LỜI CAM ĐOANSinh viên : Dương Thị Hoa Mã sinh viên : CQ500964 Lớp : Kinh doanh quốc tế 50A Chuyên ngành : Quản trị kinh doanh quốc tế Khoa : Thương mại và kinh tế quốc tế Em xin cam đoa
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN KHOA THƯƠNG MẠI VÀ KINH TẾ QUỐC TẾ BỘ MÔN KINH DOANH QUỐC TẾ
CHUYÊN ĐỀ THỰC TẬP
Tên đề tài QUẢN TRỊ RỦI RO TRONG KINH DOANH NHẬP KHẨU THIẾT BỊ
ĐỊNH VỊ TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN VIỄN THÔNG GTI
Giảng viên hướng dẫn : TS Tạ Văn Lợi
&Th.S Nguyễn Bích Ngọc
Họ và tên sinh viên : Dương Thị Hoa
Mã Sinh Viên : CQ500964
Chuyên ngành : Quản trị kinh doanh quốc tế
Lớp : Quản trị kinh doanh quốc tế A
Hà Nội, 05/ 2012
Trang 2LỜI CAM ĐOAN
Sinh viên : Dương Thị Hoa
Mã sinh viên : CQ500964
Lớp : Kinh doanh quốc tế 50A
Chuyên ngành : Quản trị kinh doanh quốc tế
Khoa : Thương mại và kinh tế quốc tế
Em xin cam đoan, chuyên đề thực tập với đề tài “Quản trị rủi ro trong kinhdoanh nhập khẩu thiết bị định vị tại công ty cổ phần viễn thông GTI” là do emthực hiện dưới sự hướng dẫn của TS Tạ Văn Lợi & Th.S Nguyễn Bích Ngọc vàtham khảo, chọn lọc từ các tài liệu đã được liệt kê trong danh mục tài liệu thamkhảo kết hợp với sự giúp đỡ về mặt số liệu, nghiệp vụ của Phòng Xuất nhậpkhẩu – Công ty cổ phần viễn thông GTI
Em xin cam đoan chuyên đề không sao chép luận văn, luận án hay bất kỳ tàiliệu nào khác Nếu sai, em xin hoàn toàn chịu trách nhiệm và chịu các hình thức
kỷ luật của nhà trường
Hà Nội, ngày 14/05/2012
Sinh viên
Dương Thị Hoa
SV: Dương Thị Hoa – MSV: CQ500964
Trang 3MỤC LỤC
DANH MỤC BẢNG iv
DANH MỤC HÌNH v
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT vi
MỞ ĐẦU 1
CHƯƠNG I: THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ RỦI RO TRONG KINH DOANH NHẬP KHẨU THIẾT BỊ ĐỊNH VỊ CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN VIỄN THÔNG GTI GIAI ĐOẠN 2007 - 2011 3
1.1 GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ CÔNG TY CỔ PHẦN VIỄN THÔNG GTI 3
1.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của công ty 3
1.1.2 Bộ máy tổ chức và chức năng nhiệm vụ của các chức danh và phòng ban của công ty cổ phần viễn thông GTI 4
1.2 THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ RỦI RO TRONG KINH DOANH NHẬP KHẨU THIẾT BỊ ĐỊNH VỊ CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN VIỄN THÔNG GTI GIAI ĐOẠN 2007 – 2011 6
1.2.1 Sơ lược về nhập khẩu thiết bị định vị của công ty cổ phần viễn thông GTI giai đoạn 2007 – 2011 6
1.2.2 Thực trạng quản trị rủi ro trong nhập khẩu thiết bị định vị của công ty cổ phần viễn thông GTI giai đoạn 2007 – 2011 10
1.2.2.1 Nhận biết rủi ro có thể xảy ra trong nhập khẩu hàng hóa 10
1.2.2.2 Đo lường rủi ro trong nhập khẩu 20
1.2.2.3 Giám sát rủi ro trong nhập khẩu 24
1.2.2.4 Kiểm soát rủi ro trong nhập khẩu 24
1.2.2.5 Báo cáo và đánh giá về quản trị rủi ro trong kinh doanh nhập khẩu 25
1.3 ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ RỦI RO TRONG KINH DOANH NHẬP KHẨU THIẾT BỊ ĐỊNH VỊ CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN VIỄN THÔNG GTI GIAI ĐOẠN 2007 - 2011 26
Trang 41.3.1 Những ưu điểm trong quản trị rủi ro trong nhập khẩu thiết bị định vịcủa công ty cổ phần viễn thông GTI 26
1.3.1.1 Công ty đã nhận biết được tầm quan trọng của quản trị rủi ro trong kinh doanh nhập khẩu hàng hóa 26 1.3.1.2 Quan tâm chú trọng để hoàn thiện quy trình quản trị rủi ro trong hoạt động nhập khẩu 26
1.3.2 Những tồn tại trong quản trị rủi ro trong nhập khẩu thiết bị định vị củacông ty cổ phẫn viễn thông GTI 27
1.3.2.1 Quy trình quản trị rủi ro không có tính hệ thống, không phù hợp với chiến lược tổng thể của công ty 27 1.3.2.2 Quy trình quản trị rủi ro chưa được thực hiện tốt và nghiêm ngặt 27
1.3.3 Nguyên nhân của những tồn tại trong quản trị rủi ro trong nhập khẩuthiết bị định vị của công ty cổ phần viễn thông GTI 28
1.3.3.1 Nguyên nhân chủ quan 28 1.3.3.2 Nguyên nhân khách quan 30
CHƯƠNG II: MỘT SỐ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN TRỊ RỦI RO TRONG KINH DOANH NHẬP KHẨU THIẾT BỊ ĐỊNH VỊ CỦA CÔNG
TY CỔ PHẦN VIỄN THÔNG GTI ĐẾN NĂM 2020 31
2.1 CĂN CỨ ĐƯA RA CÁC GIẢI PHÁP QUẢN TRỊ RỦI RO TRONGKINH DOANH NHẬP KHẨU THIẾT BỊ ĐỊNH VỊ CỦA CÔNG TY CỔPHẦN VIỄN THÔNG GTI 312.1.1 Định hướng phát triển chung của công ty cổ phần viễn thông GTItrong những năm tới 312.1.2 Định hướng phát triển nhập khẩu thiết bị định vị của công ty cổ phầnviễn thông GTI 31
