanh nghiệp phải theo dõi, đôn đốc khách hàng thanh toán theo hợp đồng
Phân tích doanh thu bán hàng theo phương thức bán nhằm mục đích đánh giátình hình tăng giảm các chỉ tiêu doanh thu theo phương thức bán, tìm ra ưu điểm,nhược điểm của từng phương thức bán Qua đó tìm ra những phương thức bán thíchhợp cho doanh nghiệp để đẩy mạnh tăng doanh thu Phân tích doanh thu bán hàngtheo phương thức bán cùng sử dụng thực tế kỳ báo cáo và kỳ trước để tính toán vàlập biểu so sánh
5.2.2.4 Phân tích doanh thu bán hàng theo phương thức thanh toán.
Việc thanh toán tiền hàng trong doanh nghiệp thương mại hiện nay có thểthực hiện bằng nhiều phương thức khác nhau: thanh toán trực tiếp bằng tiền mặt,séc, các loại tín phiếu hoặc chuyển qua ngân hàng
Thanh toán chậm: là phương thức bán mà bên bán giao hàng cho người muakhông trả tiền ngay mà trả tiền sau một thời hạn thanh toán theo thoả thuận một lầnhoặc nhiều lần
Việc phân tích doanh thu bán hàng theo phương thức thanh toán nhằm mụcđích nghiên cứu, đánh giá tình hình biến động của chỉ tiêu doanh thu bán hàng gắnvới việc thu tiền và tình hình bán hàng Vì mục đích quan trọng của doanh nghiệp làbán được nhiều hàng nhưng đồng thời cũng phải thu hồi nhanh và đủ tiền hàng đểtránh ứ đọng, bị chiếm dụng vốn Thông qua việc phân tích tình hình doanh thu và
Trang 10thu tiền bán hàng doanh nghiệp tìm ra những biện pháp hữu hiệu để thu hồi nhanhtiền bán hàng và có định hướng hợp lý trong việc lựa chọn phương thức bán vàthanh toán tiền hàng trong kỳ tới.
Việc phân tích doanh thu bán hàng theo phương thức thanh toán căn cứ vào
số liệu hạch toán tổng hợp và chi tiết các khoản “doanh thu bán hàng và cung cấpdịch vụ”, tài khoản “phải thu của khách hàng”, tài khoản “dự phòng phải thu khóđòi” và các tài khoản có liên quan Phương pháp phân tích là so sánh giữa số thựchiện kỳ báo cáo so với kỳ trước để thấy được sự biến động tăng giảm Quan điểmphân tích ở đây là doanh thu bán hàng trả chậm có thể tăng lên trong kỳ nhưng tỷtrọng của nó phải nhỏ hơn tỷ trọng của doanh thu bán hàng thu tiền ngay, và tỷ lệtăng doanh thu bán hàng trả chậm phải nhỏ hơn tỷ lệ tăng của tổng doanh thu bánhàng
5.2.2.5 Phân tích doanh thu bán hàng theo các đơn vị trực thuộc
Trong các doanh nghiệp thương mại hiện nay có các cửa hàng, quầy hàng,trạm kinh doanh hoặc văn phòng đại diện trực thuộc đóng trên những địa bàn khácnhau, điều kiện về cơ sở vật chất kỹ thuật cũng như đội ngũ nhân viên cũng khác
Về mô hình quản lý, trách nhiệm hạch toán kinh tế cho các đơn vị trực thuộc trên cơ
sở thực hiện các chính sách quản lý và chỉ tiêu kinh tế chủ yếu doanh nghiệp
Do vậy, phân tích doanh thu bán hàng theo đơn vị trực thuộc nhằm mục đíchnhận thức và đánh giá đúng tình hình thực hiện kế hoach doanh thu bán hàng, qua
đó xác định kết quả kinh doanh của từng đơn vị trực thuộc hạch toán kinh tế nội bộ,thấy được sự tác động ảnh hưởng của từng đơn vị đến thành tích, kết quả kinhdoanh của doanh nghiệp
Phương pháp phân tích là so sánh giữa số thực hiện với kế hoạch doanh thucủa từng đơn vị để thấy được mức độ hoàn thành, số chênh lệch tăng giảm Đồngthời so sánh chênh lệch tăng giảm của từng đơn vị trực thuộc đối với kế hoạchchung của công ty để thấy được mức độ tăng giảm chung của toàn doanh nghiệp
5.2.2.6 Phân tích doanh thu bán hàng theo tháng, quý.
Trang 11Để thực hiện tốt kế hoạch doanh thu bán hàng đòi hỏi doanh nghiệp phảiphân bố chỉ tiêu doanh thu bán hàng theo tháng, quý làm cơ sở, căn cứ cho việc tổchức, quản lý kinh doanh vì hoạt động thương mại, dịch vụ chịu sự tác động ảnhhưởng rất lớn đến yếu tố thời vụ.
