Trình bày vấn đề về môi trường đầu tư .Phân biệt môi trường đầu tư cấp tỉnh và môi trường đầu tư cấp quốc gia

Chủ đề: Trình bày vấn đề về môi trường đầu tư .Phân biệt môi trường đầu tư cấp tỉnh và môi trường đầu tư cấp quốc gia

Chủ đề: Trình bày vấn đề về môi trường đầu tư Phân biệt môi trường đầu tư cấp tỉnh và môi trường đầu tư cấp quốc gia.

I/ Khái niệm, bản chất môi trường đầu tư

Trong một thế giới mở cửa và hội nhập, việc cải thiện môi trường đầu tưhoặc hướng tới một môi trường kinh doanh lành mạnh, đủ sức cạnh tranh là đíchđến để phát triển kinh tế, xã hội của bất kỳ địa phương nào Môi trường đầu tưđược coi là yêu cầu số một để khơi thông các dòng vốn từ mọi tầng lớp dân cưtrong nước và nước ngoài Môi trường thuận lợi thì các doanh nghiệp, doanh nhânmới toàn tâm, toàn ý tập trung trí tuệ, vốn và kỹ thuật để phát triển sản xuất kinhdoanh nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội của tỉnh trong thời kỳ hội nhập

Môi trường đầu tư là một thuật ngữ đã được đề cập nghiên cứu trong lĩnhvực kinh tế và quản trị kinh doanh ở nhiều nước trên thế giới Tại Việt Nam khichuyển sang nền kinh tế thị trường, thực thi chính sách đổi mới mở cửa hội nhậpvới thế giới thì vấn đề môi trường đầu tư và hoàn thiện môi trường đầu tư đượcđặt ra là một giải pháp hữu hiệu cho nền kinh tế, và nó đã thực sự đem lại hiệu quả.Môi trường đầu tư là một thuật ngữ không phải mới mẻ nhưng đến nay vẫn có rấtnhiều tranh luận về khái niệm này Môi trường đầu tư được nghiên cứu và xem xéttheo nhiều khía cạnh khác nhau tuỳ theo mục đích, phạm vi, đối tượng nghiên cứu

Theo Wim P.M Vijverberg, khái niệm môi trường đầu tư được hiểu là baogồm tất cả các điều kiện liên quan đến kinh tế, chính trị, hành chính, cơ sở hạ tầngtác động đến hoạt động đầu tư và kết quả hoạt động của doanh nghiệp Có rất nhiềucác vấn đề ảnh hưởng tới đầu tư đối với các doanh nghiệp nhất là các vấn đề liênquan đến chính sách như tài chính, tín dụng, chính sách thương mại, chính sách thịtrường lao động, các quy định, cơ sở hạ tầng, các vấn đề liên quan đến thu mua vàtiêu thụ, chính sách thuế, chính sách phát triển các khu công nghiệp và các vấn đề

liên quan đến hỗ trợ kỹ thuật và tài chính khác Với khái niệm này, môi trường đầu

tư được hiểu khá rộng

Một cách hiểu khác về môi trường đầu tư đó là tổng hợp các yếu tố: điềukiện về pháp luật, kinh tế, chính trị-xã hội, các yếu tố về cơ sở hạ tầng, năng lực thịtrường và cả các lợi thế của một quốc gia, có ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt độngđầu tư của các nhà đầu tư tại một quốc gia

Như vậy các khái niệm môi trường đầu tư dù tiếp cận ở góc độ nào cũng đềcập đến môi trường tiến hành các hoạt động đầu tư kinh doanh, các yếu tố có ảnhhưởng đến hiệu quả đầu tư Do vậy, có thể khẳng định: Môi trường đầu tư là tổnghòa các yếu tố có ảnh hưởng đến công cuộc đầu tư của các nhà đầu tư ở quốc giahay địa phương nhận đầu tư Nó bao gồm các yếu tố chính như: tình hình chính trị,chính sách – pháp luật, vị trí địa lý - điều kiện tự nhiên, trình độ phát triển kinh tế,đặc điểm văn hóa – xã hội, nguồn lao động và mức độ hội nhập kinh tế quốc tế…Các nhóm yếu tố này có thể làm tăng khả năng sinh lãi hoặc rủi ro cho các nhà đầutư

