GIẢI PHÁP, NÂNG CAO, CHẤT LƯỢNG DẠY,HỌC KHỐI TRUNG HỌC CƠ SỞ
Trang 1UBND HUYỆN KRƠNG BUK PHỊNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY VÀ
HỌC KHỐI TRUNG HỌC CƠ SỞ
Năm học: 2009-2010 Người thực hiện: Nguyễn Thị Thu Trang Chuyên viên THCS
Trang 2A LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Nhận thức tầm quan trọng của việc nâng cao chất lượng chuyên môn vàbản thân 16 năm làm công tác giảng dạy tại một trường học và đã chuyển côngtác về phòng Giáo dục và đào tạo huyện Krông Buk vào tháng 6/2009, đượclãnh đạo tín nhiệm phân công trực tiếp đảm nhiệm chuyên môn khối trung học
cơ sở Bản thân là người luôn yêu nghề và có tâm huyết với ngành Giáo dục vàngười trực tiếp đảm nhiệm trọng trách của ngành nên bản thân luôn có nhiềuđiều suy nghĩ và trăn trở về thực trạng chất lượng dạy và học trong giai đoạnhiện nay Xuất phát từ các yếu tố trên tôi xin mạnh dạn đưa ra những suy nghĩ
và giải pháp của mình nhằm góp phần nâng cao chất lượng dạy và học khốitrung học cơ sở
B THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP:
I THỰC TRẠNG:
1 Khảo sát chất lượng học sinh:
Thực hiện kế hoạch và nhiệm vụ năm học 2009-2010 Phòng Giáo dục vàĐào tạo Huyện đã tổ chức kiểm tra trắc nghiệm khách quan (TNKQ) họcsinh lớp 8, lớp 9 gồm 5 môn: Toán, Vật lý, Hóa học, Sinh học và Tiếng Anhnhằm đánh giá năng lực chuyên môn của giáo viên và học lực của học sinh.Qua mỗi lần khảo sát Phòng Giáo dục chấm điểm, thống kê kết quả và tỉ lệgiỏi, khá, trung bình, yếu, kém để từ đó các trường có biện pháp nâng caochất lượng giảng dạy của giáo viên và học lực của học sinh của đơn vị mình
6 Phan Bội Châu 0% 1.7% 15.7% 47.1% 35.5%
7 Phan Chu Trinh 0% 0% 1.5% 25.3% 73.2%
8 Phan Đình Phùng 0% 2.4% 11.9% 39.5% 46.2%
MÔN LÝ LỚP 9
Trang 3STT TRƯỜNG GIỎI KHÁ TRUNGBÌNH YẾU KÉM
6 Phan Bội Châu 5.1% 25.7% 37.6% 26.5% 5.1%
7 Phan Chu Trinh 0% 5.2% 23.2% 32.1% 39.5%
6 Phan Bội Châu 0% 1.7% 22.5% 59.1% 16.7%
6 Phan Bội Châu 10.4% 15.6% 28.2% 31.1% 14.7%
7 Phan Chu Trinh 0.7% 5.9% 14.3% 33.6% 45.5%
8 Phan Đình Phùng 1.6% 7.3% 14.4% 36.7% 40%
MÔN TIẾNG ANH LỚP 9
Trang 4STT TRƯỜNG GIỎI KHÁ TRUNGBÌNH YẾU KÉM
6 Phan Bội châu 8.4% 29.7% 28.3% 27.5% 6.1%
7 Phan chu Trinh 2.1% 3.6% 17.2% 42% 35.1%
6 Phan Bội châu 5.5% 32.8% 43.5% 16.7% 1.5%
7 Phan chu Trinh 1 6.14 30.66 47.6 14.6
8 Phan Đình Phùng 6% 28% 45.5% 15.5% 5%
MÔN SINH LỚP 8
Trang 5STT TRƯỜNG GIỎI KHÁ TRUNGBÌNH YẾU KÉM
7 Phan chu Trinh 0% 6.5% 20.1% 43.6% 29.8%
6 Phan Bội châu 3% 8.3% 17.5% 30.2% 41%
7 Phan chu Trinh 0% 2.5% 2% 17.6% 77.9%
8 Phan Đình
Phùng
MÔN TIẾNG ANH LỚP 8
8 Phan Đình Phùng 0% 0% 2.7% 21.8% 75.5%
Trang 66 Phan Bội Châu 3.82% 20.61% 47.33% 19.85% 8.4%
7 Phan Chu Trinh 2.72% 7.61% 34.78% 40.76% 14.13%
8 Phan Đình Phùng 9.2% 28.16% 42.53% 17.24% 2.87%
