GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ ĐỒ ĂN NHANH TRÊN THỊ TRƯỜNG NỘI ĐỊA CỦA CÔNG TY TNHH BBQ VIỆT NAM

Chương 1 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VỀ ĐỀ TÀI “ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ ĐỒ ĂN NHANH TRÊN THỊ TRƯỜNG NỘI ĐỊACỦA CÔNG TY TNHH BBQ VIỆT NAM” 1.1 Tính cấp thiết của đề tài nghiên c

Chương 1 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VỀ ĐỀ TÀI “ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ ĐỒ ĂN NHANH TRÊN THỊ TRƯỜNG NỘI ĐỊA

CỦA CÔNG TY TNHH BBQ VIỆT NAM”

1.1 Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu

Cùng với sự phát triển của đời sống kinh tế xã hội, thị trường dịch vụ đồ ănnhanh của Việt Nam trong những năm gần đây đã trở nên hết sức sôi động Cùng với

sự tham gia của các thương hiệu đã được khẳng định tên tuổi trên thị trường thế giới

đã khiến dịch vụ đồ ăn nhanh dần dần đi vào đời sống người dân Việt Nam Ngànhdịch vụ đồ ăn nhanh đã đóng góp một phần quan trọng trong giải quyết việc làm chongười lao động đồng thời đóng góp vào tổng thu nhập quốc dân nội (GDP) của cảnước

Sự phát triển nhanh chóng của các thương hiệu đồ ăn nhanh nước ngoài cũngnhư những nhà hàng đồ ăn nhanh cao cấp, sang trọng mang thương hiệu Việt do rấtnhiều những nguyên nhân khác nhau như:

Văn hóa sống nâng cao: chưa bao giờ người Việt chú tâm hưởng thụ đời sốngmạnh như những năm gần đây nhất là giới trẻ Nhu cầu ẩm thực của con người cũngtăng nhanh

Khi các khu công nghiệp, chế xuất tăng dần những nhà đầu tư nước ngoài thìnhững nhà hàng cao cấp, sang trọng trở thành những địa điểm giải quyết sinh hoạt ẩmthực cho nhân viên công ty Bên cạnh là các cuộc tiếp khách, giao dịch, khẩu vị từngquốc gia của thực khách nước ngoài đã kích cầu cho các loại nhà hàng phát triển

Du lịch ở Việt Nam cũng đang ngày càng phát triển Du khách có thú khám phá

ẩm thực Việt Nam trong các quán ăn nhỏ ở các địa phương, nhưng bao giờ cũng tậptrung về một nhà hàng lịch lãm nào đó

Nhận thấy được thị trường tiềm năng của ngành dịch vụ đồ ăn nhanh, đã có rấtnhiều công ty từ trong và ngoài nước tham gia thị trường này Công ty TNHH BBQViệt Nam là một công ty kinh doanh trong lĩnh vực này Tuy mới gia nhập thị trườngViệt Nam vào năm 2007 nhưng công ty cũng khá thành công trên thị trường Tuynhiên, hiện nay trong quá trình kinh doanh phát triển thương mại dịch vụ đồ ăn nhanhcủa mình, công ty cũng gặp rất nhiều khó khăn Xuất phát từ tình hình cạnh tranh trên

thị trường cũng như mục tiêu phát triển của công ty TNHH BBQ Việt Nam Chúng tôixin đi nghiên cứu đề tài: “ Giải pháp phát triển thương mại dịch vụ đồ ăn nhanh trênthị trường nội địa của công ty TNHH BBQ Việt Nam”

Đề tài trên nghiên cứu vừa có tính lý luận và thực tiễn cao bởi:

Về lý luận: Có rất nhiều cách hiểu khác nhau về phát triển thương mại nhưngkhông phải cách hiểu nào cũng đúng và đầy đủ Một trong những cách hiểu chưa đầy

đủ là phát triển thương mại tức là đẩy mạnh tiêu thụ sản phẩm, dịch vụ để tăng doanhthu Nếu hiểu như vậy thì hoạt động thương mại diễn ra sẽ không bền vững Để hiểumột cách đúng nhất, luận văn đã đi nghiên cứu sâu về phát triển thương mại đối vớimột mặt hàng, một dịch vụ Qua đó giúp chúng ta phân biệt được phát triển thươngmại khác với đẩy mạnh tiêu thụ, đẩy mạnh hoạt động marketing…như thế nào? Từ đógiúp các doanh nghiệp đưa ra được những giải pháp phù hợp để hoạt động kinh doanhcủa công ty mình ngày càng hiệu quả hơn

Về mặt thực tiễn: sau thời gian thực tập cũng như tìm hiểu được qua các nguồnthông tin về sự phát triển của ngành dịch vụ đồ ăn nhanh trên thị trường Việt Nam thì

có một số vấn đề cần đặt ra của các doanh nghiệp cũng như cơ quan quản lý nhà nước

về thương mại dịch vụ đồ ăn nhanh Đối với doanh nghiệp là xuất phát từ năng lựccạnh tranh trên thị trường Đối với cơ quan quản lý nhà nước về thương mại là vấn đềquản lý, hoàn thiện cơ chế, chính sách về hoạt động thương mại của dịch vụ đồ ănnhanh

1.2 Xác lập và tuyên bố vấn đề nghiên cứu của đề tài

Nhận thức được tầm quan trọng của việc phát triển thương mại đối với dịch vụ

đồ ăn nhanh trên thị trường nội địa, em lựa chọn đề tài: “ Giải pháp phát triển thươngmại dịch vụ đồ ăn nhanh trên thị trường nội địa của công ty TNHH BBQ Việt Nam” làluận văn thực tập tốt nghiệp

Về lý luận, luận văn trả lời cho những câu hỏi: Phát triển thương mại dịch vụ đồ

ăn nhanh liên quan đến những khái niệm gì? Các chỉ tiêu nào được sử dụng để đánhgiá hiệu quả phát triển thương mại? Các chính sách trong phát triển thương mại dịch

vụ đồ ăn nhanh là những chính sách nào? Những nhân tố gì tác động tới quá trình pháttriển thương mại dịch vụ đó và ảnh hưởng của nó như thế nào? Từ đó làm cơ sở để đi

sâu nghiên cứu về phát triển thương mại của dịch vụ đồ ăn nhanh trên thị trường nộiđịa.

Về thực tiễn: đề tài đi tìm câu trả lời cho những vấn đề đặt ra bao gồm: thựctrạng phát triển thương mại dịch vụ đồ ăn nhanh trên thị trường nội địa trong nhữngnăm gần đây ra sao? Cụ thể trong đó là thực trạng về quy mô ngành như thế nào?,Chất lượng ra sao? Hiệu quả đã đạt được đến đâu? Đâu là thành công, tồn tại củangành trong quá trình phát triển thương mại? Những nguyên nhân nào đưa đến nhữngthành tựu, hạn chế ấy? Từ đó, đề xuất những giải pháp cấp bách và chiến lược để khắcphục những tồn tại đó như thế nào? Những giải pháp nào cho các doanh nghiệp? Với

cơ quan nhà nước có những kiến nghị gì để phát triển thương mại ngành bền vững vàhiệu quả?

Từ việc xác lập đề tài về mặt lý thuyết lẫn thực tiến, chúng tôi tiến hành thựchiện đề tài nêu trên

1.3 Mục tiêu nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu về lý luận và thực tiễn đề tài đi sâu vào phân tích nhữnggiải pháp phát triển thương mại dịch vụ đồ ăn nhanh trên thị trường giai đoạn 2010-

2015 ở tầm doanh nghiệp và ngành dịch vụ đồ ăn nhanh, các kiến nghị đối với cơ quannhà nước Cụ thể:

Về phía nhà nước: Nhà nước cần có những chính sách gì để phù hợp với tìnhhình phát triển của ngành hiện nay Cần hoàn thiện cơ chế, chính sách để tạo môitrường tốt nhất cho sự phát triển thương mại

Về phía doanh nghiệp: đưa ra các giải pháp nghiên cứu thị trường, quản lý tốtcác nhà hàng cũng như đào tạo nhân viên nhất là các nhân viên phục vụ tại nhà hàng,

sử dụng có hiệu quả nguồn vốn ….để tăng cường khả năng cạnh tranh của doanhnghiệp trên thị trường

1.4 Phạm vi nghiên cứu của đề tài

Về mặt nội dung: đề tài với mục đích thông qua nghiên cứu thực trạng để đưa ranhững nhóm giải pháp nhằm phát triển thương mại dịch vụ đồ ăn nhanh trên thị trườngnội địa Để giải quyết triệt để những yêu cầu đặt ra, đề tài chỉ tập trung nghiên cứu vềquy mô, chất lượng, tốc độ phát triển và hiệu quả thương mại dịch vụ đồ ăn nhanh trênthị trường nội địa.Các chính sách phát triển chất lượng dịch vụ, chính sách kênh phân

phối, chính sách giá cả từ đó xin đưa ra những giải pháp cơ bản nhất nhằm giải quyếtnhững vấn đề trên.