2.1.2.1 Định hướng phát triển nhập khẩu thiết bị định vị của công ty cổ phần viễn thông GTI 31 2.1.2.2 Mục tiêu quản trị rủi ro trong nhập khẩu thiết bị định vị của công ty cổ phần viễn thông GTI 32
Trang 52.1.3 Căn cứ vào các tồn tại trong quản trị rủi ro trong kinh doanh nhập
khẩu thiết bị định vị tại công ty cổ phần viễn thông GTI 32
2.2 CÁC GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN TRỊ RỦI RO TRONG KINH DOANH NHẬP KHẨU THIẾT BỊ ĐỊNH VỊ CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN VIỄN THÔNG GTI 33
2.2.1 Thành lập bộ phận chuyên về quản trị rủi ro trong hoạt động kinh doanh thương mại 33
2.2.2 Bồi dưỡng nâng cao trình độ nghiệp vụ chuyên môn và nâng cao tinh thần trách nhiệm cho đội ngũ cán bộ nhân viên 34
2.2.3 Đầu tư các trang thiết bị hiện đại để bảo đảm việc thu thập thông tin đầy đủ, cập nhật và chính xác phục vụ quản trị rủi ro 35
2.2.4 Xây dựng chiến lược quản trị rủi ro phù hợp với đặc điểm, quy mô, năng lực quản trị kinh doanh của công ty 35
2.2.5 Lựa chọn thị trường và nhà xuất khẩu đủ tin cậy 36
2.2.6 Tạo lập mối quan hệ với ngân hàng tốt hơn nữa nhằm nâng cao năng lực tài chính 37
2.2.7 Tăng cường hơn nữa việc giám sát thực hiện các hợp đồng kinh doanh nhập khẩu 37
2.3 MỘT SỐ KIẾN NGHỊ VỚI NHÀ NƯỚC 38
2.3.1 Đầu tư xây dựng hệ thống kho bãi, bến cảng cho các đơn vị hỗ trợ hoạt động kinh doanh thương mại quốc tế 38
2.3.2 Tập trung đầu tư phát triển ngành công nghệ thông tin 38
2.3.3 Phổ biến Nghị định 91/2009/NĐ-CP 39
KẾT LUẬN 40
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 41
DANH MỤC BẢNG Bảng 1.1: Hoạt động nhập khẩu thiết bị định vị của công ty cổ phần viễn thông GTI giai đoạn 2007 - 2011 7
Trang 6Bảng 1.3: Hoạt động nhập khẩu theo loại hàng của công ty cổ phần viễn thôngGTI giai đoạn 2007 - 2011 9Bảng 1.4: Bảng thống kê thiệt hại của các loại rủi ro tại công ty CP viễn thôngGTI giai đoạn 2007 - 2011 12Bảng 1.5: Bảng tổng kết những hợp đồng rủi ro tai nạn, sự cố trên biển theonguyên nhân tại công ty CP viễn thông GTI giai đoạn 2007 - 2011 16Bảng 1.6: Bảng tổng kết số hợp đồng rủi ro của GTI giai đoạn 2007 - 2011 18Bảng 1.7: Bảng danh mục rủi ro, nguyên nhân và các biện pháp hạn chế rủi ro 20Bảng 1.8: Cơ cấu rủi ro giữa các loại rủi ro trong nhập khẩu của công ty cổ phầnviễn thông GTI giai đoạn 2007 - 2011 21Bảng 1.9: Khả năng đo lường của các loại rủi ro trong hoạt động nhập khẩu củacông ty cổ phần viễn thông GTI giai đoạn 2007 - 2011 23
DANH MỤC HÌNH
Hình 1.1: Sơ đồ bộ máy tổ chứ của công ty năm 2011 5
Trang 7Hình 1.2: Thiệt hại kinh tế khi rủi ro xảy ra của công ty CP viễn thông GTI giaiđoạn 2007 - 2011 10Hình 1.3:Tỷ lệ thiệt hại khi rủi ro xảy ra so với trị giá hàng NK của công ty CPviễn thông GTI giai đoạn 2007 - 2011 11
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
Trang 8XNK
Nhập khẩuXuất nhập khẩuHĐ
L/C
Hợp đồngLetter credit - Thư tín dụng
Trang 9MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Ngày nay cùng với xu thế quốc tế hòa và hội nhập nền kinh tế thế giới đãmang đến cho các quốc gia cơ hội mở rộng quan hệ thương mại, hợp tác và pháttriển nền kinh tế quốc gia Sự giao lưu buôn bán giữa các quốc gia ngày càngđược mở rộng, khối lượng hàng hóa luân chuyển ngày càng lớn đòi hỏi quá trìnhthị trường hàng hóa xuất nhập khẩu phải nhanh chóng và thuận tiện cho các bên
Để đảm bảo cho những điều kiện đó các doanh nghiệp kinh doanh xuất nhậpkhẩu phải có những chính sách, biện pháp, chiến lược nhằm kiểm soát và giảmthiểu những loại rủi ro có thể xảy ra
Trên thế giới, các doanh nghiệp đã xây dựng các biện pháp đó thành hệthống mang tính chiến lược và được gọi là quản trị rủi ro Quản trị rủi ro đượccoi là một bộ phận không thể tách rời với chiến lược của doanh nghiệp, nó đưa
ra mức độ bảo đảm trong việc đạt được mục tiêu của doanh nghiệp Tuy nhiên ởViệt Nam, khái niệm và việc vận dụng quản trị rủi ro trong doanh nghiệp mớichỉ dừng lại ở mức độ xử lý những rủi ro xảy ra chưa có sự nghiên cứu, đưa ranhững giải pháp mang tính hệ thống
