Đặc điểm tên người Hán hiện nay (Đối chiếu với tên người Việt

giúp cho vi c phân kia.. ây chính là lí do chúng tôi thực hi tài này.

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

Chuyên ngành: NGÔN NGỮ HỌC

Mã số: 60 22 01

HÀ NỘI - 2010

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

KHOA NGÔN NGỮ HỌC

- -

Mông Lâm

Đ C ĐI T N NGƯỜI H N HI N NA ĐỐI CHI U V I T N NGƯỜI VI T)

01 1

02 1

03 2

04 2

1.1 4

1.1.1 4

1.1.2 5

1.1.3 6

1.2 7

1.2.1 7

1.2.2 nhân d .8

1.2.3 9

1.2.4 10

1.3 12

1.3.1

12

1.3.2

.13

.14

.14

1.5.2 15

.15

)

.16

.18

2.2.1 18

.18

.20

.32

.36

.36

.53

.63

63

64

.71

.72

.72

.73

.75

3.2.4 Xu

.76

.78

.81

.81

.81

.83

.85

86

T 90

.96

MỞ ĐẦU

01

giúp cho vi c phân

kia V i chứ ọi tên, tên ng i “

” i còn th hi n

, ,

ầ

Kh ứ

c

ầ

Cùng trong P á Trung Qu c có nh ng, n ra nh ng nét gi ng nhau v n, ứ ,

Tuy nhiên, bên c nh nh m gi ng nhau

ng nét khác bi t tên i l ây chính là lí do chúng tôi thực hi tài này 02 Mụ í g ê ứu ứ

03 g mục í g ê ứ ng nghiên cứu c tài này là tên ;

, c theo

, ự tên ng i ở t ng

T

gi a chúng C ở các

Ch ; 3680 i

Vi t ở ọ

04 ụ

ầ ở ầ ầ 3

c

C ơ g 1: ở ở

tên riêng (

) ọ ự ọ

( )

C ơ g 2 ( )

ứ ự tên

C ơ g 3 sự

ng

ọ ự

ng : ① ó (n ②

ó

C ơ g 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TÊN NGƯỜI

ở

ọ ọ ( ) ự

riêng ( ) ở

1.1 Danh x g

1.1.1

ọ (onomasiology)

ọ ứ

( ) ự

, danh ọ ứ ự

( ) ọ ự ọ

ọ ọ

ọ ở , ở ầ ự P

,

P thì

Do n ọ

ự :

: ọ 耗 子(hao zi) , Nam Ninh

ọ 老鼠(lao shu)

v n th n: ọ 馄饨(hun tun), ọ

云吞 ọ 扁食(bian shi)

ọ

ự , ở

ọ khoai lang 红薯(hong shu), ở ọ 地瓜(di gua)

Vì th , có th nh n xét ọ

ứ ọ ự ự

ọ ọ 1.1.2

ọ ứ

ự tên chung tên riêng Tên chung(general names)

tên riêng (proper names)

,

“n ” “

” Tên riêng

ọ ở

chung V

ọ ở “ ọ ” " ọ "

ọ ở

, ọ ở

P

ự

ự

ự

1.1.3

1)

ọ ự , y ọ

ọ h, danh ọ , danh

ọ , danh ọ Hán, v.v

2)

ứ , có th phân lo i danh ọ

(1) a ọ : ứ , ứ ,

(2) N ọ : ứ ứ ,

(3) T ầ ọ : ứ ọ ầ

ở ọ

ứ ầ

ở ng ọ Da (灶王爷 zao wang ye ,

ta

ọ ở

(4) V ọ : c ứ ọ ,

không g (火星 huo xing)

: , ọ 火星

khi con ng

“ ” ứ , ọ

ở ọ

ầ ầ ọ ầ

t,

ầ ọ

Tinh

(5) , c ọ

ứ ọ ự

ọ ứ ứ

ự

ọ ọ 1.2 Nhân danh

Nhân danh ọ ứ ọ , ọ

chung, ọ

1.2.1

Nhân danh ọ ponomastics)