Phân tích doanh thu bán hàng theo tháng, quý nhằm mục đích thấy được mức
độ và tiến độ hoàn thành kế hoạch bán hàng Đồng thời phân tích cũng thấy được sựbiến động của doanh thu bán hàng qua các thời điểm khác nhau và những nhân tốảnh hưởng của chúng đến những chính sách và biện pháp thích hợp trong việc chỉđạo kinh doanh nhằm đáp ứng những nhu cầu tiêu dùng của xã hội theo mùa vụ
Phương pháp phân tích chủ yếu là so sánh giữa số thực tế với số kế hoạchhoặc số cùng kỳ năm trước để thấy được mức độ hoàn thành, tăng giảm Đồng thời
so sánh doanh thu thực tế theo từng tháng, quý theo dõi số luỹ kế với số kế hoạchnăm để thấy được tiến độ thực hiện kế hoạch
5.2.3 Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến doanh thu bán hàng.
Việc thực hiện doanh thu bán hàng trong doanh nghiệp thương mại chịu ảnhhưởng tác động, ảnh hưởng của nhiều nhân tố khác nhau trong đó có nhân tố kháchquan và nhân tố chủ quan
+ Phân tích mức độ ảnh hưởng của số lượng bán với đơn giá bán
Doanh thu có hai nhân tố ảnh hưởng trực tiếp là số lượng và giá bán Mốiquan hệ của hai nhân tố đó với doanh thu đựơc phản ánh qua công thức sau:
Doanh thu bán hàng = Số lượng hàng bán x Đơn giá bán
M = q x p
Từ công thức trên ta thấy nếu số lượng bán ra và đơn giá bán tăng thì doanhthu tăng và ngược lại Xét về tính chất thì số lượng bán ra là nhân tố chủ quan, nóphụ thuộc vào điều kiện tổ chức và quản lý kinh doanh của doanh nghiệp Còn đơngiá là nhân tố khách quan do sự điều tiết quan hệ cung cầu
+ Phân tích mức độ ảnh hưởng của số lượng lao động và năng suất lao độngđến doanh thu
Trang 12Trong các doanh nghiệp nói chung và doanh nghiệp thương mại nói riêng sốlượng lao động, cơ cấu phân bố lao động, thời gian lao động, năng suất lao động lànhững nhân tố ảnh hưởng trực tiếp đến sự tăng giảm doanh thu bán hàng đặc biệt làthương mại bán lẻ Mối quan hệ đó được phản ánh qua công thức:
Thời gian lao động
Năng suất lao động
M = T x SN x w Biến đổi công thức trên ta có:
Trong doanh nghiệp thương mại lức lượng lao động đượcbiên chế thành lao động trực tiếp và lao động gián tiếp Trong đólao động trực tiếp lại được phân bổ thành từng khâu kinh doanh:nhân viên bán hàng và lao động trực tiếp khác Ta có:
x
Nhân viên bán hàng
x
Lao động trực tiếp Nhân viên
bán hàng
Lao động trực tiếp
Tổng số lao động
Từ đó căn cứ vào số liệu thu được, áp dụng phương pháp thay thế liên hoàn
ta có thể tính toán, xác định mức độ ảnh hưởng của nhân tố đến năng suất lao độngbình quân và từ đó xác định mức độ ảnh hưởng đến doanh thu
Năng suất lao
động bình
quân
=
Doanh thu bán hàng Tổng số lao động
M T
Trang 13CHƯƠNG II PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ THỰC TRẠNG VỀ PHÂN TÍCH DOANH THU TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ SÔNG ĐÀ - VIỆT ĐỨC
2.1 Phương pháp hệ nghiên cứu về phân tích doanh thu tại công ty cổ phần đầu
tư Sông Đà- Việt Đức.
