Tài liệu tập huấn Giảm hại và tiếp cận cộng đồng dành cho giảng viên

Hobc bBn có thW phân chia thành nhOng nhóm nha hIn, v?i nhOng ng>Hi khác nhau 7óng các vai diTn trong m^i nhóm.. Bài t5p này là m6t bài t5p ti4p sPc nhanh cho phép mSi ng>Hi di chuyWn xu

Trang 2

Tài li!u dành cho gi"ng viên

M!C L!C

GI!I THI"U 1

S# D$NG CU%N TÀI LI"U NÀY NH& TH' NÀO? 2

GI!I THI"U CHUNG V( KHÓA T)P HU*N 4

T+NG QUAN V( D, ÁN 6

VAI TRÒ VÀ TRÁCH NHI"M C-A GI.NG VIÊN TUY'N T/NH 9

CÁC PH&0NG PHÁP T)P HU*N 10

BÀI 1: NHÂN VIÊN TI'P C)N C1NG 23NG 21

1.1 Nhân viên ti4p c5n c6ng 78ng là ai? 21

1.2 Trách nhi9m và quy:n l;i c<a NVTCC2 22

Tài li9u tham kh=o 1.2.a - Mô t= công vi9c c<a NVTCC2 24

Tài li9u tham kh=o 1.2.b - H>?ng d@n thAc hi9n hoBt 76ng c<a NVTCC2 26

Tài li9u tham kh=o 1.2.c – M@u cam k4t thAc hi9n công vi9c 27

BÀI 2: KI'N THCC V( MA TÚY VÀ NG&DI S# D$NG MA TÚY 29

2.1 Ma tuE và sF dGng ma tuE 29

2.2 Ng>Hi nghi9n ma túy và lE do nghi9n ma túy 37

2.3 Các bi9n pháp gi=m hBi cho ng>Hi tiêm chích ma túy 39

Tài li9u tham kh=o 2.3.1 SF dGng bIm kim tiêm 7úng cách 42

Tài li9u tham kh=o 2.3.2 Làm sBch bIm kim tiêm theo ph>Ing pháp 2x2x2 46

2.4 CJp 76 gi=m nguy cI trong tiêm chích ma túy 47

BÀI 3: KI'N THCC C0 B.N V( TÌNH D$C AN TOÀN 49

3.1 Các b9nh lây truy:n qua 7>Hng tình dGc 49

Tài li9u tham kh=o 3.1 Các b9nh lây truy:n qua 7>Hng tình dGc 53

3.2 H>?ng d@n sF dGng bao cao su trên mô hình 55

3.3 Th>Ing thuy4t tình dGc an toàn và kK nLng th>Ing thuy4t 55

3.4 CJp 76 gi=m nguy cI trong quan h9 tình dGc 61

3.5 KK nLng sF dGng tài li9u truy:n thông 63

BÀI 4: TI'P C)N C1NG 23NG 67

4.1 Quy trình ti4p c5n và kK nLng ti4p c5n c6ng 78ng 67

4.2 VM b=n 78 phGc vG cho mGc tiêu ti4p c5n c6ng 78ng 76

Trang 3

4.3 Quan sát, ghi chép, bí m5t và an toàn trong ti4p c5n 77

4.4 M6t sN ví dG v: ti4p c5n c6ng 78ng: nhOng thách thPc khi làm vi9c v?i nhóm 7Ni t>;ng nguy cI 82

BÀI 5: DQCH V$ T& V*N XÉT NGHI"M T, NGUY"N 87

5.1 DRch vG t> vJn xét nghi9m tA nguy9n 87

Tài li9u phát tay 5.1.a Quy trình t> vJn, xét nghi9m HIV tA nguy9n 90

Tài li9u phát tay 5.1.b Các rào c=n 7Ni v?i vi9c ti4p c5n dRch vG TVXNTN 91

5.2 TBi sao nên chSn dRch vG TVXNTN c<a DA án? 91

5.3 Gi?i thi9u khách hàng 74n dRch vG TVXNTN 93

BÀI THAM KH.O……… 94

Trang 4

Trang 5

Tài li!u dành cho gi"ng viên 1

• Cung cJp thông tin và giáo dGc nhOng ng>Hi có nguy cI cao v: HIV/AIDS, các bi9n pháp

dA phòng lây truy:n HIV, t[m quan trSng và l;i ích c<a xét nghi9m HIV

• Truy:n thông/trao 7\i v?i nhOng ng>Hi có nguy cI cao v: nhOng ch< 7: nhBy c=m nh> HIV/AIDS, hành vi tình dGc, b9nh lây truy:n qua 7>Hng tình dGc và sF dGng ma tuE

• Cung cJp cho các nhOng ng>Hi có nguy cI cao thông tin v: tính s]n có c<a các dRch vG t> vJn

và xét nghi9m HIV tA nguy9n (TVXNTN) và h^ tr; hS trong vi9c ti4p c5n các dRch vG này

• Thúc 7_y và h^ tr; nhOng ng>Hi có nguy cI cao tìm ki4m các dRch vG TVXNTN

• Thúc 7_y và h^ tr; nhOng ng>Hi có nguy cI cao hành 76ng 7W ngLn ng`a các vJn 7: liên quan 74n b9nh lây truy:n qua 7>Hng tình dGc, HIV/AIDS

• Là m6t thành viên c<a nhóm nhân viên ti4p c5n c6ng 78ng, tham gia vào quá trình l5p k4 hoBch, triWn khai và giám sát các hoBt 76ng ti4p c5n c6ng 78ng

• H>?ng d@n cho nhân viên ti4p c5n c6ng 78ng hiWu 7>;c và thAc hành 7>;c quy trình ti4p c5n 4 b>?c nhZm làm gi=m lây nhiTm HIV trong nhóm 7Ni t>;ng có hành vi nguy cI cao

• H>?ng d@n cho nhân viên ti4p c5n công 78ng hiWu 7>;c và thAc hành 7>;c các cJp 76 gi=m nguy cI trong sF dGng ma túy và trong quan h9 tình dGc nhZm gi=m lây nhiTm HIV

• Gi?i thi9u các 7iWm chính trong Lu5t phòng chNng HIV/AIDS và NghR 7Rnh 108/2007/N2-CP c<a Chính ph<

• Giúp nhân viên ti4p c5n c6ng 78ng thAc hành 7>;c kK nLng ghi chép bí m5t an toàn trong ti4p c5n c6ng 78ng và thAc hành vM b=n 78 7iWm nóng v: 7Ni t>;ng có hành vi nguy cI cao trên 7Ra bàn

Tài li9u này là m6t ch>Ing trình gi=ng dBy toàn di9n, cung cJp cho nhân viên ti4p c5n c6ng

78ng nhOng ki'n th(c, thái )* và k+ n,ng trong các lYnh vAc sau 7ây:

• NhOng ch< 7: v: sPc khae tình dGc nh> b9nh lây truy:n qua 7>Hng tình dGc, HIV/AIDS, thAc hành tình dGc an toàn

• ThAc hành hành vi sF dGng ma túy an toàn, ví dG nh> sF dGng bIm kim tiêm sBch và quy trình tiêm chích an toàn

• DA phòng lây truy:n HIV/AIDS, b9nh lây truy:n qua 7>Hng tình dGc

• T> vJn xét nghi9m tA nguy9n HIV

• Xây dAng sA tA tin và nhOng kK nLng 7W làm công vi9c c<a m6t nhân viên ti4p c5n c6ng 78ng nh> kK nLng giao ti4p, truy:n thông giáo dGc, kK nLng gi=i quy4t vJn 7:, tinh th[n làm vi9c theo nhóm

• NhOng thái 76 c[n thi4t 7W làm vi9c nh> m6t nhân viên ti4p c5n c6ng 78ng, nh5n thPc v: quan 7iWm, ni:m tin, áp dGng cách ti4p c5n không phán xét

• Vai trò và trách nhi9m c<a m6t nhân viên ti4p c5n c6ng 78ng

Trang 6

S- D!NG CU.N TÀI LI&U NÀY NH/ TH# NÀO?

Tài li9u này là m6t ch>Ing trình t5p huJn v: các ch< 7: HIV/AIDS, ma túy, tình dGc an toàn, TVXNTN, kK nLng truy:n thông và kK nLng ti4p c5n c6ng 78ng, 7bc bi9t là ti4p c5n nhOng ng>Hi có hành vi nguy cI cao Ch>Ing trình g8m 5 bài chính, 7>;c thi4t k4 7W thAc hi9n trong 5 ngày liên ti4p, nh>ng ccng có thW t\ chPc, sUp x4p lBi thP tA cho phù h;p v?i nhu c[u c<a m^i nhóm hSc viên

Tài li9u này có thW 7>;c sF dGng trong các khoá t5p huJn nâng cao cho nhân viên ti4p c5n c6ng 78ng hobc sF dGng 7W h^ tr; các hoBt 76ng truy:n thông trAc ti4p c<a nhóm ti4p c5n c6ng 78ng

C0u trúc c1a m2i ph3n trong t4ng bài

• M5c tiêu gi6ng d7y – Giúp cho hSc viên hiWu và làm 7>;c nhOng yêu c[u cG thW c<a m^i ph[n trong bài hSc

• M5c tiêu h8c t9p – NhOng gì hSc viên sM hSc 7>;c và làm 7>;c sau khi k4t thúc m^i ph[n

c<a bài hSc

• N*i dung chính – Tóm tUt nhOng nôdi dung chính m^i ph[n

• Ph:;ng pháp gi6ng d7y – NhOng ph>Ing pháp 7ào tBo sF dGng trong m^i ph[n

• V9t d5ng h2 tr< – NhOng ph>Ing ti9n h^ tr; gi=ng dBy trong m^i ph[n

• H:=ng d>n gi6ng d7y – Mô t= nhOng b>?c cG thW gi=ng viên c[n làm trong m^i ph[n

• Tài li?u phát tay – Tài li9u h^ tr; cho hoBt 76ng h>?ng d@n c<a gi=ng viên

Lên k' ho7ch cho ch:;ng trình t9p hu0n

Tr>?c khi bUt 7[u ch>Ing trình, 7i:u quan trSng là ph=i lên k4 hoBch tr>?c và 7=m b=o chu_n

bR kK l>eng 7W ti4n hành ch>Ing trình 2i:u này bao g8m nhOng công vi9c sau:

• Nghiên cPu tài li9u này và các hoBt 76ng 7W hiWu rõ và làm quen v?i n6i dung c<a ch>Ing trình t5p huJn

• Chu_n bR ch>Ing trình t5p huJn

• Chu_n bR cG thW nhOng gì c[n thi4t cho m^i bài hSc Ví dG, chu_n bR bài gi=ng, tài li9u t5p huJn và các trang thi4t bR, v5t dGng, vLn phòng ph_m…

• 2=m b=o phòng hSc phù h;p v?i nhu c[u c<a ch>Ing trình và c<a hSc viên – Phòng hSc nên ti9n l;i, tho=i mái và có 7< ch^ cho hSc viên di chuyWn, tham gia vào các hoBt 76ng hSc t5p

• Chu_n bR tr>?c cho m^i bài hSc, nUm vOng v?i c= n6i dung và hoBt 76ng c<a m^i bài hSc

2Sc tr>?c ph>Ing pháp và h>?ng d@n gi=ng dBy v: ch< 7: c<a bài gi=ng tr>?c khi bUt 7[u

m^i bài 7W s]n sàng ti4n hành các hoBt 76ng và tr= lHi các câu hai

• NUm rõ mGc tiêu gi=ng dBy và mGc tiêu hSc t5p c<a m^i ph[n

• KiWm soát thHi gian cho m^i hoBt 76ng 7W có thW thAc hi9n bài gi=ng theo k4 hoBch

Nh!ng l"u # trong quá trình lên k$ ho%ch t&p hu'n

Nhân viên ti4p c5n c6ng 78ng c<a nhóm nguy cI cao (ng>Hi tiêm chính ma túy và nhân viên làm vi9c tBi các cI sV gi=i trí, dRch vG, d>?i 7ây gSi chung là nhân viên dRch vG) có thW có trình

Trang 7

76 vLn hóa và nLng lAc hBn ch4, khó t5p trung trong m6t thHi gian dài Do v5y, c[n 7i:u chXnh các hoBt 76ng trong cuNn tài li9u này cho phù h;p v?i nhu c[u và 7bc 7iWm c<a nhóm nhân viên ti4p c5n c6ng 78ng tBi t`ng 7Ra ph>Ing Ví dG: có thW chia nha ch>Ing trình (chX t5p huJn trong

f ngày x 2 tu[n); hobc trong khóa t5p huJn cho nhân viên ti4p c5n c6ng 78ng 7[u tiên chX lAa

chSn m6t sN ch< 7:, sau 7ó là các hoBt 76ng t5p huJn trong các bu\i ti4p sau

• GiJy hobc bìa màu

• 2: c>Ing ch>Ing trình (dành cho hSc viên)

• Tài li9u tham kh=o cho hSc viên

• Phi4u trUc nghi9m tr>?c/sau khoá hSc

• Ph[n th>Vng nha cho các câu 7N – nh>: bút, vV, kgo…

• Phi4u 7ánh giá khóa t5p huJn

Trang 8

GI% I THI& U CHUNG V@ KHÓ A TA P HUB N

M(c tiêu gi)ng d%y: HSc viên hiWu 7>;c mGc 7ích, E nghYa, n6i quy và các hoBt 76ng c<a khoá

t5p huJn; gi=ng viên và các hSc viên làm quen v?i nhau

M(c tiêu h*c t&p: Sau ph[n này, hSc viên có thW:

• Làm quen v?i gi=ng viên và các hSc viên khác

• HiWu 7>;c mGc 7ích c<a khoá t5p huJn

• HiWu 7>;c ch>Ing trình t5p huJn (thHi gian, thHi l>;ng, vv)

• NUm 7>;c n6i quy l?p hSc

• Chia nhóm làm vi9c

N+i dung chính: Khoá t5p huJn sM giúp cho vi9c thAc hi9n ch>Ing trình ti4p c5n c6ng 78ng có

hi9u qu= tBi 7Ra ph>Ing

Ph",ng pháp gi)ng d%y: Th=o lu5n

V&t d(ng h- tr.: B=ng giJy l5t, bút dB, b=ng chi4u

H"/ng d0n gi)ng d%y:

• Gi=ng viên có thW bUt 7[u bZng cách yêu c[u hSc viên gi?i thi9u tên, tu\i, tình trBng hôn nhân và mong 7;i c<a hS 7Ni v?i l?p t5p huJn Trong khi hSc viên nói ra nhOng mong 7;i c<a hS, gi=ng viên hãy vi4t lên b=ng giJy l5t, sau 7ó nói v?i hSc viên mGc 7ích c<a khóa

t5p huJn là: H#c viên có ki$n th%c và k& n'ng c( b"n trong công vi!c ti$p c)n c*ng +,ng

• Ti4p theo, gi=ng viên nói t[m quan trSng c<a vi9c xây dAng n6i quy khoá t5p huJn Yêu c[u

hSc viên tA xây dAng n6i quy bZng cách t`ng ng>Hi phát biWu E ki4n v: nhOng 7i:u c[n có trong n6i quy Gi=ng viên ghi E ki4n c<a hS lên b=ng giJy l5t sau 7ó dành 5 phút 7W th=o lu5n chung, biWu quy4t thông qua n6i quy N4u hSc viên không nêu 7[y 7< các n6i quy c[n thi4t, gi=ng viên nên g;i E 7W hoàn chXnh b=n n6i quy c<a l?p t5p huJn 28ng thHi, th=o lu5n v?i hSc viên các “ch4 tài” 7Ni v?i các hSc viên vi phBm n6i qui NhOng hình thPc phBt này c[n mang tính xây dAng và làm cho l?p hSc tho=i mái hIn Ví dG nh> vi phBm l[n 1, hSc viên ph=i hát m6t bài, l[n 2 hát 2 bài, l[n 3 phBt ti:n b8i d>eng c<a hSc viên và 7>a vào quY chung c<a l?p hSc Sau 7ó nói v?i hSc viên rZng nhOng b=ng giJy l5t này sM 7>;c dán trên t>Hng 7W

nhUc nhV hS

- N*i quy l-p t)p hu.n (có thW b\ sung hobc loBi ba tùy theo 7bc 7iWm vLn hóa c<a t`ng nIi)

+ 24n 7úng giH

! Sáng: 8:00 – 12:00, nghX giOa giH 15 phút

! hn tr>a cùng nhau 7W làm quen và thân thi9n giOa các hSc viên và giáo viên

! Chi:u: 1:30 – 5:00, nghX giOa giH 15 phút

+ Chia si nhOng E ki4n trung thAc

+ 2bt câu hai bJt kj khi nào

+ 2óng góp E ki4n khi th=o lu5n nhóm

Trang 9

+ LUng nghe tr>?c khi hai

+ SF dGng “H6p câu hai vô danh” khi hSc viên có nhOng câu hai t4 nhR hobc e ngBi + GiO bí m5t nhOng thông tin cá nhân

+ Cùng làm vi9c 7W gi=i quy4t vJn 7:

+ Không nên ám chX cá nhân khi th=o lu5n hobc phát biWu E ki4n

+ Không hút thuNc, uNng r>;u hobc sF dGng chJt gây nghi9n

+ TUt 7i9n thoBi di 76ng

+ TA do khi có nhu c[u cá nhân

• Sau 7ó gi=ng viên yêu c[u c= l?p chX 7Rnh hobc b[u l?p tr>Vng, nhóm hSc viên Hãy giao trách nhi9m cho l?p tr>Vng và hSc viên 7W tJt c= hSc viên 7:u c=m thJy “tho=i mái và quan trSng” Hãy dán nhOng tH ghi n6i qui và phân nhóm làm vi9c lên t>Hng 7W ti9n cho vi9c chia nhóm th=o lu5n hobc làm bài t5p theo nhóm trong suNt quá trình hSc t5p

- Vai trò c<a l?p tr>Vng:

+ Theo dõi vi9c thAc hi9n n6i qui l?p hSc c<a c= l?p

+ Phân trách nhi9m khVi 76ng l?p hSc cho t`ng nhóm

+ Thay mbt l?p trao 7\i v?i giáo viên v: nhOng thUc mUc, bLn khoLn chung c<a l?p

- Vai trò c<a nhóm tr>Vng

+ Theo dõi vi9c thAc hi9n n6i qui c<a nhóm

+ Thay mbt nhóm trao 7\i v?i l?p tr>Vng v: nhOng thUc mUc, bLn khoLn c<a nhóm + ChX 7Rnh thành viên trong nhóm thAc hi9n các bài t5p khVi 76ng

+ Nh5n các tài li9u tham kh=o, giJy l5t và bút phGc vG cho công vi9c t5p thW c<a nhóm

- Nhóm viên

+ ThAc hi9n 7úng n6i qui c<a l?p

+ ThAc hi9n trách nhi9m do nhóm tr>Vng giao

+ 2óng góp tích cAc cho công vi9c c<a nhóm và t5p thW l?p

Trang 10

TC NG QUAN V@ DD Á N

1 DE án Phòng chFng HIV/AIDS cho thanh niên và các n*i dung c1a dE án

1.1 DE án Phòng chFng HIV/AIDS cho thanh niên

DA án do Ngân hàng Phát triWn Châu Á (ADB) h^ tr; thông qua T\ng cGc Dân sN-KHHG2, B6 Y t4, trong giai 7oBn 2006-2011 MGc tiêu cI b=n c<a dA án là h^ tr; Vi9t Nam “ngLn chbn

và bUt 7[u 7_y lùi sA lây lan c<a HIV/AIDS vào nLm 2015” (MGc tiêu thP 7 trong các Các mGc tiêu Phát triWn thiên niên kk) 2W 7Bt 7>;c mGc tiêu này, dA án h^ tr; triWn khai các ch>Ing trình truy:n thông thay 7\i hành vi toàn di9n t5p trung vào gi?i tri theo 4 n6i dung chính, g8m:

• V5n 76ng phòng chNng HIV/AIDS

• Truy:n thông 7Bi chúng và xây dAng tài li9u truy:n thông trAc ti4p

• Phòng chNng HIV/AIDS tBi c6ng 78ng

• Qu=n lE, giám sát và nâng cao nLng lAc

N6i dung 3 c<a dA án g8m các tiWu n6i dung:

• N6i dung 3.1 Cung cJp dRch vG gi=m hBi và t> vJn xét nghi9m HIV tA nguy9n cho thanh niên có hành vi nguy cI cao

• N6i dung 3.2 T5p huJn và triWn khai các hoBt 76ng ti4p c5n c6ng 78ng cho thanh niên dT

bR t\n th>Ing và thanh niên nói chung

Trung tâm Nghiên cPu Phát triWn Y t4 C6ng 78ng (CCRD) là cI quan t> vJn h^ tr; thAc hi9n tiWu n6i dung 3.1, d>?i 7ây 7>;c gSi là dA án VCT 2W thAc hi9n dA án VCT, Trung tâm CCRD 7ã xây dAng mGc tiêu và các nhóm hoBt 76ng chính nh> mô t= d>?i 7ây

1.2 DE án VCT

M(c tiêu c1a d2 án VCT

Gi=m nguy cI lây nhiTm HIV trong nhóm thanh niên có hành vi nguy cI cao, g8m:

• Thanh niên tiêm chích ma túy (nam, nO)

• Thanh niên hành ngh: mBi dâm (trAc ti4p, gián ti4p)

• BBn tình c<a các nhóm trên

Các h.p ph3n chính c1a d2 án VCT

• Phân tích +/a bàn và +0i t12ng +ích: MGc tiêu c<a h;p ph[n này nhZm:

- Xác 7Rnh vR trí thi4t l5p cI sV VCT

- Xác 7Rnh các 7bc 7iWm c<a nhóm thanh niên có hành vi nguy cI cao tBi t`ng 7Ra bàn dA án

- Khuy4n nghR cách thPc triWn khai hoBt 76ng VCT tBi c6ng 78ng (VCT l>u 76ng)

- Khuy4n nghR cách thPc triWn khai hoBt 76ng gi=m hBi

• Truy3n thông và v)n +*ng: MGc tiêu c<a h;p ph[n này nhZm

- 2i:u chXnh hobc xây dAng tài li9u truy:n thông và cách thPc truy:n thông t?i nhóm thanh niên có hành vi nguy cI cao

Trang 11

- Tuyên truy:n v5n 76ng lãnh 7Bo 7Ra ph>Ing và nhOng bên liên quan tBo môi tr>Hng thu5n l;i cho hoBt 76ng TVXNTN và gi=m hBi c<a dA án

• D/ch v4 t1 v.n, xét nghi!m HIV t5 nguy!n: MGc tiêu c<a h;p ph[n này nhZm

- TLng cI h6i ti4p c5n và sF dGng dRch vG t> vJn xét nghi9m HIV tA nguy9n có chJt l>;ng và dT ti4p c5n trong nhóm thanh niên có hành vi nguy cI cao tBi 7Ra bàn dA án

• D/ch v4 gi"m h6i: MGc tiêu c<a h;p ph[n này nhZm

- TLng cI h6i ti4p c5n và sF dGng các dGng cG gi=m tác hBi nh> bIm kim tiêm sBch và bao cao su cho nhóm thanh niên có hành vi nguy cI cao nhZm tránh lây nhiTm HIV/AIDS trong nhóm này

- Gi?i thi9u thanh niên có hành vi nguy cI cao 74n t> vJn xét nghi9m HIV tA nguy9n tBi

cI sV TVXNTN và dRch vG TVXNTN tBi c6ng 78ng

• Theo dõi và +ánh giá: MGc tiêu c<a h;p ph[n này nhZm

- Theo dõi hoBt 76ng c<a dA án, 7=m b=o 7Bt 7>;c k4t qu= dA ki4n là gi=m nguy cI lây nhiTm HIV/AIDS trong nhóm thanh niên có hành vi nguy cI cao trong 7Ra bàn dA án

Mô hình tri4n khai và s2 k$t n5i trong d2 án

Trang 12

Ho%t 6+ng gi)m h%i HIV/AIDS trong d2 án

TBi m^i tXnh sM thành l5p mBng l>?i NVTCC2 g8m 20 ng>Hi v?i mGc 7ích

• Ti4p c5n 7>;c nhOng thanh niên có các hành vi nguy cI, 7bc bi9t là nhOng ng>Hi v@n ch>a 7>;c các ch>Ing trình khác ti4p c5n

• Tìm hiWu tình huNng nguy cI c<a khách hàng và 7>a ra bi9n pháp thích h;p mà khách hàng

có thW dT chJp thu5n và dT dàng thAc hi9n nhJt

• Khi ti4p c5n v?i bJt kj ng>Hi tiêm chích ma túy (TCMT) hobc ng>Hi bán dâm (NBD) nào, NVTCC2 giúp 7e hS thAc hi9n:

Trang 13

VAI TRÒ VÀ TRÁ CH NHI& M CG A GIH NG VIÊN TUY# N TI NH

Vai trò và trách nhi?m c1a gi6ng viên tuy'n tJnh

Quan 7iWm và cách ti4p c5n c<a gi=ng viên tuy4n tXnh có tính quy4t 7Rnh 7Ni v?i thành công c<a ch>Ing trình t5p huJn Gi=ng viên tuy4n tXnh c[n có kK nLng gi=ng dBy tNt ccng nh> ph_m chJt c[n thi4t 7W có thW tBo sA tin t>Vng c<a hSc viên, nhZm tBo ra m6t môi tr>Hng hSc t5p phù h;p cho vi9c gi=ng dBy nhOng vJn 7: nhBy c=m 7>;c 7: c5p 74n trong ch>Ing trình

Là m6t gi=ng viên tuy4n tXnh, vai trò c<a bBn là tBo ra môi tr>Hng hSc t5p an toàn cho hSc viên, nIi hS c=m thJy tho=i mái th=o lu5n các vJn 7: liên quan 74n sPc khoi, sPc khae tình dGc,

ma túy, HIV…và nhOng mNi quan tâm cá nhân c<a hS 2W làm 7>;c 7i:u 7ó, bBn c[n ph=i E thPc 7>;c giá trR và thái 76 c<a bBn v: các vJn 7: v: sPc khoi, xã h6i ccng nh> các hành vi nguy cI M6t 7iWm quan trSng là sF dGng cách ti4p c5n không phán xét khi th=o lu5n v: các vJn 7: này, ccng nh> khi cung cJp thông tin cho l?p hSc

Trách nhi?m c1a gi6ng viên tuy'n tJnh trong quá trình t9p hu0n:

• TBo không khí trung thAc, tin t>Vng trong nhóm

• Tôn trSng và lUng nghe E ki4n c<a hSc viên

• Khuy4n khích th=o lu5n cVi mV và chJp nh5n nhOng E ki4n, quan 7iWm khác nhau

• KiWm soát thHi gian và 7=m b=o các hoBt 76ng 7>;c thAc hi9n 7úng giH

• 2=m b=o thông tin 7>a ra chính xác – n4u bBn không bi4t câu tr= lHi cho m6t câu hai cG thW, hãy nói ra 7i:u 7ó và cN gUng tìm ra thông tin chính xác 7W tr= lHi cho l?p hSc

• G>Ing m@u cho hSc viên v: giá trR và cách c> xF Ví dG – không phán xét, lUng nghe và tôn trSng nhOng E ki4n c<a ng>Hi khác

Công vi?c c1a gi6ng viên tuy'n tJnh:

• Tham dA l?p t5p huJn gi=ng viên tuy4n tXnh do Trung tâm CCRD t\ chPc

• V?i sA h^ tr; c<a các gi=ng viên Trung >Ing, chu_n bR tài li9u, lên k4 hoBch gi=ng dBy cho

50 hSc viên (25 hSc viên nhóm nghi9n chích ma túy, 25 hSc viên nhóm vui chIi gi=i trí) v: giáo dGc 78ng 7lng cho nhóm nguy cI cao do tXnh lAa chSn và t\ chPc t5p huJn

• Ti4n hành gi=ng dBy theo ph>Ing pháp và giáo trình 7ã 7>;c t5p huJn

• Ti4p thu các E ki4n góp E c<a các giám sát viên trong quá trình 7ào tBo

• Vi4t báo cáo v: k4t qu= 7ào tBo

• Tham gia vào vi9c giám sát công vi9c c<a hSc viên khi 7>;c yêu c[u

Trang 14

CÁC PH/KNG PHÁP TAP HUBN

1 Các nguyên tLc ti'p thu c1a ng:Mi l=n

M(c tiêu c1a bài thuy$t trình

Sau khi k4t thúc bài thuy4t trình các hSc viên sM:

• HiWu 7>;c vi9c ti4p thu c<a ng>Hi l?n chRu =nh h>Vng bVi kinh nghi9m nh> th4 nào

• HiWu 7>;c ph>Ing pháp ti4p thu cI b=n c<a ng>Hi l?n

• Xác 7Rnh các ph>Ing pháp ti4p thu cI b=n c<a ng>Hi l?n và áp dGng các nguyên tUc 7ó trong vi9c gi=ng dBy cho ng>Hi l?n

T7ng quan

“85i v/i tr9 con, kinh nghi:m là nh!ng 6i;u gì 6ã x)y ra v/i chúng; 65i v/i ng"<i l/n, kinh nghi:m chính là b)n thân h*.”