Về không gian: do điều kiện về thời gian và năng lực bản thân còn hạn chếcũng như yêu cầu của một luận văn tốt nghiệp nên các vấn đề về phát triển thương mạidịch vụ đồ ăn nhanh được nghiên cứu chủ yếu ở công ty TNHH BBQ Việt Nam Tuynhiên, để đảm bảo tính thực tiễn cao, luận văn cũng tham chiếu sang một số công tycùng kinh doanh trong lĩnh vực dịch vụ đồ ăn nhanh trên thị trường Phạm vi thịtrường nghiên cứu được giới hạn trong thị trường nội địa

Về mặt thời gian: Đề tài nghiên cứu thực trạng phát triển thương mại dịch vụ đồ

ăn nhanh trên thị trường nội địa từ 2007 – 2009 Từ đó, đưa ra một số dự báo, phươnghướng và giải pháp phát triển thương mại dịch vụ đồ ăn nhanh trong giai đoạn

2010-2015

1.5 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần tóm tắt, lời cảm ơn, các danh mục, phụ lục và tài liệu tham khảo,luận văn gồm có 4 chương cụ thể như sau:

Chương 1: Tổng quan nghiên cứu về đề tài “ Giải pháp phát triển thương mại dịch vụ

đồ ăn nhanh trên thị trường nội địa của công ty TNHH BBQ Việt Nam”

Chương 2: Một số lý luận cơ bản về phát triển thương mại dịch vụ đồ ăn nhanh trên thị

trường nội địa

Chương 3: Phương pháp nghiên cứu và kết quả phân tích thực trạng phát triển thương

mại dịch vụ đồ ăn nhanh trên thị trường nội địa nói chung và của công ty TNHH BBQViệt Nam

Chương 4: Các kết luận và một số giải pháp nhằm phát triển thương mại dịch vụ đồ ăn

nhanh trên thị trường nội địa nói chung và của công ty TNHH BBQ Việt Nam giaiđoạn 2010-2015

Khi xác định dịch vụ là một ngành, một lĩnh vực kinh tế sẽ góp phần xác định

cơ cấu kinh tế và hướng chuyển dịch cơ cấu kinh tế của quốc gia

 Tiếp cận dịch vụ với tư cách là một sản phẩm, là kết quả của một hoạt động:

“ Dịch vụ là con đẻ của nền sản xuất hàng hóa Khi nền kinh tế hàng hóa phát triểnmạnh đòi hỏi nột sự lưu thông thông suốt liên tục để thỏa mãn nhu cầu ngày càng caocủa con người thì dịch vụ ngày càng phát triển” – Cac Mac

Dịch vụ là kết quả hoạt động sinh ra do tiếp xúc giữa bên cung ứng và khách hàngcùng hoạt động nội bên cung ứng để đáp ứng nhu cầu của khách hàng (Theo tiêuchuẩn ISO 8420)

Dịch vụ là vô hình song thực chất nó bao hàm cả yếu tố vô hình và hữu hình

 Tiếp cận dịch vụ với tư cách là một hoạt động:

Dịch vụ là một hoạt động bao gồm các yếu tố không hiện hữu, giải quyết cácmối quan hệ giữa khách hàng hoặc tài sản mà khách hàng sở hữu với người cung cấpdịch vụ mà không có sự chuyển giao quyền sở hữu

Dịch vụ là việc sản xuất ra một lợi ích vô hình hoặc một yếu tố quan trọng củamột sản phẩm hữu hình thông qua một số dạng trao đổi nhằm thỏa mãn một nhu cầuxác định của khách hàng

Dịch vụ là toàn bộ các hoạt động mà kết quả của chúng không tồn tại dưới dạnghình thái vật thể

Khái niệm chung: Dịch vụ là những hoạt động mang tính xã hội, tạo ra những

sở hữu nhằm thỏa mãn kịp thời, thuận lợi và hiệu quả hơn các nhu cầu sản xuất và đờisống sinh hoạt của con người.

2.1.2 Khái niệm về thương mại và phát triển thương mại

Thương mại là gì?

o Theo nghĩa rộng: Thương mại là toàn bộ các hoạt động kinh doanh trên thịtrường Thương mại đồng nghĩa với kinh doanh được hiểu như là một hoạt động kinh

tế nhằm mục tiêu sinh lợi của các chủ thể kinh doanh trên thị trường

o Theo nghĩa hẹp: Thương mại là quá trình mua bán hàng hóa, dịch vụ trên thị trường, là lĩnh vực phân phối và lưu thông hàng hóa Nếu hoạt động trao đổi hàng hóa,dịch vụ vượt ra khỏi biên giới quốc gia thì người ta gọi là ngoại thương [6, tr15]

Phát triển thương mại

Phát triển thương mại là sự phát triển cả chiều rộng cũng như chiều sâu của cáchoạt động thương mại trong nền kinh tế Cụ thể, phát triển thương mại là sự nỗ lực cảithiện về quy mô (chiều rộng) và chất lượng (chiều sâu) của các hoạt động thương mạitrên thị trường nhằm tối đa hóa tiêu thụ và hiệu quả của các hoạt động thương mạicũng như tối đa hóa lợi ích mà khách hàng mong đợi trên thị trường mục tiêu.[3, tr5]

2.1.3 Khái niệm về đồ ăn nhanh

Đồ ăn nhanh theo tiếng Anh là fast food Khi được hỏi fastfood là gì? Thì theoông Trương Hàm Liêm, Giám đốc tiếp thị của Lotteria cho biết fastfood là hình thứcthức ăn chế biến tại chỗ, ăn tại chỗ và có thể ăn ngay cả khi đi lại Quan trọng hơn làsản phẩm fastfood tiện lợi, nhanh về thời gian và đáp ứng được nhu cầu dinh dưỡngtrong một ngày [9]

2.2 Bản chất, mục tiêu và vai trò của phát triển thương mại dịch vụ đồ ăn nhanh trên thị trường nội địa

2.2.1 Bản chất của phát triển thương mại

Bản chất của phát triển thương mại là việc:

Tập trung phát triển quy mô, cơ cấu thương mại tham gia vào quá trình lưuthông Quy mô ở đây chính là số lượng mặt hàng, dịch vụ được cung ứng trên thịtrường còn cơ cấu cho thấy sự đa dạng về hàng hóa, dịch vụ, sự đa dạng về người mua

và người bán

Đảm bảo chất lượng, sự ổn định cho nguồn hàng nhằm giải quyết một cách tối

ưu hoạt động thương mại Gắn hoạt động cung ứng với nguồn hàng đến các khâu, cáccông đoạn để các mặt hàng, dịch vụ dễ dàng tiếp cận với thị trường mục tiêu nhằmkhông ngừng gia tăng giá trị trong chuỗi giá trị cung ứng

Nâng cao hiệu quả thương mại và đảm bảo hài hòa các mục tiêu kinh tế - xãhội- môi trường Trên bình diện vĩ mô, hiệu quả thương mại phản ánh trình độ sử dụngcác nguồn lực phục vụ cho hoạt động trao đổi, mua bán hàng hóa dịch vụ của cả nềnkinh tế Trên bình diện vi mô, hiệu quả thương mại phản ánh mối quan hệ so sánh giữakết quả hoạt động trao đổi, mua bán với chi phí mà doanh nghiệp đã bỏ ra để đạt đượckết quả đó Nâng cao hiệu quả thương mại tức là nâng cao trình độ sử dụng các nguồnlực trong nền kinh tế, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, lao động…trong doanh nghiệp.Việc đảm bảo hài hòa các mục tiêu kinh tế - xã hội – môi trường chính là nhằm đảmbảo mục tiêu phát triển bền vững, lâu dài

Các chỉ tiêu đánh giá phát triển thương mại

 Chỉ tiêu về mặt quy mô

Chỉ tiêu về mặt quy mô thể hiện ở sản lượng hay số lượng tiêu thụ sản phẩm.Sản lượng hay số lượng tiêu thụ càng nhiều cho thấy quy mô mặt hàng càng lớn vàngược lại

Cơ cấu cũng có ảnh hưởng quan trọng đến quy mô hàng hóa Cơ cấu ở đây baogồm cơ cấu mặt hàng, cơ cấu thị trường, cơ cấu các thành phần kinh tế tham gia vàohoạt động sản xuất, kinh doanh Cơ cấu càng đa dạng, phong phú thì quy mô càng lớn

 Chỉ tiêu về uy tín sản phẩm, uy tín doanh nghiệp

Để đạt được tốc độ phát triển thương mại mặt hàng ổn định và bền vững thì yếu

tố quan trọng cũng là cơ sở đánh giá là uy tín sản phẩm dịch vụ, uy tín doanh nghiệp.Khi doanh nghiệp đưa sản phẩm của mình ra thị trường, là một sản phẩm mới đối vớikhách hàng thì điều trước tiên doanh nghiệp cần tạo cho khách hàng sự tin tưởng Khi

khách hàng đã tiêu dùng, tin tưởng vào chất lượng sản phẩm cũng như dịch vụ củadoanh nghiệp thì về lâu dài doanh nghiệp mới có thể phát triển Đặc biệt hiện nay khithương hiệu đang được nhiều doanh nghiệp chú trọng xây dựng cho riêng mình Nếudoanh nghiệp xây dựng được cho mình một thương hiệu uy tín thì chắc chắn hoạt độngphát triển thương mại của doanh nghiệp rất tốt.