2.1.1 Phương pháp thu thập dữ liệu
- Phương pháp điều tra:
+ Bước 1: Xây dựng mẫu điều tra:
Căn cứ vào đề tài“ phân tích doanh thu tại công ty Cổ phần Đầu tư Sông Việt Đức” xây dựng phiếu điều tra gồm những vấn đề liên quan đến doanh thu tạicông ty Một số câu hỏi trọng tâm được đưa ra trong phiếu điều tra:
Đà-(1): Tại công ty có tiến hành công tác phân tích kinh tế không?
(2): Công ty có bộ phận phân tích doanh thu không?
(3): Phòng ban nào chịu trách nhiệm việc phân tích kinh tế?
(3): Công ty có thường xuyên thực hiện phân tích doanh thu hay không
(…):………-+Bước 2: Phương pháp điều tra:
Điều tra trực tiếp cán bộ, nhân viên phòng kế toán của công ty, vì đây là bộphận nắm rõ nhất vấn đề chi phí sản xuất của công ty Tổng số phiếu điều tra đượcphát ra là 05 phiếu
+ Bước 3: Thời điểm điều tra
Các phiếu điều tra được phát tới các cán bộ nhân viên tại phòng kế toán củacông ty, vào đầu giờ làm việc
+ Bước 4: Thu thập kết quả điều tra
Các phiếu điều tra được thu lại vào cuối buổi làm việc Tổng số phiếu thu về
là 05/05 phiếu
- Phương pháp phỏng vấn
- Bước 1: Xác định nội dung phỏng vấn
Trang 14Căn cứ vào đề tài“ phân tích doanh thu tại công ty Cổ phần Đầu tư Sông Việt Đức” thì nội dung phỏng vấn bao gồm những vấn đề liên quan đến doanh thutại công ty Một số câu hỏi trọng tâm được đưa ra phỏng vấn:
Đà-(1): Ông (bà) cho biết công tác phân tích doanh thu được tổ chức vào thờiđiểm nào?
(2): Ông (bà) đánh giá thế nào về tình hình doanh thu tại công ty trong năm2009? Nguyên nhân và kết quả?
(3): Theo ông (bà) công tác phân tích doanh thu có quan trọng không?
(…): ………
- Bước 2: Phương pháp phỏng vấn
Tiến hành phỏng vấn 03 người trong bộ máy quản lý của doanh nghiệp
- Bước 3: Thời điểm điều tra
Với khối lượng công việc của các thành viên được phỏng vấn là tương đốinhiều nên việc phỏng vấn họ phải được hẹn trước và được thực hiện vào giờ nghỉgiải lao giữa giờ
- Bước 4: Thu thập kết quả điều tra
Tổng hợp và lên bảng báo cáo phỏng vấn
- Ngoài các thông tin só liệu thu thập được tại Công ty thì từ việc phátphiếu điều tra, phỏng vấn trực tiếp chúng ta còn nghiên cứu thên tài liệu liên quanđến doanh thu như: Tìm kiếm số liệu có sẵn, tham khảo số liệu trên mạng và cácthông tin trên truyền hình liên quan đến đề tài của mình
- Phương pháp tổng hợp số liệu
Tổng hợp những số liệu thu thập được từ các thông tin liên quan đến doanhnghiệp và đề tài nghiên cứu của mình để phục vụ cho việc viết chuyên đề của mình
2.1.2 Phương pháp phân tích.
- Phương pháp thay thế liên hoàn và phương pháp số chênh lệch
Để phân tích các nhân tố ảnh hưởng qua đó thấy được mức độ ảnh hưởng vàtính chất ảnh hưởng của các nhân tố số lượng và giá cả và số lượng, số lượng laođộng và năng suất lao động đến doanh thu ta thay thế từng nhân tố ảnh hưởng của
Trang 15các thời kỳ khác nhau sau đó tìm ra số chênh lệch giữa các thời kỳ đó để thấy được
sự thay đổi tăng, giảm qua các năm
- Phương pháp cân đối
Trong các chỉ tiêu kinh tế - tài chính của doanh nghiệp có nhiều chỉ tiêu liên
hệ với nhau mang tính chất cân đối Cụ thể như mối quan hệ giữa hàng tồn kho đầu
kỳ, nhập trong kỳ với hàng bán trong kỳ, tồn kho cuối kỳ và hao hụt trong kỳ lànhững mối quan hệ cân đối với nhau Các quan hệ cân đối trong doanh nghiệp cóhai loại: Cân đối tổng thể và cân đối cá biệt
+ Phương pháp sơ đồ, biểu mẫu: Là phương pháp quan trọngtrong phân tích kinh tế doanh nghiệp Do vậy khi tiến hành phântích doanh thu tại công ty cổ phần đầu tư Sông Đà-Việt Đức thìphương pháp này được sử dụng trong tất cả các nội dung phântích
2.2 Đánh giá tổng quan tình hình và ảnh hưởng nhân tố môi trường đến doanh thu.