II/ Những thành phần của môi trường đầu tư

1 Tình hình chính trị

a Cơ sở đánh giá

Dựa vào sự ổn định trong chính sách, thể hiện bằng việc thực hiện các camkết của Chính phủ trong các vấn đề: sở hữu vốn đầu tư, hoạch định các chính sách

ưu tiên, định hướng phát triển đầu tư của một đất nước

Ở một số nước, khi một Chính phủ mới lên nắm quyền lãnh đạo sẽ thay đổiđịnh hướng đầu tư của nước chủ nhà như: thay đổi lĩnh vực khuyến khích, ưu tiên;thay đổi chiến lược xuất nhập khẩu…… khiến các nhà đầu tư tiến thoái lưỡng nan,

không thể tiếp tục đầu tư, cũng không thể rút vốn và phải chịu thua lỗ.Và ở mộtmức độ nghiêm trọng hơn, Chính phủ đương thời cam kết tôn trọng quyền sở hữutài sản, vốn của nhà đầu tư nhưng Chính phủ mới chưa chắc đã thống nhất vớiquan điểm này và có thể tiến hành quốc hữu hóa, đe dọa tới quyền sở hữu vốn củacác nhà đầu tư nói chung và nhà đầu tư nước ngoài nói riêng Các ví dụ về cácquốc gia tiến hành quốc hữu hóa khi có Chính phủ mới lên: Philippin, các nướcNam Mỹ như Vênuêzêla, Chi lê, Bôlivia….

Phải có sự phân biệt giữa sự ổn định của các chính sách, cam kết của Chínhphủ một nước và sự ổn định của chính Chính phủ đó.Nếu một nước có biến độngchính trị, nhưng Chính phủ mới cam kết tuân thủ các Điều ước đã ký với quốc tế

và duy trì các chính sách về đầu tư trước đó thì rõ rang rủi ro với các nhà đầu tưkhông phải là quá lớn Ngược lại một đất nước về chính trị ổn định, nhưng bảnthân Chính phủ ổn định đó lại thường xuyên thay đổi các định hướng đầu tư và xóa

bỏ các cam kết thì rủi ro với các nhà đầu tư là rất cao

b Vai trò, ý nghĩa

Tình hình ổn định chính trị là cơ sở quan trọng hàng đầu để thực hiện cáccam kết bảo đảm an toàn sở hữu tài sản và các khuyến khích đầu tư cho các nhàđầu tư Mặt khác, sự ổn định chính trị còn là tiền để cần thiết để có sự ổn định vềkinh tế - xã hội, nhờ đó giảm được rủi ro cho các nhà đầu tư

Ví dụ về sự tăng trưởng của Trung Quốc và Ấn Độ Bắt đầu từ thập kỷ 80,Trung Quốc ban hành hệ thống sơ khai về quyền tài sản và doanh nghiệp tư nhân,

tự do hóa thương mại và đầu tư, và theo đuổi một chương trình rộng lớn nhằm cảithiện môi trường đầu tư Ấn Độ tiến hành cải cách nhằm giảm thuế quan và nớilỏng các yêu cầu về cấp phép vàp giữa thập kỷ, và nối tiếp là quá trình tự do hóathương mại quyết liệt vào đầu thập kỷ 90 và tiếp tục dỡ bỏ cái gọi là chế độ cấp

phép Hai nước này đi theo hai con đường khác nhau, nhưng cả hai đều đã kiên trìnhững nỗ lực để tăng cường cơ hội và động lực để các doanh nghiệp đầu tư có hiệuquả.