 Chỉ tiêu thị trường

Bất cứ hoạt động nào của doanh nghiệp dù là sản xuất, kinh doanh đều có một mụctiêu là thỏa mãn nhu cầu của thị trường Vì vậy, quy mô thị trường là yếu tố đánh giáhoạt động thương mại của doanh nghiệp Một doanh nghiệp có sản phẩm với chấtlượng tốt, chất dịch vụ đảm bảo, kênh phân phối phù hợp … thì sẽ chiếm lĩnh và đápứng được thị trường

2.2.2 Mục tiêu của phát triển thương mại

Đối với doanh nghiệp:

 Đạt mức tiêu thụ, tạo được uy tín thương hiệu trên thị trường mục tiêu Pháttriển thương mại không chỉ có tác dụng rút ngắn khoảng cách giữa các doanh nghiệp

và người tiêu dùng mà còn tạo ra giá trị vô hình cho bản thân doanh nghiệp

 Tăng cường những lợi ích cho khách hàng và đối tác Cụ thể, phát triển thươngmại nhằm giúp người tiêu dùng và cả đối tác tiếp cận với nguồn hàng, dịch vụ mộtcách nhanh chóng và thuận tiện Đây là cơ sở để giảm thiểu chi phí và tăng lợi ích chokhách hàng và đối tác

 Phát triển bền vững các quan hệ với khách hàng và đối tác Trong quá trình cải thiện về quy mô và chất lượng các hoạt động thương mại trên thị trường vô hình chunggiữa các doanh nghiệp đã tạo ra mối quan hệ khăng khít, gắn bó với các khách hàng,đối tác, các nhà cung ứng của doanh nghiệp

 Tối đa hóa hiệu quả sử dụng các nguồn lực và lợi ích của các nhà cung ứng Xét cho cùng hoạt động phát triển thương mại là nhằm mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận củacác doanh nghiệp trên cơ sở sử dụng các nguồn lực một cách có hiệu quả nhất Một khicác doanh nghiệp tối đa hóa được lợi nhuận của mình thì điều đó cũng có nghĩa là tối

đa hóa được lợi ích của các nhà cung cấp

Đối với nền kinh tế - xã hội:

 Đáp ứng các mục tiêu tăng trưởng và chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cạnh tranh vàhội nhập Đối với nền kinh tế, phát triển thương mại mặt hàng, dịch vụ không nằm

ngoài mục tiêu thúc đẩy tăng trưởng, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế một cáchhợp lý và nâng cao sức cạnh tranh trong thời kì hội nhập.

 Giải quyết những mục tiêu về mặt xã hội như: tạo công ăn việc làm, tăng thunhập, cải thiện chất lượng cuộc sống và bảo vệ môi trường…Phát triển thương mạikhông chỉ nhằm đạt được các mục tiêu kinh tế mà còn nhằm đạt các mục tiêu xã hội.Đây là điều kiện quan trọng để nền kinh tế phát triển nhanh và bền vững

2.2.3 Vai trò của phát triển thương mại

Đối với nền kinh tế -xã hội: Nâng cao hiệu quả phát triển thương mại là góp

phần mở rộng quy mô thị trường và chuyển dịch hợp lý cơ cấu hàng hóa, dịch vụ Tạocông ăn việc làm, giảm thiểu thất nghiệp, tăng thu nhập cho người lao động và cảithiện cuộc sống Ngoài ra phát triển thương mại còn đóng góp lớn vào GDP của cảnước của ngành hàng, dịch vụ đó

Đối với doanh nghiệp: phát triển thương mại tạo điều kiện giúp các doanh nghiệp

mở rộng thị trường tiêu thụ hàng hóa, dịch vụ, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh,gia tăng lợi ích khách hàng và đối tác, giúp doanh nghiệp thu được lợi nhuận tối đa.Trên cơ sở đó, nâng cao uy tín, hình ảnh thương hiệu của doanh nghiệp trên thị trường,nâng cao sức cạnh tranh của doanh nghiệp so với các đối thủ cạnh tranh trên thịtrường

Đối với người tiêu dùng: Hiện nay, vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm đang là

vấn đề cấp thiết và được toàn xã hội quan tâm Đặc biệt là các sản phẩm về thực phẩm,tiêu dùng ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe con người Vì vậy, phát triển thương mạiđóng một vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng hàng hóa, đảm bảo các chỉtiêu về vệ sinh an toàn thực phẩm

Ngoài ra phát triển thương mại tạo ra một thị trường cung ứng toàn diện về mặthàng, kênh phân phối, dịch vụ Như vậy, người tiêu dùng sẽ có nhiều khả năng lựachọn hơn khi mua một loại hàng hóa, dịch vụ với chất lượng tốt nhất và giá cả phù hợpnhất

2.3 Tổng quan về tình hình khách thể nghiên cứu của những công trình năm trước

Trong quá trình nghiên cứu, em đã thu thập được những công trình có liênquan, cụ thể như:

Những công trình có liên quan

Theo TS Trịnh Xuân Dũng (2009) trong bài viết về: “ Vai trò của ẩm thựctrong hoạt động du lịch, dịch vụ” được đăng trên trang web của tổng cục du lịch ViệtNam (http://www.vietnamtourism.com.vn) Trong bài, tác giả đã đưa ra những hìnhthức cung ứng dịch vụ ăn uống trên thị trường Ngoài ra, tác giả có đưa ra nhữngthuận lợi cũng như khó khăn của ngành dịch vụ ăn uống nói chung và dịch vụ cungcấp đồ ăn nhanh nói riêng trong thời kì hội nhập của các doanh nghiệp trong nước tạiViệt Nam

Theo Nguyễn Thị Ngọc (2006) trong đề tài luận văn tốt nghiệp đại học về

“Định hướng chiến lược Marketing của công ty Lotteria Việt Nam đến năm 2010”.Trong bài viết, tác giả đã đưa ra những khái quát và tình hình kinh doanh của thịtrường dịch vụ đồ ăn nhanh của Việt Nam Trên cơ sở đó, tác giả đã xây dựng chiếnlược marketing cho doanh nghiệp trong thời gian từ năm 2006-2010

Theo Nguyễn Thị Hương (2007) trong đề tài luận văn tốt nghiệp đại học về

“Hoạt động kinh doanh của hệ thống nhà hàng KFC Việt Nam và rút ra bài học kinhnghiệm trong kinh doanh dịch vụ đồ ăn nhanh” Trong bài viết của mình, tác giả đãđưa ra những khái quát về cung – cầu của thị trường dịch vụ đồ ăn nhanh Bên cạnh

đó, tác giả đã phân tích hệ thống nhà hàng của KFC trên địa bàn Hà Nội dựa sự quansát, và điều tra người tiêu dùng Từ đó, tác giả đưa ra những điểm mạnh, điểm yếu của

hệ thống nhà hàng KFC và rút ra những bài học kinh nghiệm cho các doanh nghiệpkinh doanh trong lĩnh vực dịch vụ đồ ăn nhanh trên thị trường Việt Nam

Theo tác giả Lê Thanh Phượng (2007) trong đề tài luận văn tốt nghiệp về “ Giảipháp hoàn thiện và phát triển dịch vụ bán hàng thực phẩm công nghệ của công ty cổphần, đầu tư Long Biên” Trong bài luận văn, tác giả đã đưa ra những khái niệm cơbản, những đặc điểm của dịch vụ Bên cạnh đó, tác giả đã phân tích những nhân tố tácđộng đến quá trình bán hàng, những thành công và hạn chế của công tác bán hàng tạicông ty Từ đó đưa ra những giải pháp hoàn thiện và phát triển dịch vụ bán hàng tạicông ty cổ phần và đầu tư Long Biên

Các công trình có liên quan trực tiếp

Theo tác giả Lã Thị Hòa (2009) trong đề tài luận văn tốt nghiệp đại học về

“Giải pháp phát triển thương mại dịch vụ sản phẩm phần mềm kế toán ACCSOFT tạithị trường miền Bắc” Trong bài viết này, tác giả có đưa ra những khái niệm và đặc

điểm của dịch vụ và những lý luận về phát triển thương mại sản phẩm Bên cạnh đó,tác giả đã đưa ra thực trạng phát triển của phần mềm kế toán Accsoft nói chung vàngành công nghệ thông tin nói chung Từ những thực trạng của việc phát triển thươngmại dịch vụ phần mềm kế toán, tác giả đã đưa ra một số giải pháp đối với doanhnghiệp cũng như những kiến nghị đối với cơ quan quản lý nhà nước về thương mại đểphát triển thương mại sản phẩm này trên thị trường miền Bắc.