(Malcolm Knowles, “Ng:Mi cha” c1a Giáo d5c Ng:Mi L=n)

1.1 Ng"<i l/n c)m th'y lo ng%i khi tham gia trong m+t nhóm nào 6ó mà h* b= y$u th$ v; ngh; nghi:p hay v; b)n thân h*

T\ chPc các bu\i h6i th=o v: 7ào tBo, các bu\i luy9n t5p có tính giáo dGc, và nhOng bu\i th=o

lu5n 7W mSi ng>Hi c=m thJy an tâm khi 7>a ra câu hai và vNng tin rZng hS sM 7>;c ng>Hi khác

tôn trSng 2`ng yêu c[u mSi ng>Hi ph=i 7>Ing 7[u quá s?m trong m6t bu\i h6i th=o hay khoá hSc (ví dG tham gia 7óng vai) tr` phi hS 7ã bi4t rõ v: nhau tr>?c 7ó Hãy tBo ra cI h6i và cho hS thHi gian 7W hS hoà nh5p v?i mSi ng>Hi trong nhóm

1.2 Ng"<i l/n mang l%i ngu>n kinh nghi:m và ki$n th?c qu# báu cho b't k@ tình hu5ng h*c t&p nào

Hãy ta ra tôn tr8ng nhOng kinh nghi9m c<a các hSc viên bZng cách yêu c[u hS chia si các E

t>Vng, E ki4n, và ki4n thPc và bZng vi9c th`a nh5n rZng 7ây là m6t ngu8n quE báu 7W bBn 7Bt 7>;c mGc 7ích gi=ng dBy c<a mình Vi9c 7ánh giá v: nhu c[u sM làm cho bBn bi4t rõ hIn v: t`ng cá nhân trong m6t nhóm hobc, n4u bBn 7ã bi4t hS tr>?c 7ó, bBn có thW nh5n thJy rZng m6t

sN ng>Hi có thW 7>a ra 7óng góp tr>?c, trong khi hobc sau (các) ph[n trình bày c<a bBn

1.3 Ng"<i l/n là ng"<i ra quy$t 6=nh và là ng"<i t2 6=nh h"/ng trong h*c t&p

2`ng tìm cách 7W bUt mSi ng>Hi ph=i tuân theo Ng>Hi l?n sM thAc hi9n nhOng gì hS thJy c[n ph=i làm Hãy là ng>Hi h>?ng d@n t5n tình chP không ph=i là ng>Hi khuyên b=o LUng nghe xem hSc viên muNn và c[n gì và hãy ta ra linh hoBt v: k4 hoBch 7ã 7Rnh s]n c<a bBn Hãy thay 7\i cách ti4p c5n n4u lRch hSc hay ph>Ing pháp c<a bBn không hi9u qu= LJy E ki4n ph=n h8i c<a c= l?p

1.4 Ng"<i l/n có 6+ng l2c thúc 6Ay khi ti$p thu nh!ng ki$n th?c hay th2c hi:n nh!ng nhi:m v( mà h* th'y h!u ích

T\ chPc m6t sN cách )ánh giá nhu c3u 7W bBn nUm 7>;c các hSc viên muNn và c[n hSc

nhOng gì, hS 7ã bi4t nhOng gì, và nhOng trLn trV có thW =nh h>Vng 74n thHi gian hSc t5p NhOng trLn trV này là nhOng khúc mUc và vJn 7: quan trSng nhJt trong cu6c 7Hi c<a hS và 7i:u này có

Trang 15

thW thúc 7_y hay c=n trV kh= nLng ti4p thu c<a ng>Hi 7ó 2ó có thW là s; bR mJt vi9c làm, sPc khae c<a ng>Hi thân, >?c mI 7>;c thLng ti4n, nhu c[u v: sA thay 7\i, hi4m mu6n, v>?ng mUc trong quan h9, hay nhOng triWn vSng m?i cho sA tLng tr>Vng và phát triWn

1.5 Ng"<i l/n có r't nhi;u vi:c ph)i làm và có th4 thi$u kiên nh0n n$u th<i gian c1a h* b= u7ng phí

Hãy chu 7áo và ân c[n BUt 7[u và k4t thúc bu\i hSc c<a bBn 7úng giH HiWu hSc viên c<a bBn

là ai và tBi sao hS 7ang tham dA Tìm hiWu nhOng thUc mUc c<a hS v: ch< 7: gi=ng dBy

2 Các ph:;ng pháp t9p hu0n

Các hoBt 76ng trong cuNn tài li9u này 7>;c thi4t k4 sF dGng ph>Ing pháp giáo dGc có sA tham gia Ph>Ing pháp tham gia khuy4n khích sA tham gia tích cAc c<a mSi thành viên trong nhóm vào quá trình hSc t5p bZng cách chia si thông tin, kinh nghi9m, ccng nh> thAc hành nhOng kK

nLng m?i NhOng hoBt 76ng trong cuNn tài li9u này ch< y4u là dEa trên tr6i nghi?m Có nghYa

là các hoBt 76ng này 7òi hai hSc viên tham gia vào các bài t5p và các hoBt 76ng BZng cách này, hSc viên sM hSc thông qua vi9c làm thay vì ti4p nh5n bài gi=ng m6t cách thG 76ng t` gi=ng viên tuy4n tXnh

Ví d4: N4u bBn trao 7\i v: cách sF dGng bao cao su, bBn có thW trình bày và trình diTn tr>?c

hSc viên cách sF dGng 7úng Tuy nhiên, thay vào 7ó bBn có thW hai hSc viên xem 7ã bao giH sF dGng ch>a, 7: nghR hS trình diTn và 7i:u chXnh n4u c[n BZng cách này, hSc viên sM ti4p thu hi9u qu= hIn n4u hS có cI h6i thAc hành sF dGng bao cao su

2.1 Ph",ng pháp t&p hu'n có s2 tham gia

Giáo dGc có sA tham gia tBo cho hSc viên cI h6i t>Ing tác l@n nhau, chia si kinh nghi9m, và tBo cI h6i 7W phát triWn nhOng kK nLng m?i Tuy nhiên, mSi ng>Hi th>Hng ngBi 7>a ra E ki4n c<a mình trong m6t nhóm l?n, nhJt là nói v: nhOng ch< 7: nhBy c=m NhOng vi9c làm sau 7ây c<a bBn sM giúp khuy4n khích sA tham gia tích cAc:

• Khlng 7Rnh lBi v?i hSc viên rZng nhOng cu6c th=o lu5n trong nhóm sM 7>;c giO bí m5t

• Dành toàn b6 sA quan tâm 74n nhóm và lUng nghe chLm chú nhOng gì 7>;c nói

• Yêu c[u hSc viên tôn trSng và lUng nghe l@n nhau

• Khuy4n khích nhOng hSc viên ít nói trình bày E ki4n c<a mình

• Khi trình bày nhOng thông tin thAc t4, ví dG nh> chPc nLng c<a cI quan sinh s=n nên sF dGng hình =nh h^ tr; (nh> tranh, biWu 78) 7W chPng minh cho nhOng 7i:u bBn 7ang nói

• SF dGng ph>Ing pháp t5p huJn 7a dBng nh> th=o lu5n, thuy4t trình, sUm vai, thi 7N và tranh lu5n

• SF dGng trò chIi giúp hSc viên th> giãn và tìm hiWu l@n nhau

• Khuy4n khích hSc viên 7>a ra câu hai v: các ch< 7:

• Chia hSc viên thành các nhóm nha cho các hoBt 76ng khác nhau, 7>a ch< 7: 7W th=o lu5n

và thAc hành

2.2 Nh!ng cách h*c t&p khác nhau

Trang 16

MSi ng>Hi hSc bZng nhi:u cách khác nhau Tài li9u này gi?i thi9u các hoBt 76ng cho ba cách

hSc chính: nhìn, nghe và làm 2a sN mSi ng>Hi hSc bZng giác quan này nhi:u hIn giác quan

khác Tuy nhiên, có nhOng lúc tJt c= chúng ta 7:u hSc qua vi9c phNi h;p c= ba cách

SF dGng nhi:u kK nLng t5p huJn và nhi:u hoBt 76ng 7W có thW áp dGng nhi:u cách hSc t5p khác nhau c<a hSc viên Ví dG:

• Nhìn – t6o c( h*i thu nh)n thông tin b7ng hình "nh và s5 quan sát

• Vi9c sF dGng các nhóm nha sM hi9u qu= hIn n4u có m6t sN h>?ng d@n v: sA tham gia c<a các hSc viên trong nhóm NhOng h>?ng d@n 7ó bao g8m:

- Phân công vai trò và nhi9m vG trong nhóm, ví dG:

+ M6t hSc viên ghi lBi nhOng E ki4n c<a nhóm

+ M6t hSc viên theo dõi thHi gian

+ M6t hSc viên báo cáo lBi cho c= l?p nhOng E ki4n c<a nhóm

Có thW thay 7\i vai trò này giOa các hSc viên m^i l[n l5p m6t nhóm m?i

- Di chuyWn trong l?p và h^ tr; các nhóm trong khi hS làm bài t5p

- H^ tr; cho các nhóm trong vi9c báo cáo k4t qu= th=o lu5n tr>?c c= l?p

• Chia hSc viên thành nhóm nha

2W tBo 7i:u ki9n thu5n l;i cho vi9c chia nhóm và 7=m b=o hSc viên có cI h6i làm vi9c v?i các thành viên khác nhau, gi=ng viên tuy4n tXnh có thW sF dGng nhOng ph>Ing pháp khác nhau 7W chia hSc viên thành nhOng nhóm nha Ví dG:

Trang 17

- O'm sF DAa vào sN nhóm yêu c[u cho hoBt 76ng, gi=ng viên tuy4n tXnh yêu c[u hSc

viên 7Sc m6t sN trong m6t chuî NhOng ai có cùng m6t chO sN giNng nhau sM tBo thành m6t nhóm Ví dG, trong m6t nhóm có 20 hSc viên, mî hSc viên sM 7Sc ra m6t sN t` 1 74n 5 NhOng ng>Hi có cùng sN sM tBo thành m6t nhóm, nh> v5y sM có nLm nhóm, mî nhóm có 4 ng>Hi

- Tháng sinh Chia hSc viên theo tháng sinh Hobc có thW chia theo mùa sinh n4u muNn

có 4 nhóm

- Ti'ng )*ng v9t Phân phát cho hSc viên nhOng tJm bìa nha, m^i tJm có vi4t tên m6t

76ng v5t M^i hSc viên sM gi= ti4ng c<a loài v5t trong tJm bìa c<a mình và sM theo dõi/lUng nghe 7W tìm hSc viên khác gi= ti4ng giNng nh> v5y, và do 7ó sM tBo ra nhOng nhóm t>Ing Png

- BLt tay ng>u nhiên Toàn b6 nhóm 7Png lên, m^i hSc viên sM 7i lBi và bUt tay v?i bJt

cP ng>Hi nào mà hS muNn Sau 7ó, gi=ng viên tuy4n tXnh sM hô "DmNG LnI", nhOng cbp hSc viên 7ang bUt tay sM tBo thành cbp hai ng>Hi

- NhNng ph:;ng pháp chia nhóm khác bao gPm: theo kE hi9u toán hSc, theo các hình

trong hình hSc, nguyên tN hoá hSc, các ngSn núi, con sông, h8, 7>Hng tàu, t` 78ng nghYa, trái nghYa

2.4 SC d(ng các ph",ng pháp t&p hu'n có s2 tham gia

D>?i 7ây là nhOng ph>Ing pháp t5p huJn có sA tham gia cG thW, 7>;c sF dGng th>Hng xuyên trong cuNn tài li9u này:

2.4.1 SDm vai

SUm vai là m6t chi4n l>;c dBy hSc rJt hi9u qu= nhZm khám phá nhOng tình huNng có vJn 7:

và phát triWn các kK nLng o ph>Ing pháp này, hSc viên sM vào vai nhOng tình huNng thAc t4 mà mSi ng>Hi th>Hng gbp ph=i Thông qua vi9c sUm vai m6t ng>Hi khác, mSi ng>Hi th>Hng dT dàng b6c l6 nhOng E ki4n và c=m xúc riêng c<a hS hIn

BBn có thW sF dGng cách sUm vai 7W minh hSa và thAc hành nhOng hành vi m?i nh> kK nLng giao ti4p, sA quy4t 7oán và kK nLng t` chNi

SUm vai cho phép hSc viên thAc hành nhOng tình huNng tr>?c khi gbp trong thAc t4 Ví dG, m6t vai diTn có thW xem xét 74n cách nói không v?i vi9c sF dGng ma tuE, hay cách nói chuy9n v?i m6t ng>Hi bBn v: m6t vJn 7: Nó ccng cho phép mSi ng>Hi tr=i nghi9m nhOng áp lAc xã h6i

mà hS có thW 7Ni mbt khi có tham gia vào hành vi không an toàn và hành vi nguy cI, ccng nh> 7W thAc hành nhOng hành vi m?i chNng lBi nhOng áp lAc 7ó

Trang 18

Các b1-c ti$n hành s9m vai

2W vi9c nh5p vai 7>;c hi9u qu=, 7i:u quan trSng là làm theo nhOng b>?c sau:

B1-c 1 – Chu:n b/

• Xác 7Rnh tình huNng 7>;c sF dGng cho vi9c sUm vai M6t sN kRch b=n/tình huNng 7>;c 7>a

ra trong cuNn tài li9u này có thW 7>;c sF dGng làm cI sV cho vi9c sUm vai Khi nhóm 7ã quen thu6c v?i vi9c nh5p vai, cùng v?i gi=ng viên tuy4n tXnh, hSc viên ccng có thW sáng tBo kRch b=n c<a riêng hS 2>a cho hSc viên m6t copy c<a kRch b=n n4u có

• Nêu mGc tiêu c<a vi9c sUm vai

• Xác 7Rnh các vai diTn trong m6t tiWu ph_m và quy4t 7Rnh ng>Hi sM sUm vai BBn có thW yêu c[u hSc viên tình nguy9n thAc hi9n vai diTn tr>?c toàn nhóm Hobc bBn có thW phân chia thành nhOng nhóm nha hIn, v?i nhOng ng>Hi khác nhau 7óng các vai diTn trong m^i nhóm

• N4u hSc viên ch>a bao giH sUm vai, có thW mJt m6t thHi gian 7W hS v>;t qua sA ngBi ngùng và sUm vai c<a m6t ng>Hi khác Các trò chIi có thW giúp hSc viên khVi 76ng tr>?c m6t vai diTn

• Tr>?c khi bUt 7[u tiWu ph_m, 7bt ra m6t sN quy tUc cI b=n v?i nhóm:

- NhOng ng>Hi không sUm vai (khán gi=) không 7>;c cUt ngang khi 7ang thAc hi9n tiWu ph_m, không 7>;c gSi to, hay ch4 giTu m6t vai diTn nào c=

- Yêu c[u khán gi= quan sát và 7>a ra E ki4n ph=n h8i sau vV diTn

B1-c 3 – S9m vai

• Yêu c[u hSc viên sUm vai

• DiTn ngUn gSn: th>Hng t` 3’-5’

• 2=m b=o hSc viên sF dGng tên c<a vai diTn chP không ph=i tên th5t c<a hS

• Yêu c[u các “diTn viên” cN gUng “nh5p vai” trong vV diTn

• N4u các tiWu ph_m diTn ra cùng m6t lúc V các nhóm khác nhau, 7i quanh phòng quan sát các nhóm, 7=m b=o rZng các tiWu ph_m diTn ra trôi ch=y

B1-c 4 – Thoát kh;i vai di<n

• Thoát khai vai diTn sau khi tiWu ph_m k4t thúc: hSc viên trV lBi chính b=n thân hS

• Ph=n h8i tích cAc v: các vai diTn

• Cách tNt nhJt 7W thoát khai vai diTn là 7bt cho hS nhOng câu hai v: nhân v5t mà hS v`a 7óng (khi làm nh> v5y, nên gSi hS bZng tên th5t)

• M6t sN câu hai giúp hS thoát khai vai diTn là:

- BBn 7ã hSc 7>;c gì v: nhân v5t bBn 7ã 7óng?

