Các biện pháp tăng cường kỷ luật lao động trong doanh nghiệp

Kỷ luật lao động là cơ sở, nền tảng của quan hệ lao động trong doanhnghiệp, dựa vào những quy định, chuẩn mực chung của kỷ luật lao động mà cácthành viên trong doanh nghiệp thực hiện đún

TIỂU LUẬN MÔN: TỔ CHỨC LAO ĐỘNG KHOA HỌC

Đề tài:

Các biện pháp tăng cường kỷ luật lao

động trong doanh nghiệp.

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 3

NỘI DUNG 4

I Những vấn đề chung về kỷ luật lao động 4

II Các nguyên nhân dẫn đến vi phạm kỷ luật lao động 8

III Nguyên tắc và trách nhiệm kỷ luật lao động 11

IV Các biện pháp nhằm tăng cường kỷ luật lao động trong doanh nghiệp 14

KẾT LUẬN 25

TÀI LIỆU THAM KHẢO 26

MỞ ĐẦU

Kỷ luật lao động trong doanh nghiệp là những tiêu chuẩn quy định hành

vi cá nhân của người lao động mà doanh nghiệp xây dựng nên dựa trên cơ sởpháp lý hiện hành và các chuẩn mực đạo đức xã hội

Kỷ luật lao động là cơ sở, nền tảng của quan hệ lao động trong doanhnghiệp, dựa vào những quy định, chuẩn mực chung của kỷ luật lao động mà cácthành viên trong doanh nghiệp thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ của mình từ đógiúp họ thực hiện công việc một cách hiệu quả với năng suất và chất lượng cao.Chấp hành tốt kỷ luật lao động sẽ làm cho thời gian lao động hữu ích tăng lên.Các quy trình công nghệ được bảo đảm, máy móc thiết bị, vật tư nguyên liệu…được sử dụng tốt hơn vào mục đích sản xuất từ đó quá trình sản xuất diễn ra liêntục tạo điều kiện cho áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật kinh nghiệm tiên tiếnvào sản xuất

Do vậy các doanh nghiệp cần phải hết sức coi trọng công tác kỷ luật laođộng, coi đó là một trong những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu trong việc củng

cố mối quan hệ lao động trong doanh nghiệp và cần đưa ra các chính sách quyđịnh hợp lý về kỷ luật lao động và các biện pháp nhằm đảm bảo thực hiện kỷluật lao động một cách có hiệu quả

Xuất phát từ vai trò của kỷ luật lao động trong doanh nghiệp và trước đòi

hỏi thực tiễn em xin chọn đề tài: " Các biện pháp tăng cường kỷ luật lao động trong doanh nghiệp" để đưa ra một số ý kiến chủ quan của cá nhân em về kỷ luật

lao động trong doanh nghiệp

Để hoàn thành đề tài này, em xin chân thành cảm ơn cô giáo Thuỳ Anh đãtận tình hướng dẫn, giúp đỡ em Rất mong được sự giúp đỡ của Thầy Cô và cácbạn

Hà Nội, ngày 20 tháng 11 năm 2014

2 Vai trò, nội dung của kỷ luật lao động trong doanh nghiệp

2.1 Phân biệt kỷ luật lao động xã hội chủ nghĩa với kỷ luật lao động trong xã hội khác.

Kỷ luật lao động là nền tảng để xây dựng xã hội, không có kỷ luật thìkhông thể điều chỉnh được mối quan hệ giữa người với người trong sản xuất vàcác hoạt động của họ trong các tổ chức xã hội Kỷ luật lao động là những tiêuchuẩn quy định hành vi của con người trong xã hội, nó được xây dựng dựa trên

cơ sở pháp lý hiện hành và những chuẩn mực đạo đức xã hội Ngoài kỷ luật nóichung trong sản xuất, xã hội còn có kỷ luật bộ phận như: kỷ luật lao động, tổchức của các tổ chức đảng, các đoàn thể