Theo tác giả Hoàng Kim Chi (2009) trong đề tài luận văn tốt nghiệp đại học về

“ Giải pháp phát triển thương mại chè trên thị trường nội địa” Trong bài, tác giả cóđưa ra những lý luận về phát triển thương mại mặt hàng chè Bên cạnh đó, tác giả đưa

ra những khó khăn, những hạn chế và nguyên nhân trong phát triển thương mại mặthàng này trên thị trường nội địa Trên cơ sở phân tích những khó khăn nguyên nhânhạn chế đó, tác giả đã đưa ra những giải pháp cũng như những kiến nghị đối với nhànước để phát triển mặt hàng chè trên thị trường nội địa trong thời gian tới

Ngoài những công trình trên còn có rất nhiều công trình nghiên cứu khác như:giải pháp phát triển thương mại mặt hàng giấy vệ sinh và giấy ăn trên thị trường HàNội, giải pháp phát triển thương mại mặt hàng dầu nhờn caltrox trên thị trường niềmBắc; phát triển thương mại mặt hàng vải cotton tại một số tỉnh phía Bắc cách tiếpcận…

Qua sự tìm hiểu, các đề tài trên còn có một số hạn chế như sau:

Các đề tài nghiên cứu vào năm 2008 trở về trước Tác giả chỉ chú trọng vào cáchoạt động để đẩy mạnh tiêu thụ Do đó hoạt động thương mại chưa có sự phát triểnbền vững, chưa đem lại hiệu quả kinh tế -xã hội Phương pháp nghiên cứu chủ yếu dựavào số liệu thứ cấp, chưa tiến hành điều tra, phỏng vấn trực tiếp nên độ chính xác củacác thông tin chưa cao Các giải pháp đưa ra có tính thực tế và ứng dụng chưa cao.Phạm vi nghiên cứu nhỏ chỉ ở công ty mình thực tập nên chưa có cái nhìn bao quát vềhoạt động thương mại của mặt hàng trên thị trường Hơn nữa thời gian nghiên cứu củacác đề tài từ năm 2008 trở về trước cách đây rất lâu rồi Khi khủng hoảng kinh tế xảy

ra vào cuối năm 2008 đã tác động rất lớn tới nền kinh tê vì vậy tới hiện nay các đề tàikhông còn phù hợp nữa

Các đề tài mới vào năm 2009, tập trung vào nghiên cứu về các vấn đề phát triểnthương mại mặt hàng như chè, dịch vụ phần mềm kế toán… Chưa có đề tài nào đề cậpđến dịch vụ đồ ăn nhanh Phương pháp tác giả sử dụng là thu thập dữ liệu sơ cấp, thứ

cấp, điều tra, phỏng vấn trực tiếp Thời gian nghiên cứu rất gần đây khi khủng hoảngkinh tế đang xảy ra mạnh mẽ

Tuy nhiên, các luận văn trên chưa luận văn nào nghiên cứu về phát triển thươngmại dịch vụ đồ ăn nhanh trên thị trường nội địa Luận văn của tôi đi sâu nghiên cứu vềphát triển thương mại một cách toàn diện trên các khía cạnh vừa đẩy mạnh tiêu thụ vừachú trọng vào hiệu quả kinh tế- xã hội và phát triển bền vững Ngoài công ty mìnhthực tập, tác giả còn khảo sát thêm một số công ty nữa để thêm tính thiết thực cho đềtài Ngoài các phương pháp nghiêu cứu cũ như thu thập số liệu sơ cấp, thứ cấp, kết hợpvới điều tra, phỏng vấn các chuyên gia, tác giả còn tìm tòi thêm tài liệu nước ngoài đểtạo tính mới cho đề tài của mình Tác giả đi nghiên cứu thực trạng phát triển thươngmại mặt hàng dịch vụ đồ ăn nhanh trên thị trường nội địa khi các doanh nghiệp đangtừng bước thoát khỏi khủng hoảng kinh tế Từ đó đưa ra các giải pháp kiến nghị phùhợp Vì vậy có thể khẳng định rằng đề tài nghiên cứu của tác giả là một công trìnhnghiên cứu mới Đề tài không chỉ mới về mặt nội dung mà còn mới cả về không gian,thời gian và phương pháp nghiên cứu

2.4 Phân định nội dung nghiên cứu về phát triển thương mại dịch vụ đồ ăn nhanh trên thị trường nội địa

2.4.1 Nguyên tắc phát triển thương mại

o Dựa trên quan hệ cung cầu thị trường:

Cung và cầu có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, tác động qua lại lẫn nhau trênthị trường Cầu xác định được khối lượng, cơ cấu của cung về hàng hóa, dịch vụ:những sản phẩm nào có cầu thì mới được cung ứng sản xuất; sản phẩm, dịch vụ nàotiêu thụ được nhiều (cầu lớn) thì sẽ được cung ứng nhiều và ngược lại Đối với cungthì cung cũng tác động, kích thích cầu; những sản phẩm được sản xuất ra phù hợp vớinhu cầu, thị hiếu tiêu dùng sẽ được ưa thích, bán chạy hơn, làm cho cầu của chúngtăng lên Không chỉ ảnh hưởng đến lẫn nhau, cung – cầu còn ảnh hưởng tới giá cả.Ngược lại, giá cả cũng tác động tới cung và cầu, điều tiết làm cung, cầu trở về xuhướng cân bằng với nhau Lấy quan hệ cung cầu thị trường làm cơ sở phát triểnthương mại nghĩa là dựa vào nhu cầu của người mua và năng lực của người bán mà cócác chính sách phát triển thương mại cho phù hợp

o Dựa trên năng lực hoạt động ( nguồn lực) của các nhà cung ứng:

Một số nguồn lực của các nhà cung ứng có thể kể ra như: nguồn tài nguyênthiên nhiên, nguồn vốn, nguồn lực khoa học công nghệ, nguồn nhân lực…Nguồn lực

có vai trò hết sức quan trọng đối với sự phát triển thương mại Cụ thể:

 Thúc đẩy mở rộng quy mô, thay đổi cơ cấu thương mại và nâng cao chất lượng tăng trưởng

 Nâng cao hiệu quả kinh tế và xã hội của thương mại

 Nâng cao sức cạnh tranh của sản phẩm, của ngành/doanh nghiệp và của nềnkinh tế

Do đó, phát triển thương mại phải dựa trên cơ sở nguồn lực hay năng lực hoạt độngcủa các nhà cung ứng Có như vậy, hoạt động phát triển thương mại mới ổn định, lâudài và bền vững

o Lợi ích của nhà cung ứng:

Nhà cung ứng là những người có vai trò quan trọng trong hoạt động phát triểnthương mại Hoạt động của các nhà cung ứng có ảnh hưởng đến cả quy mô và chấtlượng phát triển thương mại Vì vậy, để các nhà cung ứng có thể hoạt động ổn định vàlâu dài thì phát triển thương mại buộc phải dựa trên lợi ích của các nhà cung ứng Vìchỉ khi lợi ích mà đặc biệt là lợi ích kinh tế của các nhà cung ứng được đảm bảo thì họmới sẵn sàng ở lại hay gia nhập thị trường Khi đó nguồn hàng mới được cung cấp đầy

đủ, liên tục, đảm bảo dòng chảy lưu thông được thông suốt

o Dựa trên lợi thế so sánh, hiệu quả kinh tế - xã hội:

Lý thuyết về lợi thế so sánh dựa vào sự khác nhau về các yếu tố sản xuất nhưlao động, vốn, tài nguyên giữa các quốc gia Lý thuyết này cho rằng một quốc gia sẽ

có lợi thế so sánh trong những ngành sử dụng nhiều yếu tố sản xuất mà quốc gia đódồi dào Lợi thế so sánh cho phép các nhà hoạch định chính sách phân bổ nguồn lựcmột cách hiệu quả Nhưng trong một thế giới mà thị trường phân khúc, có sự khác biệt

về sản phẩm, dịch vụ, khác biệt về công nghệ và các ngành có lợi thế kinh tế theo quy

mô thì lợi thế cạnh tranh lại được sử dụng nhiều hơn để giải thích tại sao các công tylại thành công trên thị trường thế giới và đạt mức tăng trưởng cao

Michael Porter- “Cha đẻ” của chiến lược cạnh tranh đã xây dựng lợi thế cạnhtranh dựa trên cơ sở một mô hình nổi tiếng có tên là “mô hình kim cương của Porter”

Mô hình kim cương của Porter là khối tứ giác gồm: doanh nghiệp (chiến lược, cơ cấu,cạnh tranh); các yếu tố cung; các yếu tố cầu; các ngành công nghiệp bổ trợ và liên

quan Toàn bộ tứ giác đó, cũng như mỗi thành phần lại chịu tác động của hai yếu tố