2.2.1 Giới thiệu tổng quan về Công ty.
- Tên công ty: Công ty cổ phần đầu tư Sông Đà-Việt Đức
- Công ty cổ phần đầu tư Sông Đà-Việt Đức tiền thân là “Công ty khai thácchế biến vật liệu xây dựng” được thành lập ngày 12/01/2004 theo giấy chứng nhận
Trang 16đăng ký kinh doanh số 0103003529 và đến ngày 27/08/2008 được đăng ký thay đổi thànhCông ty Cổ phần Đầu tư Sông Đà-Việt Đức Với số vốn điều lệ là 120 tỷ đồng.
- Địa chỉ công ty: 78 Bạch Đằng, P Thanh Lương, Q.Hai Bà Trưng, TP Hà Nội
* Chức năng nhiệm vụ và đặc điểm kinh doanh của công ty cổ phần đầu tưSông Đà-Việt Đức:
- Chức năng: Chức năng chính của công ty là sản xuất bê tông thương phẩm
và kinh doanh dịch vụ bất động sản… Bên cạnh đó còn có chức năng như vận tảihàng hoá
- Nhiệm vụ:
+ Xây dựng và tổ chức thực hiện các kế hoạch về lĩnh vực kinh doanh
+ Thực hiện chăm lo và không ngừng cải thiện điều kiện làm viêc, đời sốngvật chất, bồi dưỡng nâng cao trình độ văn hoá, kỹ thuât và chuyên môn cho nhânviên trong Công ty
- Đặc điểm kinh doanh: Dưới tác động mạnh mẽ của cơ chế thi trường và xuthế phát triển của ngành xây dựng Công ty đã chọn mặt hàng kinh doanh là sản xuất
và kinh doanh bê tông thương phẩm
* Tổ chức bộ máy quản lý kinh doanh của công ty như sau:
Trang 17Sơ đồ 1
2.2.2 Ảnh hưởng của nhân tố môi trường đến doanh thu
* Môi trường bên trong.
- Chính sách mặt hàng kinh doanh: Là nhân tố quyết định đến sự thành bạicủa doanh nghiệp Lựa chọn đúng mặt hàng mà thi trường cần sẽ làm cho tình hìnhtiêu thụ nhanh hơn, đẩy nhanh vòng quay của vốn lưu động và doanh thu bán hàng
sẽ tăng
- Điều kiện cơ sở vật chất kỹ thuật: Là toàn bộ những tài sản của doanhnghiệp phục vụ cho quá trình sản xuất kinh doanh bao gồm hệ thống cửa hàng, nhàkho và phươg tiện phục vụ cho quá trình quản lý kinh doanh Công ty Cổ phần Đầu
tư Sông Đà-Việt Đức có hệ thống trang thiết bị hiện đại có thể nâng cao hiệu suấtlàm việc của nhân viên kinh doanh, giảm thiểu chí phí và hao hụt trong quá trìnhtiêu thụ hàng hoá từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanhnghiệp
- Nhân tố con người: Có thể nói, con người là nhân tố ảnh hưởng trực tiếpđến doanh thu và lợi nhuận của doanh nghiệp Lao động của công ty bao gồm toàn
Phó Giám Đốc
PGĐ Kinh doanh
Trưởngphòng
Xe máy,Thiết bị
Trưởngphòng
Kỹ thuật
GĐ Kinh doanh
Trang 18bộ nhân viên quản lý, đây là những người tham gia điều hành hoạt động sản xuấtkinh doanh của doanh nghiệp và nhân viên trực tiếp bán hàng Nếu đội ngũ nhânviên có năng lực thì doanh thu của doanh nghiệp sẽ tăng và ngược lại.
