Khảo sát Tiểu từ tình thái trong giáo trình dạy tiếng Việt cho người nước ngoài

Lao Động điện tử - một trong những tờ báo đầu tiên của Việt Nam lên mạng Internet và những khó khăn trong hạch toán kinh doanh.. Báo chí cũng nằm chung trong sự phát triển ấy và các tòa

ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

KHOA BÁO CHÍ - -

Nguyễn Thu Hương

THỰC TRẠNG VÀ TRIỂN VỌNG HẠCH TOÁN KINH DOANH TRONG LOẠI HÌNH

BÁO CHÍ INTERNET

Khảo sát các báo VnExpress, Media VDC, Lao Động điện tử

trong thời gian 2001-2003

Bản tóm tắt luận văn thạc sĩ khoa học xã hội và nhân văn

Ngành Báo chí

Người hướng dẫn: TS Thang Đức Thắng

HÀ NỘI - 2003

Phần mở đầu

Chương 1

BÁO CHÍ INTERNET THÍCH NGHI TRONG CƠ CHẾ THỊ TRƯỜNG

1 Những khó khăn của báo chí Việt Nam khi chuyển từ cơ chế bao cấp sang kinh tế thị trường

2 Sự ra đời của báo điện tử đã đánh dấu mốc quan trọng, đồng thời đặt

ra những thách thức khi kinh doanh một loại hình báo chí mới

3 Đặc trưng của báo Internet

3.1 Tốc độ cập nhật cao

3.2 Chi phí sản xuất thấp

3.3 Khả năng phân cấp các lớp thông tin

3.4 Khả năng multimedia

3.5 Hồi âm của độc giả tiện lợi và nhanh chóng

3.6 Cá nhân hóa thông tin

Tiểu kết

Chương 2

NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA HẠCH TOÁN KINH TẾ TRONG HOẠT ĐỘNG CỦA

BÁO INTERNET

1 Mục tiêu kinh tế của các tòa soạn

2 Đặc thù của marketing trong thị trường báo chí Internet

3 Quảng cáo trên Internet

3.1 Ưu điểm và hạn chế của quảng cáo trên Internet

3.2 Một số hình thức quảng cáo trên mạng

3.3 Các phương tiện đo lường trên web

Tiểu kết

Chương 3

NHỮNG ĐÒI HỎI KHÁCH QUAN VÀ CHỦ QUAN VỀ HẠCH TOÁN DUY TRÌ

1 Lao Động điện tử - một trong những tờ báo đầu tiên của Việt Nam lên mạng Internet và những khó khăn trong hạch toán kinh doanh

1.1 Đôi nét về Lao Động điện tử

1.2 Những khó khăn trong việc tự cân đối thu chi

1.3 Một số đề xuất

2 Media VDC - website tiên phong trong lĩnh vực multimedia và dịch vụ gia tăng trên Internet

2.1 Những thế mạnh và hạn chế của Media VDC

2.2 Doanh thu còn nhiều hạn chế

3 Cần tập trung làm nội dung thông tin phong phú

3 VnExpress - tờ báo điện tử đầu tiên và khả năng hạch toán kinh doanh tốt

3.1 Đôi nét về VnExpress

3.2 Tình hình kinh doanh của VnExpress

3.3 Một số đề xuất

Phần kết luận

Mở đầu

1 Tính cấp thiết của đề tài

Việt Nam đã đi qua giai đoạn kinh tế bao cấp và chuyển sang kinh tế thị trường Báo chí cũng nằm chung trong sự phát triển ấy và các tòa soạn cần tự lập về tài chính… Những tờ báo như Tuổi Trẻ TP HCM, Thanh Niên, An Ninh Thế Giới, Thời Báo Kinh Tế Sài Gòn… đã rất thành công với lượng phát hành lớn, đồng thời với những thông tin có tính định hướng, những tờ báo trên rất có vị thế trong xã hội Nhưng bên cạnh đó, cũng có nhiều tờ báo phải đối mặt với nhiều khó khăn để một mặt vừa tuyên truyền thông tin đúng định hướng của Đảng, Nhà nước, mặt khác, có thể tự hạch toán chi tiêu Thậm chí, để tăng lượng phát hành, một số tờ báo đã sa vào những chuyện giật gân, tình dục, bạo lực… để câu khách