Công ty cổ phần viễn thông GTI hoạt động kinh doanh nhập khẩu thiết bịđược 7 năm nhưng vẫn chưa thực sự chú trọng đến hoạt động quản trị rủi rotrong hoạt động nhập khẩu của mình Do đó, công ty thường gặp phải các rủi rotrong thanh toán quốc tế, trong vận chuyển hàng hóa, rủi ro vì giá cả thiết bịtăng… Điều đó đã làm thiệt hại không chỉ về kinh tế mà còn ảnh hưởng đến uytín và hình ảnh của công ty Trong điều kiện toàn cầu hóa nền kinh tế thế giớinhư hiện nay, các doanh nghiệp trong và ngoài nước sống trong một môi trường
có mức độ cạnh tranh cao, phải đối mặt với rất nhiều rủi ro và có xu hướng ngàycàng gia tăng Nghiên cứu và đề xuất những giải pháp nhằm quản trị rủi ro tronghoạt động nhập khẩu tại công ty cổ phần viễn thông GTI tốt hơn để nâng caohiệu quả kinh doanh và tạo lập môi trường kinh doanh an toàn hơn và rất cần
thiết Xuất phát từ thực tế đó, em đã quyết định lựa chọn đề tài: “ Quản trị rủi
ro trong kinh doanh nhập khẩu thiết bị định vị tại công ty cổ phần viễn thông GTI” làm đề tài nghiên cứu trong chuyên đề thực tập của mình.
Để hoàn thành được chuyên đề thực tập này, em xin gửi lời cảm ơn chânthành nhất tới TS Tạ Văn Lợi & Th.S Nguyễn Bích Ngọc đã tận tình chỉ bảo,hướng dẫn em, đồng thời, em cũng xin gửi lời cảm ơn tới anh Trương Anh Tuấn– Tổng giám đốc, công ty cổ phần viễn thông GTI cùng các anh chị trong phòng
đã giúp đỡ em rất nhiều về mặt nghiệp vụ và thu thập số liệu
Trang 102 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
- Đối tượng nghiên cứu
Nội dung quản trị rủi ro trong nhập khẩu thiết bị định vị của công ty cổ phầnviễn thông GTI
- Phạm vi nghiên cứu
+ Không gian: chuyên đề tập trung nghiên cứu nội dung quản trị rủi ro trong
hoạt động nhập khẩu thiết bị định vị của công ty cổ phần viễn thông GTI
+ Thời gian: Số liệu sử dụng để phân tích trong chuyên đề là từ năm 2007 đến
năm 2011, giải pháp và định hướng tới năm 2020
3 Mục đích nghiên cứu của đề tài
Đề xuất giải pháp quản trị rủi ro trong kinh doanh nhập khẩu thiết bị định
vị của công ty cổ phần viễn thông GTI
4 Nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài
Để hoàn thành được mục đích trên, nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài làtrong mỗi chương phải làm rõ được những vấn đề sau:
Chương 1: Phân tích thực trạng quản trị rủi ro trong kinh doanh nhập khẩu thiết
bị định vị của công ty cổ phần viễn thông GTI giai đoạn 2007 -2011
Chương 2: Đề xuất giải pháp tăng cường quản trị rủi ro trong kinh doanh nhậpkhẩu thiết bị định vị của công ty cổ phần viễn thông GTI đến năm 2020
5 Kết cấu của chuyên đề
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục các tài liệu tham khảo, trên cơ
sở nhiệm vụ nghiên cứu, nội dung chính của chuyên đề được chia làm 2 chương:
Chương 1 – Thực trạng quản trị rủi ro trong nhập khẩu thiết bị định vị của công ty cổ phần viễn thông GTI giai đoạn 2007 – 2011
Chương 2 – Một số giải pháp tăng cường quản trị rủi ro trong nhập khẩu thiết bị định của công ty cổ phần viễn thông GTI đến năm 2020
CHƯƠNG I
Trang 11THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ RỦI RO TRONG KINH DOANH NHẬP KHẨU THIẾT BỊ ĐỊNH VỊ CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN
VIỄN THÔNG GTI GIAI ĐOẠN 2007 – 2011
1.1 GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ CÔNG TY CỔ PHẦN VIỄN THÔNG GTI
1.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của công ty
Công ty cổ phần viễn thông GTI là công ty cung cấp dịch vụ gia tăng giátrị trên mạng viễn thông Việt Nam
Tên giao dịch: Công ty cổ phần viễn thông GTI
Tên viết tắt: GTI Telecom.JSC
Ngày thành lập: 05/11/2005
Đại diện: Ông Trương Anh Tuấn – Tổng giám đốc
Trụ sở chính: Số 41, ngõ 80 Hoàng Đạo Thành, Phường Kim Giang,Quận Thanh Xuân, Hà nội
Điện thoại: 04 62812276
Fax: 04.62812272
Công ty cổ phần viễn thông GTI là một trong 5 công ty thành viên của công ty
cổ phần truyền thông VMG Việt Nam được thành lập vào tháng 9 năm 2003,cùng với:
- Công ty cổ phần Vietnamnet Cộng (VNN Plus) được thành lập vào tháng
Trang 12thêm nhân viên để đảm nhiệm công việc, đến năm 2011 tổng số nhân viên củacông ty đã lên đến 90 người Từ chỗ chưa có cơ cấu tổ chức rõ ràng đến naycông ty đã có đầy đủ các phòng ban như phòng kinh doanh, phòng tài chính – kếtoán, phòng kỹ thuật, phòng XNK, phòng TC – LĐ – TL, phòng kế hoạch, vănphòng công ty.