ứ ự ,

u ứ

ứ

ọ , nhâ ọ

ọ ự

ọ ứ

ự

ứ ọ

ọ ọ

ọ ọ

ự

ự

ự

,

nhánh ọ , ọ

ọ ọ , ọ ọ

ọ ứ ọ

ọ trên ứ vê ọ c ự ọ , ọ

ứ ự n 1.2.2

ứ ọ

ứ

,

ở ,

ầ ự

ứ

.v ứ

ọ ,

1.2.3

ứ

,

d ứ ọ 1)

,

ự P sinh , ọ

Hán ọ 姓 ứ 女 ) 生(sinh)

“女所生也” P ọ ,

姬(C ，姚(Diêu)，姒(Tự)，嬴(Doanh 女 )

ọ 氏 )

x n x p Lúc này, ọ

T ầ

ọ ọ

tên ọ

“T ”, nên ọ ọ

王 ọ 李 ọ 李王氏 王氏( ọ

ọ ở

ứ

2)

Trong , ứ

, , tên (号) ên nh tên ự(字

诸葛亮 ),

tên 亮 ) , tên ự 孔明

C 曹操( )，tên , tên ự

ứ ứ ứ

1.2.4

ọ

ứ ọ

,

ọ c a nó T ứ ọ cung c p cho chúng ta

Ví d , ng h p ch 姓 (tính) và ch 氏 ) ở trên cho th y, thông qu p m t thông tin r ng, ở

T ứ , ọ

钱钟书 : Ch

Chung T

? Qua kh o sát cho th y,

抓周取名

,

m t s thứ lên , ự

ự ,

Ch ở

T ứ ọ ứ

ọ ọ ọ ự ọ Nhân danh ứ

ọ

ự “

” ọ ọ ự ọ ọ ọ ọ c a

ọ ứ ọ

,

ự ọ

ứ ọ T ứ ọ ự ự

êu ở trên ọ ự

a ọ ọ ứ

cách

Lí do là vì, ,

, ọ ọ

, n ọ

ứ

1.3 N T g

1.3.1

, ứ

ứ , vi c ứ ầ

130 d ọ

ọ ự

ọ ở Ch

《百家姓》( )

khoang 504 ọ ở

ghi ứ ọ ứ

ầ

ọ

ự ứ

ở

ự ự ứ

ọ

ở :

M ứ : p ầ

ọ iêng ọ ứ

4 《中华起名艺术》 ,

ự ự

ứ ọ

, ọ ở , trong nghiên cứu

c

ọ N

ọ

ầ ọ

ứ

P

,

i ( ,1989);

( , 2002);

tên , 2002); ( , 1995);

(

Khang, 2002), vv P công b

vi t v

1.5 ê ê g

1.5.1

(nhân danh)

họ (

)

“ ọ ”

ọ , tê

ọ “ ” ọ

“ ” t ứ ứ

ọ ọ

ọ

ọ )

1.5.2

ầ ọ , ứ :

+ ứ

ứ

ứ

ứ ( ứ )

ứ ( n) ọ ứ

:

- ứ ứ ọ - ứ

c ứ ọ ự

1.6 T

m t s n i dung v lý

ọ ọ ,

ọ

.v

N ọ ọ ự

ự

C ơ g 2 KHẢO SÁT TÊN NGƯỜI HÁN HIỆN NAY

( TRONG SỰ ĐỐI CHIẾU VỚI TÊN NGƯỜI VIỆT)

2.1 Đặt v

1/ l ch s ,

,

ứ ứ

kh m c a tên ở

2/ , nhìn t Hán

ọ tên ọ ứ

ọ ứ ( ọ )

ọ

ọ Ví d :

Tu 4 ọ

ọ + , ví d : ự

3/ , t

ứ ứ ọ, tên ), ự

ự

ứ

ự ọ Cùng v i

ở ọ tên ọ

ọ , t

ọ

4/ , t

, có

ọ ứ , “ ” l ứ i v i ọ

ứ , H

ở ứ ứ

ự ứ ứ ọ ứ ứ

ứ ứ

C ự ánh , v

ự ở

4 b

ứ h

ọ u Ví d : ,

ầ

Trong c u trúc NF1, ọ(S) ứ (X) nhân(G)

c u trúc này Ví d :

: 温家宝( )，诸葛亮( ), 李连杰 )