Trong tình hình đó, năm 1997, Việt Nam chính thức nối mạng Internet

và ra mắt báo điện tử Quê Hương Liên tiếp sau đó, để phát huy thế mạnh tuyên truyền đối ngoại và khuếch trương tên tuổi, các tờ báo giấy lớn như Nhân Dân, Lao Động lần lượt cho ra đời phiên bản điện tử Việc cấp phép cho tờ báo điện tử đầu tiên VnExpress đã đánh dấu một loại hình báo chí mới tại Việt Nam Đến nay, Việt Nam đã có hơn 3.000 website và 37 báo, tạp chí điện tử Số lượng thuê bao Internet đang tăng lên theo cấp số nhân đôi hàng năm chứng tỏ rằng khoảng 2-3 năm nữa, báo chí Internet sẽ là một thị trường đầy cạnh tranh Bên cạnh đó, Đảng và Nhà nước rất quan tâm đến việc phát triển Internet tại Việt Nam Sau 5 năm thực hiện Nghị định 21/CP về quản lý, thiết lập, sử dụng mạng Internet ở Việt Nam, Internet và báo chí điện tử Việt Nam đã có bước phát triển quan trọng và đang đóng góp tích cực vào công tác tuyên truyền đối ngoại, giao lưu quốc tế và phát triển kinh tế - xã hội Hiện nay Internet đã hình thành mạng lưới cung cấp dịch vụ 61/61 tỉnh, thành phố với 2.489.562 người sử dụng (bao gồm số lượng người sử dụng từ các thuê bao quy đổi và Internet cafe)

Chính phủ đã ra Nghị định 55/CP ngày 23/8/2001 thay thế Nghị định

21/CP với phương châm "công tác quản lý Internet phải theo kịp sự phát

triển" Ông Hồng Vinh, Chủ tịch Hội Nhà báo, cho biết: "Chúng ta tăng cường công tác quản lý, tạo điều kiện cho các mạng Internet, các báo điện

tử phát triển theo đúng hướng và nâng cao tính hiệu quả, kinh tế, chính trị,

xã hội đối với yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa của đất nước"

Thực tiễn làm báo điện tử ở Việt Nam còn rất thiếu thốn về cơ sở lý luận Chủ yếu là các báo tự mò mẫm, làm tự phát nên đặc điểm của các báo cũng rất khác nhau, chưa có phong cách riêng của báo chí Internet Việt Nam Báo chí Internet là một giải pháp cho việc làm báo đáp ứng được nhiều loại thông tin cho nhiều tầng lớp độc giả khác nhau Hơn nữa, với rất nhiều ưu thế so với báo truyền thống: không bị giới hạn thời gian của việc phải ra báo, cho phép cập nhật và sửa đổi liên tục, thông tin trên các trang web luôn được làm mới, báo chí Internet là phương tiện tuyên truyền vô cùng hiệu quả, nhanh chóng các đường lối chính sách của Đảng, Nhà nước tới người Việt Nam tại nước ngoài

Năm 2003, Phân viện Báo chí tuyên truyền, Học viện chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, đã tuyển sinh khoa báo điện tử, điều này không chỉ chứng tỏ cho sự tồn tại của loại hình báo chí này mà còn thể hiện sự phát triển rất mạnh của nó Trong khi đó, các giáo trình về báo Internet cũng chưa được hoàn chỉnh, đồng thời cũng rất ít các công trình nghiên cứu về báo chí Internet Ngay trên thế giới thì các quy chuẩn hóa văn bản được đưa lên Internet cũng được thay đổi không ngừng Việt Nam đang trong giai đoạn khởi đầu của việc định hình báo chí Internet nên việc kinh doanh loại hình báo chí này cũng chưa được coi trọng đúng mức Các phiên bản điện tử báo viết chỉ chủ yếu quan tâm tới mục tiêu tạo dựng uy tín và tuyên truyền cho tờ báo viết mà chưa chú trọng tới vấn đề kinh doanh Còn các website của các nhà cung cấp dịch vụ Internet thì vẫn đang lúng túng trong việc xây dựng cấu trúc thông tin và vận hành trang web một cách hiệu quả Nền kinh tế của Việt Nam vận hành theo cơ chế thị trường, Đảng và Nhà nước chủ trương mở cửa hội nhập, điều này có nghĩa chúng ta đang tham gia một thị trường lớn, trong đó có báo chí Chính bởi vậy, báo chí cũng phải tuân thủ theo quy luật của thị trường Đa số các đơn vị báo chí khó có thể hoạt động tuyên truyền tốt khi kết quả kinh doanh yếu kém Báo

chí phải tuân theo các quy luật của thị trường có nghĩa tờ báo ấy thông tin một cách lành mạnh, có lượng độc giả lớn, lượng phát hành, giờ phát sóng cao chứ không phải là một tờ báo sa vào những chuyện giật gân, câu khách

Tác giả Philippe Gaillard viết trong cuốn Nghề làm báo: “Một tờ báo là

một doanh nghiệp có chức năng biến sự kiện thành tin tức” Bởi vậy, báo chí phương Tây rất đề cao tính kinh doanh trong báo chí, trong khi ở Việt Nam điều này chưa được chú trọng nhiều