BẢNG THỐNG KÊ TỶ LỆ % CÁC TRƯỜNG
KỲ KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG HỌC SINH MÔN HÓA LỚP 8(LẦN)
6 Phan Bội Châu 8.87% 16.13% 22.58% 24.19% 28.23%
7 Phan Chu Trinh 0.54% 2.69% 10.75% 32.8% 53.23%
8 Phan Đình Phùng 10.8% 17.05% 31.82% 27.84% 12.5%
BẢNG THỐNG KÊ TỶ LỆ % CÁC TRƯỜNG
KỲ KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG HỌC SINH MÔN LÝ LỚP 8(LẦN 2)
6 Phan Bội Châu 0.77% 8.77% 30.96% 31.73% 27.77%
7 Phan Chu Trinh 0% 2.56% 13.81% 33.79% 49.84%
8 Phan Đình Phùng 1.05% 7.95% 34.72% 40.85% 15.43%
BẢNG THỐNG KÊ TỶ LỆ % CÁC TRƯỜNG
KỲ KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG HỌC SINH MÔN TOÁN LỚP 8(LẦN 2)
Trang 76 Phan Bội Châu 3.94% 9.45% 23.62% 28.35% 34.65%
7 Phan Chu Trinh 1.1% 1.65% 8.24% 26.92% 62.09%
8 Phan Đình Phùng 7.06% 7.06% 23.53% 30.59% 31.76%
BẢNG THỐNG KÊ TỶ LỆ % CÁC TRƯỜNG
KỲ KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG HỌC SINH MÔN TIẾNG ANH LỚP 8(LẦN 2)
6 Phan Bội Châu 0% 0.79% 4.72% 35.43% 59.06%
7 Phan Chu Trinh 0% 0.56% 5.08% 15.25% 79.1%
8 Phan Đình Phùng 0% 1.69% 8.43% 29.78% 60.11%
BẢNG THỐNG KÊ TỶ LỆ % CÁC TRƯỜNG
KỲ KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG HỌC SINH MÔN HÓA LỚP 9(LẦN 2)
6 Phan Bội Châu 1.69% 0% 19.49% 32.2% 46.62%
7 Phan Chu Trinh 0% 0% 3.75% 29.6% 66.65%
8 Phan Đình Phùng 0% 1.47% 7.7% 35.26% 55.57%
BẢNG THỐNG KÊ TỶ LỆ % CÁC TRƯỜNG
KỲ KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG HỌC SINH MÔN TIẾNG ANH LỚP 9(LẦN 2)
6 Phan Bội Châu 0.8% 4.5% 15.9% 31.8% 47%
7 Phan Chu Trinh 0% 3.8% 19.9% 38.6% 37.7%
8 Phan Đình Phùng 0.7% 2.4% 9.9% 19.9% 67.1%
Trang 8BẢNG THỐNG KÊ TỶ LỆ % CÁC TRƯỜNG
KỲ KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG HỌC SINH MÔN TOÁN LỚP 9(LẦN 2)
7 Phan Chu Trinh 0% 1.4% 11.9% 28.7% 58%
8 Phan Đình Phùng 7.55% 5.45% 24.5% 29.8% 32.7%
BẢNG THỐNG KÊ TỶ LỆ % CÁC TRƯỜNG
KỲ KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG HỌC SINH MÔN SINH LỚP 9(LẦN 2)
6 Phan Bội Châu 0% 5.15% 34.35% 42.35% 18.15%
7 Phan Chu Trinh 0% 0.75% 8.2% 46.98% 47.07%
8 Phan Đình Phùng 0% 3.77% 28.52% 43.55% 24.16%
BẢNG THỐNG KÊ TỶ LỆ % CÁC TRƯỜNG
KỲ KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG HỌC SINH MÔN LÝ LỚP 9(LẦN 2)
6 Phan Bội Châu 0.81% 5% 29.87% 40.14% 24.18%
8 Phan Đình Phùng 2.27% 3.69% 23.25% 38.49% 32.3%
Nhìn chung một số trường tỉ lệ học sinh yếu, kém có giảm dần nhưngcũng có một số trường tỉ lệ yếu kém tăng dần, điều này tỉ lệ nghịch với tinh thầnchỉ đạo của Phòng và chỉ tiêu đặt ra đầu năm học về học lực của mỗi trường.Các trường chưa có biện pháp hoặc có biện pháp nhưng chưa hiệu quả trongviệc nâng cao chất lượng học tập của học sinh Lớp học tăng buổi ở các trườngcòn thấp chiếm tỉ lệ 25,8% trong toàn khối THCS Bên cạnh đó ngân hàng đề