- Nhân v5t này là ng>Hi nh> th4 nào?

- TBi sao nhân v5t c<a bBn lBi nói/làm nh> v5y?

- BBn sM làm gì khác v?i nhân v5t c<a bBn trong tình huNng này?

B1-c 5 – Ph"n h,i và Th"o lu)n

Trang 19

• Sau khi vV diTn k4t thúc, yêu c[u các hSc viên khác ph=n h8i khi xem nhOng gì diTn ra trên sân khJu và ph=n Png c<a hS 7Ni v?i nhOng nhân v5t khác nhau 7>;c khUc hSa 2bt nhOng câu hai cG thW sM giúp khuy4n khích th=o lu5n trong nhóm và 7>a ra k4t lu5n:

- BBn hSc 7>;c gì t` tiWu ph_m này?

- TiWu ph_m này giNng hobc khác nh> th4 nào so v?i thAc t4?

- NhOng c=m xúc và quan 7iWm nào 7>;c nhân v5t diTn t= (dùng tên c<a nhân v5t)?

- NhOng vJn 7: chính mà m^i nhân v5t gbp ph=i là gì?

- M^i nhân v5t ph=i 7>a ra nhOng quy4t 7Rnh nào?

- Các nhân v5t này có nhOng sA lAa chSn nào?

- K4t qu= c<a nhOng hành vi/quy4t 7Rnh c<a hS là gì?

- L[n sau, nhân v5t có thW làm th4 nào?

• Liên h9 ph[n th=o lu5n v?i m6t ch< 7: cG thW 7>;c 7: c5p Yêu c[u hSc viên suy nghY v: cách hS xF lE tình huNng này n4u hS gbp ph=i trong cu6c sNng

B1-c 6 – Di<n l6i

• 2ôi khi nên diTn lBi tiWu ph_m sau khi th=o lu5n nhóm Và l[n này, các vai diTn sF dGng nhOng kK nLng mà hS 7ã t`ng thAc hành, hobc t`ng nói 74n, nhZm 7Ni phó v?i vJn 7: tNt hIn, hobc giao ti4p hi9u qu= hIn

• BBn có thW yêu c[u nhOng hSc viên khác sUm vai các nhân v5t trong vV diTn lBi

2.4.2 8+ng não

26ng não là m6t ph>Ing pháp khuy4n khích hSc viên 7>a E ki4n v: m6t ch< 7: nhJt 7Rnh Nó cho phép bBn có 7>;c nhOng E ki4n và suy nghY c<a hSc viên v: m6t vJn 7:, m6t ch< 7:, hay câu hai cG thW trong m6t kho=ng thHi gian ngUn 26ng não khuy4n khích hSc viên và tBo cI h6i cho m^i ng>Hi trong nhóm nói lên quan 7iWm hay E ki4n c<a mình

Gi=ng viên tuy4n tXnh bUt 7[u bZng m6t câu hai hobc m6t vJn 7:, ví dG: “T6i sao ng1=i ta l6i s> d4ng ma tu??”

• Yêu c[u hSc viên suy nghY càng nhi:u t`, c=m xúc, và E ki4n v: ch< 7: 7ã chSn càng tNt

• Nói v?i c= nhóm rZng quan 7iWm c<a tJt c= mSi ng>Hi 7:u có giá trR

• Vi4t tJt c= các E ki4n lên b=ng hobc lên m6t tH giJy kh\ to

• ChJp nh5n và ghi ra tJt c= các thông tin ph=n h8i, không 7>a ra bình lu5n v: nhOng E ki4n 7ó; mGc tiêu là 7Bt 7>;c càng nhi:u ph=n h8i càng tNt

• M6t 7i:u quan trSng là vi4t ra E ki4n c<a tJt c= mSi ng>Hi, v: sau bBn có thW th=o lu5n các

E ki4n 7ó trong l?p hSc Không phán xét hay chX trích

• Ti4n hành ph[n 76ng não m6t cách nhanh chóng

• Khi tJt c= mSi E ki4n 7ã 7>;c vi4t ra, bBn có thW th=o lu5n các E ki4n này trong l?p hSc (hobc chia thành nhOng nhóm nha hIn)

TBi sao sF dGng ph>Ing pháp 76ng não?

• Giúp cho hSc viên suy nghY rJt nhanh và vì th4 có thW có rJt nhi:u E ki4n trong m6t kho=ng thHi gian ngUn

• Giúp cho hSc viên diTn t= E ki4n mà th>Hng hS có thW giJu, do không còn ngBi bR gi=ng viên tuy4n tXnh hay ng>Hi khác phê phán

Trang 20

• Cho phép bBn nUm bUt 7>;c trình 76 ki4n thPc c<a nhóm v: m6t ch< 7: cG thW

• NhOng E ki4n 7>;c vi4t ra và có thW sF dGng làm cI sV cho th=o lu5n v: sau

• Khi ti4p c5n v?i m6t ch< 7: khó nh> HIV/AIDS, mSi ng>Hi th>Hng s; và ngBi ng[n, 76ng não có thW có ích trong vi9c làm cho nhóm có c=m giác th> giãn hIn

2.4.3 Nghiên c?u tình hu5ng

Nghiên cPu tình huNng mô t= m6t tình huNng trong 7ó hSc viên ph=i th=o lu5n, hobc m6t vJn 7: mà hS ph=i gi=i quy4t Tình huNng ph=i 7In gi=n, thAc t4 và liên quan 74n cu6c sNng c<a hSc viên, 7W cho hS muNn tham gia th=o lu5n Tình huNng 7>;c nghiên cPu có thW là nhOng câu chuy9n rJt 7In gi=n, trong 7ó yêu c[u hSc viên suy nghY v: nhOng chi4n l>;c mà hS có thW sF dGng 7W 7Ni phó v?i m6t vJn 7: cG thW

Nghiên cPu tình huNng hi9u qu= nhJt khi nó 7>a ra m6t hay nhi:u vJn 7: mà mSi ng>Hi th>Hng 7Ni mbt trong cu6c sNng c<a hS, trong các mNi quan h9 và khi ph=i 7Ni phó v?i nhOng nguy cI cho sPc khoi c<a hS Sau 7ó hSc viên xem qua và th=o lu5n các ph>Ing án gi=i quy4t vJn 7: BBn có thW tA tBo ra tình huNng nghiên cPu c<a mình ph=n ánh nhOng nhu c[u cG thW c<a nhóm mà bBn 7ang làm vi9c cùng Ví dG, m6t vJn 7: v: sPc khoi cG thW mà có thW là m6t vJn 7: chính trong c6ng 78ng mà bBn 7ang làm vi9c (ví dG HIV/AIDS) BBn có thW nghY ra m6t tình huNng 7W khai thác vJn 7: này

Tình huNng c<a bBn nên có m6t sN câu hai hobc bài t5p chính mà nhóm ph=i th=o lu5n 7W tìm

ra gi=i pháp cho vJn 7: trong tình huNng 7ó

2.4.4 Trò ch,i và các ho%t 6+ng ho%t náo

Trò chIi và hoBt 76ng tBo hPng thú 7[u giH là nhOng cách tNt 7W hSc viên tìm hiWu l@n nhau khi vui chIi Khi có 7< thHi gian, bBn nên bUt 7[u m^i bài hSc v?i m6t trò chIi hobc hoBt 76ng hoBt náo BBn ccng có thW t\ chPc m6t hoBt 76ng hoBt náo vào bJt cP thHi 7iWm nào trong suNt bài hSc, nhJt là khi bBn c=m thJy nLng l>;ng hay sA t5p trung c<a nhóm bUt 7[u suy gi=m MGc 7ích c<a các trò chIi là:

• Ti4p sPc cho hSc viên và tLng mPc 76 t5p trung c<a hS

• Xây dAng mNi liên k4t trong nhóm

• TBo m6t không khí tho=i mái trong l?p hSc

• Thúc 7_y nhóm cho hoBt 76ng ti4p theo

• TBo m6t sA thay 7\i t` hoBt 76ng trí tu9 7In thu[n, thành m6t hoBt 76ng có nhi:u E nghYa hIn Ph[n d>?i 7ây gi?i thi9u m6t sN trò chIi hOu ích BBn ccng có thW sF dGng hoBt 76ng hoBt náo hobc nhOng trò chIi 7Ra ph>Ing mà bBn hay các hSc viên bi4t

Trang 21

tìm ra 7i:u 7ó Sau khi hS 7ã làm xong, yêu c[u hS tA sUp x4p b=n thân vào hàng theo m6t sN các

cách x4p loBi khác nh> theo:

- Tháng sinh nh5t c<a hS (t` tháng 1 74n tháng 12)

- Chi:u cao (t` thJp nhJt 74n cao nhJt)

- Tu\i (t` tri nhJt 74n già nhJt)

- Kho=ng cách t` nIi hS sNng 74n phòng hSc này (t` g[n nhJt 74n xa nhJt)

- Ce gi[y c<a hS (t` l?n nhJt 74n nha nhJt)

BBn hobc các hSc viên có thW b\ sung nhOng phân loBi khác Khi làm xong, yêu c[u hSc viên ng8i xuNng và th=o lu5n v: nhOng gì hS tìm hiWu 7>;c v: các hSc viên khác trong l?p hSc

Tìm "Ai +ó mà…"

2ây là m6t cI h6i 7W tìm ra m6t 7i:u gì 7ó v: nhOng ng>Hi khác trong l?p hSc Yêu c[u hSc viên 7Png d5y Yêu c[u mSi ng>Hi tA gi?i thi9u tên Sau 7ó yêu c[u hS tìm ra ng>Hi:

- Có chi:u cao giNng mình

Sau khi 7ã tìm ra ng>Hi 7ó, yêu c[u hS ti4p tGc tìm ng>Hi khác mà (7Sc to t`ng phân loBi m6t):

- BZng tu\i mình

- Tri hIn hobc già hIn mình

- Có m6t anh/em trai hobc chR/em gái

Sa lát hoa qu"

Nhóm ng8i thành m6t vòng tròn BUt 7[u v?i m6t ng>Hi trong vòng tròn, 7bt tên ng>Hi 7ó bZng m6t loBi trái cây, ví dG “ChuNi”, ng>Hi ti4p theo: “Xoài”, ti4p theo: “DPa”,v.v cho 74n khi m^i ng>Hi có m6t tên là m6t trong ba loBi qu= này (trong 7ó có bBn – ng>Hi qu=n trò, vì bBn sM bUt 7[u trò chIi bZng cách 7Png vào giOa vòng tròn, không có gh4) Ng>Hi qu=n trò gSi tên m6t loBi qu= TJt c= hSc viên là loBi qu= 7ó 7Png d5y chBy 7i tìm m6t chi4c gh4 khác, ngoài 2 chi4c gh4 bên cBnh chi4c gh4 c<a hS BBn ccng ph=i tìm 1 chi4c gh4 cho mình Ng>Hi không tìm 7>;c gh4 ph=i 7Png Ng>Hi 7ó sM gSi tên m6t loBi qu= khác và ccng nh> v5y tJt c= mSi ng>Hi là qu= 7ó ph=i tìm m6t cái gh4 khác Khi ng>Hi này gSi "Sa lát hoa qu=": tJt c= mSi ng>Hi trong nhóm ph=i 7Png d5y và tìm m6t cái gh4 m?i 2ây là m6t trò chIi hoBt náo rJt vui Yêu c[u hSc viên c_n th5n không làm 7au ng>Hi khác trong khi 7i tìm gh4

Trang 22

Th9t nút

Chia nhóm t` 5 - 6 ng>Hi và yêu c[u m^i nhóm 7Png thành m6t vòng tròn TJt c= 7bt m6t tay vào giOa vòng tròn C[m tay m6t ng>Hi khác, nh>ng không ph=i ng>Hi 7Png bên cBnh hS Lbp lBi, giI tay kia lên và nUm lJy tay c<a m6t ng>Hi khác 2i:u này sM tBo nên m6t nút thUt bZng tay Nhóm ph=i cN gUng tA ge rNi không 7>;c ba tay tBi bJt cP giai 7oBn nào