Như vậy, sau 7 năm thành lập cùng với sự phát triển của nền kinh tế công
ty cổ phần viễn thông GTI đã tạo dựng được cơ sở vững chắc, mở rộng quy môkinh doanh Đây cũng chính là nền tảng giúp cho công ty ngày càng phát triển,phục vụ tốt nhu cầu của khách hàng
1.1.2 Bộ máy tổ chức và chức năng nhiệm vụ của các chức danh và phòng
ban của công ty cổ phần viễn thông GTI
Trang 13Hình 1.1: Sơ đồ bộ máy tổ chứ của công ty năm 2011
( Nguồn: công ty cổ phần viễn thông GTI)
Chức năng, nhiệm vụ của các chức danh và phòng ban của công ty cổ phần viễn thông GTI
- Tổng giám đốc là người điều hành cao nhất trong công ty, chịu trách nhiệm
trước nhà nước và pháp luật về sự phát triển của công ty Tổng giám đốc cónhiệm vụ tổ chức chỉ đạo xây dựng, điều hành bộ máy quản lý và mọi hoạt độngcủa công ty, đề ra nhiệm vụ cho các phòng ban, thanh tra pháp chế
- Phó TGĐ là người tham mưu và chịu trách nhiệm trước TGĐ những nhiệm vụ
được phân công và ủy quyền
+ Phó TGĐ phụ trách tài chính
+ Phó TGĐ phụ trách kinh doanh
- Các phòng nghiệp vụ:
+ Phòng tài chính – kế toán: phụ trách mọi vấn đề tài chính của công ty, có
nhiệm vụ lập kế hoạch, tổng hợp ghi chép và phản ánh kịp thời đầy đủ mọi hoạtđộng sản xuất của công ty
+ Phòng xuất nhập khẩu: chủ động tìm kiếm bạn hàng, nguồn hàng và trực tiếp
kí kết hợp đồng, các đơn đặt hàng với các đối tác có nhu cầu, hoàn thành các thủtục giấy tờ xuất nhập khẩu để thực hiện đơn hàng
Phòng
TC –
LĐ TL
-Phòng XNK
Phòng tài chính
kế toán
Phòng kế hoạch
Văn phòng công ty
Phó TGĐ kinh doanh
Phó TGĐ tài chính
Trang 14+ Phòng kế hoạch tham mưu và chịu trách nhiệm trước TGĐ về các kế hoạch
sản xuất, đầu tư của công ty, thiết lập và mở rộng đối tác trong nước, phụ tráchthị trường trong nước… và báo cáo với Ban giám đốc
+ Phòng tổ chức – lao động – tiền lương có chức năng tham mưu và chịu trách
nhiệm trước TGĐ các vấn đề liên quan đến tổ chức lao đông, lao động và tiềnlương, đồng thời có trách nhiệm báo cáo với Ban giám đốc
+ Phòng kỹ thuật: chụi trách nhiệm về xác định chất lượng thiết bị.
+ Phòng kinh doanh: có nhiệm vụ lập kế hoạch kinh doanh, các chỉ tiêu cho Phó
giám đốc tham khảo trình lên giám đốc Đồng thời phụ trách việc kinh doanhcủa công ty và báo cáo lên phó giám đốc
+ Văn phòng công ty có chức năng tham mưu và chịu trách nhiệm trước TGĐ về
công tác hành chính của công ty gồm việc quản lý và theo dõi, sửa chữa nhàxưởng, kho tang, trang thiết bị văn phòng…, bảo quản con dấu, tài liệu cũng nhưđón tiếp khách, tiếp nhận và xử lý các khiếu nại bên ngoài liên quan đến môitrường…và báo cáo với ban giám đốc
1.2 THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ RỦI RO TRONG KINH DOANH NHẬP KHẨU THIẾT BỊ ĐỊNH VỊ CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN VIỄN THÔNG GTI GIAI ĐOẠN 2007 – 2011
1.2.1 Sơ lược về nhập khẩu thiết bị định vị của công ty cổ phần viễn thông GTI giai đoạn 2007 – 2011
- Kết quả hoạt động kinh doanh nhập khẩu thiết bị định vị của công ty cổ phần viễn thông GTI giai đoạn 2007 – 2011
Từ nhiều năm nay thiết bị định vị GPS được sử dụng rộng rãi ở nhiều lĩnhvực khác nhau như hàng hải, hàng không, đường bộ, đường sắt… Một số mẫu ô
tô có bán trên thị trường trong nước cũng lắp đặt GPS sẵn cho xe và nhiều chủ
xe cũng đã chọn GPS cho chiếc xe của mình
Trên thế giới, thiết bị định vị GPS đã được ứng dụng khá rộng rãi trongnhiều lĩnh vực, đặc biệt đối với ngành giao thông vận tải Đây là một dịch vụmang lại giá trị gia tăng cao dựa trên công nghệ viễn thông - thông tin, nền tảng
hệ thống thông tin địa lý Sử dụng thiết bị này giúp giám sát, quản lý phươngtiện và người lái xe nhằm tăng hiệu quả kinh doanh, vận tải an toàn cũng nhưtiết kiệm được nhiều chi phí không đáng có, tối ưu hóa hoạt động của các doanhnghiệp
Dưới góc độ xã hội, thiết bị GPS giúp hạn chế tai nạn, nâng cao ý thức tựgiác của lái xe khi tham gia giao thông Cơ chế hoạt động của thiết bị GPS ứngdụng cho phương tiện giao thông theo nghị định 91 được gọi là “Thiết bị giámsát hành trình” định vị bằng vệ tinh và truyền tải các dữ liệu thu thập được trênquãng đường di chuyển về phần mềm quản lý, chúng có camera ghi lại các hìnhảnh trên đường, các cổng kết nối ghi lại các thông số hoạt động của xe Nếu lái
Trang 15xe gây tai nạn trên đường, cảnh sát giao thông chỉ cần xem lại thông tin trongthiết bị này cũng đủ biết là lái xe có lỗi hay không và lỗi đó như thế nào.
