Phân tích ba tình huống trong thực tiễn để làm rõ nội dung và ý nghĩa của cặp phạm trù nguyên nhân và kết quả

Phân tích ba tình huống trong thực tiễn để làm rõ nội dung và ý nghĩa của cặp phạm trù nguyên nhân và kết quả

Trường: Đại học Luật Hà Nội.

Lớp: 3613 - Nhóm: 3613b3

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU

NỘI DUNG

A CƠ SỞ LÝ LUẬN:

1 Khái niệm:

2 Mối quan hệ biện chứng giữa nguyên nhân và kết quả:

2.1 Nguyên nhân sản sinh ra kết quả:

2.2 Sự tác động trở lại của kết quả đối với nguyên nhân:

2.3 Nguyên nhân và kết quả có thể thay đổi vị trí cho nhau:

1.4 Áp dụng thực tiễn:

2 Tình huống 2: Ùn tắc giao thông – vấn đề muôn thuở của Hà Nôi:

nhân quả là một trong những mối liên hệ tự nhiên đầu tiên được phản ánh vàođầu óc con người, là mối quan hệ vốn có trong thế giới vật chất, hoàn toàn khôngphụ thuộc vào ý muốn chủ quan của chúng ta Như định luật bảo toàn và chuyểnhóa năng lượng của Lômônôxốp ( Nga) cũng chỉ ra rằng, mọi kết quả đều phátsinh từ một nguyên nhân nào đó, vấn đề là ở chỗ ý thức của chúng ta chưa nhậnthức được đầy đủ nguyên nhân đó mà thôi Ngoài ra, trong sự vận động của hiệnthực xã hội, mối liên hệ nhân quả là mối liên hệ được lặp đi lặp lại nhiều nhất,phổ biến nhất Hơn nữa, vấn đề này cũng rất thú vị và mang tính thực tiễn cao, vì

vậy chúng tôi đã chọn đề bài “ Phân tích ba tình huống trong thực tiễn để làm

rõ nội dung và ý nghĩa của cặp phạm trù nguyên nhân và kết quả” làm bài

tập nhóm Dù đã cố gắng song bài tập vẫn khó tránh những thiếu sót, chúng tôirất mong nhận được ý kiến đóng góp của thầy cô và các bạn Sau đây chúng tôixin được trình bày nội dung bài tập nhóm 13B3

NỘI DUNG

A CƠ SỞ LÝ LUẬN:

Bên cạnh các cặp phạm trù cơ bản của phép biện chứng duy vật như cáiriêng- cái chung,cái đơn nhất,tất nhiên và ngẫu nhiên, nội dung và hình thức, bảnchất và hiện tượng,khả năng và hiện thực Cặp phạm trù nguyên nhân- kết quảđược coi là những cặp phạm trù mang tính cơ bản nhất, phổ biến nhất

1 Khái niệm:

Phạm trù nguyên nhân dùng để chỉ sự tác động lẫn nhau giữa các mặttrong một sự vật, hiện tượng với nhau từ đó tạo ra sự biến đổi nhất định Phạmtrù kết quả dùng để chỉ những biến đổi xuất hiện do sự tác động giữa các mặt cácyếu tố trong một sự vật, hiên tượng, hoặc giữa các sự vật, hiện tượng

2 Mối quan hệ biện chứng giữa nguyên nhân và kết quả:

2.1 Nguyên nhân sản sinh ra kết quả:

Nguyên nhân là cái sinh ra kết quả, nên nguyên nhân bao giờ cũng có trướckết quả Còn kết quả bao giờ cũng có sau nguyên nhân.Tuy nhiên không phảimối quan hệ nối tiếp nào cũng là mối liên hệ nhân quả,ví dụ như sấm chớp, ngàyđêm, Chỉ có những mối liên hệ trước sau về mặt thời gian có quan hệ nảy sinhmới là mối liên hệ nhân quả

Trong hiện thực, mối liên hệ nhân quả biểu hiện rất phức tạp: một kết quả

có thể do nhiều nguyên nhân và một nguyên nhân có thể sinh ra nhiều kết quả.Nếu các nguyên nhân tác động cùng chiều thì có xu hướng dẫn đến kết quảnhanh hơn Nếu các nguyên nhân tác động ngược chiều thì làm cho tiến trìnhhình thành kết quả chậm hơn Thậm chí triệt tiêu tác dụng của nhau Sự tác độngcủa nhiều nguyên nhân dẫn đến dự hình thành có thể diến ra theo hướng thuậnnghịch khác nhau và đều có ảnh hưởng đến sự hình thành kết quả nhưng vị trí ,vai trò của chúng là khác nhau: có nguyên nhân trực tiếp, nguyên nhân gián tiếp,

nguyên nhân bên trong, nguyên nhân bên ngoài, nguyên nhân chủ yếu, nguyênnhân thứ yếu Ngược lại, một nguyên nhân có thể dẫn đến nhiều kết quả, trong