Trang 9khảo sát giáo viên ra chưa thật sự đầu tư về thời gian và kiến thức, ra đề còn
mang tính chất đối phó và đa phần đề được lấy ở một số sách tham khảo và sách
nâng cao chuyên môn nên hơi khó và chưa sát với chuẩn kiến thức Học sinh
lười suy nghĩ, chọn đáp án còn theo cảm tính, môn Toán, Vật lý, Hóa học,
Tiếng Anh đa phần là học sinh chọn đáp án lụi
2 Chất lượng mũi nhọn:
Phòng Giáo dục và Đào tạo đã tổ chức kỳ thi tuyển chọn học sinh giỏi lớp
9 cấp Huyện vào ngày 20-12-2009 theo tinh thần công văn số
899/KT-KĐCLGD ngày 21 tháng 9 năm 2009 của Sở Giáo dục và Đào tạo và công văn
số 50/HD-PGD&ĐT ngày 20 tháng 9 năm 2009 của Phòng Giáo dục và Đào tạo
về việc tổ chức các kỳ thi học sinh giỏi phổ thông năm học 2009-2010; Được sự
quan tâm và lãnh đạo sát sao của lãnh đạo phòng GD&ĐT; Sự quan tâm tổ chức
thi chọn sớm để có hướng bồi dưỡng học sinh dự thi học sinh giỏi tỉnh Có 8/8
trường THCS có học sinh tham gia kỳ thi tuyển chọn học sinh giỏi lớp 9 Có 3
trường số lượng học sinh tham gia tương đối đầy đủ: THCS Lý Tự Trọng,
THCS Nguyễn Huệ, THCS Lê Hồng Phong Các trường có sự đầu tư về chuyên
môn trong việc bồi dưỡng đội tuyển học sinh giỏi của trường Được sự quan
tâm nhiệt tình và kịp thời từ phía phụ huynh học sinh Trường có số lượng học
sinh tham gia còn ít so với quy định: THCS Phan Chu Trinh, THCS Nguyễn
Công Trứ, THCS Ngô Gia Tự Một số trường ít đầu tư chất lượng mũi nhọn nên
tỉ lệ đạt giải thấp dưới 1% so với tổng số học sinh tòan trường Có trường không
tổ chức bồi dưỡng học sinh tại trường mà khóan trắng cho học sinh Giáo viên
bồi giỏi chưa được nhà trường chú trọng, phân công dạy chưa đúng với năng
lực chuyên môn Kinh phí chi trả cho việc bồi dưỡng ít, không động viên được
sự nổ lực hết mình của giáo viên
Trang 10Chu Trinh giảiĐạt 0 0 0 0 0 0 0 1 1 0,7
5 THCS Phan BộiChâu 122
Đạt giải
Phòng Giáo dục Krông Buk tuy mới thành lập nhưng tỉ lệ học sinh giỏi so với
các huyện khác là khả quan và đáng khích lệ Song tỉ lệ này vẫn còn thấp so với
các huyện Ea kar, Cư Mga và cần phải cố gắn và rút ra nhiều bài học kinh
nghiệm cho các năm học đến
3 Chuyên đề nâng cao chuyên môn:
Tập huấn tích hợp bảo về môi trường vào các môn học cho giáo viên 7 bộmôn khối THCS
Thực hiện nhiệm vụ năm học và để củng cố, tăng cường năng lực giảng
dạy các kỹ năng Nghe - Nói – Đọc – Viết và rèn luyện ngữ pháp căn bản nhằm
nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập cho giáo viên và học sinh các trường
THCS trong Huyện đáp ứng nhu cầu học tập ngày càng cao đối với bộ môn
Tiếng Anh Phòng Giáo dục và Đào tạo tổ chức tập huấn chuyên môn với chủ
đề: “Tập huấn tăng cường năng lực giảng dạy các kỹ năng và cũng cố kiến thức
ngữ pháp môn Tiếng Anh THCS”