Kết quả là tỷ trọng đầu tư tư nhân tăng gần gấp đôi ở cả hai nước, GDP trên đầungười của Trung Quốc tăng hơn 8 lần từ 440$ năm 1980 lên hơn 3600$ năm 2010,

và GDP đầu người của Ấn Độ tăng 5 lần từ 670$ năm 1980 lên 3200$ năm 2010

và tỷ lệ đói nghèo giảm mạnh mẽ

c.Giải pháp hoàn thiện thể chế chính trị

Tình hình chính trị của một quốc gia là khó có thể tác động Nhưng trong bốicảnh kinh tế thế giới ngày càng hội nhập sâu rộng, lợi ích từ một nền chính trị ổnđịnh trong việc thu hút vốn đầu tư nước ngoài và khuyến khích vốn đầu tư trongnước để phát triển kinh tế - xã hội là rất dễ nhận thấy Vì vậy về lâu dài quốc gianào cũng muốn đạt được yếu tố này Đề hoàn thiện thể chế chính trị liên quan đếnđầu tư cần ổn định các chính sách về thuế(thuế thu nhập, thuế nhập khẩu nguyênvật liệu ); cam kết tuân thủ các điều ước đã ký với quốc tế; cam kết duy trì cácchính sách về đầu tư Bên cạnh đó cần giảm các tiêu cực phí bằng cách giải quyếttham nhũng, cải cách bộ máy hành chính nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của

bộ máy quản lý

2 Môi trường luật pháp

a Cơ sở đánh giá

Luật pháp ảnh hưởng đến hoạt động của nhà đầu tư bao gồm

+ Chính sách thuế: Chính sách thuế xuất khẩu, nhập khẩu, các thuế tiêu thụ, thuế thu nhập sẽ ảnh hưởng tới doanh thu, lợi nhuận của doanh nghiệp

+ Các đạo luật liên quan: Luật đầu tư, luật doanh nghiệp,luật lao động, luật chống độc quyền, chống bán phá giá

+ Chính sách: Các chính sách của nhà nước sẽ có ảnh hưởng tới doanh nghiệp, nó

có thể tạo ra lợi nhuận hoặc thách thức với doanh nghiệp Như các chính sách thương mại, chính sách phát triển ngành, phát triển kinh tế, thuế, các chính sách điều tiết cạnh tranh, bảo vệ người tiêu dung

b Vai trò

Pháp luật tác động đến nhà đầu tư theo hai hướng:

- Tạo ra môi trường bình đẳng cho nhà đầu tư ,bảo vệ nđt và doanh nghiệp, công ty khi họ tuân thủ pháp luật ,có thể có ưu đãi khi đầu tư vào 1 số lĩnh vực nhất định

- Hạn chế nhất định đối với các nhà đầu tư như la hạn chế về sản phẩm, quy

mô được phép kinh doanh ,các loại thuế…

Sự thay đổi luật pháp luôn ảnh hưởng mạnh mẽ đến hoạt động sản xuất kinhdoanh cho các pháp nhân kinh tế Môi trường pháp lý còn gây rủi ro cho các nhàđầu tư khi môi trường pháp lý đó chưa hoàn thiện hoặc cách thức thi hành cònchưa đảm bảo tính thời gian, tính nghiêm minh, phát sinh nhiều chi phí do thủ tục

tố tụng kéo dài

b Hoàn thiện môi trường luật pháp

Việc hoàn thiện hệ thống luật pháp để tạo nên môi trường đầu tư chất lượng cao là

vô cùng cần thiết, ko chỉ để bảo vệ lợi ích của nhà đầu tư trong nc và trên thế giới

mà còn để bảo vệ lợi ích của ng tiêu dung và nhân dân địa phương( nơi đầu tư)