đó có kết quả chính và phụ, cơ bản và không cơ bản, trực tiếp và gián tiếp,

2.2 Sự tác động trở lại của kết quả đối với nguyên nhân:

Kết quả là do nguyên nhân sinh ra nhưng sau khi xuất hiện kết quả khônggiữ vai trò thụ động đối với nguyên nhân Sự ảnh hưởng đó có thể diễn ra theohai hướng: thúc đẩy sự hoạt động của nguyên nhân (hướng tích cực), hoặc cảntrở sự hoạt động của nguyên nhân ( hướng tiêu cực)

2.3 Nguyên nhân và kết quả có thể thay đổi vị trí cho nhau:

Điều này có nghĩa là sự vật, hiện tượng nào đó trong mối quan hệ này lànguyên nhân, nhưng trong mối quan hệ khác lại là kết quả và ngược lại Giữanguyên nhân và kết quả có tính tương đối, có sự chuyển hóa, tác động qua lại tạothành chuỗi liên hệ nguyên nhân và kết quả vô tận Do vậy ,trong sự vận độngcủa thế giới vật chất không có nguyên nhân đầu tiên và kết quả cuối cùng

Dựa trên cơ sở lí thuyết khái quát chung , chúng tôi xin được phân tích batình huống trên thực tế để làm rõ cặp phạm trù nguyên nhân - kết quả với ba tìnhhuống thực tiễn: tình huống một: , tình huống 2: vấn đề ùn tắc giao thông ở HàNội hiện nay, tình huống 3: sự biến đổi khí hậu trên trái đất

nhân dân cực khổ lầm than, chìm trong bể máu và nước mắt Cuối thế kỉ XIX,các cuộc khởi nghĩa vũ trang dưới khẩu hiệu Cần vương do các sĩ phu, văn thânlãnh đạo thất bại, hệ tư tưởng phong kiến tỏ ra lỗi thời trước các nhiệm vụ củalịch sử Lúc này đây, phong trào yêu nước giải phóng dân tộc ở Việt Nam cũngbắt đầu phát triển, nhưng con đường cứu nước của các sĩ phu Nho học yêu nướchầu như thất bại, chưa phải là lối đi rõ ràng, hướng đi chưa đúng đắn

Bối cảnh thời đại: Chủ nghĩa tư bản đã xác lập trên phạm vi toàn thế giới.Chủ nghĩa đế quốc đã trở thành kẻ thù chung của các dân tộc thuộc địa Cuối thế

kỉ XIX, đầu thế kỉ XX, cuộc đấu tranh của phong trào công nhân ở các nước tưbản chủ nghĩa tạo thành một cao trào sôi nổi mà đỉnh cao là Cách mạng ThángMười Nga năm 1917 Tháng 3 năm 1919, Quốc tế Cộng sản ra đời càng thúc đẩyphong trào công nhân thế giới nói chung và phong trào công nhân Việt Nam nóiriêng ngày càng phát triển hơn

ta Nguyễn Ái Quốc đã được tiếp xúc với những hệ tư tưởng này và đã có những

tư duy theo hướng mới sáng tạo hơn

Nguyễn Ái Quốc sớm được tiếp xúc với chính trị, Người được gặp các nhàlãnh đạo kiệt xuất lúc bấy giờ, rất khâm phục tinh thần yêu nước ở các cụ nhưngNgười nhận thấy đó không phải là con đường cứu nước đúng đắn Cùng thời đạinhưng Nguyễn Ái Quốc đã ý thức hơn người, Người đã định ra cho mình một

hướng đi mới "phải tìm hiểu cho rõ bản chất của những từ Tự do, Bình đẳng,Bác ái" của nước Pháp.