- Uy tín và thương hiệu của doanh nghịêp: Trước khi đưa ra quyết định muamột loại sản phẩm nào đó, người tiêu dùng thường có sự so sánh uy tin, thương hiệucủa các doanh nghiệp với nhau Chính vì vây, việc tạo dựng được thương hiệu vàtạo dựng được lòng tin đối với người tiêu dùng là một điều vô cùng quan trọng và
có thể nói đây là nhân tố quyết định đến sự sống còn của doanh nghiệp nhất là trong
xu thế hội nhập như hiện nay
- Các nhân tố khác: Ngoài những nhân tố kể trện còn có các nhân tố khácnhư: Thị trường, tình hình kinh tế chính trị, điều kiện cơ sở vật chất kỹ thuât…cóảnh hưởng đến doanh thu và lợi nhuận của doanh nghiệp
* Môi trường bên ngoài.
- Các chính sách kinh tế - xã hội
- Môi trường chính trị bao gồm các văn bản dưới luật, các công cụ chínhsách của nhà nước, tổ chức bộ máy và cơ chế điều hành của chính phủ và các tổchức chính trị - xã hội Sự tác động của môi trường chính trị tới kết quả tiêu thụhang hoá của doanh nghiệp phản ánh thông qua các tác động của các chủ thể kinh tế
vĩ mô tới hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp Công ty Cổ phần Đầu tư Sông
Đà Việt Đức không nằm ngoài sự ảnh hưởng của chính sách chính sách kinh tế
-xã hội như: chính sách tiền tệ, chính sách tài khoá,…
- Đối thủ cạnh tranh: Cạnh tranh là quá trình đấu tranh giữa các doanhnghiệp nhằm đứng vững trên thị trường và có lợi nhuận Doanh nghiệp nào có khảnăng cạnh trạnh mạnh về sản phẩm và thương hiệu thì doanh nghiệp đó sẽ có doanhthu tăng và ngược lại Vì vậy, doanh nghiệp cần cải thiện phương thức kinh doanhnhằm thoả mãn một cách tốt nhất nhu cầu của thị trường, đem lại lợi nhuận cao nhấtcho doanh nghiệp mình
- Môi trường khoa hoc kỹ thuật và công nghệ: Bao gồm các nhân tố ảnhhưởng tác động tới công nghệ mới, sáng tạo sản phẩm và cơ hội thâm nhập thị
Trang 19trường mới Công ty Cổ phần Đầu tư Sông Đà - Việt Đức cung cấp các mặt hàngphục vụ cho ngành xây dựng nên khoa học kỹ thuật cũng tác động rất lớn đến quátrình tiêu thụ hàng hoá cũng như doanh thu của công ty.
- Thu nhập và thi hiếu của người tiêu dùng: Mức độ thu nhập của người tiêudùng là yếu tố hết sức quan trọng vì sự thoả mãn mọi nhu cầu phụ thuôc chủ yếuvào thu nhập Do đó, doanh thu tiêu thụ sản phẩm cao hay thấp phụ thuộc rất lớnvào thu nhập của người tiêu dùng
2.3 Kết quả phân tích các số liệu thu thập.
2.3.1 Kết quả điều tra
Qua kết quả điều tra cho thấy công tác phân tích doanh thu đóng một vai tròquan trọng cho Công ty Thông qua hoạt động phân tích doanh thu công ty đã nắmđược chính xác kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh, tìm ra được những mâuthuẫn tồn tại, những nguyên nhân ảnh hưởng khách quan cũng như chủ quan và từ
đó công ty có những phương hướng, biện pháp cải thiện, hoàn thiện kịp thời Nhờ
đó, Công ty đã đạt được những thành tựu đáng kể
Cổ phần Đầu tư Sông Đà - Việt Đức
2.3.3 Kết quả phân tích dữ liệu sơ cấp.
Sau đây là một vài nội dung phân tích mà công ty đã thực hiện trong nhữngnăm gần đây nhằm đưa ra một cái nhìn khách quan cà thực tế về công tác phân tíchdoanh thu tại Công ty
Trang 202.3.3.1 Phân tích tình hình biến động của doanh thu qua các năm.
Biểu 2.1 Phân tích tình hình biến động của doanh thu qua 3 năm.