Tính chất của kỷ luật trong quá trình lao động là do quan hệ sản xuấtthống trị xã hội mà trước hết là quan hệ sở hữu về tư liệu sản xuất quyết định.Mỗi khi phương thức sản xuất xã hội thay đổi thì bản chất và hình thức kỷ luậtlao động cũng thay đổi Dưới chế độ nô lệ kỷ luật lao động được đặc trưng bằngtính chất mất nhân quyền và sự phụ thuộc hoàn toàn của người nô lệ vào chủ nô

Tổ chức lao động phong kiến dựa vào kỷ luật roi vọt cưỡng bức một cách thôbạo quần chúng nông dân Tổ chức lao động tư bản dựa vào kỷ luật chết đói;vào cưỡng bức kinh tế đối với công nhân làm thuê Sự ra đời của phương thứcsản xuất xã hội chủ nghĩa kèm theo sự ra đời và phát triển của kỷ luật lao độngsản xuất mới Kỷ luật lao động xã hội chủ nghĩa là biểu hiện quan hệ sản xuất

dựa trên chế độ công hữu tư liệu sản xuất và quan hệ xã hội hợp tác tương trợcủa những người công nhân đã thoát khái ách áp bức bóc lét, quan hệ sản xuất

đó tạo ra và khuyến khích mối quan hệ tự nguyện tự giác đối với lao động là

nghĩa vụ đối với xã hội Lênin đã viết rằng: "Tổ chức lao động cộng sản chủ

nghĩa mà bước đầu tiên là chủ nghĩa xã hội thì dựa vào và ngày càng dựa vào

kỷ luật tự nguyện tự giác của chính ngay những người lao động" Tính tự

nguyện tự giác của kỷ luật lao động xã hội chủ nghĩa là điểm khác nhau cơbản so với kỷ luật lao động của các hình thái xã hội có đối kháng giai cấp Kỷluật lao động là cơ sở để thông qua đó xây dựng nên những quan hệ lao độngmới chỉ có trong chế độ xã hội chủ nghĩa, là động lực cho sự phát triển nhâncách con người Kỷ luật lao động xã hội chủ nghĩa là do những người lao độngxây dựng nên và tự nguyện tự giác chấp hành nó Do vậy, xây dựng và củng cố

kỷ luật lao động xã hội chủ nghĩa là trách nhiệm của mọi thành viên trong tậpthể Lênin đã tiên đoán rằng: việc xác lập kỷ luật lao động xã hội chủ nghĩa làmột quá trình lâu dài và liên quan chặt chẽ với việc đấu tranh khắc phục nhữngtàn dư của văn hoá, đời sống thói quen tập tục và quan trọng nhất là trong quan

hệ giữa con người với con người với tài sản xã hội, trách nhiệm của người laođộng với đồng đội và chính bản thân mình Quá trình đó không thể hình thànhmột cách tự phát mà phải được tiến hành bằng một công việc về chính trị và tổchức to lớn của những người lao động Quá trình đó gắn liền với cuộc đấu tranhkhông khoan nhượng với bất kỳ một biểu hiện vô kỷ luật nào

Từ những vấn đề trên có thể đi đến kết luận là kỷ luật lao động xã hộichủ nghĩa là sự tôn trọng và thực hiện một cách nghiêm túc tự nguyện, tự giáccủa những người lao động đối với các nội quy lao động trong các cơ quan, xínghiệp và tổ chức, đồng thời đó cũng là thước đo đạo đức và lối sống xã hộichủ nghĩa của người lao động

2.2 Nội dung của kỷ luật lao động

Kỷ luật lao động là một khái niệm rộng Về mặt nội dung bó bao hàm kỷluật về lao động, kỷ luật lao động về quy trình công nghệ và kỷ luật về sản xuất

Kỷ luật lao động được quy định trong pháp luật của Nhà nước Bao gồm:

* Nghĩa vụ chấp hành thời gian làm việc và thời gian nghỉ ngơi

* Nghĩa vụ chấp hành mệnh lệnh điều hành sản xuất kinh doanh củangười sử dụng lao động

* Nghĩa vụ chấp hành quy trình công nghệ, các quy định về an toàn laođộng, vệ sinh lao động