Hiện nay, hầu hết các tòa soạn báo Internet đều được bao cấp Một số báo thu được quảng cáo, nhưng doanh thu không nhiều Tuy quảng cáo của các web site rẻ hơn so với báo chí truyền thống nhưng việc bán quảng cáo của báo Internet cũng gặp một số khó khăn Chủ yếu là do tâm lý của khách hàng chưa quen với việc quảng bá sản phẩm trên một loại hình báo chí mới Các dịch vụ gia tăng trên báo Internet bước đầu cũng chưa phát huy được hiệu quả Gắn với chủ trương phát triển báo chí bằng nội lực, báo chí Internet cũng phải đối đầu với những vấn đề cân đối thu chi trong tòa soạn Công nghệ thông tin hiện nay đã được ứng dụng rộng rãi trong mọi lĩnh vực, trở thành một trong những yếu tố quan trọng nhất của sự phát triển kinh tế - xã hội Thương mại điện tử phát triển nhanh chóng thì việc kinh doanh qua web đã thực sự được quan tâm Trong điều kiện phát triển kinh tế - xã hội hiện nay, khi một loại hình báo chí mới xuất hiện, thì buộc phải có phương thức kinh doanh để loại hình báo chí ấy tồn tại Chính Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng cho rằng: “Báo cũng là một ngành kinh tế và một tờ báo không được đại đa số dân chúng ham chuộng thì không xứng đáng là một tờ báo” Bởi vậy, khảo sát và nghiên cứu phương thức hạch toán kinh doanh cho loại hình báo chí Internet là cần thiết

Ngày nay, không tờ báo nào của Việt Nam không phải tính đến khả năng tự cân đối thu chi của nó và sự tính toán đó không phải bằng sự mong muốn, duy ý chí mà phải dựa trên những kiến thức cụ thể về thị trường báo chí, tuân theo những quy luật khách quan của nền kinh tế thị trường Qua các khảo sát và phỏng vấn trong quá trình nghiên cứu, chúng tôi đã gặp hầu hết những người làm báo điện tử và họ đều quan tâm đến việc làm sao có



Hội Nhà báo Việt Nam, Báo chí với cuộc đấu tranh chống tiêu cực, Hà Nội, 2003

thể tự túc được cho dù là một phần nào chi phí để duy trì tờ báo Chính vì vậy mà nhiều tòa soạn đã tính toán trong thời gian rất dài trước khi mở ra phiên bản điện tử Ngoài những tòa soạn có nhiệm vụ tuyên truyền đối ngoại như Nhân Dân, Quê Hương, những tòa soạn báo lớn như Lao Động, Tuổi Trẻ TP HCM, Người Lao Động cũng muốn đầu tư cho tờ báo điện tử

Đa số các tòa soạn báo điện tử đều thấy một vấn đề cấp bách là phải tìm tòi một hướng đi, tự túc được nguồn kinh phí

Trong luận văn này, chúng tôi sẽ nghiên cứu vấn đề kinh doanh báo chí Internet qua khảo sát phiên bản điện tử của báo Lao Động trên địa chỉ www.laodong.com.vn, website www.media.vdc.com.vn thuộc Công ty Điện toán và truyền số liệu và báo điện tử VnExpress thuộc Công ty FPT Truyền thông tại địa chỉ vnexpress.net

Vậy, tính cấp thiết của đề tài thể hiện qua nhu cầu của các tòa soạn báo Internet cũng như những nhà nghiên cứu muốn tìm ra một phương thức hữu hiệu để một mặt, các tòa soạn báo Internet có thể hoạt động tuyên truyền tốt, mặt khác cũng có thể tự hạch toán kinh doanh Luận văn sẽ đề xuất những giải pháp tạm thời cho tình hình hạch toán kinh doanh báo Internet hiện nay tại Việt Nam Bên cạnh đó, chúng tôi cũng chỉ ra những

mô hình, kinh nghiệm của các tòa soạn báo điện tử trên thế giới, để từ đó

đề xuất những ý kiến đóng góp làm cơ sở khoa học cho các cơ quan báo chí

phát hành thông tin trên mạng Internet tại Việt Nam

2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

Hiện nay còn quá ít tài liệu nghiên cứu, công trình khoa học nghiên cứu chuyên sâu và có hệ thống về báo chí Internet Ngay cả trên thế giới, những sách giới thiệu, bài viết về báo điện tử cũng hết sức hạn chế Hiện tại

có một số đề tài nghiên cứu sau: “Bước đầu tiếp cận loại hình báo chí trực tuyến”, luận văn cử nhân của Nguyễn Sỹ Hoàng, (Khoa Báo chí ĐH Khoa học xã hội và nhân văn); “Ngôn ngữ báo chí Internet”, luận văn thạc sĩ của Phạm Thu An (Khoa Báo chí ĐH Khoa học xã hội và nhân văn); “Phát thanh trên mạng Internet”, luận văn thạc sĩ Nguyễn Sơn Minh (Khoa Báo chí ĐH Khoa học xã hội và nhân văn); “Đặc điểm công chúng độc giả báo

chí Tuyên truyền, Học viện chính trị quốc gia TP HCM), “Đặc thù công tác biên tập báo chí Internet”, luận văn cử nhân của Nguyễn Thị Ngọc Linh, (Khoa Báo chí ĐH Khoa học xã hội và nhân văn)