1.3 Kết quả:

Trong nhận thức của Nguyễn Ái Quốc đã hình thành nên việc ra đi tìmđường cứu nước cho dân tộc và nuôi trong mình sự căm thù giặc, ý chí quyết tâmgiải phóng nước nhà khỏi ách thống trị của thực dân

Ngày 5 tháng 6 năm 1911, người thanh niên yêu nước Nguyễn Ái Quốc đã

ra đi tìm đường cứu nước Cuộc hành trình qua các nước tư bản, đế quốc, thuộcđịa, phụ thuộc đã giúp Người nhận ra hướng đi đúng đắn do con đường mìnhchọn, Người nhận ra ở đâu nhân dân cũng mong muốn thoát khỏi ách áp bức bóclột

Từ nhận thức đó, Người đã nảy sinh ý thức về việc phải đoàn kết nhữngngười bị áp bức để đấu tranh cho nguyện vọng và quyền lợi chung Năm 1919,thay mặt cho những người Việt Nam yêu nước tại Pháp, Nguyễn Ái Quốc đã gửibản yêu sách của nhân dân An Nam tới hội nghị Vecsai đòi chính phủ Pháp thừanhận những quyền tự do, dân chủ, bình đẳng cho nhân dân Việt Nam Bản yêusách không được chấp nhận nhưng nhờ đó Người đã nhận ra được bản chất thực

sự của các nước đế quốc

Nguyễn Ái Quốc hăng hái tham gia phong trào công nhân ở Pháp, thamgia Đảng xã hội Pháp Tháng 7 năm 1920, Người đã được đọc bản sơ thảo lầnthứ nhất Luận cương về vấn đề dân tộc và thuộc địa của LêNin Đây là thời điểmđánh dấu Nguyễn Ái Quốc đã có sự chuyển biến vượt bậc về tư tưởng, từ giácngộ chủ nghĩa dân tộc tiến lên giác ngộ chủ nghĩa Mác Lênin, từ một chiến sỹyêu nước thành một chiến sỹ cộng sản, đưa Cách mạng Việt Nam đi theo Cáchmạng vô sản Đó là con đường giải phóng duy nhất của dân tộc ta

Kết quả to lớn mà người và toàn bộ nhân dân Việt Nam tạo ra chính làthắng lợi vẻ vang của Cách mạng Tháng 8 Cách mạng Tháng 8 đã tạo ra mộtbước ngoặt lịch sử, nó đã phá tan xiềng xích nô lệ của thực dân Pháp hơn 80năm, ách thống trị của phát xít Nhật gần 5 năm, lật nhào ngai vàng phong kiếnngót chục thế kỉ ở nước ta, lập nên nước Việt Nam dân chủ cộng hòa - nhà nước

do nhân dân lao động làm chủ Đây chính là kết quả mà Người mong muốn nhất

và cũng là động lực thúc đẩy Người ra đi tìm đường cứu nước

1.4 Áp dụng thực tiễn:

Sau thắng lợi to lớn của Cách mạng Tháng 8 nhân dân ta thoát khỏi ách đô

hộ trở thành một quốc gia độc lập Nhưng sau đó Thực dân Pháp lại quay trở lạixâm lược nước ta một lần nữa Nhờ có đường lối đúng đắn mà Người lựa chọnnên cuộc kháng chiến chống Thực dân Pháp lần thứ hai của nhân dân ta giànhthắng lợi bằng việc kí Hiệp định Giơnever vào ngày 21 tháng 7 năm 1954 SauHiệp định Giơnever, miền Bắc nước ta được giải phóng Tuy nhiên miền Nam lại

bị đế quốc Mĩ nấp sau lưng chính quyền Sài Gòn tìm cách xâm chiếm Nhờ cóđường lối cách mạng đúng đắn và sự sáng tạo của Đảng nên nhân dân ta lại tiếptục giành thắng lợi Ngày 27 tháng 1 năm 1973, Hiệp định Pari được kí kết đánhdấu việc đất nước ta hoàn toàn được giải phóng

2 Tình huống 2:Ùn tắc giao thông – vấn đề muôn thuở của Hà Nội :

Hằng ngày, sau những giờ làm việc, học tập căng thẳng, người dân Hà Nộiluôn phải đối mặt với một vấn đề rất bức xúc và những năm gần đây càng ngàycàng trở nên trầm trọng đó chính là: vấn đề ùn tắc giao thông Dựa vào phạm trùnguyên nhân kết quả, chúng ta sẽ đi tìm hiểu về vấn đề trên

2.1 Thực trạng:

Tính đến hết năm 2010, phòng cảnh sát giao thông Hà Nội đã quản lý400.000 xe ôtô (chiếm 22% số lượng ôtô trên toàn quốc), khoảng 3,7 triệu xemôtô Mỗi km đường ở thành phố phải chịu sức tải bình quân gần 400 xe ôtô,