* Nghĩa vụ chấp hành bảo vệ tài sản, bảo vệ bí mật kinh doanh và bí mậtcông nghệ của doanh nghiệp

2.3 Vai trò của kỷ luật lao động trong doanh nghiệp.

Kỷ luật lao động có một vai trò rất to lớn trong sản xuất Bất kỳ một nềnsản xuất xã hội nào còng không thể thiếu được kỷ luật lao động Bởi vì để đạtđược mục đích cuối cùng của sản xuất thì phải thống nhất mọi cố gắng của côngnhân, phải tạo ra một trật tự cần thiết và phối hợp hành động của mọi ngườitham gia vào quá trình sản xuất Trong điều kiện của chủ nghĩa xã hội việc tôntrọng kỷ luật lao động một cách thường xuyên là một trong những điều kiện tấtyếu để phát triển kinh tế và trên cơ sở đó nâng cao đời sống công nhân lao động.Chấp hành tốt kỷ luật lao động sẽ làm cho thời gian lao động hữu ích tăng lên.Các quy trình công nghệ được đảm bảo, máy móc thiết bị, vật tư nguyên vậtliệu… được sử dụng tốt hơn vào mục đích sản xuất… tất cả những cái đó làmtăng số lượng sản phẩm Tăng cường kỷ luật lao động sẽ giúp cho quá trình sảnxuất được tiến hành một cách liên tục và tạo điều kiện thuận lợi cho việc ápdụng các tiến bộ kỹ thuật, những kinh nghiệm trên vào sản xuất Ngoài ra tăngcường kỷ luật lao động còn là một biện pháp để giáo dục và rèn luyện con ngườilao động mới phát huy tinh thần trách nhiệm, ý thức tập thể và góp phần xâydựng một xã hội kỷ cương trật tự

3 Các hình thức kỷ luật lao động

Có 3 hình thức kỷ luật lao động đó là:

* Kỷ luật lao động ngăn ngừa (phê bình) dựa trên cơ sở đưa ra những sựnhắc nhở và phê bình nhẹ nhàng có tính xây dựng Người lao động thấy bản thânkhông tự bôi xấu xỉ nhục.

Trong kỷ luật lao động ngăn ngừa, thông qua những người quản lý trựctiếp sẽ giải thích rõ những sai sót, sử dụng cách tiếp cận hữu ích không chínhthức và cho phép người dưới quyền tự chủ làm việc

* Kỷ luật lao động khiển trách là hình thức kỷ luật chính thức hơn vàđược tiến hành tế nhị, kín đáo "phía sau cánh cửa" Mục đích là tiếp cận tích cựcnhằm tạo cơ hội cho người vi phạm sửa chữa vấn để và tránh lặp lại trong tươnglai làm cho người lao động hiểu rõ điều họ đang làm không được chấp nhậnnhưng mọi việc có thể sẽ đủ thoả mãn nếu họ thực sự có chuyển biến theohướng mong đợi của doanh nghiệp

Người quản lý phải có trách nhiệm trong việc đạt được sự nhất trí vớinhững người dưới quyền bằng những thủ tô và phải giám sát họ

* Kỷ luật trừng phạt: là cách cuối cùng áp dụng đối với người vi phạm kỷluật Đôi khi còn được gọi là kỷ luật đúng đắn hoặc "kỷ luật tiến bộ" bởi nó đưa

ra những hình phạt nghiêm khắc hơn, tăng theo thời gian đối với những người bị

4 Các loại vi phạm kỷ luật lao động

Việc vi phạm kỷ luật lao động cũng tồn tại dưới nhiều dạng khác nhaunhư:

* Người lao động vi phạm các quy định và nội dung của doanh nghiệp đãđược niêm yết và thông báo

* Người lao động thực hiện công việc không đạt các yêu cầu, tiêu chuẩnthực hiện công việc làm ảnh hưởng đến hiệu quả của bộ phận và của doanhnghiệp

* Người lao động có biểu hiện các hành vi thiếu nghiêm túc, và phạmpháp chống đối doanh nghiệp và ảnh hưởng đến uy tín của doanh nghiệp trên thịtrường