Ước tính cả nước có hơn 30.000 xe vận tải thuộc diện bắt buộc phải lắpđặt Với quy định này của Nhà nước, thị trường kinh doanh thiết bị GPS thờigian tới được dự báo sẽ trở nên sôi động Tuy nhiên, nguồn cung cấp sản phẩmthiết bị định vị GPS ở nước ta còn ít, chưa thể ngay một lúc đáp ứng được hếtcho số lượng xe vận tải, bên cạnh đó hầu hết các cá nhân kinh doanh vận tải đơn
lẻ chưa biết và chưa nhận thức được quy định mới này của Nhà nước
Bảng 1.1: Hoạt động nhập khẩu thiết bị định vị của công ty cổ phần viễn thông GTI giai đoạn 2007 - 2011
(Nguồn: Báo cáo nhập khẩu của công ty CP viễn thông GTI)
Năm 2007, tổng kim ngạch nhập khẩu của công ty đạt 76368 USD Batháng cuối năm 2007, xảy ra cuộc khủng hoảng tài chính bắt nguồn từ nước Mỹ,làm ảnh hưởng đến tài chính của các nước khác, nhưng tổng kim ngạch nhậpkhẩu của công ty vẫn đạt 76,36% so với kế hoạch, do những tháng đầu năm đạtkim ngạch cao
Trang 16Năm 2008, cuộc khủng hoảng tài chính ngày càng trầm trọng, khôngnhững làm lung lay nhiều nền kinh tế các nước trên thế giới, Việt Nam cũng bịảnh hưởng rất lớn, một số doanh nghiệp tham gia kinh doanh xuất nhập khẩucủa Việt Nam rơi vào tình trạng tồi tệ Do đó, GTI chỉ đưa ra mức kế hoạchnhập khẩu là 80 000 USD nhưng chỉ đạt 51326 USD, giảm 16% so với năm
2007 Năm 2009, tổng kim ngạch nhập khẩu đã tăng 26674 USD so với năm2008
- Hoạt động nhập khẩu từ các nước của công ty cổ phần viễn thông GTI giai đoạn 2007 – 2011
Bảng 1.2: Hoạt động nhập khẩu từ các nước của công ty cổ phần viễn thông GTI giai đoạn 2007 - 2011
Đơn vị: USD
Nước
Trị giá hàng nhập khẩu Năm
2007
Năm 2008
Năm 2009
Năm 2010
Năm 2011
(Nguồn: Báo cáo nhập khẩu của công ty cổ phần viễn thông GTI)
Công ty cổ phần viễn thông GTI chủ yếu nhập khẩu từ các nước ( nhưbảng 1.2), trong đó nhập khẩu nhiều nhất là từ Trung Quốc, Singapore
- Hoạt động nhập khẩu theo nhóm hàng của công ty cổ phần viễn thông GTI giai đoạn 2007 – 2011
GTI là một trong những công ty hàng đầu về kinh doanh dịch vụ quản lýphương tiện GPS, để đáp ứng nhu cầu trong nước công ty đã thực hiện nhậpkhẩu những sản phẩm thiết bị định vị GPS
Bảng 1.2: Hoạt động nhập khẩu theo loại hàng của công ty cổ phần viễn thông GTI giai đoạn 2007 - 2011
Trang 17Đơn vị: USD
2007
Năm 2008
Năm 2009
Năm 2010
Năm 2011
(Nguồn: Báo cáo nhập khẩu của công ty cổ phần viễn thông GTI)
Từ bảng 1.3 ta thấy năm 2011 giá trị nhập khẩu loại thiết bị NVT800i là
190080 USD, tăng 82776 USD với năm 2010 và đạt giá trị nhập khẩu caonhất trong năm năm qua vì theo quy định tại Nghị định 91/2009/NĐ-CP, từngày 1/7/2011 các xe vận chuyển hàng hóa và hành khách phải buộc phải lắp đặt
thiết bị định vị Do đó năm 2011 để phục vụ cho nhu cầu sản phẩm trong
nước công ty đã nhập khẩu với số lượng gấp đôi năm trước
1.2.2 Thực trạng quản trị rủi ro trong nhập khẩu thiết bị định vị của công
ty cổ phần viễn thông GTI giai đoạn 2007 – 2011
1.2.2.1 Nhận biết rủi ro có thể xảy ra trong nhập khẩu hàng hóa
Đơn vị: USD
Trang 18Hình 1.2: Thiệt hại kinh tế khi rủi ro xảy ra của công ty CP viễn thông GTI giai đoạn 2007 - 2011
( Nguồn: phòng tài chính – kế toán công ty CP viễn thông GTI)
Năm 2007, những rủi ro xảy ra đã gây ra mức độ thiệt hại lớn nhất chocông ty GTI là 15407.28 do công ty chưa nhận thức được tầm quan trọng củahoạt động quản trị rủi ro trong kinh doanh nhập khẩu thiết bị của mình Mức độthiệt hại thấp nhất được xác định là vào năm 2008 là 9238.68 Nguyên nhân củaviệc giảm thiệt hại khi rủi ro xảy ra một phần là do hoạt động quản trị rủi rotrong kinh doanh của công ty đã được chú trọng nhưng chủ yếu là do khủnghoản kinh tế toàn cầu Do khủng hoảng kinh tế, năm 2008 giá trị hàng nhập khẩucủa công ty giảm 30.04% kéo theo sự sụt giảm mức độ thiệt hại do rủi ro xảy ra
Từ năm 2008 đến năm 2011, mức độ thiệt hại do rủi ro gây ra tăng lên theochiều tăng của trị giá hàng nhập khẩu của công ty
Mặc dù mới hoạt động kinh doanh thương mại được 7 năm, nhưng cáccán bộ phòng xuất nhập khẩu liên quan đến quản trị rủi ro của công ty cổ phầnviễn thông GTI đã có những đúc kết để xây dựng được bảng danh mục rủi ro
Để xây dựng được bảng danh mục các cán bộ của công ty đã tiến hành nhậndạng các loại rủi ro có thể xảy ra trong nhập khẩu bằng cách nghiên cứu nguồnrủi ro từ hoạt động nhập khẩu và đối tượng gặp phải rủi ro trong hoạt động nhập
Trang 19khẩu của mình Từ đó lập ra bảng danh mục các rủi ro trong kinh doanh nhậpkhẩu để giảm thiểu và tránh xảy ra những thiệt hại về kinh tế cho công ty.