2700 môtô, xe máy Chia bình quân chỉ còn chưa đầy 1m2 đường cho mỗi ôtô,

xe máy Lượng xe buýt chỉ đáp ứng 10% Hiện nay chỉ có 1452 điểm đỗ xe ôtô,

680 điểm trông giữ xe đạp, xe máy Từ những con số trên, vấn đề tắc đường ỏ đôthị nói chung và Hà Nội nói riêng là tất nhiên

2.2 Nguyên nhân:

Nguyên nhân chủ quan của tình trạng ùn tắc giao thông trước tiên phải nói

đến sự yếu kém, bất cập trong quản lý Nhà nước về giao thông đường bộ Chủtrương của các cấp, ngành từ trung ương đến địa phương chưa cập tình hình giaothông Nguyên nhân thể hiện rõ sự yếu kém trong quản lý nhà nước về giaothông là các văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực này chậm được ban hànhnhưng khi ban hành lại có nội dung mâu thuẫn nhau do đó thường hạn chế đếnhiệu quả trong thiết lập trật tự giao thông đường bộ Việc phân công, phân cấpquản lý nhà nước về giao thông giữa các cấp thiếu cụ thể dẫn đến tình trạngchồng chéo, đùn đẩy trách nhiệm Mặt khác các cơ quan quản lý chưa giải quyếttriệt để vấn đề nhiều người chưa đủ tuổi vẫn được điều khiển xe cơ giới Trongthời gian qua, nhiều công trình giao thông đường bộ được xây dựng, nâng cấp,

mở rộng nhưng việc tổ chức giao thông chưa hợp lý, thiếu khoa học, một số côngtrình giao thông chậm tiến độ, kém chất lượng, mới đưa vào sử dụng đã xuốngcấp Cơ sở hạ tầng dành cho xe buýt của ta hiện nay quá kém Trong cơ chế thịtrường, các doanh nghiệp vân tải cạnh tranh gay gắt với nhau dẫn đến tình trạngđón trả khách tuỳ tiện, các loại bến cóc, bến dù, điểm đỗ chớp nhoáng … mọclên khắp nơi, gây nhiều khó khăn cho công tác quản lý, giữ gìn trật tự giao

thông Hàng ngày,các buổi đến trường, tan trường của gần 1,8 triệu học sinh,sinh viên càng làm tăng thêm sức ép giao thông.

Tuy nhiên, cũng phải nhìn nhận nguyên nhân khách quan Nước ta đang

trong thời kì hội nhập và phát triển, nên đô thị hóa diễn ra nhanh chóng trong khi

đó khả năng nội lực của chúng ta có hạn Vì vậy, muốn phát triển hạ tầng cơ sở?Nói thì dễ nhưng làm không phải là dễ Cùng với đó dân cư phân bố không đồngđều

2.3 Kết quả:

Từ những nguyên nhân trên đã dẫn đến một số kết qủa ảnh hưởng đến đờisống của nhân dân Hàng ngày vào những giờ cao điểm người dân thủ đô phảichịu cảnh ùn tắc giao thông, thực tế có những vụ ách tắc giao thông kéo dàihàng vài giờ đồng hồ mới giải toả xong Hơn nữa, lượng khói từ các phương tiệnthải ra gây ô nhiễm môi trường sống, và tình trạng sức khoẻ của người dân làmcho họ cảm thấy sợ mỗi khi ra đường vào những giờ cao điểm Không những thế

ùn tắc giao thông ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế và mĩ quan đô thị của

thành phố Vậy cần phải có những biện pháp gì để khắc phục tình trạng trên

2.4 Một số biện pháp khắc phục:

Với tình trạng giao thông hiện nay cần phải có những biện pháp tích cực

để giảm ùn tắc giao thông Trước hết phải nghiên cứu tổ chức lại hệ thống giaothông, nhằm khai thác có hiệu quả hơn các công trình giao thông hiện có Vàtrên hết phải học hỏi kinh nghiệm của các nước trên thế giới về vấn đề quản lýgiao thông đô thị; đầu tư, nâng cấp hệ thống cơ sở vật chất giao thông Để quyhoạch giao thông có tầm nhìn chiến lược lâu dài, phù hợp với sự phát triển của