Nhìn chung 2 đợt tập huấn đã mang lại hiệu quả thiết thực và có tính khảthi cao; Song cũng dừng lại ở việc tập huấn lại chuyên đề của sở Phòng Giáo
dục và Đào tạo Huyện chưa có thời gian để tập huấn cho các bộ môn khác và
một phần cũng chưa nắm bắt được chuyên đề nào cần ưu tiên trước
Trang 11Phòng Giáo dục và Đào tạo về việc thi thiết kế giáo án điện tử; Toàn huyện có
77 giáo án điện tử dự thi cấp huyện, kết quả:
Giải nhất: 3 giáo án điện tử
Giải nhì: 3 giáo ánGiải ba: 4 giáo án Giải khuyến khích: 4 giáo ánChất lượng giáo án so với năm học 2008-2009 có nhiều tiến bộ hơn vàđược đầu tư nhiều về công sức cũng như kiến thức chuyên môn sâu hơn
Bên cạnh đó cũng còn một số giáo án chất lượng kém, giáo viên soạn mangtính chất đối phó, chưa thật sự đầu tư về kiến thức chuyên môn và kiến thức tinhọc về việc sử dụng các phần mềm trong việc soạn giáo án điện tử còn yếu.Giáo viên cấp trung học cơ sở chưa được Phòng GD&ĐT và nhà trường tậphuấn về cách sử dụng các phần mềm Powerpoint, violet, Lecture maker…đểsoạn giáo án điện tử vì vậy chất lượng soạn một phần nào đó bị ảnh hưởng
và sáng tạo” , hội diễn văn nghệ của ngành, viết sáng kiến kinh nghiệm, hộikhỏe phù đổng
* Kết luận phần thực trạng:
Trên đây là những hoạt động mà phòng GD&ĐT đã triển khai và chỉđạo cho các trường theo tinh thần kế hoạch và nhiệm vụ năm học của Bộ và SởGD&ĐT Trong quá trình thực hiện các trường đã tuân thủ theo các chỉ đạo củangành một cách triệt để và nghiêm túc Song kết quả về chất lượng của các mặthoạt động nói trên thì các trường vấn chưa đạt so với chỉ tiêu phấn đấu đầu nămhọc, tỉ lệ học sinh yếu kém còn nhiều Chỉ có 4/8 trường quan tâm đến việc học
2 buổi của học sinh để nâng cao chất lượng yếu kém nhưng số lượng học sinhhọc tăng buổi ở 4 trường này chiếm tỉ lệ chưa cao; Các trường chưa có biệnpháp để giảm tỉ lệ học sinh yếu kém hoặc đã có biện pháp nhưng chưa hiệu quả.Việc đầu tư vào mũi nhọn chưa được tập trung từ khối đầu cấp, chỉ dừng lại ởviệc bồi dưỡng và tổ chức thi cho học sinh khối 9 Giáo viên trung học cơ sởchưa được tập huấn nhiều về các chuyên đề nâng cao chuyên môn và chuyên đề
về việc áp dụng công nghệ thông tin trong việc soạn giảng giáo án điện tử.Phòng GD&ĐT tổ chức khảo sát chất lượng học sinh 3 lần theo kế hoạch đầunăm học, nhưng các trường chưa xác định được tầm quan trọng của việc khảosát và chưa nắm được chủ trương lớn của ngành; Tỉ lệ học sinh yếu kém củanhiều trường chưa giảm vì trường chưa có biện pháp và có thể học sinh chưa