Đơn vị: %
Hình 1.3:Tỷ lệ thiệt hại khi rủi ro xảy ra so với trị giá hàng NK của công ty
CP viễn thông GTI giai đoạn 2007 - 2011
( Nguồn: công ty CP viễn thông GTI)
Xác định nguồn rủi ro từ hoạt động kinh doanh nhập khẩu
Việc nghiên cứu và xác định nguồn rủi ro trong nhập khẩu của công ty cổphần viễn thông GTI đã được cán bộ GTI quan tâm và rút ra một số nguồn rủi rochính Từ đó có thể phòng ngừa và dự đoán tương đối các loại rủi ro sẽ xảy ra,qua đó giảm được chi phí cho GTI Các rủi ro trong kinh doanh nhập khẩu thiết
bị định vị của công ty cổ phần viễn thông GTI chủ yếu xuất phát từ phía nhàxuất khẩu, từ phía nhà chuyên chở, từ môi trường bên ngoài và từ chính nhànhập khẩu GTI
Trang 20Bảng 1.3: Bảng thống kê thiệt hại của các loại rủi ro tại công ty CP viễn thông GTI giai đoạn 2007 - 2011
Đơn vị: USD
TT Chỉ tiêu Năm 2007 Năm 2008 Năm 2009 Năm 2010 Năm 2011
1 RR xuất phát từ phía nhà xuất khẩu 6420 3464.5 4875 2740.76 4844.672
RR xuất phát từ
phía nhà nhập khẩu
GTI
3851.82 2309.67 1625.3 2740.76 4844.673
RR xuất phát từ
phía nhà chuyên
chở HH
535.46 3464.51 3249.7 5481.52 4844.664
(Nguồn: Báo cáo cuối năm phòng XNK – công ty CP viễn thông GTI)
- Rủi ro xuất phát từ phía nhà xuất khẩu
Chuẩn bị hàng hóa không đúng theo yêu cầu của hợp đồng
Môi trường kinh doanh quốc tế chứa đựng nhiều rủi ro Những rủi ro màdoanh nghiệp GTI gặp phải xuất phát từ phía nhà xuất khẩu có thể do sự cố ýhoặc sự nhầm lẫn của nhân viên công ty xuất khẩu
Tình huống 1.1: Tình huống về rủi ro khi khách hàng cung cấp hàng hóa
không đúng theo yêu cầu của hợp đồng
Năm 2009, GTI nhập khẩu một lô hàng NVT800e của Trung Quốc để cung cấp cho phía công ty vận tải Trường An trong tháng sau Công ty đã kí kết hợp đồng với phía đối tác Trung Quốc nhập khẩu 80 thiết bị NVT800e vào ngày
15 tháng 3 Tuy nhiên vào ngày đó mặt hàng mà công ty nhận được là 80 thiết
bị NVT800i
Trang 21Rủi ro trên mà công ty gặp phải là do sự nhầm lẫn của phía nhà nhậpkhẩu GTI đã yêu cầu nhà nhập khẩu đổi lại hàng hóa và mọi chi phí phát sinh sẽ
do nhà nhập khẩu Trung Quốc phải chịu trách nhiệm Tuy nhiên, công ty đãchậm trễ trong việc cung cấp thiết bị cho phía khách hàng là công ty vận tảiTrường An và phải bồi thường hợp đồng, đồng thời uy tín của GTI cũng bị ảnhhưởng Mặc dù rủi ro xảy ra không phải là do sự cố ý của nhà xuất khẩu nhưngcũng gây ra những thiệt hại không nhỏ cho GTI Để tránh những rủi ro như trênxảy ra đội ngũ cán bộ phòng XNK GTI đã thay đổi cách thức làm việc, thườngxuyên có sự trao đổi, cập nhật thông tin với các đối tác là các nhà xuất khẩu củacác nước để đảm bảo hai bên thực hiện đúng hợp đồng tránh xảy ra những saisót đáng tiếc
Khi nhà xuất khẩu cố ý giao hàng hóa không phù hợp với hợp đồng,nhưng lại xuất trình bộ chứng từ hoàn hảo với các điều khoản đã kí kết của hợpđồng thương mại hoặc nhà xuất khẩu lập bộ chứng từ khống giả mạo Ngânhàng theo bộ chứng từ buộc phải thanh toán cho người hưởng lợi, khi đó nhànhập khẩu gánh chịu mọi rủi ro
Trong thời gian qua, những tình huống rủi ro do bị lừa đảo như trên làhiếm gặp đối với GTI Những rủi ro như trên là rất đáng tiếc và GTI cần phải cónhững biện pháp để tránh những rủi ro đáng tiếc này thông qua việc tìm hiểubạn hàng kỹ lưỡng, tham khảo ý kiến của ngân hàng về quá trình kinh doanh củađối tác, yêu cầu phải đưa ra các công cụ đảm bảo an ninh trong thanh toán củangân hàng, yêu cầu cả hai bên kí quỹ tại ngân hàng để đảm bảo thực hiện hợpđồng… Đồng thời trong quá trình thực hiện giao dịch công ty cần phải có nhữngbiện pháp kiểm tra thông tin qua hãng vận tải xem hàng hóa thực sự đã đượcgiao lên phương tiện vận tải hay không, nếu phát hiện dấu hiệu lừa đảo thì phảinhanh chóng liên hệ với ngân hàng để đưa ra những biện pháp ngăn chặn kịpthời
Tình huống 1.2: Tình huống về rủi ro trong thanh toán băng L/C do đối tác
không cung cấp hàng hóa
GTI nhập khẩu một lô hàng NVT800i của Singapore để cung cấp cho phía công
ty vận tải Trung Thành trong tháng sau Do đang trong lúc cần thiết bị gấp nên GTI đã nhanh chóng thoả thuận hợp đồng nhập khẩu với hãng của Singagore Hai bên đã thoả thuận thanh toán theo L/C, vì vội vàng nên GTI chưa đề cập kỹ các nội dung cụ thể của L/C mà nhanh chóng chuyển tiền cho hãng Singapore theo L/C thông qua một ngân hàng do GTI chỉ định Tiền đã được chuyển cho
Trang 22hãng của bên Singapore nhưng hàng vẫn chưa nhận được Tìm hiểu kỹ lại thì GTI mới vỡ lẽ ra rằng hàng của Singapore đó chỉ là một công ty ảo trên mạng, không có thật.