-Thứ nhất, cần có ngay những quy định pháp luật nhằm bảo đảm sự minh bạch về sở hữu Muốn minh bạch pháp luật về thương mại thì trước hết cần phải minh bạch về sở hữu, nhất là quyền sở hữu của cá nhân, sở hữu nhà nước và sở

hữu đất đai Các quyền dân sự của công dân, nhất là quyền kinh doanh và quyền sởhữu tài sản là các quyền hiến định Do đó, bảo đảm các quyền này phải là nghĩa vụ của nhà nước Hiện nay, nhà nước ta đã có các quy định pháp lý về các quyền này nhưng chưa có được sự đảm bảo hoàn chỉnh Cụ thể, để đảm bảo quyền thì phải xây dựng được ba cơ chế bao gồm: cơ chế xác lập quyền, cơ chế thực hiện quyền

và cơ chế bảo vệ quyền Hiện nay, ở Việt Nam, về mặt nguyên tắc thì công dân có quyền nhưng chưa có các cơ chế đảm bảo là chưa có hoặc thiếu, nhất là cơ chế bảo

vệ quyền Cần phải xây dựng các cơ chế đảm bảo quyền dân sự của người dân trong quá trình lập pháp

-Thứ hai, phải có pháp luật về bảo vệ môi trường: mặc dù nếu đưa ra các tiêu chuẩn về chất lượng môi trường thấp có thể mang lại hiệu quả cao trong việc thu hút đầu tư, nhưng điều đó có thể gây nên sự ô nhiễm môi trường trầm trọng Trên phương diện đầu tư quốc tế, với tiêu chuẩn môi trường thấp thì công nghệ lạc hậu, rẻ có xu hướng được sử dụng nhiều và đẩy chất lượng hàng hoá vào thế bất lợi

so với hàng hoá các doanh nghiệp sử dụng công nghệ hiện đại Do đó, nâng cao chất lượng bảo vệ môi trường cũng góp phần nâng cao chất lượng hàng hoá để có thể cạnh tranh

-Thứ ba, phải coi Nhà nước là một bên của bất cứ quan hệ thương mại nào

Có như vậy thì mới đảm bảo được sự bình đẳng của các chủ thể trong giao dịchthương mại Muốn làm được điều đó cần có cơ chế tài phán có thể phán xét cáchành vi của chính quyền, tức là quyền lực tư pháp phải độc lập với hành pháp vàlập pháp đồng thời phả xây dựng các quy định, thủ tục pháp lí rõ ràng, đồng bộ

3 Vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên

a Cơ sở đánh giá

Đó là những yếu tố tự nhiên như khí hậu, tài nguyên, dân số, khoảng cách…liên quan đến việc lựa chọn lĩnh vực để đầu tư và khả năng sinh lời của dự án Cácnước có thị trường nội địa lớn, hoặc gần những thị trường lớn, có thể hấp dẫn cácnhà đầu tư hơn so với các thị trường nhỏ và xa xôi, mặc dù việc theo đuổi một nềnthương mại cởi mở hơn và những tiến bộ trong ngành giao thông liên lạc đang thuhẹp khoảng cách này Trong nội bộ từng nước, mật độ dân cư thấp và khoảng cáchđến các thị trường có thể ảnh hưởng đến mức độ hấp dẫn của khu vực nông thôn,mặc dù đầu tư vào cơ sở hạ tầng cũng có thể thu hẹp khoảng cách này.

Các biến số về khí hậu cũng có thể ảnh hưởng tới tính khả thi của một sốdạng hoạt động, chẳng hạn như nông nghiệp hay du lịch Các nước trong cùng chịuảnh hưởng rõ rệt của biến đổi khí hậu toàn cầu phải chịu sự bất lợi đặc biệt Quỹ tàinguyên lớn cũng đã từng được xem như một lợi thế lớn Nhưng việc tập trung củacải như thế đã lôi kéo nhiều xã hội vào hành vi trục lợi, do đó đã làm nảy sinh câuhỏi liệu những quỹ tài nguyên như vậy có phải lúc nào cũng là một vận may haykhông