Thực hiện đề tài, chúng tôi đã tham khảo, kế thừa những ý tưởng, tìm tòi của các tác giả đi trước nhằm làm phong phú thêm cho khóa luận mà vẫn đảm bảo tính logic, khoa học

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích của luận văn là nghiên cứu, đánh giá một cách khoa học về vấn đề tự hạch toán chi tiêu trên cơ sở khảo sát, tìm hiểu, phân tích thực trạng kinh doanh của các báo điện tử VnExpress, Lao Động, Media VDC

Từ đó có thể đề xuất những giải pháp cho vấn đề hạch toán kinh doanh báo chí hiện nay

Những mục tiêu trên được cụ thể hóa bằng những nhiệm vụ sau:

- Điểm lại quá trình hình thành Internet ở Việt Nam để từ đó có những đánh giá chung

- Đưa ra diện mạo chung, sự hình thành và phát triển đầu tiên của báo chí Internet ở Việt Nam

- Tìm hiểu một số vấn đề về hạch toán chi tiêu của các tòa soạn báo Internet

- Khảo sát thực tiễn về khía cạnh cân đối thu chi của các tờ báo đó, trong khoảng thời gian 2001-2003

- Đề xuất những cải tiến cho việc hạch toán kinh doanh báo Internet hiệu quả hơn

4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

Hiện nay, có 37 tờ báo, tạp chí điện tử cùng hàng nghìn trang tin điện

tử bằng tiếng Việt trên Internet Tuy nhiên trong phạm vi hạn hẹp của một luận văn thạc sĩ, chúng tôi không thể đề cập tới quá nhiều báo, tạp chí Internet cùng một lúc Dựa vào tính chuyên nghiệp về báo chí, tính chất pháp lý và lượng độc giả truy cập, chúng tôi chọn Lao Động điện tử, Media VDC và VnExpress để nghiên cứu

VnExpress là tờ báo điện tử đầu tiên ở Việt Nam được cấp phép hoạt động Điều này cũng chứng tỏ được thế mạnh của báo Internet và đánh dấu bước phát triển mới của báo chí Internet Việt Nam Media VDC là một trang thông tin điện tử đi đầu trong việc phát triển các dịch vụ gia tăng trên mạng Internet và mạnh dạn áp dụng multimedia trong điều kiện đường truyền còn khó khăn như hiện nay Lao Động là một trong những tờ báo giấy tiên phong trong việc đưa phiên bản lên mạng Internet và cũng đã có những thành công bước đầu Hầu hết các báo điện tử ở Việt Nam đều mới xuất hiện, nên chúng tôi sẽ khảo sát trong khoảng thời gian từ 2001 đến

2003

Bên cạnh đó, chúng tôi cũng tham khảo thêm việc kinh doanh trên các web site trong nước và quốc tế như Google, Yahoo, CNN, BBC, Euromedia, Media Guardian, Editor and Pulished, phiên bản điện tử của báo Nhân dân, Đầu tư, Thời báo kinh tế, Sài Gòn Giải Phóng, Hà Nội Mới, Tuổi Trẻ TP HCM, Người Lao Động…

5 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn được thực hiện trên nền tảng khoa lý luận của chủ nghĩa Mác Lênin, chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, quan niệm, đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước về báo chí và công tác tư tưởng, đồng thời dựa trên các tài liệu liên quan đến nghiệp vụ báo chí, tài liệu nghiên cứu thực tiễn báo chí, các tài liệu nghiên cứu về mạng Internet

Tham khảo ý kiến của các nhà báo về thực trạng báo chí Internet, ý kiến của các chuyên gia báo điện tử, những người trực tiếp làm báo và quản

lý báo chí Internet hiện nay

Để hoàn thành nhiệm vụ trên, chúng tôi chủ yếu áp dụng các phương pháp so sánh, phân tích, điều tra, phỏng vấn…

6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận văn

Xét về ý nghĩa khoa học: Luận văn sẽ bổ sung thêm vào lý luận báo chí hiện đại một mô hình báo chí mới, đặc biệt là về vấn đề hạch toán kinh