Thuy3n c%u sinh

Yêu c[u hSc viên t>Vng t>;ng 7ang V trên m6t con tàu 7ang chìm HS ph=i lên nhOng con thuy:n cPu sinh, nh>ng sPc chPa c<a chúng chX có hBn Tùy vào quy mô c<a nhóm, ví dG ng>Hi qu=n trò nói rZng nhOng chi4c thuy:n cPu sinh chX dành cho 2, 3 hobc 5 ng>Hi Sau 5 giây, nhOng hSc viên ph=i tBo thành các nhóm có 2, 3 hobc 5 ng>Hi NhOng nhóm có nhi:u hIn hobc ít hIn sN ng>Hi 7>;c thông báo bR "ch4t 7uNi" và ph=i rút ra Sau 7ó ng>Hi qu=n trò thông báo sN ng>Hi m?i, vì th4 vi9c tái t5p h;p nhóm là c[n thi4t, cho 74n khi chX còn m6t nhóm duy nhJt Bài t5p này là m6t bài t5p ti4p sPc nhanh cho phép mSi ng>Hi di chuyWn xung quanh m6t cách nhanh chóng, t>Ing tác v?i nhOng ng>Hi khác ccng nh> 7>a ra quy4t 7Rnh nhanh chóng

KB ám sát

M6t trong nhOng hSc viên 7>;c ng>Hi qu=n trò bí m5t b=o rZng anh/chR ta là m6t ki ám sát NhOng ng>Hi chIi tBo thành m6t vòng tròn trong 7ó có ki ám sát Ki ám sát bí m5t nháy m6t mUt v?i m6t ng>Hi mà anh/chR ta muNn gi4t và n4u ng>Hi 7ó nhìn thJy cái nháy mUt, hS ngã xuNng sàn nhà V giOa vòng tròn NhOng ng>Hi khác ph=i quan sát và cN gUng tìm ra ki ám sát N4u ai 7ó bu6c t6i sai, anh/chR ta sM bR loBi khai cu6c chIi N4u ai 7ó xác 7Rnh chính xác ki ám sát, hS sau 7ó sM trV thành ki ám sát, và trò chIi bUt 7[u lBi v?i tJt c= mSi ng>Hi quay trV lBi vòng tròn

Y$n nói……

TJt c= 7Png trong m6t vòng tròn Qu=n trò nói to: "Y4n nói … ví dG: “chBm vào mci bBn bZng tay trái, hobc giI hai tay bBn lên, hobc co m6t chân lên", v.v Cùng lúc, mô phang hành 76ng 7ó MSi ng>Hi 7>;c yêu c[u làm theo m9nh l9nh 7>;c mô phang Nh>ng n4u qu=n trò không 7: c5p 74n "Y4n", và m6t sN ng>Hi chIi v@n làm theo m9nh l9nh, nhOng ng>Hi này sM bR

Trang 23

loBi ra khai trò chIi Trò chIi ti4p tGc cho 74n khi chX còn m6t sN ng>Hi chIi cuNi cùng và gi=ng viên tuy4n tXnh không thW 7ánh l`a hS hIn nOa

V@ tay

Ng>Hi chIi 7Png trong m6t vòng tròn, 74m to, bUt 7[u v?i "1" và ti4p tGc quanh vòng tròn, m^i ng>Hi sM nói sN k4 ti4p Tuy nhiên, m^i l[n hS 74n m6t sN có thW chia h4t cho 3 - nh> 12, hobc có m6t sN 3 trong 7ó - nh> 13, ng>Hi nào 74n l>;t ph=i v^ tay thay vì 7Sc sN Ng>Hi ti4p theo hS không 7>;c v^ tay vào 7úng sN mà ph=i bUt 7[u 74m lBi t` 1 Bài t5p này 7òi hai sA t5p trung và có ích khi bUt 7[u làm vi9c nhóm nghiêm túc v: gi=i quy4t vJn 7:

Tin c)y

Chia hSc viên thành t`ng cbp Trong m^i 7ôi, m6t ng>Hi ph=i nhUm mUt gi= vH làm ng>Hi mù Ng>Hi kia ph=i dUt tay hS và d@n hS 7i quanh phòng m6t cách an toàn Ng>Hi d@n 7>Hng ph=i nói v?i ng>Hi “mù” v: nhOng ch>?ng ngBi v5t sUp t?i – ví dG: m6t b5c, m6t ô cFa, m6t bPc t>Hng Ng>Hi d@n 7>Hng ccng ph=i rJt c_n th5n 7W E cho bBn cùng 7ôi v?i mình và 7=m b=o hS an toàn tBi mSi thHi 7iWm Sau c= hai ng>Hi 7ã l[n l>;t 7\i vai, d`ng trò chIi lBi và quay trV lBi nhóm Yêu c[u nhóm th=o lu5n xem hS c=m thJy th4 nào khi V vai ng>Hi mù và ng>Hi d@n 7>Hng 2ây

là m6t bài t5p tNt 7W nói v: sA tin t>Vng – 7i:u gì giúp mSi ng>Hi tin t>Vng vào ai 7ó? Chúng ta

có thW khuy4n khích mSi ng>Hi tin t>Vng chúng ta bZng cách nào?

V)t ngón tay cái

Chia hSc viên thành t`ng cbp, ng8i hobc 7Png NhOng ng>Hi trong m^i 7ôi ghì chbt tay ph=i vào nhau, giI ngón cái lên SF dGng nhOng ngón cái c<a bàn tay ph=i cúi chào nhau, sau 7ó 75p nhg 7[u ngón cái vào nhau 3 l[n 7W bUt 7[u v5t Ng>Hi thUng cu6c là ng>Hi ghìm chbt ngón tay cái c<a ng>Hi kia xuNng trong 3 giây TNt nhJt v5t trong 3 hobc 5 hi9p Lbp lBi trò chIi v?i tay kia

Ng,i theo nhóm

HSc viên 7Png thành m6t vòng tròn quay mbt v: bên trái MSi ng>Hi nên 7Png g[n nh> chBm nhau, 7[u gNi và chân khép lBi, hai tay 7bt vào eo ng>Hi 7Png tr>?c Khi 74m t` 1 74n 3, tJt c= mSi ng>Hi t` t` ng8i xuNng, trên 7[u gNi c<a ng>Hi phía sau C[n ph=i c_n th5n tránh phá ngã và

ve vòng tròn, bZng cách nhJn mBnh nhOng 7iWm sau:

• GiO 76i hình thành vòng tròn hobc hình ovan – không có góc cBnh

• TJt c= mSi ng>Hi ng8i xuNng cùng m6t lúc

• TJt c= mSi ng>Hi 7Png d5y cùng m6t lúc

NhOng nhóm kho=ng trên 10 ng>Hi có thW thAc hi9n hoBt 76ng này

Thay 7\i:

• Lbp lBi v?i h>?ng 7Ni di9n

• CN gUng 7i lBi trong khi c= nhóm 7ang ng8i, bZng cách di chuyWn chân ph=i, sau 7ó chân trái, v.v

K$t chùm

MSi ng>Hi 7i lBi tA do trong phòng

Trang 24

Qu=n trò nói to: “K4t chùm, k4t chùm”!

MSi ng>Hi 78ng thanh: “Chùm mJy? chùm mJy?”

Qu=n trò nói m6t con sN nào 7ó, ví dG: “Chùm 3; 5 chân!” (nghYa là chùm 3 ng>Hi, và chX có

5 chân chBm 7Jt): Ng>Hi chIi tBo thành nhóm 3 ng>Hi nUm tay nhau, m6t ng>Hi co chân lên Ng>Hi không tìm 7>;c nhóm hobc nhóm nào không thAc hi9n theo yêu c[u c<a qu=n trò sM bR loBi Lbp lBi, sF dGng nhOng sN khác

L>u E: có hai cách ti4p tGc chIi:

- Ng>Hi bR loBi trV thành qu=n trò

- TJt c= nhOng ng>Hi bR loBi 7Png ra ngoài, sau 7ó ph=i thAc hi9n m6t “hình phBt” nào 7ó Trò chIi này có thW 7>;c sF dGng nh> m6t cách thú vR 7W phân chia m6t nhóm l?n thành nhOng nhóm nha hIn

B.t c% ai, mà……

Ng>Hi chIi ng8i thành m6t vòng tròn Qu=n trò 7Png vào giOa, và không có gh4 Qu=n trò nói to, "BJt cP ai, ng>Hi mà…….” TJt c= mSi ng>Hi thu6c loBi này ph=i 7Png d5y và 7\i ch^, nh>ng không ph=i vào gh4 V hai bên cBnh, qu=n trò ccng tìm m6t gh4 Ng>Hi không tìm 7>;c gh4 bR loBi hobc trV thành qu=n trò

Ví dG: BJt cP ai 7ang mbc qu[n áo xanh da trHi

……có mái tóc 7en ……mbc áo màu 7a ……thích Ln kem ……7ánh rLng sáng nay

Zoom - Zip

HSc viên 7Png thành m6t vòng tròn Vòng tròn t>;ng tr>ng cho m6t 7>Hng 7ua và m6t chi4c

xe ô tô 7ang tLng tNc t` ng>Hi này sang ng>Hi kia M6t ng>Hi khVi 76ng xe bZng cách quay v: ng>Hi bên ph=i và nói "Zoom", nhOng ng>Hi ti4p theo l[n l>;t nói "Zoom" v?i ng>Hi V bên ph=i mình và cP làm th4 quanh vòng tròn Sau khi chi4c xe 7ã 7i quanh vòng tròn 7>;c m6t sN l[n, b=o hS rZng hS có thW 7\i h>?ng xe bZng cách quay sang h>?ng kia và nói "Zip" Chi4c xe sau 7ó di chuyWn theo h>?ng m?i v?i m^i ng>Hi 7:u nói "Zip" HS lBi thay 7\i h>?ng bZng cách nói

"Zoom" Trò chIi này tNt nhJt n4u hSc viên giO cho xe V tNc 76 cao

Trang 25

BÀ I 1: NHÂN VIÊN TI#P CAN CQNG ORNG

1.1 Nhân viên ti'p c9n c*ng )Png là ai?

M(c tiêu gi)ng d%y: Giúp hSc viên hiWu rõ v: khái ni9m nhân viên ti4p c5n c6ng 78ng và vai trò

c<a hS trong hoBt 76ng gi=m hBi và ti4p c5n c6ng 78ng

M(c tiêu h*c t&p: Sau ph[n này, hSc viên có thW

• NUm rõ nhân viên ti4p c5n c6ng 78ng là ai

• HiWu 7>;c vai trò c<a nhân viên ti4p c5n c6ng 78ng (NVTCC2) trong hoBt 76ng gi=m hBi

và ti4p c5n c6ng 78ng

N+i dung chính:

• Khái ni9m nhân viên ti4p c5n c6ng 78ng

• Vai trò c<a NVTCC2 trong hoBt 76ng gi=m hBi và ti4p c5n c6ng 78ng

Ph",ng pháp gi)ng d%y: Thuy4t trình và th=o lu5n

- Nhân viên ti4p c5n c6ng 78ng bao g8m tuyên truy:n viên 78ng 7lng và nhOng ng>Hi tình nguy9n khác

- Tuyên truy:n viên 78ng 7lng là ng>Hi tA nguy9n tuyên truy:n, v5n 76ng và giúp 7e cho các 7Ni t>;ng có cùng c=nh ng6, lNi sNng nh> mình hiWu và thAc hi9n các bi9n pháp phòng, chNng HIV/AIDS

• 2>a ra khái ni9m v: nhân viên ti4p c5n c6ng 78ng d>?i 7ây, yêu c[u ph=n h8i c<a hSc viên 7Ni v?i khái ni9m này và th=o lu5n bJt cP câu hai hay nh5n xét nào mà hS có

- Nhân viên ti$p c)n c*ng +,ng là nhOng ng>Hi trAc ti4p tham gia thAc hi9n các bi9n pháp

can thi9p gi=m tác hBi trong dA phòng lây nhiTm HIV 7>;c cJp thi theo quy 7Rnh c<a pháp lu5t, bao g8m tuyên truy:n viên 78ng 7lng và nhOng ng>Hi tình nguy9n khác

- Tuyên truy3n viên +,ng +Cng là ng>Hi tA nguy9n thAc hi9n công tác tuyên truy:n, v5n

76ng và giúp 7e cho các 7Ni t>;ng có cùng c=nh ng6, lNi sNng nh> mình hiWu và thAc hi9n các bi9n pháp phòng, chNng HIV/AIDS (NghR 7Rnh 108/2007/N2-CP)

• Gi=i thích rZng công vi9c c<a NVTCC2 không ph=i chX là cung cJp thông tin cho 7Ni t>;ng c<a dA án Nó liên quan 74n vi9c phát triWn nhOng mNi quan h9 tin t>Vng v?i hS, nhZm h^ tr; hS có hành vi an toàn 7W sNng mBnh khoi và phòng chNng HIV/AIDS

• NhUc nhV hSc viên v: nhOng mong 7;i c<a hS 7Ni v?i khoá t5p huJn này và mGc 7ích c<a khoá t5p huJn là giúp 7e hS trV thành nhOng NVTCC2 v: gi=m hBi HIV/AIDS và gi?i

Trang 26

thi9u TVXNTN hi9u qu= NhOng NVTCC2 hi9u qu= c[n có sA tA nh5n thPc và ki4n thPc cao v: các vJn 7: phòng chNng lây nhiTm HIV/AIDS và sPc khae sinh s=n

• Vì th4, NVTCC2 ccng có vai trò g>Ing m@u cho nhOng ng>Hi khác Công vi9c c<a NVTCC2 liên quan 74n nhi:u trách nhi9m và nhi:u thF thách nh>ng ccng rJt b\ ích, hS sM

có rJt nhi:u h^ tr; trong vi9c thAc hi9n các hoBt 76ng ti4p c5n c6ng 78ng t` dA án và các nhân viên khác c<a dA án

• Nói v?i hSc viên rZng, v: sau trong quá trình t5p huJn, hS sM xác 7Rnh 7>;c trách nhi9m và quy:n l;i c<a mình v?i t> cách là NVTCC2, ccng nh> nhOng hoBt 76ng cG thW sM thAc hi9n

1.2 Trách nhi?m và quySn l<i c1a NVTCCO

M(c tiêu gi)ng d%y: Cung cJp cho hSc viên nhOng hiWu bi4t v: trách nhi9m và quy:n l;i c<a

mình tr>?c khi cam k4t trV thành nhân viên ti4p c5n c6ng 78ng c<a dA án

M(c tiêu h*c t&p: Sau ph[n này, hSc viên sM 7>;c nâng cao hiWu bi4t v::

• Trách nhi9m c<a m6t NVTCC2

• NhOng quy:n l;i c<a m6t NVTCC2

• NhOng hoBt 76ng c<a m6t NVTCC2

• NhOng gi?i hBn trong hoBt 76ng c<a NVTCC2

N+i dung chính:

• NhOng trách nhi9m c<a NVTCC2 khi tham gia dA án

• NhOng quy:n l;i c<a NVTCC2 khi tham gia dA án

• NhOng hoBt 76ng và gi?i hBn trong hoBt 76ng c<a NVTCC2

Ph",ng pháp gi)ng d%y: Thuy4t trình và th=o lu5n

H"/ng d0n gi)ng d%y:

• Gi=ng viên yêu c[u hSc viên sF dGng ph>Ing pháp “+*ng não” 7W tr= lHi các câu hai sau:

- Hãy nêu m6t vài trách nhi9m c<a NVTCC2

- Là NVTCC2, bBn sM ph=i làm nhOng hoBt 76ng gì?