II CÁC NGUYÊN NHÂN DẪN ĐẾN VI PHẠM KỶ LUẬT LAO ĐỘNG

1 Nguyên nhân về phía người lao động

1.1 Do người lao động chưa nắm được các chính sách, quy định về kỷ luật lao động của doanh nghiệp.

Các chính sách, nội quy lao động là văn bản cụ thể hoá những quy định,của pháp luật doanh nghiệp về nghĩa vụ lao động trong một đơn vị sử dụng laođộng nhất định

Nếu người lao động không nắm vững những quy định này thì một cách vô

họ Thể trạng của người lao động là tổng hợp các nhân tố sau: sức cơ bắp, tâm

lý, tâm trạng của người lao động khi người lao động có thể trạng không tốt (cơthể khoẻ mạnh, tâm trạng vui vẻ) thì họ sẽ làm việc với tinh thần hăng say, tậptrung mọi hoạt động đạt kết quả cao, ngược lại khi người lao động cảm thấy mệtmỏi, buồn phiền vì một vấn đề nào đó thì họ sẽ mất tập trung trong công việc,làm việc kém năng suất dễ xảy ra tai nạn lao động và không thực hiện đúng quytrình công nghệ và dẫn đến vi phạm kỷ luật.

1.3 Do người lao động bất bình với người quản lý và có ý chống đối với người quản lý.

Bất bình của người lao động là sự không đồng ý, là sự phản đối của ngườilao động đối với người sử dụng lao động về các mặt: thời gian lao động, tiềnlương, điều kiện lao động…

Bất bình có thể có nguyên nhân rõ ràng, bất bình tưởng tượng hoặc bấtbình im lặng và bất bình được bày tỏ Nguyên nhân có thể là do lỗi của ngườiquản lý hoặc cũng có thể do người lao động tưởng tượng ra người quản lý đối

xử bất công với mình Tuy nhiên, vì với bất cứ lý do nào khi bất bình xảy racũng gây cho người lao động tâm lý không tốt và ảnh hưởng tiêu cực đến tinhthần thái độ của họ đối với tổ chức, từ đó dễ dẫn đến vi phạm kỷ luật lao động

1.4 Do trình độ chuyên môn của người lao động còn hạn chế

Trình độ chuyên môn của người lao động là kỹ năng, kỹ xảo, kinh nghiệmcủa người lao động về thực hiện công việc quy trình công nghệ, nếu trình độkhông tốt sẽ dẫn đến thực hiện công việc thiếu năng suất, không đảm bảo chấtlượng, vi phạm quy trình công nghệ và dẫn đến vi phạm kỷ luật lao động

2 Nguyên nhân từ phía người quản lý

2.1 Thiếu sót trong công tác thiết kế, ban hành các chính sách, quy định về kỷ luật lao động.

Chính sách, nội quy kỷ luật lao động là những văn bản cụ thể hoá nhữngtiêu chuẩn quy định hành vi cá nhân của người lao động mà doanh nghiệp xâydựng nên dựa trên cơ sở pháp lý hiện hành và các chuẩn mực đạo đức xã hội

Nội dung của các chính sách đó bao gồm các điều khoản quy định vềhành vi của người lao động trong các lĩnh vực liên quan đến thực hiện nhiệm vụlao động như: số lượng và chất lượng công việc, quy trình công nghệ, thời gianlàm việc, thời giờ nghỉ ngơi… các hình thức kỷ luật lao động và trách nhiệm vậtchất.

Nếu các chính sách, quy định đó thừa hoặc thiếu một trong những nộidung trên hoặc vi phạm các nguyên tắc kỷ luật lao động sẽ dẫn đến người laođộng không hiểu, không phục, thực hiện không đúng dễ dẫn đến vi phạm kỷ luậtlao động

2.2 Do việc truyền tải thông tin đến người lao động không kịp thời và đẩy đủ.

2.3 Do thiếu sót trong công tác quản lý nhân sự Đó là thiếu sót trong

các khâu:

* Tuyển mộ, tuyển chọn, đào tạo nguồn nhân lực Nếu cán bộ nhân sựtuyển mộ, tuyển chọn sai hoặc đào tạo không đúng đối tượng sẽ dẫn đến tuyểnđược người lao động kém chất lượng không đáp ứng được yêu cầu công việc,thái độ không tốt dễ dẫn đến vi phạm kỷ luật lao động

* Bố trí công việc, phục vụ nơi làm việc Đây là những khâu nhằm đảmbảo cho mỗi người lao động thực hiện một công việc phù hợp và giúp cho dâychuyền sản xuất diễn ra liên tục Nếu bố trí công việc phục vụ nơi làm việckhông tốt sẽ dẫn đến ngõng dây chuyền sản xuất

* Tiền lương là động lực chủ yếu của người lao động Nó kích thích ngườilao động tích cực làm việc và thực hiện các mục tiêu của tổ chức Nếu tiềnlương không đảm bảo, không chính xác thì người lao động không có động lựclàm việc tốt và thực hiện công việc không đạt năng suất, hiệu quả có thể dẫn đến

vi phạm kỷ luật lao động

* Điều kiện làm việc: là tổng hợp các nhân tố của môi trường sản xuất cóảnh hưởng đến sức khoẻ và khả năng làm việc của người lao động

Cải thiện các điều kiện lao động có ý nghĩa rất quan trọng trong doanhnghiệp Điều kiện lao động thuận lợi sẽ tạo điều kiện cho việc thực hiện có hiệuquả các quá trình lao động Cải thiện điều kiện lao động còn nâng cao hứng thútrong lao động, tạo điều kiện cho việc giáo dục tinh thần lao động, điều kiện laođộng là một nhân tố quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến duy trì kỷ luật lao độngtrong doanh nghiệp.

III NGUYÊN TẮC VÀ TRÁCH NHIỆM KỶ LUẬT LAO ĐỘNG

1 Nguyên tắc

Nền tảng của kỷ luật trong quản lý nguồn nhân lực là việc giáo dục, đàotạo và chỉ dẫn tốt Ban quản lý phải luôn luôn giúp người lao động hiểu rằng,nếu mọi việc không được thực hiện đúng quy tắc đã định thì những hình phạt sẽđược áp dụng

Chính vì vậy người quản lý phải hướng dẫn các quy tắc và những hìnhphạt áp dụng trong trường hợp sai phạm một cách kịp thời, để họ hiểu rằng banquản lý có quyền áp dụng những hình phạt Một người giữ gìn kỷ luật tốt làngười biết tâm lý của một người, họ tiến hành công việc đúng yêu cầu chỉ dẫnthì vấn đề kỷ luật lao động trong doanh nghiệp sẽ thực hiện tốt

Muốn kỷ luật có hiệu quả trong doanh nghiệp cần tuân thủ theo nhữngnguyên tắc sau:

* Xây dựng hệ thống kỷ luật một cách rõ ràng hợp lý và cơ thể không dựavào ý muốn cá nhân, trong đó quy định rõ các điều khoản kỷ luật, mức độ viphạm kỷ luật và các hình thức kỷ luật tương ứng, đồng thời phải xây dựng cơchế khiếu nại tạo điều kiện cho việc thông tin hai chiều trong kỷ luật một cáchdân chủ, công khai, công bằng với người lao động

Để xây dựng, doanh nghiệp cần căn cứ vào tính chất và bản chất hành vitính chất nghề nghiệp, vị trí công việc mà họ đảm nhận cũng như trình độ hiểubiết của người lao động

* Phải quy định rõ trách nhiệm của người có liên quan đến kỷ luật laođộng, nhằm tránh tình trạng û lại, thụ động chồng chéo và đổ lỗi cho nhau khi viphạm kỷ luật lao động và xử lý lao động.