- Bổ sung vào giáo trình giảng dạy ở các khoa báo chí Việc nghiên cứu này cũng phù hợp với thực tiễn phát triển công nghệ thông tin và thực tiễn

- Việc xuất hiện và ngày càng khẳng định được những ưu thế vai trò của báo chí Internet càng cần có lý luận về nó

- Xét về ý nghĩa thực tiễn: Luận văn sẽ tổng hợp kinh nghiệm cho người làm trực tiếp làm báo chí Internet chuyên nghiệp Những phân tích

đề xuất của luận văn sẽ là cơ sở đề những người trực tiếp làm báo, những

cơ quan báo chí Internet tiếp nhận để có những cải tiến xây dựng nội dung, đặc biệt là cải thiện về khả năng hạch toán chi tiêu

7 Kết cấu luận văn

Luận văn gồm phần mở đầu, 3 chương và kết luận Phần mở đầu nêu tính cấp thiết của đề tài, phương pháp nghiên cứu và những giới thiệu quan trọng về luận văn

Chương 1: Báo chí Internet thích nghi trong cơ chế thị trường

1 Những khó khăn của báo chí Việt Nam khi chuyển từ cơ chế bao cấp sang kinh tế thị trường

2 Sự ra đời của báo điện tử đặt ra những thách thức khi hạch toán kinh doanh một loại hình báo chí mới

3 Đặc trưng của báo Internet

3.1 Tốc độ cập nhật cao

3.2 Chi phí sản xuất thấp

3.3 Khả năng phân cấp các lớp thông tin

3.4 Khả năng multimedia

3.5 Hồi âm của độc giả tiện lợi và nhanh chóng

3.6 Cá nhân hóa thông tin

Chương 2: Nội dung cơ bản của hạch toán kinh tế trong hoạt động của

báo Internet

1 Mục tiêu kinh tế của các tòa soạn

2 Đặc thù của marketing trong thị trường báo chí Internet

3 Quảng cáo trên Internet

3.1 Một số hình thức quảng cáo trên mạng

3.2 Các phương tiện đo lường trên web

Chương 3: Những đòi hỏi khách quan và chủ quan về hạch toán duy trì tòa soạn báo Lao Động điện tử, VnExpress, VDC Media

1 Lao Động điện tử - một trong những tờ báo đầu tiên của Việt Nam lên mạng Internet và những khó khăn trong hạch toán kinh doanh

1.1 Đôi nét về Lao Động điện tử

1.2 Những khó khăn trong việc tự cân đối thu chi

1.3 Một số đề xuất

2 Media VDC - website tiên phong trong lĩnh vực multimedia và dịch

vụ gia tăng trên Internet

2.1 Những thế mạnh và hạn chế của Media VDC

2.2 Doanh thu còn nhiều hạn chế

2.3 Nội dung thông tin phong phú là yếu tố quan trọng tạo nên thành công trong hạch toán kinh doanh của tòa soạn

3 VnExpress - tờ báo điện tử đầu tiên và khả năng hạch toán kinh doanh tốt

Chương 1

BÁO CHÍ INTERNET THÍCH NGHI TRONG CƠ CHẾ THỊ TRƯỜNG

1 Những khó khăn của báo chí Việt Nam khi chuyển từ cơ chế bao cấp sang kinh tế thị trường

Khi Việt Nam chuyển đổi sang nền kinh tế thị trường, một số tờ báo

đã đứng trước thử thách lớn khi phải tự hạch toán kinh doanh thay vì được bao cấp như trước kia Đây là bước ngoặt, một mặt thúc đẩy tính độc lập, sáng tạo tạo ra những tòa soạn vừa hoạt động tuyên truyền tốt vừa năng động, mặt khác, cũng khiến nhiều tòa soạn lâm vào tình trạng lao đao vì không thể tự cân đối thu chi Một số tờ báo rất thành công như Thanh Niên, Tuổi Trẻ TP HCM, Lao Động, An Ninh Thế Giới, Đầu Tư, Thời Báo Kinh

Tế, Tiền Phong… Tuổi Trẻ TP HCM có số lượng phát hành rất lớn 27-30 vạn/ngày, Lao Động khoảng 8 vạn/ngày, tuần báo An Ninh Thế Giới phát hành 50 vạn/kỳ… Với tiềm lực tài chính dồi dào, các báo trên đã hoạt động tuyên truyền tốt, đóng góp rất nhiều cho xã hội Họ đã tuyển dụng và đào tạo được nguồn nhân lực tinh nhuệ, những nhà báo có khả năng tác nghiệp

và kiến thức giỏi Trong khi đó, cũng có những tờ báo chỉ phát hành được 2.000-3.000 tờ/số mà không thể bán hết như Tuổi Trẻ Thủ Đô, Văn Hóa, Nhà báo và Công luận…