Thanh toán bằng L/C luôn là phương thức thanh toán quan trọng và phổbiến nhấp giữa các đối tác kinh doanh quốc tê bởi hình thức L/C tạo ra sự an tâm
và thuận lợi tối đa cho các công ty Do đó, GTI cần chuẩn bị cho mình nhữngkiến thức về L/C đồng thời lường trước được những rủi ro trong thanh toán L/C
Không cung cấp hàng hóa theo đúng quy định của L/C mặc dù nhà nhậpkhẩu đã mở L/C đã thực hiện kí quỹ ở ngân hàng
Trong quá trình hoạt động kinh doanh nhập khẩu thiết bị định vị công ty
cổ phần viễn thông GTI đã gặp phải loại rủi ro trên đó là khi phía nhà xuất khẩuHàn Quốc cung cấp hàng hóa không đúng thời gian
Tình huống 1.3: Tình huống rủi ro nhà xuất khẩu chậm cung cấp hàng hóa
Năm 2007, Công ty CP viễn thông GTI kí kết hợp đồng nhập khẩu 120 thiết bị định vị NVT800 của công ty sản xuất thiết bị định vị Hàn Quốc với thời gian giao hàng ghi trên L/C là ngày 21 tháng 4 Tuy nhiên đến ngày 26 tháng 4 công
ty mới nhận được hàng Lô hàng này được dùng để cung cấp cho một công ty bên Việt Nam Hợp đồng được kí kết giao hàng vào ngày 25 tháng 4
Rủi ro xảy ra hoàn toàn là do nhà xuất khẩu gây ra tuy nhiên do điềukhoản hợp đồng không quy định rõ mức độ bồi thường nếu vi phạm hợp đồngnên GTI vẫn phải chịu thiệt hại Sự chậm trễ giao hàng ảnh hưởng đến thời gianthực hiện hợp đồng với khách hàng nội địa và còn kéo theo những chi phí phátsinh khác Rủi ro trên xảy ra, ngay sau đó các cán bộ GTI đã đưa ra những biệnpháp để giảm thiểu, tránh những rủi ro như trên và những rủi ro liên quan thôngqua việc nghiên cứu, tìm hiểu kĩ bạn hàng, lịch sử kinh doanh của họ, quy định
rõ ràng điều khoản phạt trong hợp đồng ngoại thương nếu không thực hiện đúnghợp đồng
- Những rủi ro xuất phát từ phía công ty GTI
Năng lực về đàm phán, ký kết hợp đồng yếu, thiếu tình chủ động
Thực tế hiện nay là các doanh nghiệp xuất nhập khẩu của Việt Nam đềukhông tạo được thế chủ động trong đàm phán, năng lực về đàm phán, kí kết hợpđồng yếu Nguyên nhân là do trình độ, kỹ thuật chuyên môn nghiệp vụ hạn chế.Nhiều khi bản thân các cán bộ tham gia đàm phán chưa thực sự nắm vững trình
Trang 23tự, quy trình giao dịch đối với khách hàng, mặt hàng đang tham gia đàm phán vàphụ thuộc vào bản mẫu do đối tác nước ngoài đưa ra.