ĐVT: Nghìn đồngChỉ tiêu Năm 2007 Năm 2008 Năm 2009Doanh thu 283.879.404 312.267.345 326.461.315
(Nguồn số liệu được dùng để phân tích do phòng kế toán cung cấp)
Nhận xét: Tốc độ tăng định gốc và tốc độ tăng liên hoàn của doanh nghiệptăng đều qua các năm từ 2007 đến 2009 Điêu này chứng tỏ hiệu quả kinh doanhcủa Công ty ngày càng tăng Để hiểu rõ hơn kết quă này ta đi sâu phân tích sự biếnđộng của doanh thu tiêu thụ sản phẩm qua các năm dựa vào 2 phương pháp là sosánh định gốc và so sánh liên hoàn
Sử dung phương pháp so sánh định gốc, nghĩa là lấy năm 2007 làm gốc và sosánh các năm liền với nhau ta thấy;
Doanh thu năm 2008 đạt 110% tức là tăng 10% tương ứng với số tiền28.387.941(nghìn đồng) so với năm 2007
Doanh thu năm 2009 đạt 115% tức là tăng 15% tương ứng với số tiền42.581.911(nghìn đồng) so với năm 2007
Bằng phương pháp so sánh định gốc ta thấy doanh thu tiêu thụ của công ty
Cổ phần Đầu tư Sông Đà - Việt Đức tăng khá đêu qua các năm Điều này cho thấycông ty đã phát huy được thế mạnh của mình, ngày càng khẳng định được vị thế củamình trên thi trường Đặc biệt việc tăng doanh thu sẽ tạo điều kiện thuận lợi choCông ty mở rộng sản xuất làm tăng doanh thu và lợi nhuận cho doanh nghiệp
Sử dụng phương pháp so sánh liên hoàn để so sánh doanh thu năm sau so vớinăm trước liền kề với nó giúp ta thấy được một cách cụ thể mỗi năm doanh thu củacông ty tăng mức là bao nhiêu phần trăm, số tiền là bao nhiêu để có được nhữngđịnh hướng phát triển phù hợp
Doanh thu năm 2008 tăng 10% tương ứng với số tiền 28.387.941(nghìn đồng)
Trang 21Doanh thu năm 2009 tăng 5% tương ứng với số tiền 14.193.970(nghìn đồng) Qua phân tích thấy được doanh thu của công ty đã khải quát được sự tăngdoanh thu qua 3 năm và thấy rõ xu thế phát triển của nó đồng thời ước đoán khảnăng chiếm lĩnh thị trường của công ty Tuy nhiên việc phân tích trên chỉ so sánhmức tăng doanh thu qua các năm mà chưa tính đến chỉ số gía thay đổi qua các năm đểthấy được dưới sự biến động của giá cả thì doanh thu thực chất tăng lên hay không.
2.3.3.2 Phân tích sự biến động của doanh thu theo tổng mức và kết cấu.
a Phân tích doanh thu bán hàng theo phương thức thanh toán.
Trong nền kinh tế thị trường hiện nay đòi hỏi công ty cạnh tranh về chấtlượng và giá cả Để cạnh trạnh về giá thì công ty phải có tìm mọi cách để hạ giáthành sản xuất, ngoài ra Công ty còn áp dụng một số biện pháp rất hữu hiệu để kíchthích tiêu thu như: bán hàng hoá thanh toán theo phương thức trả chậm( trả góp)hoặc bán chịu trong một thời gian nhất định Công ty cổ phần Đầu tư Sông Đà -Việt Đức với chức năng sản xuất ra các sản phẩm phục vụ cho ngành xay dựng, làngành có thời gian thu hồi vốn chậm vì vậy phương thức thanh toán trả chậm là chủyếu, chiếm ty trong không nhỏ trong tổng doanh thu tiêu thụ của doanh nghiệp
Biểu 2.2: Phân tích doanh thu bán hàng theo phương thức thanh toán.
ĐVT: Nghìn đồngChỉ tiêu
Năm 2008 Năm 2009 So sánh năm 2009/2008
Tổng doanh thu
Trong đó: 312.267.345 100 326.461.315 1100 14.193.970 4,54 0,001.Thu tiền ngay 302.266.300 96,79 315.449.185 96,63 13.182.885 4,36 -0,15982.Bán trả chậm
Trong đó: 10.001.045 3,21 11.012.130 3,37 1.011.085 10,11 + 0,158-Nợ đã thu được 9.961.041 3,197 10.970.284 3,357 1.009.243 10,13 +0,16-Nợ khó đòi 40.004 0,013 41.846 0,0128 1.842 4,6 -0,0002-Tỷ lệ nợ khó