Đã một thời, phổ biến quan niệm báo chí là một bộ phận của tuyên huấn Thời kỳ bao cấp, số đầu báo ít ỏi Báo in ra, không cần quan tâm đến chuyện phát hành vì tất cả đã có bưu điện nhận hết Ở các quầy đăng ký phát hành báo độc quyền ở bưu điện thì bạn đọc luôn phải rồng rắn xếp hàng, chờ phân phối Phóng viên thật sự là công chức Nhà nước, viết theo yêu cầu của ban biên tập Khái niệm săn tin, cạnh tranh tốc độ đưa tin hầu như không có

Việt Nam đang phát triển nền kinh tế thị trường Do đó, phát triển báo chí cũng bị đặt trước những thách thức khi phải định hướng và phát triển đúng hướng Trong những năm qua, báo chí đã đổi mới, năng động và

nhanh nhạy các tin tức, sự kiện, đường lối chính sách của Đảng và chính phủ

Báo chí Việt Nam đang trong quá trình bùng phát về số lượng, thể loại Các bộ, ngành đều ra báo, các tỉnh đều có đài phát thanh, truyền hình, cấp huyện cũng có truyền thanh… Ngoài ra, còn có các loại đặc san, chuyên san và khoảng 300 tờ thông tin nội bộ, thông tin ngành Hiện nay cả nước có 524 cơ quan báo chí, 37 báo, tạp chí điện tử với hơn 10.000 phóng viên, biên tập viên

Tuy nhiên, mối quan hệ giữa báo chí và thị trường đang có một số vấn

đề bất cập Báo chí là hàng hóa thì phải coi trọng thị trường Tuy nhiên, mục đích của báo chí là mục đích chính trị, phải định hướng dư luận và có tính giáo dục, nếu không báo chí sẽ mất đi ý nghĩa của mình Việc tờ báo phải tự hạch toán kinh doanh đã sinh ra tiêu cực trong báo chí Nhiều tờ báo đặt mục đích kinh tế là chính, chạy theo thị hiếu tầm thường, đăng nhiều chuyện vụ án, thích các tranh ảnh khỏa thân… Khá nhiều ấn phẩm

lạm dụng các chuyên mục về tình yêu, giáo dục giới tính như: ấn phẩm Mốt

và Cuộc Sống, với mục Tình yêu và cuộc sống, Kể chuyện tình yêu, ấn phẩm Phụ Nữ Thể Thao với mục Nhỏ to tâm sự, Phụ nữ Việt Nam cuối tuần, tuần san Kiến thức gia đình của báo Nông nghiệp Việt Nam, mục giải

đáp về giới tính…

Nhiều nhà báo vì hám lợi đã sa ngã, mất tư cách người cầm bút như trường hợp báo Doanh Nghiệp đưa tin sai sự thật về vụ mua 4 tàu cao tốc, phóng viên báo Tiền Phong Minh Diện dính vào vụ án Tamexco Vừa rồi, Hoàng Linh của báo Tuổi Trẻ TP HCM, Võ Quang Thắng của báo Công

An TP HCM cũng liên quan tới đường dây xã hội đen của Năm Cam… Họ

đã lao theo những cám dỗ vật chất, bao che cho các hoạt động phạm tội bằng các thủ đoạn như dùng những thông tin đã biết được trong quá trình hoạt động nghề nghiệp về một số cá nhân, doanh nghiệp để tác động hoặc

đe dọa, từ đó nhận tiền và các lợi ích vật chất khác

Nguyên trưởng ban Tư tưởng - văn hóa TW Hữu Thọ đã phát biểu tại Hội nghị tổng kết 5 năm thực hiện Chỉ thị 08 của Ban bí thư đánh giá công tác báo chí, xuất bản năm 1997: “Báo chí của Việt Nam đã có khuynh hướng thương mại hóa với nhiều biểu hiện khác nhau Biểu hiện rõ nhất của khuynh hướng này là khá nhiều cơ quan báo chí, xuất bản bị cơ chế thị trường lôi cuốn, coi nhẹ chức năng chính trị và chức năng giáo dục, chạy theo thị hiếu tầm thường của một bộ phận độc giả Một số tờ chỉ nặng về phê phán tiêu cực, yếu kém, khai thác những chuyện riêng tư, ly kỳ, giật gân…”

Tuy nhiên, để duy trì một tờ báo hoạt động tốt trong cơ chế thị trường hoàn toàn không đơn giản Nguồn thu chính của báo viết là lượng phát hành và quảng cáo Đối với phát thanh, truyền hình, nguồn thu chính cũng

là quảng cáo Ông Hữu Thọ cũng nhận định, trong nền kinh tế thị trường, quảng cáo là nhu cầu không thể thiếu của xã hội Nếu làm tốt, quảng cáo góp phần thúc đẩy sản xuất phát triển, tiền thu từ quảng cáo hỗ trợ cho việc giảm giá thành, cải tiến trang thiết bị…