“bên ngoài” là cơ hội và chính phủ [4, tr9]

Lợi thế cạnh tranh cho phép tăng sức cạnh tranh của mỗi sản phẩm, góp phầntăng hiệu quả hoạt động thương mại của các doanh nghiệp Do vậy, phát triển thươngmại phải dựa trên lợi thế của các sản phẩm

Ngoài ra, phát triển thương mại còn phải dựa trên cơ sở hiệu quả kinh tế - xãhội Nghĩa là ngoài đảm bảo những lợi ích về kinh tế như tăng tốc độ tăng trưởng,chuyển dịch cơ cấu hợp lý còn phải đảm bảo các lợi ích về xã hội như giảm thấtnghiệp, xóa đói giảm nghèo…và các lợi ích khác về môi trường

o Dựa trên đường lối phát triển của Đảng và Nhà nước:

Nghị quyết đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng Cộng Sản Việt Nam

đã xác định nhiệm vụ: “ Phát triển thương mại cả về nội thương và giao lưu quốc tế”,đồng thời: “ đa dạng hóa các ngành dịch vụ, mở rộng thị trường tiêu dùng sản phẩmdịch vụ, đáp ứng tốt nhất nhu cầu phát triển kinh tế và đời sống xã hội”.[12, Tr 286]

Việc cụ thể hóa những đường lối chủ trương của Đảng và đưa đường lối củaĐảng vào chính sách và thực tiễn cuộc sống là điều kiện tiên quyết, mang tính địnhhướng cho sự phát triển của nền kinh tế

2.4.2 Các chính sách phát triển thương mại

o Chính sách lựa chọn và phát triển lợi thế của ngành

Bên cạnh việc khai thác những lợi thế sẵn có các doanh nghiệp cần lựa chọn vàphát triển lợi thế các sản phẩm, dịch vụ của mình sao cho phù hợp với điều kiện kinh

tế và tạo ra sự khác biệt so với các đối thủ Đây là một trong những chính sách cơ bản

để phát triển thương mại

o Chính sách khai thác, lựa chọn và sử dụng các nguồn lực:

Mỗi nguồn lực (con người, tài chính, khoa học công nghệ…) đều đóng góp mộtphần không nhỏ vào quy mô và chất lượng phát triển thương mại Nguồn tài chính có

ý nghĩa quan trọng còn nguồn nhân lực có ý nghĩa quyết định đến hiệu quả phát triểnthương mại Tùy vào điều kiện kinh tế, nhân lực ở mỗi doanh nghiệp mà việc khaithác, lựa chọn các nguồn lực này là hoàn toàn khác nhau Nhưng dù việc lựa chọn vàkhai thác này có như thế nào cũng không nằm ngoài mục tiêu nâng cao hiệu quả kinh

tế của doanh nghiệp và hiệu quả xã hội – môi trường mà Đảng và Nhà nước đã đề ra

Do vậy, việc khai thác, lựa chọn và sử dụng các nguồn lực này như thế nào cho hợp lý

và hiệu quả có một ý nghĩa quan trọng trong phát triển thương mại

o Chính sách tiếp cận thị trường và xác lập hệ thống phân phối:

Phân phối gồm những quyết định triển khai hệ thống tổ chức và công nghệ nhằmđưa hàng hóa, dịch vụ đến thị trường mục tiêu, thỏa mãn nhu cầu khách hàng với chiphí thấp nhất Kênh phân phối hàng hóa là tập hợp các tổ chức phụ thuộc lẫn nhautham gia vào quá trình đưa hàng hóa và dịch vụ đến nơi tiêu thụ hoặc sử dụng Dướiquan điểm của các nhà quản lý vĩ mô, kênh marketing chính là một hệ thống kinh tế có

tổ chức năng làm phù hợp cung cầu hàng hóa, dịch vụ trên phạm vi toàn bộ nền kinh

tế Kênh marketing vĩ mô là một quá trình xã hội định hướng dòng chảy hàng hóa vàdịch vụ của nền kinh tế từ người sản xuất tới người tiêu dùng nhằm đảm bảo cung cầuphù hợp và đạt các mục tiêu của xã hội Chính sách tiếp cận tiếp cận thị trường và xáclập hệ thống kênh phân phối nhằm đảm bảo cho các nhà cung ứng xác định chính xácthị trường mục tiêu của mình Từ đó, có những hướng đi hợp lý nhằm đưa hàng hóa,dịch vụ tới tay người mua một cách nhanh chóng và thuận tiện nhất

Đặc thù kinh doanh dịch vụ đồ ăn nhanh là kinh doanh qua hệ thống các nhà hàng.Việc sản xuất, chế biến đồ ăn và cung cấp cho khách hàng diễn ra tại các nhà hàng Dovậy các doanh nghiệp cần thiết lập một hệ thống nhà hàng hợp lý nhằm đưa hàng hóa,dịch vụ đến tay người tiêu dùng nhanh và hiệu quả nhất

o Chính sách xác lập và cải thiện giá trị gia tăng trong chuỗi cung ứng:

Giá trị gia tăng (GTGT) trong chuỗi cung ứng ngày càng đóng góp nhiều vàogiá trị chung của sản phẩm, dịch vụ Trong chuỗi cung ứng mỗi sản phẩm, GTGT cóthể phát sinh từ các khâu, các công đoạn khác nhau Các doanh nghiệp cần xác địnhxem GTGT trong sản phẩm của mình nằm ở khâu nào, ở công đoạn nào để từ đó làm

cơ sở nâng cao, cải thiện GTGT trong khâu đó, công đoạn đó Đây là chính sách quantrọng trong phát triển thương mại

Theo quan điểm của các nhà kinh tế học hiện đại thì quá trình sản xuất hànghóa, dịch vụ có thể chia thành các khâu: 1) Nghiên cứu, triển khai, thiết kế; 2) Khâusản xuất bao gồm việc chế tạo, gia công, lắp ráp…; 3) Phân phối, tiếp thị Trong đó,khâu sản xuất thường chiếm phần giá trị gia tăng thấp nhất trong chuỗi giá trị gia tăng.Hiện nay, Việt Nam mới chỉ tham gia được vào phân khúc sản xuất, gia công – tức làkhâu rẻ mạt nhất của chuỗi giá trị Các phân khúc xây dựng thương hiệu, tiêu thụ,

nghiên cứu và phát triển đều là những mắt xích mang lại giá trị thặng dư lớn nhất đềunằm trong tay các nước phát triển Thực tế này cho thấy muốn nâng cao phần giá trịgia tăng thì các nhà sản xuất Việt Nam phải vươn xa hơn trong chuỗi giá trị, kiểm soátđược những khâu sau: sản xuất, tiếp thị, tìm hiểu và tiến sát hơn với người tiêu dùngcuối cùng Để làm được điều đó, đòi hỏi chúng ta phải có một quá trình tự nâng caokhả năng cạnh tranh và tự nâng cấp lên trong chuỗi giá trị.

o Các chính sách khác:

Ngoài các chính sách nêu trên còn có một số chính sách marketing, chính sáchtín dụng hay các chính sách về lao động…cũng ảnh hưởng quan trọng đến phát triểnthương mại của hàng hóa, dịch vụ Vì vậy, các nhà quản lý cần kết hợp và tận dụnglinh hoạt các chính sách này để đạt được hiệu quả cao nhất trong phát triển thương mạihàng hóa, dịch vụ

2.4.3 Đặc điểm phát triển thương mại dịch vụ đồ ăn nhanh trên thị trường nội địa

a Đặc điểm của dịch vụ đồ ăn nhanh

Dịch vụ đồ ăn nhanh được cung cấp qua các nhà hàng là chủ yếu do đó mà chấtlượng được đánh giá qua các nhân tố như chất lượng món ăn, chất lượng nhà hàng,chất lượng phục vụ của nhân viên…Vì vậy, trong kinh doanh nhà hàng đồ ăn nhanhcác doanh nghiệp cần quan tâm đến rất nhiều khâu bên cạnh chất lượng của món ăncòn phải quan tâm đến thái độ phục vụ của nhân viên, thiết bị nhà hàng, các dịch vụgia tăng khác…

Hiện nay khi đời sống người dân ngày càng được nâng cao thì nhu cầu đối vớicác dịch vụ ăn uống cũng ngày càng lớn do tiết kiệm được thời gian nấu nướng củacác bà nội trợ mặt khác nó còn là nơi thư giãn nghỉ ngơi, giao lưu trao đổi, gặp gỡ bạnbè…Do vậy mà nhu cầu về các nhà hàng sang trọng lịch lãm đáp ứng những tiêu chínhư thoáng mát, sạch sẽ gia tăng cùng với tốc độ phát triển của kinh tế đất nước