: 小泉纯一郎(Koizumi Junichiro), 山口百惠(Yamaguchi Momoe), 鸠山由纪夫(Yukio Hatoyama …

ầ : Kim Dae-Jung, Song Hye Kyo, Lee Myung-bak

C u trúc 2, ứ t (G) ứ tên họ(S), t ứ ở cáu trúc ở

P ứ : Barack Hussein Obama t , Hussein

ọ ứ t ọ Tên

c a ầ ở David Beckham, P Jacques René Chirac cáu trúc ,

ở

Mô hình ứ ọ

ầ

Myanma

ọ :

t — tên

V : Hasan ; Sayyid ự ; Mubarak ự Mustafa ầ Allah ọ .T ầ

+Danh (t ọ ọ )

ầ ở , t t ầ ầ

, ầ t (t ọ ứ

ở

, P ự ự ứ Phi bay,

ự

ự

b ở

ự ự “ ầ ” “ ầ ự ”

,

ọ ự

ứ

4

ầ ầ ở ọ ự ầ ầ trong ầ

t ọ

ầ ứ

2 ự ự , tên 2 âm

ứ , ở ở

)

)

c T 3

, n c ánh ự 50, 60, c a th k

XX, i

ầ (Siêu ở ( ứ )

ầ

y ng ch ở , còn ở thôn thì ít g p ở

ọ ở

ở ở ôn

Trong s mang

d T

ọ ọ ọ ứ có , ọ

ọ t Âu D P

P , ọ

ọ

P , Â

ự T ọ

ọ ọ

ự P , Ch v,v ứ

ọ ọ , L P Ch

ở ở P

P ở

ọ P , , P ở

ọ

P ầ ọ P ọ ; P ầ

P ở ọ

g )

ở Hai v chức ở P

ầ P

ở , qu

ở ở ự ọ

con theo : nhân Ch ng h n n

ọ

ọ

ọ ọ

ọ

ứ

ọ ầ ,

ự

80 có : P Trong ọ P ọ ọ

ứ tên họ )

ọ c

ầ 2

2.2.2 C t

ầ ứ ở i t Nam :

a) Họ+Tên

b) ọ +Tên

ọ :

v

ọ ự

ọ

ọ ọ +Tên

ứ ự

a

ọ ứ ở ầ ọ )+ ) ọ ọ

ọ ứ

ọ ứ ọ

, ọ ọ 姓 ứ 女( ) 生(sinh) “女所生也”(P ) ọ 姬( )，姚(Diêu)，姒( ự)，嬴(Doanh) 女( ) ọ 氏( )

ọ

ở ọ ọ ọ

ọ ọ

ọ

4 ọ 444 ọ 88.09% ọ 11.91% ọ

ọ

ọ 7,25% ọ 7,19% 4 ọ ứ ở

ứ 6,83%

ọ

ầ ầ

ở 5 ọ ọ , ầ , ọ

tê , ọ ở 4 ự

P

ở ự ọ

4 ở P

ứ

ở

b (tên )

ọ ọ ọ

ọ ọ

ọ

ở ọ

ứ ọ , Chung Khan

c C u trúc

ứ

ứ cho con v

P ,

Nh n xét: Tr ở

,

ở

d

ứ

ứ ứ , ầ , ,

, ra :

(1) ứ T ứ ự

P .T ứ , : , ) ), ), )

ở ự

ở

: 英(Anh), 华(Hoa), 玉( ọ ), 秀( ), 明(Minh ) 珍(Chân) 10%

thu :

e

ự ứ

ở

ự ự

10: 0 vùng

佳 (Gia)

杰( )

雪 )

志 ) 4,152% 3,239% 2,408% 2,367% 2,325%

Nam

882

华 (Hoa)

英 (Anh)

秀 )

国 )

玉

ọ ) 6,235% 5,328% 4,761% 4,421% 3,401%

3250

晓 )

丽 )

华 (Hoa)

文

玲 (Linh) 2,461% 2,153% 1,846% 1,784% 1,692%

1456

小 )

太 )

建 )

老 )

文

19,230% 4,807% 4,532% 4,326% 3,640%

ự ,

ự

2 sự :

M sự Ví 娘(

ọ 财 ), 发(P ), 富(P )

i

4

ứ :