Trong quá trình lập hợp đồng, đàm phán hợp đồng GTI nhiều khi chỉ quantâm đến yếu tố giá cả và thời gian giao hàng mà bỏ qua các quy định khác vềchứng từ, điều kiện thanh toán Bên cạnh đó trước khi đàm phán công ty cũngkhông có sự tìm hiểu về đối tác và tập quán kinh doanh của nước đối tác Trongquá trình đàm phán công ty không đưa ra được những phương án dự phòng vàkhả năng quyết định tình huống chậm Nguyên nhân một phần là do việc phânquyền, giao quyền chủ động của công ty còn hạn chế Nhiều cán bộ đàm phánkhông dám chủ động đưa ra phương án quyết định ngay tại bàn đàm phán nênđôi khi mất đi cơ hội kinh doanh Đây là sự yếu kém không chỉ ở GTI mà là ởhầu hết các doanh nghiệp Việt Nam hiện nay cần phải khắc phục
Hạn chế về năng lực quản trị doanh nghiệp
Hạn chế về năng lực quản trị doanh nghiệp là một trong nhưng điểm yếulớn nhất của GTI và là nguồn gốc xuất hiện những rủi ro Hạn chế này thể hiển ởnhững điểm sau:
Chưa có chế độ ưu đãi nhân tài hợp lý, chưa có một chiến lược quản trịnhân lực phù hợp, do đó chưa thu hút được nguồn nhân lực giỏi chuyênmôn về với doanh nghiệp
Công ty đã có sự quan tâm đến hoạt động quản trị doanh nghiệp, tuynhiên hoạt động này mới đang ở giai đoạn đầu và chưa mang lại nhữngkết quả mong muốn
Kênh thông tin trong công ty còn chưa được thông suốt Nhân viên chưanắm vững được những định hướng, hướng đi của doanh nghiệp cũng nhưnhững yêu cầu của doanh nghiệp đặt ra cho mình nên chưa có phươnghướng tự phát triển mình và góp phần phát triển công ty
- Rủi ro từ phía nhà chuyên chở hàng hóa
Việc chuyên chở hàng hoá có thể thực hiện bằng các phương tiện đườngbiển, đường hàng không, đường bộ, đường sắt hay kết hợp các phương tiện vậnchuyển trên Đối với hoạt động nhập khẩu tại GTI thì phần lớn rủi ro xảy ra khi
sử dụng phương thức vận chuyển bằng đường biển
Vận chuyển hàng hoá xuất nhập khẩu bằng đường biển là một phươngthức vận chuyển được áp dụng rộng rãi và chiếm tới hơn 80% khối lượng vậnchuyển quốc tế Chuyên chở hàng hoá bằng đường biển luôn đối mặt với các rủi
ro bất ngờ và gây ra tổn thất cho các chủ hàng, chủ tàu, hãng bảo hiểm Cácnguyên nhân gây ra rủi ro, tổn thất bằng đường biển chủ yếu là do: mắc cạn,
Trang 24đâm phải đá ngầm; sơ suất của các thành viên trên tàu; đâm va; máy móc động
cơ bị hỏng; bị cháy và nổ; mưa bão; tàu đi vào vùng biển đóng băng…
Bảng 1.4: Bảng tổng kết những hợp đồng rủi ro tai nạn, sự cố trên biển theo nguyên nhân tại công ty CP viễn thông GTI giai đoạn 2007 - 2011
( Nguồn:báo cáo cuối năm phòng XNK – công ty CP viễn thông GTI)
Tình huống 1.4: Tình huống về rủi ro do chuyên chở hàng hóa bằng đường
biển
GTI nhập một lô hàng NVT800 từ hãng Yuhan – Hàn Quốc Theo L/C, hàng sẽ được giao trong vòng một tháng để kịp cho hợp đồng cung cấp thiết bị cho công ty trong nước Nhưng trong quá trình chuyên chở tàu đã bị hỏng do va chạm với một tàu khác và tàu phải quay về cảng để sửa chữa Sau 2 tháng GTI mới nhận được hàng, đến thời điểm đó thì công ty đã vi phạm và phải bồi thường cho phía công ty mua thiết bị ở Việt Nam vì không thực hiện hợp đồng Rủi ro trong chuyên chở đã ảnh hưởng đến kinh doanh của GTI.
Trang 25Đây là rủi ro mà GTI không thể tránh được Vận chuyển là một hoạt độngkhông thể thiếu trong kinh doanh nhập khẩu Những rủi ro trong quá trình vậnchuyển ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanhnghiệp Do đó các nhà quả lý của GTI cần phải nghiên cứu về nguyên nhân, bảnchất của rủi ro, tổn thất trong quá trình chuyên chở hàng hóa nhằm đưa ra biệnpháp hạn chế rủi ro, tổn thất trong kinh doanh nhập khẩu hàng hóa của mình.
- Các rủi ro xuất phát từ môi trường bên ngoài
Sự biến động của môi trường tự nhiên, kinh tế, pháp lý và thị trường tài chính làcác nguyên nhân gây ra rủi ro cho hoạt động nhập khẩu của GTI Hoạt độngnhập khẩu sẽ bị ảnh hưởng lớn bởi các thảm họa tự nhiên như động đất, núi lửa,bão, lũ lụt… Các quy định của pháp luật đối với hoạt động kinh doanh nhậpkhẩu có thể gây ra các tranh chấp, do đó mà rủi ro là không thể tránh khỏi Bêncạnh đó, sự biến động của thị trường tài chính có thể gây ra các rủi ro về lãi suất,rủi ro về tỷ giá… gây rủi ro cho GTI trong khâu thanh toán
Nghiên cứu đối tượng rủi ro trong nhập khẩu
Trong giai đoạn 2007 – 2011, đối tượng rủi ro của công ty GTI là tiền và
cơ hội kinh doanh đem lại lợi nhuận cao Tất cả những rủi ro mà GTI gặp phảiđều gây thiệt hại về tiền bạc, làm tăng chi phí kinh doanh, làm giảm đáng kể lợinhuận của doanh nghiệp Đồng thời có một số rủi ro xảy ra làm GTI làm mất cơhội tham gia những hợp đồng đem lại khả năng sinh lời cao
Tuy nhiên, việc nghiên cứu đối tượng gặp rủi ro của các cán bộ GTI chưathực sự kỹ lưỡng và đạt kết quả tốt, có trường hợp chỉ dự đoán là gặp rủi ro vớimột khoản chi phí tiền bạc nhỏ nhưng cuối cùng là mất cơ hội tham gia hợpđồng mang lại lợi nhuận cao cho công ty
Lập bảng danh mục rủi ro
Thực chất trong thời gian qua các càn bộ GTI chưa đưa ra được bảng danh mụcrủi ro đã xác định nguyên nhân và các biện pháp hạn chế những rủi ro đó màmới chỉ là bảng tổng hợp số hợp đồng gặp phải rủi ro trong nhập khẩu
Bảng 1.5: Bảng tổng kết số hợp đồng rủi ro của GTI giai đoạn 2007 - 2011
Đơn vị: hợp đồng
2007
Năm 2008
Năm 2009
Năm 2010
Năm 2011
Tổng
HĐ gặp rủi ro