Về vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm Đồ ăn nhanh là những món ăn được chếbiến sẵn sàng phục vụ cho người tiêu dùng Từ khâu chọn nguyên liệu chế biến đếnviệc bảo quản cần có những tiêu chuẩn rất chặt chẽ về kiểm định Là một sản phẩmkhông có thời gian bảo quản lâu mà thường được sử dụng ngay trong ngày Vừa qua,sau nhiều phát hiện về hiện tượng VSATTP, các nguyên liệu, phụ gia được sử dụngtrong quá trình chế biến không đảm bảo tiêu chuẩn như: ớt bột, mỡ động vật, hay cácsản phẩm từ thịt gia súc, gia cầm không đảm bảo vệ sinh, đã quá hạn sử dụng … thì

chất lượng cũng như công tác quản lý việc cung cấp đồ ăn nhanh cũng là vấn đề cầnxem xét.

b Đặc điểm phát triển thương mại dịch vụ đồ ăn nhanh trên thị trường nội địa

“Fastfood bây giờ không chỉ là xu hướng của giới trẻ sành điệu nữa mà nó thực

sự thiết thực, nhất là với giới văn phòng như chúng tôi”- Chị Mai Thị Hạnh, nhân viênvăn phòng tịa tòa nhà Vincom cho biết Như vậy, đồ ăn nhanh không chỉ giành riêngcho giới trẻ mà nó còn dành cho những nhân viên văn phòng khi mà thời gian nghỉ của

họ không có nhiều Do đó, thị trường dịch vụ đồ ăn nhanh phát triển mạnh tại cácthành phố lớn như Hồ Chí Minh và thủ đô Hà Nội và một số thành phố khác, nơi màđời sống của người dân có mức thu nhập cao, tập trung nhiều trung tâm thương mại,các doanh nghiệp kinh doanh…

Nước ta, dân số trẻ chiếm tỉ lệ khá cao (65%) trong tổng dân số, do đó mà đây

là những thuận lợi cho ngành dịch vụ đồ ăn nhanh phát triển bởi giới trẻ dễ chấp nhậnnhững sản phẩm khác nhau

Hiện nay, dịch vụ đồ ăn nhanh đang trên đà phát triển với tốc độ khá cao tạiViệt Nam với các hãng có tên tuổi, mang thương hiệu nước ngoài và trong nước Bêncạnh đó, các hộ kinh doanh gia đình cũng tham gia vào lĩnh vực này với việc tận dụnglợi thế mặt bằng của gia đình Tuy nhiên thị trường dịch vụ đồ ăn nhanh tại Việt Nam,các doanh nghiệp nước ngoài lại chiếm thị phần lớn

Các doanh nghiệp kinh doanh theo hai hình thức chủ yếu đó là doanh nghiệp tự

mở nhà hàng của riêng mình và nhượng quyền kinh doanh cho các doanh nghiệp khác

Việc phát triển dịch vụ đồ ăn nhanh tại thị trường nội địa có một số lợi thế nhưsau:

+ Lực lượng lao động phục vụ cho ngành dịch vụ đồ ăn nhanh khá dồi dào với chiphí lao động thấp

+ Với thế giới ẩm thực của Việt Nam là vô cùng phong phú, mỗi một miền quê lại

có những món ăn riêng rất đặc trưng Do đó mà các doanh nghiệp Việt Nam cần tậndụng lợi thế này để nâng cấp các món ăn truyền thống trở thành những đồ ăn nhanhmang phong cách Việt thu hút người dân Việt, cũng như thực khách nước ngoài

+ Kinh tế của đất nước tiếp tục tăng trưởng, thu nhập của người dân tiếp tục tăng,

số lượng các nhà đầu tư nước ngoài vào khảo sát thị trường và đầu tư ngày một tăng

đây là tiền đề cơ bản nhất để cho các loại hình dịch vụ cung cấp đồ ăn nhanh này tiếptục phát triển Do đó mà nhu cầu sử dụng dịch vụ này ngày càng tăng cao.

+ Tốc độ đô thị hóa ngày càng gia tăng, trung tâm thương mại, trung tâm mua sắmđang hình thành và phát triển

+ Nhà nước luôn có chính sách khuyến khích các loại hình kinh doanh dịch vụ pháttriển

Như vậy, có thể thấy phát triển thương mại dịch vụ đồ ăn nhanh trên thị trườngViệt Nam có nhiều lợi thế Nhưng quan trọng hơn là hiệu quả sử dụng các lợi thế nàytại các doanh nghiệp như thế nào Nhìn chung, trên cơ sở phân tích và lựa chọn các lợithế phát triển thương mại tại các doanh nghiệp của mình, các nhà quản lý đang từngbước khai thác và sử dụng các lợi thế này một cách hợp lý

Chương 3

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ KẾT QUẢ PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ ĐỒ ĂN NHANH TRÊN THỊ TRƯỜNG NỘI ĐỊA NÓI CHUNG VÀ CÔNG TY TNHH BBQ VIỆT NAM

TRONG THỜI GIAN QUA

3.1 Phương pháp nghiên cứu các vấn đề

3.1.1 Các phương pháp thu thập dữ liệu

Về phương pháp nghiên cứu trong đề tài sử dụng nhiều phương pháp, trong đóphương pháp duy vật biện chứng là phương pháp cơ bản nhất, làm cơ sở cho nhữngphương pháp khác

Theo phương pháp này thì mọi sự vật, hiện tượng trong thế giới hiện thực đều ởtrạng thái vận động và phát triển Do vậy, khi nghiên cứu, phân tích các hiện tượng vàhoạt động thương mại cần phải nghiên cứu, phân tích chúng trong trạng thái động vàluôn luôn phát triển trong những điều kiện lịch sử nhất định, không giới hạn về mặtthời gian và không gian và phải đi từ hiện tượng đến bản chất Những nhận xét kếtluận từ phân tích cần phải xem xét đầy đủ các yếu tố tác động phù hợp với những điềukiện thực tế khách quan

Cũng theo phương pháp duy vật biện chứng thì mọi sự vật hiện tượng trong đó

có hiện tượng kinh tế xã hội luôn luôn có sự tác động và ảnh hưởng lẫn nhau Sự pháttriển của sự vật là do đấu tranh giữa các mâu thuẫn nội tại Vì vậy khi vận dụng vàophân tích hoạt động phát triển thương mại thì nội dung trọng tâm là phân tích các mốiquan hệ tác động qua lại lẫn nhau giữa các hiện tượng kinh tế để tìm ra các nhân tố ảnhhưởng khách quan cũng như chủ quan đến đối tượng nghiên cứu Đồng thời cũng cầnphải tìm ra những mâu thuẫn cũng như khâu yếu của hoạt động thương mại để đưa ranhững giải pháp nhằm kích thích và phát triển thương mại

Một số phương pháp cụ thể được sử dụng để nghiên cứu những nội dung của đềtài là:

 Với dữ liệu sơ cấp:

3.1.2 Các phương pháp phân tích dữ liệu

Để phân tích các dữ liệu, đề tài có sử dụng một số phương pháp như:

 Phương pháp so sánh: So sánh là một phương pháp nghiên cứu để nhận thứcđược các hiện tượng, sự vật thông qua quan hệ đối chiếu tương hỗ giữa sự vật, hiệntượng này với sự vật, hiện tượng khác

 Phương pháp phân tích, tổng hợp, thống kê: Phương pháp này được sử dụng đểđánh giá thực trạng phát triển thương mại dịch vụ đồ ăn nhanh trên thị trường

 Phương pháp chỉ số: Phương pháp chỉ số được áp dụng để tính toán phân tích

sự biến động tăng giảm và mối liên hệ tác động phụ thuộc lẫn nhau các chỉ tiêu kinh tế

có một hoặc nhiều yếu tố khác nhau Các chỉ tiêu chỉ số được xác định bằng mối liên

hệ so sánh của một chỉ tiêu kinh tế ở những thời điểm khác nhau, thường là so sánhgiữa kỳ báo cáo với kỳ gốc

 Phương pháp dùng biểu đồ, sơ đồ phân tích

Trong phân tích hoạt động kinh tế người ta phải dùng biểu mẫu hoặc sơ đồ phântích để phản ánh một cách trực quan qua các số liệu phân tích

Biểu phân tích nhìn chung được thiết lập theo các dòng cột để ghi chép các chỉ tiêu vàcác số liệu phân tích Các sơ đồ, biểu đồ hoặc đồ thị được sử dụng trong phân tích đểphản ánh sự biến động tăng giảm của các chỉ tiêu kinh tế trong những khoảng thời giankhác nhau hoặc những mối liên hệ phụ thuộc lẫn nhau mang tính chất hàm số giữa cácchỉ tiêu kinh tế

3.2 Đánh giá khái quát tình hình và các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển thương mại dịch vụ đồ ăn nhanh trên thị trường nội địa

3.2.1 Đánh giá khái quát thực trạng kinh doanh dịch vụ đồ ăn nhanh trên thị

trường nội địa hiện nay

a.Khái quát thực trạng hoạt động kinh doanh dịch vụ đồ ăn nhanh trên thị trường nội địa