Lấy ví dụ về Việt Nam: Vị trí địa lý, Việt Nam là nước nằm ở cửa ngõ để đivào các nước ASEAN, là cầu nối giữa Đông Bắc Á và Đông Nam Á do đó ViệtNam có lợi thế là nơi trung chuyển hàng hóa, phát triển giao thương Việt Nam có

bờ biển dài hơn 3.000km là lợi thế để phát triển các ngành như vận tải biển, lập cáccảng nước sâu hay nuôi trồng, đánh bắt thủy sản…

Khí hậu của Việt Nam là khí hậu nhiệt đới gió mùa thường có ảnh hưởngkhông tốt đến tuổi thọ của máy móc thiết bị có nguồn gốc phương Tây Nhưng mặtkhác khí hậu nhiệt đới giúp Việt Nam có các loại nông sản, thủy sản phong phú làlợi thế để phát triển các ngành công nghiệp chế biến thực phẩm; hay khí hậu nhiệt

đới đem lại thời tiết khô ráo quanh năm, nhiều thắng cảnh thiên nhiên kỳ thú là lợithế để phát triển du lịch…

Việt Nam luôn tự coi mình là quốc gia “rừng vàng, biển bạc”, tài nguyênkhoáng sản phong phú, đa dạng và trữ lượng lớn Những mỏ dầu, mỏ than, mỏ kimloại trữ lượng lớn giúp Việt Nam không phải phụ thuộc nguyên, nhiên liệu từ nướcngoài, có thể tự mình phát triển các ngành công nghiệp nặng Ngoài Việt Nam cònthu được nguồn ngoại tệ từ xuất khẩu các khoáng sản như dầu thô và nguồn thunày đóng vai trò quan trọng trong Ngân sách Nhà nước

b Vai trò, ý nghĩa

Vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên thuận lợi sẽ giảm được các chi phí vậnchuyển, đa dạng hóa các lĩnh vực đầu tư, cung cấp được nguồn nguyên liệu đầuvào phong phú với giá rẻ và tiềm năng tiêu thụ lớn Những yếu tố này khôngnhững làm giảm được giá thành sản phẩm mà còn thu hút được các nhà đầu tư tìmkiếm nguyên liệu tự nhiên và thị trường tiêu thụ…

Nhưng cho dù yếu tố địa lý rất quan trọng thì rõ ràng những nỗ lực cải thiệnnhững khía cạnh của môi trường đầu tư mà dễ chịu sự chi phối của Chính phủcũng đều mang lại những thành quả lớn Những nỗ lực giúp một xã hội tận dụngtốt nhất những nguồn lực tự nhiên của mình – cả nguồn lực vật chất lẫn nguồn lựccon người

việc nhận thức được tầm quan trọng của nhân tố này và từ đó khắc phục nhữngđiểm yếu và phát huy điểm mạnh là cực kỳ quan trọng.

Lấy ví dụ các nước vùng Trung Đông như Ai Cập, Ả rập Saudi, Quota… cómột lợi thế rất lớn về điều kiện tự nhiên là có nguồn dầu mỏ rất lớn Nhưng đâycũng là một hạn chế rất lớn của các quốc gia này bởi ngoài dầu mỏ họ không còn

gì khác, khí hậu khắc nghiệt và sự khan hiếm nguồn nước làm cho thiên nhiênkhông phát triển, nguồn lao động ít và thiếu trình độ Vậy những đất nước này đãphát huy lợi thế và khắc phục hạn chế của mình như thế nào? Họ sử dụng nguồnthu rất lớn từ dầu mỏ và tập trung đầu tư vào nguồn nhân lực, sau đó sử dụng các