Ông Nguyễn Khoa Điềm, Trưởng ban Tư tưởng văn hóa trung ương, nhấn mạnh, Nhà nước xác định báo chí đóng một vai trò quan trọng trong đời sống xã hội, do đó sẽ tiếp tục quan tâm tạo điều kiện cho báo chí phát triển hơn nữa Tuy nhiên, hoạt động báo chí còn có những thiếu sót khuyết điểm đã ảnh hưởng xấu đến dư luận xã hội Nhìn chung, công tác chỉ đạo

và quản lý báo chí chưa theo kịp đà phát triển của xã hội…

Trước tình hình đó, năm 1997, Việt Nam chính thức nối mạng Internet

và ra mắt báo điện tử Quê Hương Liên tiếp sau đó, để phát huy thế mạnh tuyên truyền đối ngoại và khuếch trương tên tuổi, các tờ báo giấy lớn như Nhân Dân, Lao Động lần lượt cho ra đời phiên bản điện tử Một đặc thù của báo điện tử lúc khởi đầu là phải tốn nhiều chi phí cho đường truyền, thuê cổng, thiết kế giao diện và duy trì server hoạt động nhưng lại chưa thu được lợi nhuận Bởi vậy, ở đâu có bao cấp, ở đó mới có thể tồn tại loại hình



Ban Tư tưởng văn hóa Trung ương, Bộ Văn hóa - Thông tin, Tiếp tục đổi mới và tăng cường lãnh đạo quản lý công tác báo chí xuất bản, Hà Nội, 1997

báo chí này Một loạt các website thông tin của các ISP lớn như VDC, FPT, Netnam cũng trong tình trạng không thể thu lợi nhuận Có điều, các website như www.vnn.vn, www.fpt.vn, www.home.netnam.vn được sự hỗ trợ rất lớn về kỹ thuật và công nghệ, đường truyền của ISP nên chỉ phải trả chi phí về nhân lực và thiết bị văn phòng Tuy nhiên, sự xuất hiện của VnExpress (phiên bản mới của www.fpt.vn), Vietnamnet (phiên bản mới của www.vnn.vn), website Media VDC đã đánh dấu một mốc quan trọng trong sự phát triển của báo điện tử Việt Nam Các website thông tin đã đi vào hoạt động chuyên nghiệp Ngày 25/11/2002, Bộ Văn hóa thông tin cấp giấy phép báo điện tử đầu tiên cho VnExpress, tiếp sau đó là báo Vietnamnet Điều này đã đánh dấu một loại hình báo điện tử mới chỉ hoạt động trên Internet, không hề có phiên bản nào khác Cũng chính từ sự thừa nhận đó, nên những người làm báo điện tử phải quan tâm đến việc tự cân đối thu chi để tòa soạn báo điện tử hoạt động Hiện, có một số nguồn thu chính của báo điện tử như: quảng cáo, dịch vụ gia tăng, thu lợi nhuận qua account (đối với các trang web của ISP) Tuy nhiên, đối với các phiên bản điện tử của báo giấy như Lao Động, Người Lao Động, Sài Gòn Tiếp Thị, Thời Báo Kinh Tế, Kinh Tế Đô Thị, Hà Nội Mới, Tuổi Trẻ TP HCM thì hầu như không thu được lợi nhuận, bởi rất khó bán được quảng cáo trên giao diện Mà ngoài quảng cáo, thì hầu như họ không còn khoản thu nào khác Chính từ thực tế trên, nên chúng tôi quyết định chọn khảo sát đề tài thực trạng và khả năng kinh doanh của báo Internet với báo VnExpress, Media VDC và Lao Động điện tử

2 Sự ra đời của báo điện tử đặt ra những thách thức khi hạch

toán kinh doanh một loại hình báo chí mới

Sau hơn 5 năm phát triển, Việt Nam hiện có khoảng 3.000 website

tiếng Việt và gần 37 tờ báo, tạp chí phát hành thông tin trên mạng Internet Trong tương lai, xu thế phát triển báo chí Internet ở Việt Nam sẽ rất mạnh

mẽ, tạo ra một thị trường báo chí đầy tính cạnh tranh

Tính đến hết tháng 6/2003, mạng Internet đã phát triển tới 61/61 tỉnh, thành phố trong cả nước với 2.489.562 người sử dụng (bao gồm số lượng người sử dụng từ các thuê bao quy đổi và Internet cafe) Tuy nhiên, số

người sử dụng Internet ở Việt Nam mới chỉ đạt tỷ lệ rất thấp so với khu vực

và thế giới, chiếm 3,05% dân số so với mức trung bình trên thế giới là 11%

Biểu đồ so sánh tỷ lệ số người sử dụng Internet khu vực Đông Nam Á**

Sự xuất hiện ngày càng nhiều tờ báo, tạp chí, đài phát thanh, truyền

hình phát hành sản phẩm của mình trên mạng như báo Nhân Dân, Lao Động, Đài Tiếng nói Việt Nam, Truyền hình Việt Nam, Thông tấn xã Việt