 Cầu về dịch vụ đồ ăn nhanh

Việt Nam với hơn 80 triệu dân, trong đó 65% là dân số trẻ ở độ tuổi dưới 35 vàcông nghiệp phát triển ngày càng mạnh, tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, trong khi đócông việc và tiền bạc có thể tăng lên nhưng thời gian thì không do đó mà nhiều ngườidân đã chọn dịch vụ đồ ăn nhanh để tiết kiệm thời gian nấu nướng, có thời gian chonghỉ ngơi, giải trí khác Do vậy mà, Việt Nam đang là thị trường hấp dẫn các doanhnghiệp kinh doanh dịch vụ đồ ăn nhanh

Từ nhiều năm nay, người dân Việt Nam đã có thói quen sử dụng các thức ăn nhưbánh mỳ, xôi, phở …trong bữa sáng Trong những năm gần đây, khi đời sống kinh tếngày một cao cùng với sự phát triển của hàng loạt nhà hàng thương hiệu nổi tiếng củanước ngoài cũng như trong nước, người dân Việt Nam đã sử dụng đồ ăn nhanh ngàycàng trở nên nhiều hơn, nhất là giới trẻ và nhân viên văn phòng

Như vậy có thể khẳng định các nhà hàng thức ăn nhanh đang dần trở nên quenthuộc với giới trẻ nói riêng cũng như người dân Việt Nam nói chung Khách hàng sửdụng đồ ăn nhanh tại các nhà hàng của các doanh nghiệp có thể là do những nguyênnhân khác nhau: như những quán ăn ven đường không đảm bảo vệ sinh an toàn thựcphẩm, hay khách hàng vào nhà hàng vì thích không khí, cách phục vụ tại các nhàhàng…Do đó, người tiêu dùng thường có xu hướng chọn những nhà hàng có uy tín cả

về chất lượng đồ ăn lẫn phong cách phục vụ của nhà hàng Khi kinh tế ngày càng pháttriển thì nhu cầu về dịch vụ có chất lượng cao cũng ngày càng tăng cao Do đó trongthời gian tới các doanh nghiệp cần nâng cao chất lượng dịch vụ đồ ăn nhanh trên thịtrường nội địa hơn nữa nhằm đáp ứng tốt nhu cầu thị trường

Theo bác sĩ Đào Thị Yến Phi: Đồ ăn nhanh là một xu thế phát triển của xã hội Khi

xã hội càng phát triển, đời sống con người ngày càng tăng lên thì nhu cầu về dịch vụ

đồ ăn nhanh ngày càng tăng lên Như vậy, với tốc độ phát triển của nền kinh tế Việt

Nam như hiện nay có thể thấy được những tiềm năng to lớn cho thị trường dịch vụ đồ

ăn nhanh phát triển mạnh

 Cung về dịch vụ đồ ăn nhanh

Ở Việt Nam hiện nay, bên cạnh những thương hiệu thức ăn nhanh nổi tiếng dunhập vào và gia tăng trong thời gian gần đây như: KFC; Lotte; BBQ,…với các mónđặc trưng như: gà rán, pizza, salad trộn, Hambuger, mì ý… Thì hàng loạt các cửahàng, tiệm ăn, phục vụ các món ăn nhanh kiểu Việt Nam cũng nhanh chóng chiếm lĩnhthị trường như: Phở 24, bánh mì Ta, phở vuông Các hãng thức ăn nhanh tập trung chủyếu ở các thành phố lớn như: Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, Hải Phòng, ĐàNẵng nơi mà dân cư đông đúc và có điều kiện về kinh tế

Bên cạnh những nhà hàng sang trọng của các doanh cũng có nhiều quán ăn vỉa hè

do các hộ gia đình kinh doanh, cá nhân cũng rất phổ biến trong loại hình kinh doanhnày với các món ăn truyền thống của Việt Nam

 Tình hình cạnh tranh và hoạt động kinh doanh trên thị trường

Trên thị trường Việt Nam, loại hình dịch vụ này chủ yếu là do các hãng nước ngoàicòn các doanh nghiệp Việt Nam chiếm tỷ lệ rất ít Tại sao lại như vậy? Theo ôngThanh Tâm, “để tạo dựng một thương hiệu trong ngành thực phẩm và giữ lâu dài là rấtkhó khăn vì chi phí đầu tư, con người, nguyên liệu…rất lớn Nhìn vào thị trường ViệtNam dưới góc nhìn dịch vụ có mấy công ty có được hệ thống nhân viên được đào tạobài bản và phong cách phục vụ chuyên nghiệp”

Hiện nay, khi mà cuộc cạnh tranh về giá không còn phổ biến nữa mà chuyển sangcạnh tranh về chất lượng sản phẩm, dịch vụ đi kèm thì các doanh nghiệp kinh doanhtrong lĩnh vực này đang đưa ra một số loại hình dịch vụ như: giao hàng tận nơi, cácdịch vụ gia tăng khác như việc thiết kế nhà hàng với các thiết bị hiện đại, các chươngtrình khuyến mại, khuyến mãi…để nhằm thu hút khách hàng

Thực tế thì các tập đoàn lớn của nước ngoài vẫn chiếm lĩnh thị trường dịch vụ đồ

ăn nhanh tại Việt Nam bởi họ có thương hiệu và nguồn vốn dồi dào Các nhà hàngđược trang bị hiện đại, có đội ngũ nhân viên chuyên nghiệp Tuy nhiên, không vì vậy

mà các doanh nghiệp Việt Nam không có cơ hội Với thế mạnh là các món ăn ViệtNam luôn được người Việt cũng như thực khách nước ngoài yêu thích, chỉ cần cácdoanh nghiệp biết tận dụng những lợi thế đó tạo ra những sản phẩm đặc trưng cho

riêng mình và phong cách phục vụ chu đáo thì các doanh nghiệp sẽ thành công trên thịtrường nội địa.

Hiện nay, khách hàng của các hãng cung cấp dịch vụ đồ ăn nhanh thường lànhững người có thu nhập cao Trong tương lai, những hãng này đang đưa ra nhữngthực đơn có giá mềm hơn để thu hút những khách hàng có thu nhập trung bình và thấptrong xã hội Như việc hàng loạt các doanh nghiệp nước ngoài đang tìm hiểu và đưa rathực đơn có giá mềm hơn từ 12.000-22.000 đồng, bên cạnh những thực đơn có giá trên50.000 đồng/phần ăn nhằm mục tiêu mở rộng thị trường, quy mô, cơ cấu khách hàngcủa các nhà kinh doanh

Theo cam kết gia nhập WTO, từ ngày 01/01/2009, Việt Nam sẽ mở cửa cho cáccông ty có 100% vốn nước ngoài tham gia vào lĩnh vực dịch vụ Những hãng thức ănnhanh có tiếng trên thế giới với giá cả hợp lý, phong cách chuyên nghiệp sẽ có cơ hộiphát triển Như vậy, tình hình cạnh tranh trên thị trường càng diễn ra quyết liệt hơngiữa các doanh nghiệp trong nước và các doanh nghiệp nước ngoài Trong hoàn cảnhnày, các doanh nghiệp nào biết tận dụng lợi thế của mình để phát triển hoặc đưa ranhững chính sách giá, gia tăng dịch vụ phù hợp với nhu cầu của người tiêu dùng sẽ cóthể thành công còn doanh nghiệp nào vẫn dậm chân tại chỗ thì nguy cơ rút khỏi thịtrường là điều dễ xảy ra

b Khái quát hoạt động kinh doanh dịch vụ đồ ăn nhanh của công ty TNHH BBQ Việt Nam

 Khái quát về doanh nghiệp

Tên công ty: Công ty trách nhiệm hữu hạn BBQ Việt Nam

Tên giao dịch: Công ty BBQ

Địa chỉ: Lô A16-BT1A DA khu đô thị mới Mỹ Đình II, xã Mỹ Đình, huyện Từ Liêm,thành phố Hà Nội

Công ty TNHH BBQ Việt Nam là công ty trách nhiệm hữu hạn 100% vốn đầu

tư nước ngoài hoạt động theo giấy chứng nhận đầu tư số 011023000066 ngày 25 tháng

12 năm 2006 do ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội cấp

Theo giấy chứng nhận đầu tư, ngành nghề kinh doanh của công ty bao gồm:

 Sản xuất, chế biến đồ ăn nhanh phục vụ tại chỗ hoặc giao hàng tận nơi;

 Sản xuất trang thiết bị, dụng cụ phục vụ việc sản xuất và cung cấp đồ ăn nhanh;