xã hôi Chúng ta phải tổ chức tuyên truyền về ý thức tham gia giao thông cho

người dân ví dụ như: thường xuyên sử dụng các phương tiện giao thông côngcộng, sử dụng hợp lý các phương tiện giao thông cá nhân… Xây dựng các tuyếntàu điện ngầm và trên không, tăng cường xe buýt có loại lớn Và phải cấm loạiphương tiện giao thông đã được hạn chế lưu hành: như cấm xe lam, xe xích lôtrên phần lớn các tuyến phố Tổ chức thêm tuyến phố đi một chiều, đặt giải phâncách, tăng cường các cụm đèn điều khiển giao thông hợp lý, lắp thêm camera ơcác tuyến phố, nên tổ chức phân luồng từ xa giải tỏa các chướng ngại vật, sắpxếp lại mạng lưới chợ, chấn chỉnh việc tổ chức thi và cấp bằng lái xe Cấm họcsinh dưới 18 tuổi điều khiển xe máy, nếu cố tình vi phạm sẽ phạt vĩnh viễnkhông cấp bằng nữa Phân bố hợp lý thời điểm giờ đi hoc, đi làm và tan hoc, hếtgiờ làm cua học sinh, sinh viên, cán vộ công chức, công nhân…Giảm đến mứctối đa những ngã ba, ngã tư bằng cách xây dựng thêm các cầu vượt trên cao, cácđường hầm bằng những vật liệu, phương pháp mới để rút ngắn thời gian thi công

và giảm chi phí xây dựng mã vẫn đảm bảo chất lượng

Tóm lại, bệnh nan y cần chữa trị bằng nhiều loại thuốc, với căn bệnh của

ùn tắc giao thông đô thị, cần có loại thuốc cho người tham gia giao thông, có loạicho người quản lý giao thông và có cả loại thuốc dành cho người vì lợi ích củariêng mình gây ra không ít hệ lụy cho giao thông

3 Tình huống 3: Sự biến đổi khí hậu trên trái đất:

Một biểu hiện nữa của cặp phạm trù nguyên nhân – kết quả là sự tác độngqua lại giữa tự nhiên và con người,mà mạnh mẽ nhất,rõ ràng nhất chính là sựbiến đổi khí hậu trên trái đất

3.1 Nguyên nhân:

Các tác động từ hoạt động sản xuất của con người là nguyên nhân chính

làm biến đổi khí hậu trái đất do sự gia tăng các hoạt động tạo ra các chất khí thải

nhà kính,các hoạt động khai thác quá mức các bể hấp thụ và bể chứa khí nhàkính như sinh khối.rừng,các hệ sinh thái biển,ven bờ và đất liền khác; mà cụ thể

là việc khai thác quá mức các bể trầm tích,các mỏ dầu khí,các hệ thống rừngnguyên sinh… thêm vào đó là không có ý thức bảo vệ tài nguyên cũng như môitrường xung quanh Thực tế trong vòng 200 năm trở lại đây, các bằng chứngkhoa học đã chỉ ra nguồn CO2 tăng lên nhiều, phần lớn là do họat động của conngười,mà chủ yếu là do sử dụng các nhiên liệu có nguồn gốc hóa thạch

Quá trình tự nhiên do tương tác và vận động giữa trái đất và vũ trụ Đó là

các quá trình biến đổi bức xạ mặt trời,lệch quỹ đạo trái đất hay quá trình kiến tạonúi,kiến tạo trôi dạt lục địa…dẫn đến nhiều phản ứng khác nhau của môi trường

về biến đổi khí hậu có thể tăng cường hoặc giảm bớt các biến đổi ban đầu,hệthống khí hậu có thể mất hàng thế kỉ hoặc lâu hơn để phản ứng hoàn toàn với cácbiến đổi từ bên ngoài

3.2 Thực trạng biểu hiện:

Trong một thế kỷ qua đặc biệt vài thập kỷ gần đây, Trái đất đang dần nónglên Sự nóng lên của khí quyển và trái đất, thay đổi thành phần và chất lượng khíquyển có hại cho môi trường sống của con người và các sinh vật trên trái đất, sựdâng cao mực nước biển do tan băng dẫn tới sự ngập úng của các vùng đất thấp,các đảo nhỏ trên biển, sự di chuyển của các đới khí hậu tồn tại hàng nghìn nămtrên các vùng khác nhau của trái đất dẫn tới nguy cơ đe doạ sự sống của các loàisinh vật, hệ sinh thái và hoạt động của con người

Cụ thể,Việt Nam cũng chịu những ảnh hưởng không nhỏ từ biến đổi khíhậu mà nguyên nhân chính là hiệu ứng nhà kính : nhiệt độ tăng 0,3-0,5 0C, lượngmưa tăng lên 200-1000mm/năm, nước biển dâng lên khoảng 4,74cm, mùa lạnhthu hẹp (<1/2 tháng), mùa bão muộn đi (<1 tháng), sự gia tăng số cơn bão lũ và