Trang 12quen với việc làm bài trắc nghiệm 100% Năm học 2009-2010 giáo viên của 6trường THCS không được phòng thanh tra về hoạt động sư phạm nên khôngphát hiện được những yếu kém trong chuyên môn của giáo viên và chỉ đạochuyên môn của nhà trường để kịp thời chấn chỉnh Huyện không tổ chức thichọn giáo viên dạy giỏi qua từng năm học mà chỉ tổ chức 3 năm 1 lần nên mộtphần nào chưa khích lệ và động viên được tinh thần học hỏi và nâng cao chuyênmôn của giáo viên Chất lượng yếu kém của học sinh một mặt cũng do năng lựcchỉ đạo của ban giám hiệu nhà trường và của các tổ chuyên môn còn hạn chế.Trong nhà trường chưa mở chuyên đề nâng cao chất lượng học tập của học sinhcũng như giảng dạy của giáo viên, chất lượng sinh hoạt tổ chuyên môn khôngđược chú trọng Giáo viên chưa chú trọng đến việc thiết kế bài dạy và việc đổimới hình thức ra đề kiểm tra đánh giá.
II GIẢI PHÁP:
ĐỐI VỚI TRƯỜNG HỌC:
1.Tăng cường về điều kiện cơ sở vật chất phục vụ dạy và học :
Trường lớp, thư viện thiết bị dạy học trong nhà trường rất quan trọngtrong hoạt động dạy học, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục ở nhiều mặtcho cả thầy và trò Do đó một trong những yếu tố đóng vai trò quyết định nângcao chất lượng dạy và học là trang thiết bị CSVC để phục vụ công tác dạy học.Quá trình dạy học luôn gắn liền với việc sử dụng thành thạo các phương tiệndạy học Một thầy giáo giỏi phải biết tổ chức cho học sinh một môi trường hoạtđộng để trong đó có sự tương tác giữa các tri thức sẵn có và phương tiện học tậpthì mới phát sinh tri thức cho người học
Phát huy nhiều nguồn lực tập trung phục vụ cho công tác dạy và học Sửdụng triệt để nguồn kinh phí trong ngân sách và ngoài ngân sách Ngoài ra phảikết hợp “nguồn lực “ từ phía PHHS và địa phương để xây dựng CSVC Nângcấp sửa chữa cơ sở vật chất hàng năm
2 Bồi dưỡng về nhận thức và chuyên môn cho đội ngũ:
a) Bồi dưỡng về công tác nhận thức cho đội ngũ :
Chất lượng chuyên môn phụ thuộc rất lớn vào tập thể sư phạm, yếu tố conngười đóng vai trị quyết định mà các văn kiện của Đảng & nhà nước đã nêu rõtrong chỉ thị 40/CT/TW ngày 15/06/2004 của Ban bí thư TW Đảng về việc xâydựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lí giáo dục Ngườithầy cần giỏi về chuyên môn đồng thời lại phải tốt về nhân cách mới thực hiệnhoàn hảo nhiệm vụ của mình, thực sự là những “ Kĩ sư tâm hồn “
Mặt khác, nhận thức của đội ngũ cũng ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục.Mọi suy nghĩ đều dẫn dắt hành động của chúng ta, do đó nếu nhận thức đúng thìviệc làm đúng là điều tất nhiên Vì vậy với một đội ngũ có mặc cảm “ trườngkhông đẹp”, cơ sở vật chất thiếu thốn , đội ngũ giáo viên đã từng bước xóa bỏ ýnghĩ này để giúp đơn vị đi lên
Trang 13Trong cách quản lí đối với đội ngũ tri thức cũng lưu ý : Góp ý xây dựng chomọi người hơn là ghi nhận những sai sót họ đã làm Và đặc biệt hạn chế nêunhững khuyết điểm cá nhân không đáng ra tập thể sư phạm, điều đó dễ gây sựxúc phạm, bất mãn và họ cảm thấy thiếu sự tôn trọng.