 Cung cấp dịch vụ có liên quan tới lĩnh vực trên

Trong 3 năm hoạt động, doanh nghiệp đã có 5 nhà hàng của doanh nghiệp và một

số nhà hàng nhượng quyền kinh doanh Thị trường chính hiện tại của doanh nghiệpchủ yếu là Hà Nội Mục tiêu của doanh nghiệp trong những năm tới là mở rộng quy

mô nhà hàng, khẳng định thương hiệu, hình ảnh của công ty trên thị trường Việt Nam

 Khái quát hoạt động kinh doanh của công ty TNHH BBQ Việt Nam

Tuy mới ra nhập thị trường Việt Nam vào cuối năm 2007, nhưng công ty cũng đã

có những kết quả kinh doanh khả quan, doanh thu liên tục tăng qua các năm Cụ thểnhư sau:

Bảng 3.1 Kết quả hoạt động kinh doanh của công ty TNHH BBQ Việt Nam từ năm

2007-2009

Nguồn: Công ty TNHH BBQ Việt NamNhìn vào bảng 3.1, ta có thể nhận thấy kết quả hoạt động kinh doanh của công tyđều tăng trưởng qua các năm tuy nhiên tốc độ phát triển qua các năm là khác nhau Cụthể, năm 2008 so với năm 2007 là 1,67 lần nhưng sang năm 2009 so với năm 2008 là1,42 lần Nguyên nhân là do khủng hoảng kinh tế tác động tới nhu cầu tiêu dùng củangười dân đồng thời cũng tác động đến hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệpnói chung và của công ty nói riêng Hàng năm, doanh nghiệp đã đóng góp vào ngânsách nhà nước cụ thể năm 2007 là 135.5 triệu đồng nhưng sang đến năm 2009 con số

đó đã tăng lên 317.4 triệu đồng Như vậy, chỉ trong vòng có 3 năm hoạt động, công ty

đã nộp ngân sách nhà nước tăng lên gấp 2.34 lần Bên cạnh việc đóng góp vào ngânsách nhà nước, doanh nghiệp đã tạo ra công ăn việc làm cho người lao động, tăng thunhập người lao động qua các năm Cụ thể năm 2007 doanh nghiệp chỉ có 90 lao độngnhưng sang năm 2008 do mở rộng nhà hàng nên số lao động đã tăng 1,4 lần nâng tổng

số lao động trong doanh nghiệp lên 127 người Sang năm 2009, do khủng hoảng củanền kinh tế nên lượng lao động trong công ty có tăng nhưng rất ít chỉ 1.02 lần Và thu

nhập bình quân của người lao động tăng từ 950.000 đồng năm 2007 lên 1.12 triệuđồng năm 2009 đối với nhân viên phục vụ nhà hàng Còn trong khối văn phòng thì thunhập của nhân viên tăng từ 2.25 triệu đồng năm 2007 lên tới 2.62 năm 2009 Nếu nhìndưới góc độ kinh tế thì một doanh nghiệp việc tăng 40 lao động trong vòng 3 nămkhông phải là một con số lớn nhưng xét từ góc độ xã hội thì nó lại có một ý nghĩa rấtquan trọng Cụ thể, công ty đã góp phần giải quyết công ăn việc làm, giảm thiểu thấpnghiệp và nâng cao chất lượng cuộc sống của người lao động Với những kết quả đạtđược công ty TNHH BBQ Việt Nam đã góp phần không nhỏ vào nâng cao hiệu quảkinh tế - xã hội.

3.2.2 Các nhân tố môi trường ảnh hưởng đến phát triển của thương mại dịch vụ đồ

ăn nhanh trên thị trường nội địa hiện nay

a Các nhân tố thuộc về thị trường

Thị trường là nhân tố có ảnh hưởng trực tiếp đến thương mại các mặt hàng, dịch

vụ nói chung Nói đến thị trường là nói đến người mua – khách hàng, các nhà cung cấp

và đối thủ cạnh tranh…Trong những nhân tố này thì nhân tố khách hàng được coi là cóảnh hưởng nhiều nhất đến quy mô và chất lượng thương mại Cụ thể, nhu cầu và thịhiếu của người mua sẽ quyết định số lượng, giá cả, và cơ cấu mặt hàng trên thị trường.Nói cách khác, người mua tác động trực tiếp tới người cung ứng Hiện nay, xu hướngphát triển thị trường ngày càng mở rộng về quy mô Khách hàng của loại hình dịch vụ

đồ ăn nhanh bao gồm các cá nhân, gia đình hay doanh nghiệp, tổ chức có nhu cầu Nhucầu về ẩm thực của người dân ngày càng tăng lên, người tiêu dùng mong muốn cónhững món ăn thật ngon và đảm bảo chất lượng, VSATTP cũng như có được dịch vụhoàn hảo Trước những đòi hỏi đó, các nhà sản xuất và cung ứng dịch vụ đồ ăn nhanhtrên thị trường cần có những tìm tỏi, nghiên cứu và thay đổi phong phú thực đơn, xâydựng mức giá phù hợp, nâng cao chất lượng phục vụ nhằm đáp ứng tốt nhất nhu cầucủa người tiêu dùng Thị trường dịch vụ đồ ăn nhanh hiện nay đang có sự cạnh tranhhết sức gay gắt giữa các thương hiệu nước ngoài với nhau và những thương hiệu trongnước vì vậy doanh nghiệp nào dám thay đổi, cố gắng và đáp ứng được nhu cầu củakhách hàng thì doanh nghiệp đó mới có thể tồn tại Như vậy, có thể nói quy mô và xuhướng phát triển của thị trường ảnh hưởng tới sự sống còn của các doanh nghiệp

Các nhà cung cấp: Để tiến hành sản xuất kinh doanh dịch vụ đồ ăn nhanh chobất kỳ thị trường nào các doanh nghiệp cũng cần được cung cấp các yếu tố đầu vào

như: nguyên, nhiên liệu, các gia vị cũng như những sản phẩm của các ngành thựcphẩm khác, các thiết bị phục vụ cho sản xuất, kinh doanh và quản lý nhà hàng, doanhnghiệp Sự biến động của các ngành kinh doanh có liên quan này tác động rất lớn đếnquy mô cũng như chất lượng của dịch vụ tại các nhà hàng của doanh nghiệp

Đối thủ cạnh tranh: Khi tham gia vào thị trường kinh doanh, đôi khi dù chỉtham gia vào một đoạn thị trường duy nhất, doanh nghiệp cũng có thể gặp đối thủ cạnhtranh Đặc biệt, dịch vụ đồ ăn nhanh đang là một loại hình kinh doanh mang lại nhiềulợi ích khi tham gia vào thị trường Vì quy mô thị trường có giới hạn nên mỗi đối thủcạnh tranh luôn luôn tìm mọi cách đưa ra những độc chiêu để giành khách hàng Dotính hấp dẫn của mỗi đối thủ cạnh tranh khác nhau nên khách hàng có cách thức khácnhau trong việc lựa chọn sản phẩm cạnh tranh Vì vậy, trước áp lực khác nhau do sựthay đổi chiến lược và cách thức kinh doanh của mỗi đối thủ có thể tạo ra nguy cơ hay

đe dọa đến các công ty, doanh nghiệp khác Trong bối cảnh đó, doanh nghiệp một mặtphải nhận diện được đối thủ cạnh tranh, một mặt phải theo dõi và kịp thời có đối sáchvới các diễn biến từ phía các đối thủ cạnh tranh Bên cạnh đó công tác nghiên cứu, tìmhiểu khách hàng, nâng cao chất lượng dịch vụ luôn được đặt ra để đáp ứng ngày càngtốt hơn nhu cầu của khách hàng, tạo ra khách hàng “ruột” cho doanh nghiệp

b Nhân tố về năng lực của ngành và các doanh nghiệp

Năng lực của các doanh nghiệp là nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả thương mại

cả về kinh tế và xã hội

Ngành dịch vụ đồ ăn nhanh hiện nay là “sân chơi” của các công ty nước ngoài

Đó là những công ty có thương hiệu lớn trên thế giới Những công ty này có vốn, độingũ nhân viên chuyên nghiệp, cung cách phục vụ chu đáo do đó mà việc mở rộng thịtrường, cũng như phát triển dịch vụ đồ ăn nhanh của họ trên thị trường sẽ dễ dàng hơncác doanh nghiệp khác Bên cạnh đó thì các doanh nghiệp Việt Nam với quỹ vốn ít,khả năng quản lý chưa tốt do đó mà việc mở rộng thị trường gặp khó khăn Theo ôngDuy Đang, phụ trách kinh doanh công ty Kinh Đô cho biết: “Những khó khăn về conngười, mặt bằng, vốn… không cho phép công ty bung ra quá lớn thời gian đầu Bởivậy, việc phát triển thành một thương hiệu Fastfood nhanh mạnh đủ để tạo ra sự cạnhtranh với thương hiệu quốc tế trong một sớm một chiều là rất khó”

Những nhân tố như: chính sách phát triển, chiến lược phát triển của doanhnghiệp, trình độ quản lý và chuyên môn của doanh nghiệp cũng ảnh hưởng tới hiệu