- Hãy nêu m6t vài quy:n l;i c<a NVTCC2

- Là NVTCC2, bBn sM 7>;c gì?

• Vi4t câu tr= lHi lên b=ng d>?i 2 tiêu 7: - “trách nhi?m” và “quySn l<i” Sau 7ó 7>a ví dG

v: các hoBt 76ng mà NVTCC2 có thW tham gia và nhOng quy:n l;i hS có thW 7>;c, ví dG:

- Trách nhi!m

+ Truy:n thông và cung cJp thông tin cá nhân cho ng>Hi TCMT, NBD

+ Cung cJp thông tin cho ng>Hi TCMT v: quy trình tiêm chích an toàn

+ Trình diTn quy trình tiêm chích an toàn

+ Phân phát bao cao su

+ Phân phát bIm kim tiêm

+ H;p tác v?i các NVTCC2 khác t\ chPc và thAc hi9n truy:n thông nhóm nha cho ng>Hi TCMT, NBD

Trang 27

+ Tham dA giao ban 7Rnh kj 7W l5p k4 hoBch hoBt 76ng và báo cáo hoBt 76ng trong tháng + Gi?i thi9u và h^ tr; ng>Hi TCMT, NBD ti4p c5n các dRch vG y t4, xã h6i, TVXNTN + Phát tài li9u truy:n thông cho ng>Hi TCMT, NBD

- Quy3n l2i

+ 2>;c tham gia t5p huJn 7W nâng cao ki4n thPc và kK nLng

+ 2>;c giúp ích cho c6ng 78ng thông qua tham gia các hoBt 76ng dA phòng và chLm sóc HIV/AIDS tBi 7Ra ph>Ing

+ 2>;c h>Vng phG cJp hàng tháng do dA án chi tr=

• Chia hSc viên thành 4-5 nhóm, 7>a Tài li?u tham kh6o sF 1.2.a - Mô t6 công vi?c c1a NVTCCO Yêu c[u các nhóm 7Sc và th=o lu5n nhOng trách nhi9m và quy:n l;i 7ã ghi

trong b=n Mô t= công vi9c H>?ng d@n hS xác 7Rnh và vi4t câu tr= lHi cho các câu hai sau:

- BBn có thJy trách nhi9m nào mà bBn không chUc chUn không?

- BBn có lo ngBi hobc s; khi làm vi9c v?i t> cách là NVTCC2 không?

• Dành 15’ cho hoBt 76ng này, sau 7ó yêu c[u 7Bi di9n t`ng nhóm trình bày

• Làm rõ và gi=i thích bJt cP trách nhi9m nào hSc viên không rõ XF lE/gi=i quy4t nhOng n^i

- VJn 7: quan trSng là hS nh5n bi4t gi?i hBn trong vai trò và kK nLng c<a hS; trong m6t

sN tr>Hng h;p c[n gi?i thi9u ng>Hi TCMT, NBD tìm ki4m h^ tr; V nhân viên y t4

• Phát Tài li?u tham kh6o sF 1.2.b - H:=ng d>n thEc hi?n ho7t )*ng c1a NVTCCO cho

các hSc viên

• Gi=i thích: 7ây là các nguyên tUc chung 7W h>?ng d@n hS trong công vi9c Hãy 7Sc và th=o lu5n t`ng h>?ng d@n Hai xem hS có câu hai gì không và tr= lHi n4u có

• Gi=ng viên nói cho hSc viên bi4t rZng tr>?c khi tham gia vào dA án hS ph=i làm m6t b=n

cam k4t, trong 7ó có ghi rõ v: trách nhi9m ccng nh> quy:n l;i c<a hS Phát Tài li?u tham kh6o sF 1.2.c – M>u cam k't thEc hi?n công vi?c, nói cho hS bi4t hS có 5 phút 7Sc, sau 7ó

giành 15 phút 7W hSc viên th=o lu5n các E ki4n v: vi9c làm sao 7=m b=o vi9c thAc hi9n tNt b=n cam k4t 7ó

Trang 28

Tài li?u tham kh6o sF 1.2.a - Mô t6 công vi?c c1a NVTCCO

Trách nhi:m c1a NVTCC8

• Tìm, gbp nhOng NTCMT, NBD V trong c6ng 78ng

• Tìm hiWu nhOng hành vi nguy cI liên quan 74n TCMT và quan h9 tình dGc

• Cung cJp ki4n thPc v: HIV, BLTQ2TD, ma túy và tác hBi c<a ma túy, tình dGc an toàn

và v5n 76ng thay 7\i hành vi liên quan

• Cung cJp kK nLng tiêm chích an toàn và tình dGc an toàn

• Cung cJp các v5t dGng h^ tr; thay 7\i hành vi nh> BCS, tài li9u truy:n thông

• H;p tác v?i các NVTCC2 khác t\ chPc và thAc hi9n truy:n thông nhóm nha cho NTCMT, NBD

• Gi?i thi9u khách hàng (TCMT, NBD, nhOng ng>Hi có hành vi nguy cI cao) 74n dRch vG TVXNTN

• Hoàn thành báo cáo tu[n (theo m@u c<a dA án)

• Tham dA giao ban 7[y 7<

Quy;n l.i c1a NVTCC8

• Thành viên NVTCC2 7>;c công nh5n 7ã tham gia hoBt 76ng xã h6i trong công tác phòng chNng HIV/AIDS (có thi chPng nh5n là nhân viên c<a dA án)

• 2>;c tham gia 7ào tBo, c5p nh5t ki4n thPc v: HIV, STIs …

• Tham gia các hoBt 76ng dA phòng HIV/AIDS tBi 7Ra ph>Ing

• 2>;c chi tr= phG cJp vào cuNi m^i tháng theo quy 7Rnh

+ Gi?i thi9u tNi 7a 14 ng>Hi 74n t> vJn và làm xét nghi9m HIV

- Chi tr= phG cJp theo sN ca mà NVTCC2 7ã gi?i thi9u 74n dRch vG TVXNTN: 25.0007/1 ca gi?i thi9u 74n t> vJn và làm xét nghi9m, 15.000 7/1 ca 7>a 7Ni t>;ng 74n phòng TVXNTN nh5n dRch vG t> vJn, phát bao cao su

ChE tiêu giao cho NVTCC8

Ví dG: Trích công vLn sN 27/DA HIV TN ngày 18/05/2009 c<a Ban QLDA tXnh Qu=ng Ninh

v: vi9c “H1-ng dDn ho6t +*ng m6ng l1-i +,ng +Cng viên/nhân viên ti$p c)n c*ng +,ng”

a) NVTCCE ti$p c)n trong các khu v5c d/ch v4, gi"i trí, ti$p viên, NBD:

- Gi?i thi9u tNi thiWu 03 ng>Hi trong nhóm nguy cI cao 74n dRch vG TVXNTN 7W t> vJn

và làm xét nghi9m

Trang 29

- M^i ngày ti4p c5n 3-5 l>;t ng>Hi, phát 15 -30 BCS/ngày

b) NVTCCE ti$p c)n trong nhóm tiêm chích ma túy:

- Gi?i thi9u tNi thiWu 03 ng>Hi trong nhóm nguy cI cao 74n dRch vG TVXNTN 7W t> vJn

và làm xét nghi9m

- M^i ngày ti4p c5n 3-10 l>;t 7Ni t>;ng và phát 15-50 BKT/ngày

Gi=ng viên c[n nhJn mBnh chX sN gi?i thi9u khách hàng 74n dRch vG TVXNTN là chX sN khách quan nhJt Nó 7ánh giá hi9u qu= làm vi9c c<a t`ng ng>Hi m6t cách khách quan và trung thAc nhJt Ngoài ra còn m6t sN chX sN khác nh> sN tài li9u truy:n thông phát ra, sN l[n trình diTn cách

làm sBch BKT, sF dGng BCS 7úng cách ccng sM 7>;c giao cG thW

Tiêu chuAn l2a ch*n NVTCC8

• Là ng>Hi tr>?c 7ây thu6c nhóm 7Ni t>;ng có hành vi nguy cI cao, hi9n 7ã có hành vi an toàn; hobc là ng>Hi bi4t nhi:u thông tin v: nhóm 7Ni t>;ng nguy cI cao và có thW dT dàng ti4p c5n các 7Ni t>;ng này 7W tuyên truy:n giáo dGc thay 7\i hành vi

• Có uy tín v?i 78ng 7lng, có kh= nLng lãnh 7Bo/d@n dUt ng>Hi khác

• Có kK nLng ti4p c5n, lUng nghe và truy:n thông v: HIV/AIDS

• Có tinh th[n h;p tác và nhi9t tình tham gia, có thHi gian dành cho công vi9c theo yêu c[u

• Hi9n không làm tuyên truy:n viên c<a các ch>Ing trình/dA án khác

• HSc vJn ít nhJt cJp 2 trV lên và có kh= nLng ti4p thu ki4n thPc tNt

Trang 30

Tài li?u tham kh6o sF 1.2.b - H:=ng d>n thEc hi?n ho7t )*ng c1a NVTCCO

Nh!ng vi:c NVTCC8 c3n làm

• Luôn 7=m b=o tính b=o m5t – không 7>;c ti4t l6 danh tính c<a NTCMT, NBD

• Tôn trSng ni:m tin và giá trR c<a ng>Hi khác - không cN áp 7bt ni:m tin c<a mình lên ng>Hi khác

• Có tinh th[n làm vi9c nhóm, h;p tác và h^ tr; l@n nhau trong công vi9c

• Luôn mang theo chPng minh th> nhân dân hobc thi NVTCC2

• Làm vi9c trong phBm vi kinh nghi9m và kK nLng c<a mình

• Khi làm vi9c v?i NTCMT, NBD, hãy cho hS bi4t phBm vi vai trò c<a bBn

- Cung cJp thông tin phù h;p cho NTCMT, NBD

- Nói cho hS bi4t là bBn không có 7< kK nLng chuyên môn 7W gi=i quy4t vJn 7: nghiêm trSng c<a hS

Nh!ng vi:c không 6".c phép, không nên làm

• Nh5n quà hobc ti:n mbt c<a NTCMT, NBD

• 2>a nhOng NTCMT, NBD không trong phBm vi công vi9c c<a bBn v: nhà bBn

• Tr= lHi nhOng câu hai mà bBn ch>a rõ câu tr= lHi – n4u bBn không bi4t câu tr= lHi, hãy thlng thUn nói cho hS bi4t, và sau 7ó cN gUng tìm câu tr= lHi chính xác

• 2W cho hoBt 76ng giáo dGc 78ng 7lng =nh h>Vng 74n các công vi9c khác c<a bBn

• Bán BKT/BCS c<a ch>Ing trình

• SF dGng ma túy trong khi 7ang làm nhi9m vG

• Mang trong ng>Hi và sF dGng ma túy trong khi 7ang làm nhi9m vG

• Ti4p tay cho cho NTCMT, NBD các hành vi phBm pháp

• Bán nhOng v5t dGng do dA án cJp

Trang 31

Tài li?u tham kh6o sF 1.2.c – M>u cam k't thEc hi?n công vi?c

C1NG HÒA XÃ H1I CH- NGHpA VI"T NAM

26c l5p – TA do – HBnh phúc

CAM K#T THDC HI&N CÔNG VI&C

(Dùng cho nhân viên ti4p c5n c6ng 78ng nhóm nguy cI)

CLn cP vào 7: c>Ing dA án Phòng chNng HIV/AIDS cho Thanh niên do Ngân hàng Phát triWn Châu Á tài tr; 7ã 7>;c phê duy9t

Hôm nay ngày tháng nLm 200

M*t bên là:

Ban Qu=n lE dA án Phòng chNng HIV/AIDS cho Thanh niên tXnh/TP 2Bi di9n: ông/bà ChPc vG: Giám 7Nc dA án tXnh/TP 2Ra chX: 2i9n thoBi: Fax: Tài kho=n:

M*t bên là:

Ông/bà: 2Ra chX: 2i9n thoBi:

SN CMND do công an cJp ngày Cùng nhau thaa thu5n nhOng 7i:u ki9n sau:

OiSu 1: Trách nhi?m c1a các bên:

Ban qu6n lT dE án tJnh/thành phF có trách nhi9m thAc hi9n nhOng nhi9m vG sau:

- TuyWn chSn, t5p huJn và qu=n lE nhân viên ti4p c5n c6ng 78ng theo ch>Ing trình thNng

nhJt

- Cung cJp 7[y 7< bIm kim tiêm, bao cao su, tài li9u truy:n thông cho nhân viên ti4p c5n

c6ng 78ng và tBo 7i:u ki9n cho nhân viên ti4p c5n c6ng 78ng thAc hi9n nhi9m vG

- T\ chPc hSp giao ban hàng tháng v?i nhân viên ti4p c5n c6ng 78ng 7W báo cáo, thanh toán phG cJp cho nhân viên ti4p c5n c6ng 78ng theo quy 7Rnh c<a dA án (xem 2i:u 3

trong b=n cam k4t)

Ông/bà có trách nhi9m thAc

hi9n nhOng nhi9m vG sau:

- Ti4p c5n nhOng ng>Hi có hành vi nguy cI nhiTm HIV trong c6ng 78ng 7W tuyên truy:n

dA phòng lây nhiTm HIV và các b9nh lây truy:n qua 7>Hng tình dGc khác, phân phát và h>?ng d@n sF dGng bIm kim tiêm sBch trong tiêm chích, phân phát và h>?ng d@n sF dGng bao cao su 7úng cách trong quan h9 tình dGc, và phân phát tài li9u truy:n thông

- Ti4p c5n 7úng 7Ni t>;ng, 7úng quy 7Rnh c<a dA án, t5p trung vào các khách hàng có hành vi nguy cI và mV r6ng các 7Ni t>;ng khác