ưu đãi và chính sách thông thoáng để biến đất nước mình trở thành những trungtâm tài chính lớn, phát triển ngành bất động sản và cuối cùng là kéo theo phát triển

du lịch mua sắm cho các nhà đầu tư tài chính đến đất nước này…

b Vai trò, ý nghĩa

- Hệ thống điện, nước, thông vận tải, hệ thống thông tin liên lạc càng pháttriển tạo điều kiện cho việc xây dựng các cơ sở sản xuất kinh doanh giảm cácchi phí xây dựng, vận chuyển nguyên liệu, sản phẩm, vận hành thiết bị Ngành

y tế, giáo dục phát triển sẽ góp phần nâng cao chất lượng nhân lực, nâng caochất lượng cuốc sống cho các nhà đầu tư đến địa phương

- Trình độ kinh tế cao với hệ thống ngân hàng, tài chính phát triển sẽ hỗ trợcho các hoạt động tài chính, huy động vốn thì thị trường càng rộng, tiềm năngcàng thu hút nhiều sự quan tâm của các nhà đầu tư

c Hoàn thiện

Chúng ra cần đẩy mạnh phổ cập giáo dục, mở các trường dạy nghề nhằmđào tạo đội ngũ nhân lực giàu kỹ thuật Nâng cao chất lượng các dịch vụ tiện ích xãhội tại mỗi địa phương Xây dựng hệ thống các công ty tài chính, tư vấn hỗ trợdịch vụ cho các dự án.Thu hút các dự án đầu tư phát triển vào phát triển cơ sở hạtầng cứng như các hình thức PPP, BT, Nhà nước và nhân dân cùng làm…nhằmnâng cao chất lượng cơ sở hạ tầng

5.Đặc điểm phát triển văn hóa xã hội

tập quán khác nhau, nhiều lễ hội, nhiều điều kiêng kỵ, bởi điều này khiến cho họkhó hòa nhập và không thuận lợi trong hoạt động kinh doanh của họ.

Thẩm mỹ dân tộc của nước chủ nhà là một yếu tố quan trọng để chủ đầu tưchọn hình thức quảng cáo và bao bì sản phẩm Một ngân hàng của Anh thiết kếmàu xanh lá cây trong biểu tượng của mình, nhưng khi đặt chi nhánh hoạt động tạiSingapore đã phải thay đổi màu bởi ở nước này màu xanh lá cây bị coi là màu tangtóc Tương tự, người dân Trung Quốc đặc biệt có cảm tình với màu đỏ nên khiquảng cáo sản phẩm, các nhà đầu tư nước ngoài cũng tăng thêm lượng này

Trình độ phát triển giáo dục – đào tạo sẽ quyết định chất lượng của đội ngũlao động Mặc dù sau khi tuyển dụng lao động thì đại đa số các doanh nghiệp FDIphải đào tạo lại, nhưng sự khác biệt quá lớn trong quan điểm cũng như nội dungđào tạo ở nước nhận đầu tư và nhu cầu của doanh nghiệp sẽ làm hạn chế hiệu quảđầu tư và làm nản lòng những nhà đầu tư có nhu cầu sử dụng nhiều lao động

b Vai trò, ý nghĩa của

Đặc điểm văn hóa xã hội của nước chủ nhà được coi là hấp dẫn đầu tư nướcngoài nếu có trình độ giáo dục cao và nhiều sự tương đồng về ngôn ngữ, tôn giáo,các phong tục tập quán với các nhà đầu tư nước ngoài Các đặc điểm này không chỉgiảm được cho phí đào tạo nguồn nhân lực cho các nhà đầu tư nước ngoài mà còntạo điều kiện thuận lợi cho họ hòa nhập vào cộng đồng nước sở tại

c Hoàn thiện

Các vấn đề về văn hóa như tôn giáo, phong tục tập quán, thị hiếu thẩm mỹ,

dân trí… là những yếu tố mang tính truyền thống không dễ gì thay đổi, nhưng cũng

có một đặc điểm rất quan trọng khác là phụ thuộc rất lớn vào trình độ của hạ tầngkinh tế Một quốc gia có kinh tế phát triển, hội nhập sâu sẽ có sự hội nhập văn hóa