Tóm lại cần bồi dưỡng nhận thức cho đội ngũ giáo dục về nhận thức chínhtrị tư tưởng, truyền thống dân tộc, … người quản lí phải biết khơi dậy ở mỗi conngười lòng tự trọng, ước muốn phát triển và xác định hướng đi phù hợp
b) Bồi dưỡng về công tác chuyên môn :
Qua công tác tại trường , tơi nhận thấy việc xây dựng đơn vị đi lên là trướchết cần tập trung dồn nỗ lực vào công tác chuyên môn Tìm ra vấn đề để giảiquyết yếu kém về chất lượng giảng dạy, để từ đó từng bước lấy uy tín với Phụhuynh Học sinh và uy tín với địa phương, với ngành
Trước hết phải ổn định công tác nhân sự theo nguyên tắc quản lí như sắp xếplớp học, bố trí nhận sự trong các nhóm chuyên môn phải có trẻ có già & cóngười có kinh nghiệm lẫn thiếu kinh nhiệm xen kẽ, phân công đội ngũ phù hợp
sở trường và năng lực của mỗi người Ví dụ: ưu tiên lớp cuối cấp và đầu cấphọc bố trí giáo viên có năng lực và điều kiện về thời gian để dạy lớp này.Việc
bố trí GV cũng cần phải lưu ý phân công số tiết cho đồng đều, không để ngườithừa, kẻ thiếu, dẫn đến tình trạng so bì
Đặt ra những yêu cầu đối với Giáo viên và Học sinh: Giáo viên phải thay đổicách dạy cũ, học sinh phải có kỷ luật thì mới dạy tốt & học tốt “ thầy ra thầy-trò ra trò”
Đổi mới phương pháp dạy học nhằm tích cực hóa các họat động dạy học,khuyến khích giáo viên chủ động, sáng tạo, dạy học tập trung vào học sinh tạođiều kiện cá thể hóa người học để phát triển mọi năng lực của học sinh, tổ chứchướng dẫn học sinh học tập bằng cách tự phát hiện khả năng của mình, tự tin và
có niềm vui trong lao động học tập chủ động sáng tạo
Đối với thầy: ''Muốn có học sinh giỏi, trước hết phải có thầy giỏi''
Nhà trường luôn chú trọng xây dựng đội ngũ GV đoàn kết, yêu nghề, say mêvới công việc, đồng thời tạo điều kiện cho họ được bồi dưỡng, nâng cao nhậnthức về lý luận chính trị và chuyên môn nghiệp vụ Đẩy mạnh hoạt động tổchuyên môn, hoạt động hội giảng, báo cáo chuyên đề ngoại khóa nhằm nângcao trình độ cho GV Khuyến khích GV tích cực đổi mới phương pháp dạy học
và sử dụng thiết bị dạy học, tích cực tự học, tự rèn, viết sáng kiến kinh nghiệmnhằm nâng cao trình độ nghiệp vụ, phát huy tính tích cực chủ động, sáng tạocho học sinh
Từ chỗ hoàn thiện đội ngũ GV, BGH Nhà trường cũng thường xuyên chỉ đạocác tổ chuyên môn đánh giá kết quả bồi dưỡng HS giỏi của năm học trước; Lựachọn và giao cho những GV có tinh thần trách nhiệm, nhiệt tình và có trình độchuyên môn vững phụ trách bồi dưỡng các đội tuyển Trong quá trình tổ chức