* Phải thông tin đẩy đủ và xử lý kịp thời các điều khoản của kỷ luật laođộng đến mọi người lao động nhằm khuyến khích ý thức tốt tự thực hiện giữ gìn

kỷ luật trong từng người lao động và kỷ luật tổ, nhóm trong các tổ nhóm làmviệc

* Việc phổ biến các điều khoản của kỷ luật đến mọi người lao động có thểthông qua các cuốn số tay hướng dẫn giới thiệu về doanh nghiệp qua các vănbản, công văn, hợp đồng, thoả ước tập thể, hay niêm yết trên bảng thông báo củadoanh nghiệp

* Khi thông báo các nội dung của kỷ luật lao động, điều khôn khéo là phảithông báo những xử phạt đối với những hành vi vi phạm tuy nhiên kỷ luật khôngđược cướp đi lòng tự trọng của người lao động ở bất cứ nơi nào, lúc nào việcgiải thích rõ lý do đối với mỗi điều khoản trong kỷ luật cần thiết

* Trước khi tiến hành kỷ luật, cần phải tiến hành điều tra xác minh đượccác vi phạm, mức độ vi phạm và các hình thức kỷ luật tương ứng đã được quyđịnh và thông báo cho người vi phạm biết

* Trong hầu hết các trường hợp, đặc biệt trong việc sa thải, người quản lýphải chứng minh rõ ràng người lao động đã phạm lỗi hoặc bị coi là tội phạm.Khi đã xác định rõ các sai phạm vì việc xử lý kỷ luật phải được thực hiện mộtcách nhất quán và công minh theo đúng nội quy quy chế đã đề ra và thông báocho người lao động biết về hình thức kỷ luật họ phải chịu và giới hạn về thờigian đối với hình thức kỷ luật đó

2 Trách nhiệm đối với kỷ luật lao động

Kỷ luật là trách nhiệm của mọi người trong hoạt động của một tổ chức,một doanh nghiệp Tuy nhiên mỗi người ở mỗi vị trí khác nhau đều có một tráchnhiệm với kỷ luật khác nhau trong việc giữ gìn kỷ luật trong tập thể lao động

Việc phải định trách nhiệm với kỷ luật càng rõ ràng càng tạo điều kiện cho việcduy trì kỷ luật trong doanh nghiệp nhằm thúc đẩy hoạt động sản xuất kinhdoanh Dưới đây là trách nhiệm đặc biệt đối với việc duy trì kỷ luật trong nội bộdoanh nghiệp:

* Người quản lý bộ phận: họ là người thay mặt cho doanh nghiệp tiếp xúchàng ngày với người lao động trong bộ phận quản lý là người đương nhiên chịutrách nhiệm chính và trực tiếp về kỷ luật lao động

Do đó, người quản lý bộ phận phải hiểu biết về kỷ luật lao động, các quytắc, thông lệ cần thiết để quản lý tốt, phải hiểu rõ nhân cách của mọi người dướiquyền và có cách thức đối xử công bằng, đúng mực

Người quản lý bộ phận cần đào tạo cho nhân viên của mình về kỷ luật laođộng trong doanh nghiệp, để họ biết điều gì nên hay không nên làm, khi gianhập vào nhóm làm việc với các đặc tính cá nhân là phải tuân theo kỷ luật laođộng chứ không thể theo lề thói thông thường của bản thân

Đây thực sự là một thử thách lớn, một trách nhiệm nặng nề với ngườiquản lý bộ phận

* Phòng quản trị nhân lực: phải là người đào tạo và hướng dẫn cho ngêiquản lý bộ phận về những vấn đề liên quan đến kỷ luật nhằm giúp họ làm quenvới những khía cạnh của công tác kỷ luật Phòng quản trị nhân lực chịu tráchnhiệm chính về việc thiết kế chính sách, thủ tục và thực hiện kỷ luật lao độngtrong doanh nghiệp

* Công đoàn là một lực lượng hỗ trợ trong việc thi hành kỷ luật như hỗtrợ giáo dục ý thức kỷ luật và xử trí các vụ việc vi phạm kỷ luật, cũng như hỗ trợtrong việc đề ra các chính sách đúng đắn về kỷ luật lao động Được thể hiệntrong các hợp đồng lao động, thoả ước lao động tập thể ban hành nội quy laođộng

* Ban quản lý cấp cao: hội đồng quản trị thông qua giám đốc doanhnghiệp phải ủng hộ và hỗ trợ phát triển và duy trì hệ thống kỷ luật trong doanh