Trang 32

- Gi?i thi9u khách hàng 74n phòng t> vJn và xét nghi9m tA nguy9n (VCT) hobc bN trí 7Ra 7iWm, khách hàng 7W liên h9 v?i phòng VCT 74n cung cJp dRch vG l>u 76ng tBi c6ng 78ng

- Tham dA cu6c hSp giao ban hàng tháng do Ban QLDA tXnh t\ chPc

- L5p k4 hoBch hoBt 76ng và báo cáo hoBt 76ng hàng tháng

- H^ tr; các thành viên khác trong nhóm

- Tuân th< pháp lu5t và quy 7Rnh c<a 7Ra ph>Ing

- ThAc hi9n các hoBt 76ng khác trong b=n mô t= công vi9c c<a nhân viên ti4p c5n c6ng 78ng 7ính kèm

OiSu 2: ChJ tiêu thEc hi?n:

- Ti4p c5n ít nhJt 15 l>;t khách hàng có nguy cI/tháng bao g8m c= ti4p c5n cc và m?i M^i l[n ti4p c5n g8m tuyên truy:n v: cách dA phòng lây truy:n HIV, h>?ng d@n tiêm chích an toàn, tình dGc an toàn, phân phát các v5t dGng do dA án cJp

- Gi?i thi9u thành công ít nhJt 3 khách hàng/tháng 74n dRch vG VCT (c= tBi ch^ và l>u 76ng)

- Hoàn thành các chX tiêu khác do ban qu=n lE dA án giao t`ng giai 7oBn

OiSu 3: Hình th(c thanh toán

- Ti:n phG cJp c<a ông/bà 7>;c thanh toán hàng tháng, tùy theo mPc 76 hoàn thành công vi9c, cG thW:

OiSu 4: Ch0m d(t cam k't

Ban qu=n lE dA án Phòng chNng HIV/AIDS tXnh/thành phN có quy:n chJm dPt cam k4t thAc hi9n công vi9c n4u xét thJy ông/bà không thAc hi9n tNt nhOng 7i:u 7ã cam k4t, vi phBm pháp lu5t, n6i quy và nguyên tUc c<a dA án

Ông/bà có quy:n chJm dPt cam k4t thAc hi9n công vi9c mà không bR =nh h>Vng bJt cP 7i:u gì

OPng T ch0p thu9n:

- Giám 7Nc Ban QLDA tXnh/thành phN

- ChO kE c<a NVTCC2 và HS tên

Trang 33

BÀI 2: KI#N THUC V@ MA TÚY VÀ NG/VI S- D!NG MA TÚY 2.1 Ma tuT và sW d5ng ma tuT

M(c tiêu gi)ng d%y: Giúp hSc viên hiWu m6t cách t\ng quan nhOng ki4n thPc cI b=n liên quan

74n ma tuE Ph[n này sM giúp cho hSc viên thAc hi9n tNt tJt c= các b>?c trong quy trình ti4p c5n, 7bc bi9t b>?c 3 - Tìm hiWu nguy cI thân ch<

M(c tiêu h*c t&p: Sau ph[n này, hSc viên sM 7>;c nâng cao ki4n thPc v: ma tuE và sF dGng ma túy N+i dung chính:

• Các loBi ma tuE và bi9n pháp sF dGng

- Nhi:u loBi ma tuE 7ang 7>;c sF dGng

- Ma tuE có thW sF dGng theo nhi:u hình thPc khác nhau

• Quá trình sF dGng ma tuE (T` li:u dùng 7[u tiên cho 74n giai 7oBn phG thu6c vào ma tuE)

và tam giác sF dGng ma tuE

- ThHi gian sF dGng ma tuE V t`ng ng>Hi khác nhau

- L9 thu6c ma tuE phG thu6c do các y4u tN môi tr>Hng sF dGng, loBi ma tuE sF dGng và

b=n thân cá nhân sF dGng ma tuE quy4t 7Rnh

Ph",ng pháp gi)ng d%y: Hai 7áp, thuy4t trình hobc diTn gi=

V&t d(ng tr gi)ng: Các b=n chi4u hobc b=n giJy l5t và bút dB

Quan ni!m v3 ma tu?

- Y hSc: có kh= nLng kích thích tình trBng thW chJt hobc tinh th[n và gây nghi9n, thu5t ngO “ma tuE” bao g8m nhOng chJt gi=m 7au, có kh= nLng kích thích tình trBng thW chJt hobc tinh th[n ng>Hi b9nh và gây nghi9n

- D>;c hSc: Thay 7\i chPc nLng c<a m6t sN cI quan và quá trình sinh hSc c<a cI thW, thu5t ngO này bao g8m nhOng chJt hoá hSc làm thay 7\i quá trình sinh hoá hobc tâm lE c<a cI thW con ng>Hi

- Chung: Ma tuE là bJt h;p pháp, thu5t ngO này 7>;c dùng 7W chX nhOng chJt gây nghi9n bJt h;p pháp th>Hng 7>;c sF dGng ngoài mGc 7ích y t4

Các ch.t ma tu?:

- Là bJt cP chJt nào =nh h>Vng t?i c=m nh5n, suy nghY, thR giác, vR giác, khPu giác, thính giác hobc hành vi c<a con ng>Hi

Trang 34

- Ma tuE là bJt kj chJt nào làm =nh h>Vng t?i c=m giác, suy nghY, thR giác, vR giác, khPu giác, thính giác và hành vi (gây rNi loBn tâm lE) ChJt 7ó có thW là m6t loBi thuNc, nh> morphin, hobc có thW là m6t s=n ph_m công nghi9p, nh> keo dán

• Câu hai ti4p theo: BBn cho bi4t tên c<a m6t sN loBi ma tuE? Ghi l6i trên b"ng gi.y l)t

• Ti4p theo, hai:

- Có ph=i tJt c= các loBi ma tuE này 7:u giNng nhau không?

- Ma tuE có 7>;c phân loBi không?

Câu tr" l=i cFn có các ? sau:

- KHÔNG Các loBi ma tuE không giNng nhau Chúng có thW khác nhau do cách pha ch4 khác nhau và có nhOng =nh h>Vng khác nhau 74n ng>Hi sF dGng

• Sau khi th=o lu5n, gi=ng viên c[n nhUc lBi và bào 7=m hSc viên bi4t các n6i dung v: các loBi ma túy nh> sau:

Các lo6i ma tu?: Ma tuE 7>;c chia thành m6t sN nhóm cI b=n, dAa vào tác 76ng c<a chúng lên h9 thNng th[n kinh trung >Ing và lên tinh th[n ng>Hi sF dGng

- Kích thích: Các ch.t kích thích nh> nicotine (có trong thuNc lá), caffeine (trong trà hobc

cà phê), amphetamine và cocaine kích thích hoBt 76ng c<a h9 thNng th[n kinh trung

>Ing

- Gi"m +au: Các ch.t gi"m +au nh> ethanol (có trong 78 uNng có c8n), morphine, heroin,

diazepam Pc ch4 (làm ch5m lBi) các hoBt 76ng c<a h9 thNng th[n kinh trung >Ing

- Gây "o giác: Các ch.t gây "o giác nh> c[n sa, h8ng phi4n, có kh= nLng tBo ra nhOng

thay 7\i c=m giác và ccng làm thay 7\i suy nghY và hành vi c<a ng>Hi sF dGng

• Câu hai ti4p theo: SA l9 thu6c hobc nghi9n ma tuE là gì?

Có thW hSc viên không có câu tr= lHi hobc chX có nhOng bàn tán giOa nhOng ng>Hi sF dGng hobc nghi9n heroin Thông báo cho hSc viên bi4t rZng rJt khó 7Rnh nghYa v: nghi9n ma tuE cho nên t\ chPc y t4 th4 gi?i th>Hng dùng thu5t ngO “l9 thu6c ma tuE” L9 thu6c ma tuE 7>;c 7Rnh nghYa và có tiêu chí rõ ràng

Tiêu chí xác +/nh l! thu*c ma tu? là:

1 Dung n6p Ng>Hi sF dGng ma túy ngày càng quen v?i tác dGng c<a ma tuE và c[n ph=i

tLng li:u dùng 7W 7Bt 7>;c tác dGng nh> mong muNn M6t ng>Hi dung nBp thuNc thW hi9n ít có ph=n Png v: li:u dùng hIn ng>Hi ch>a V giai 7oBn dung nBp MPc 76 dung nBp tNi 7a có thW 7>;c quan sát bZng sA l9 thu6c vào heroin Ví dG, khi m6t ng>Hi quá l9 thu6c có thW dùng li:u l>;ng v>;t quá mPc 76 c<a ng>Hi ch>a dung nBp ma tuE

2 Eói thu0c

- H*i ch%ng +ói thu0c: theo dõi lâm sàng cho thJy H6i chPng này bao g8m nhOng biWu

hi9n thay 7\i v: thW chJt và tâm lE ng>Hi sF dGng x=y ra khi ng>Hi sF dGng gi=m nhanh li:u l>;ng quen dùng (ví dG ng>Hi cUt cIn heroin có thW có nhOng ph=n Png c<a cI thW nh> 7au cI kh?p, rNi loBn chPc nLng c<a tim mBch và h9 thNng tiêu hoá)

- Gi"i to" : 2W tránh c=m giác khó chRu khi 7ói thuNc ng>Hi 7ó ph=i dùng ngay 1 li:u

Hi9n t>;ng này có liên quan chbt chM v?i h6i chPng 7ói thuNc

Trang 35

3 B9t bu*c s> d4ng M6t ng>Hi l9 thu6c vào ma tuE bUt bu6c ph=i sF dGng ma túy Hi9n

t>;ng này có liên quan 74n tránh 7ói thuNc

4 Thu hGp Khi 7ã nghi9n, ng>Hi nghi9n sM sF dGng ma túy theo m6t cách nhJt 7Rnh

5 SH thích t)p trung HPng thú sF dGng ma túy d[n d[n trV thành >u tiên l?n nhJt và sV

thích l?n nhJt trong cu6c sNng SV thích này ngày càng thu hgp và xác 7Rnh bZng vi9c tìm tòi 7W có ma tuE sF dGng (78ng thHi tìm mSi cách 7W có ti:n mua ma tuE)

6 Tái nghi!n M6t ng>Hi ng`ng sF dGng ma túy trong vài tu[n hobc vài tháng n4u quay

lBi sF dGng sM có xu h>?ng tái sF dGng m6t cách nhanh chóng và hình thành lBi sA l9 thu6c vào ma tuE

• Câu hai ti4p theo: Trong sN nhOng loBi ma túy 7ã 7>;c 7: c5p 74n, loBi nào h;p pháp và loBi nào bJt h;p pháp?

- Ghi lBi các câu tr= lHi c<a hSc viên lên b=ng giJy l5t và chia thành hai c6t M6t c6t ghi

“h;p pháp” m6t c6t ghi “bJt h;p pháp”

- N4u hSc viên không nghY ra thì gi=ng viên ph=i vi4t ra cho hS bi4t Phía d>?i c6t “h;p

pháp” ghi các loBi nh> thuNc lá, d>?i c6t “bJt h;p pháp”, ghi heroin hobc thuNc phi9n

• Ti4p theo, hai hSc viên tBi sao m6t sN ma tuE thu6c nhóm h;p pháp, m6t sN khác thu6c nhóm bJt h;p pháp

- Câu tr= lHi t5p trung vào E t>Vng các loBi ma tuE bJt h;p pháp là nhOng loBi gây ra tác

hBi l?n hIn không nhOng cho ng>Hi sF dGng mà còn cho c= xã h6i nên bR lu5t pháp cJm

sF dGng (tr` khi vì mGc 7ích y t4 có quy 7Rnh riêng) Gi=ng viên c[n gi=i thích vJn 7: này L>u E, m6t sN hSc viên th>Hng sM s]n sàng tranh lu5n v: ch< 7: này

• Sau khi th=o lu5n sâu hIn v: ch< 7: này, gi=ng viên sM cung cJp thông tin v: các chJt gây nghi9n sau: Nicotin, Cocaine, Heroin, Methamphetamine và Ecstasy (ThuNc lUc) L>u E rZng sA h;p pháp c<a loBi ma tuE này hay loBi ma tuE khác phG thu6c vào truy:n thNng, vLn hoá, y4u tN chính trR hobc tôn giáo hIn là loBi ma tuE 7ó có tác hBi nhi:u hay

ít so v?i nhOng loBi khác

NICOTIN (có trong thu0c lá)

- Nicotine tinh chJt gây ch4t ng>Hi sF dGng tPc thì kích thích không có li:u nào an toàn: + ThuNc lá và xì gà 7>;c s=n xuJt t` cây thuNc lá

+ ChX c[n 1 74n 2 giSt nicotine nguyên chJt có thW gi4t ch4t m6t ng>Hi l?n ngay l5p tPc + Nicotine là chJt ma tuE duy nhJt không 7>;c khuy4n cáo sF dGng v?i bJt kj li:u l>;ng an toàn nào

- Gây nghi9n:

+ RJt nhi:u ng>Hi hút thuNc lá c=m thJy chJt nicotine giúp hS t5p trung 7>;c trí óc, th> giãn, thoát khai sA chán n=n và làm cho hS Ln ít 7i

+ Con ng>Hi phG thu6c vào chJt nicotine m6t cách dT dàng

+ Các tri9u chPng 7ói thuNc bao g8m b8n ch8n, hay cáu gi5n, thay 7\i tâm tính, hay thJt vSng và hay lên cIn thèm thuNc

Trang 36

- VJn 7: v: tim và ph\i, ung th>, vJn 7: thai nhi:

+ Tác hBi tr>?c mUt c<a thuNc lá bao g8m ho kéo dài, 7au ngAc, khó thV, co thUt, lV loét và vJn 7: v: hô hJp

+ Nghi9n thuNc lá lâu nLm tLng nguy cI bR ung th> vòm hSng, vòm mi9ng, ph4 qu=n

và ph\i Nó ccng gây khó thV, nhiTm khu_n và co thUt

- H;p pháp:

+ Nicotine không sF dGng qua 7>Hng tiêm chích

+ Nicotine là chJt h;p pháp nh>ng không khuy4n khích sF dGng

COCAINE

- 2>;c s=n xuJt t` cây cô ca

- Kích thích:

+ Có thW sF dGng trong ngành y t4

+ Là chJt kích thích (g[n giNng v?i amphetamine) mbc dù tác dGng “s=ng khoái” c<a

nó chX kéo dài trong kho=ng thHi gian rJt ngUn

+ Cocaine kích thích h>ng phJn

- Gây nghi9n: Cocaine có thW gây nghi9n

+ VJn 7: v: tim, gây hoang t>Vng và tâm th[n: SF dGng liên tGc có thW d@n 74n hoang t>Vng, =o giác và =nh h>Vng 74n tâm lE (mJt sA liên h9 v?i thAc t4), có thW gây rNi loBn tim mBch

- Heroin là chJt narcotic có trong cây thuNc phi9n

- Heroin 7>;c x4p vào các loBi ma tuE 7>;c gSi là “á phi9n” á phi9n 7>;c chi4t xuJt t` ph[n nhuq trUng c<a hoa thuNc phi9n có chPa morphine và codein C= hai chJt này 7:u

có tác dGng gi=m 7au và 7>;c sF dGng trong nhi:u 7In thuNc chOa b9nh

- Heroin nguyên chJt là chJt b6t màu trUng có vR 7Ung

+ Tr6n v?i c[n sa, thuNc lá

+ Tr6n v?i thuNc lUc

+ Tr6n v?i cocaine

Trang 37

o Vi9t Nam, heroin ch< y4u 7>;c sF dGng qua 7>Hng hút, hít và chích Tuy nhiên, Heroin 7>;c sF dGng bZng nhi:u cách:

+ Tr6n v?i thuNc lUc d>?i dBng viên hobc tr6n v?i cocaine

- H5u qu= c<a vi9c sF dGng Heroin

+ PhG thu6c (nghi9n): Heroin là chJt gây nghi9n nbng

+ TLng li:u: Vi9c sF dGng liên tGc sM d@n 74n tình trBng l9 thu6c nhanh chóng, theo 7ó li:u sF dGng ngày càng tLng 7W 7Bt 7>;c c=m giác phê nh> khi m?i sF dGng 2i:u này ccng d@n 74n nguy cI xNc thuNc rJt cao

+ Quá li:u: Khi dùng V li:u cao, trBng thái dRu th[n kinh do thuNc gây ra có thW quá t=i d@n 74n xNc thuNc v?i các biWu hi9n: bJt tXnh, hôn mê và ch4t do tUc thV

+ 2ói thuNc: Tri9u chPng 7ói thuNc xuJt hi9n khi ng>Hi sF dGng không sF dGng thuNc theo cO nOa Các tri9u chPng 7ói thuNc bao g8m m9t mai, 7au x>Ing, 7au cI, mJt ng<, tiêu ch=y, nôn mFa, lBnh n\i da gà

+ Nguy cI nhiTm HIV và các b9nh lây truy:n qua 7>Hng máu: SF dGng heroin còn d@n 74n nguy cI lây nhiTm HIV thông qua vi9c sF dGng bIm kim tiêm chung và d@n 74n tình trBng mJt kh= nLng suy xét tXnh táo khi4n ng>Hi sF dGng khó tránh 7>;c các hành vi nguy cI cao

Theo k4t qu= c<a nhi:u nghiên cPu, heroin là loBi ma tuE 7>;c >a chu6ng và sF dGng nhi:u nhJt V Vi9t Nam, và ngày càng có nhi:u ng>Hi tiêm chích ma túy tiêm chích heroin Yêu c[u hSc viên suy nghY v: thAc trBng này và chia si hiWu bi4t c<a hS v: tình hình sF dGng heroin trong nhóm tiêm chích ma túy, hS sF dGng heroin nh> th4 nào và hS chia si kinh nghi9m sF dGng c<a mình v?i hSc viên ra sao?

Trang 38

- H5u qu= c<a vi9c sF dGng Methamphemine

+ PhG thu6c (nghi9n): Vi9c lBm dGng Methaphetamine trong 1 thHi gian dài gây nhi:u t\n hBi cho cI thW bao g8m c= tình trBng nghi9n thuNc

+ DT d@n 74n bBo lAc khi sF dGng lâu dài: V nhOng ng>Hi 7ã rIi vào trBng thái nghi9n, vi9c lBm dGng methaphetamine mãn tính d@n 74n các tri9u chPng nh> th>Hng xuyên

có hành vi bBo lAc,

+ BiWu hi9n tâm lE bJt th>Hng: trBng thái lo lUng, bJt \n 7Rnh, rNi trí và mJt ng< HS còn có nhi:u biWu hi9n bJt bình th>Hng v: mbt tâm lE nh> =o t>Vng v: b=n thân, hoang t>Vng v: th4 gi?i xung quanh TrBng thái tâm lE =o t>Vng v: b=n thân có thW d@n 74n nhOng suy nghY muNn tA tF,

+ Quá li:u (sNc thuNc): Khi lBm dGng thuNc mãn tính, 76 dung nBp c<a cI thW 7Ni v?i Methaphetamine sM tLng lên Do luôn muNn 7Bt 7>;c hi9u qu= c<a thuNc theo E muNn, ng>Hi sF dGng th>Hng tLng li:u dùng, sN l[n dùng hobc thay 7\i hình thPc sF dGng t` hít, uNng sang chích Li:u dùng cao hIn có thW d@n 74n tình trBng sNc thuNc + 2ói thuNc: Mbc dù ch>a có báo cáo v: các biWu hi9n lâm sàng c<a h6i chPng 7ói thuNc khi ng`ng sF dGng Methamphetamine, tuy nhiên 7ã xuJt hi9n m6t sN tri9u chPng bJt th>Hng khi ng>Hi sF dGng mãn tính ng`ng sF dGng thuNc NhOng tri9u chPng này bao g8m trBng thái tr[m uJt, lo lUng, b=i ho=i, =o t>Vng, th5m chí trBng thái thèm thuNc nghiêm trSng

+ Nguy cI lây nhiTm HIV do tiêm chích và sF dGng chung dGng cG tiêm chích: Ng>Hi sF dGng Methaphetamine có nguy cI lây nhiTm HIV cao do hành vi sF dGng chung bIm kim tiêm và tác dGng c<a thuNc làm cho mJt kh= nLng suy xét d@n 74n các hành vi không an toàn

+ MJt d[n kh= nLng tình dGc: Ng>Hi sF dGng mãn tính còn cho bi4t hS mJt kh= nLng tình dGc hobc không có nhu c[u v: tình dGc

Nói v?i hSc viên rZng mbc dù ch>a có nhOng sN li9u chính thPc v: tình trBng sF dGng methaphetamine V Vi9t nam, nh>ng V Vi9t Nam xu h>?ng sF dGng loBi thuNc ngày càng gia tLng do bR tác 76ng mBnh bVi mBng l>?i buôn l5u các loBi ma tuE

Khuy4n khích hSc viên chia si nhOng hiWu bi4t và kinh nghi9m c<a hS v: tình hình sF dGng ma tuE trong nhóm tiêm chích ma túy và ti4p theo g;i E th=o lu5n v: các bi9n pháp gi=m nguy cI phù h;p v?i tình hình sF dGng ma tuE trong nhóm tiêm chích ma túy

ECSTASY - Thu0c l9c

- ChJt kích thích gây =o giác: ThuNc lUc là loBi thuNc v`a gây kích thích và =o giác

- ChJt ma túy t\ng h;p (ATS): Ccng nh> methaphetamine 7ây là chJt có gNc amphetamine

- ThuNc lUc 7>;c bán V dBng thuNc viên hobc viên con nh6ng Li:u th>Hng dùng t` 50mg -150mg; 100mg th>Hng là mPc trunng bình

- Các hình thPc sF dGng ThuNc lUc:

+ Th>Hng sF dGng theo 7>Hng uNng/nuNt: ThuNc lUc 7>;c s=n xuJt d>?i dBng thuNc viên hobc viên con nh6ng, cách dùng th>Hng là uNng bZng 7>Hng mi9ng và tác dGng kéo dài trong vòng 3 - 6 ti4ng

Trang 39

+ DBng b6t th>Hng 7>;c sF dGng theo hình thPc hít, hút và tiêm chích ThuNc lUc dBng b6t ccng có thW dùng bZng 7>Hng hít nh>ng không ph\ bi4n Tuy nhiên, cách

sF dGng qua 7>Hng uNng hobc hút th>Hng ph\ bi4n hIn

+ Th>Hng sF dGng li:u ti4p theo ngay khi li:u tr>?c h4t công hi9u

- H5u qu= c<a vi9c sF dGng ThuNc lUc

+ Ph4 thu*c (nghi!n): 2Ni v?i m6t sN ng>Hi thuNc lUc có thW gây nghi9n Kho=ng

60% sN ng>Hi sF dGng thuNc lUc cho bi4t hS gbp ph=i tri9u chPng 7ói thuNc bao g8m c=m giác b=i ho=i, Ln mJt ngon, tr[m uJt và gbp khó khLn khi c[n t5p trung

+ Gây "nh h1Hng +$n s5 phát tri8n cIa thai nhi

+ Quá li3u (s0c thu0c): Vi9c sF dGng thuNc lUc quá li:u gây sNc thuNc ccng cI thW

x=y ra Các tri9u chPng th>Hng thJy nh> tLng huy4t áp, bJt tXnh, tJn công trong trBng thái ho=ng loBn, và m6t sN tr>Hng h;p nghiêm trSng có thW d@n 74n hôn mê

+ Thay +Ji thân nhi!t, nh/p tim: SF dGng thuNc lUc V li:u cao có thW làm thay 7\i thân

nhi9t, tLng nhRp tim và huy4t áp

+ T'ng nguy c( nhi<m HIV liên quan +$n vi!c s> d4ng bao cao su và quan h! tình d4c không an toàn: SF dGng thuNc lUc làm tLng nguy cI nhiTm HIV và các b9nh lây

truy:n qua 7>Hng tình dGc cho ng>Hi sF dGng vì hS th>Hng có hành vi tình dGc không an toàn sau khi dùng thuNc, 7bc bi9t khi sF dGng thuNc lUc chung v?i các chJt ma tuE h;p pháp và bJt h;p pháp khác trong 7ó có c= cocaine, marijuana, ketamine, methaphetamine

Gi=ng viên có thW dành vài phút th=o lu5n v: tình hình sF dGng Ecstasy trong nhóm tiêm chích ma túy HSc viên có thW chia si nhi:u thông tin v: vJn 7: này v?i 78ng 7lng c<a hS

• N$u th=i gian cho phép, khuy4n khích hSc viên th=o lu5n nhi:u hIn v: tình hình lBm dGng

các chJt ma tuE trong nhóm tiêm chích ma túy tBi 7Ra bàn c<a hS, và sau 7ó gi=ng viên nên tóm tUt lBi các 7iWm chính c<a ph[n này:

+ Ng>Hi tiêm chích ma túy sF dGng các loBi ma tuE khác nhau, ch< y4u là heroin, methaphetamine và thuNc lUc

+ SF dGng các loBi ma tuE khác nhau, dù là qua 7>Hng không tiêm chích hay tiêm chích, 7:u gây h5u qu= khác nhau cho sPc khoi c<a ng>Hi sF dGng mà h5u qu= nghiêm trSng nhJt 7ó là nguy cI nhiTm HIV do hành vi tiêm chích ma tuE gây ra

• Câu hai ti4p theo: Ng>Hi sF dGng ma tuE có nghi9n ngay trong l[n sF dGng 7[u tiên không? Câu hai này sM d@n 74n m6t sN tranh lu5n

- M6t sN hSc viên sM ph< nh5n

- M6t sN khác sM tr= lHi là khi sF dGng ma túy l[n 7[u tiên ng>Hi sF dGng sM nghi9n ngay

- Tuy nhiên ph[n l?n hSc viên sM nói rZng 7i:u 7ó sM phG thu6c vào loBi ma tuE 7>;c

sF dGng

Sau khi th=o lu5n, gi=ng viên cung cJp cho hSc viên các thông tin v: quá trình sF dGng ma túy nh> sau:

Trang 40

S, 6>

SF dGng sI 78 quá trình sF dGng ma túy 7W diTn t= ng>Hi sF dGng có thW V bJt kj 7iWm nào 7>;c phác hoB trên sI 78 này Ví dG:

Th>: Ng>Hi tri tu\i thF hút m6t 7i4u thuNc lá

M6t ng>Hi thF sF dGng m6t cNc r>;u pha

Eôi khi: M6t ng>Hi chX hút thuNc khi dA ti9c

Th1=ng xuyên: M6t ng>Hi th>Hng uNng r>;u khi Ln tNi

Thói quen: M6t nhân viên vLn phòng có thW uNng 10 cNc cà phê m^i ngày

M6t ng>Hi hút 20-30 7i4u thuNc m^i ngày

Nghi!n: Ng>Hi nghi9n r>;u m^i ngày uNng m6t chai r>;u mBnh m?i có thW tho=

- Ví dG (chX vào giai 7oBn thF dùng):

+ M6t sN ng>Hi bUt 7[u sF dGng ma túy nh> nicotin hobc heroin và chuyWn sang các giai 7oBn khác m6t cách nhanh chóng

+ Nh>ng 7Ni v?i m6t sN ng>Hi, nh> nhân viên xã h6i chlng hBn, hS chX hút m6t ngày vài 7i4u thuNc khi dA ti9c Nh>ng khi bR rIi vào hoàn c=nh có bi4n cN (ví dG nh> thJt tình, ng>Hi thân qua 7Hi, mJt vi9c) hS có thW chuyWn xa hIn nOa trong sI 78 này (thành thói quen r8i sang giai 7oBn nghi9n) 2i:u này hay x=y ra v?i nhOng loBi ma tuE mBnh (nh> heroin, amphetamin)

+ M6t sN ng>Hi có thW kiWm soát 7>;c hành vi sF dGng ma túy c<a b=n thân, nh>ng khi

hS bR cLng thlng l?n hS có thW mJt h4t kh= nLng kiWm soát này và “ti4n nhanh” sang giai 7oBn nghi9n trong sI 78 này M6t sN khác thì chuyWn sang các giai 7oBn ti4p theo m6t cách nhanh chóng

- T>Ing tA nh> v5y, khi cN gUng ng`ng sF dGng ma túy, ng>Hi sF dGng ma túy th>Hng ph=i chuyWn t` giai 7oBn nghi9n sang giai 7oBn t` ba và không dùng nOa 2i:u này rJt khó thAc hi9n m6t cách hoàn thi9n và th>Hng d@n 74n tái nghi9n Hi9n t>;ng bUt 7[u tái nghi9n là 7ôi khi dùng hobc dùng th>Hng xuyên (chX vào phía trái c<a sI 78) hobc

Định dạng
Số trang	108
Dung lượng	3,75 MB