Nam… đến hàng loạt các nhà cung cấp dịch vụ Internet cũng phát hành

thông tin trên website của mình như VnExpress, VDC Media, Vietnamnet

đã chứng tỏ sự phát triển nhanh chóng của báo điện tử Việt Nam…

Báo Internet Việt Nam đã dần đáp ứng nhu cầu thông tin ngày càng cao, đa dạng, phong phú của độc giả trong nước, kiều bào và người nước ngoài quan tâm đến Việt Nam Một thuận lợi khá lớn cho những người làm việc trên Internet nói riêng và công nghệ thông tin nói chung là Đảng và Nhà nước rất chú trọng phát triển lĩnh vực trên Điều này được thể hiện qua một loạt các chủ trương, chính sách xác định vị trí, vai trò của hệ thống thông tin mạng Trong đó phải kể đến Chỉ thị 58/CT/TW ngày 17/10/2000 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam coi ứng dụng và phát triển công nghệ thông tin là một nhiệm vụ ưu tiên trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, là phương tiện chủ lực để đi trước đón đầu, rút ngắn khoảng cách phát triển so với các nước đi trước Mọi lĩnh vực hoạt động kinh tế, văn hoá, xã hội, an ninh, quốc phòng đều phải ứng dụng công nghệ thông tin để phát triển Mạng thông tin quốc gia là kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội quan trọng phải tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình ứng dụng và phát triển công nghệ thông tin, đảm bảo được tốc độ và chất lượng, giá cước rẻ Phát triển nguồn nhân lực cho công nghệ thông tin là yếu tố then chốt có ý nghĩa quyết định đối với việc ứng dụng và phát triển công nghệ thông tin Phát triển công nghệ thông tin thành một ngành kinh tế quan trọng, đặc biệt là phát triển công nghiệp phần mềm

Ngoài ra, Bộ Văn hoá Thông tin còn ra quy định về việc cấp phép cung cấp thông tin trên mạng Internet, trong đó nội dung chủ yếu là các thủ tục cấp phép, các hành vi nghiêm cấm, thẩm quyền kiểm tra và xử lý vi phạm cùng các điều khoản thi hành… Đây chính là nền tảng cơ bản đầu tiên cho báo chí Internet phát triển Bên cạnh đó sự phát triển như vũ bão của báo chí Internet thế giới là xu thế tất yếu thúc đẩy trào lưu phát triển báo chí Internet ở nước Việt Nam

Về mục đích đối ngoại, nếu so sánh với báo chí truyền thống như: kênh truyền hình đối ngoại VTV4 của Đài Truyền hình Việt Nam, Vietnam News, Le Coure du Vietnam…, thì báo chí Internet có khả năng vượt trội

Nhược điểm lớn nhất của những tờ báo kể trên là hạn chế về số lượng phát

hành hay thời lượng phát sóng Tờ Vietnam News là tờ báo đối ngoại tiêu

biểu cũng chỉ phát hành được trên dưới một vạn bản/số Tính thời sự của

các tờ báo bị hạn chế rất nhiều do phải trải qua quá trình phát hành từ khi

xuất bản đến tay độc giả cũng phải mất 3-4 ngày, thậm chí một tuần

Tuy nhiên, điều kiện kinh tế - xã hội Việt Nam còn khó khăn, trình độ

dân trí cũng như trình độ ứng dụng khoa học công nghệ của đại đa số người

dân còn hạn chế, phương tiện kỹ thuật yếu kém, mặt khác, giá thuê bao và

cước phí truy cập Internet ở Việt Nam còn cao so với thu nhập bình thường

của người dân, nên việc phát triển hệ thống báo Internet, sự thu hút của

công chúng độc giả còn gặp nhiều khó khăn

Tốc độ tăng trưởng Internet của Việt Nam

Từ sau năm 1986, Việt Nam bước vào thời kỳ đổi mới, có một sự tiến

bộ vượt bậc về số lượng cũng như chất lượng các ấn phẩm báo chí Tuy

nhiên, các tòa soạn báo cũng phải phát triển từ giai đoạn bao cấp hoàn toàn

sang giai đoạn tự hạch toán kinh doanh

Các báo viết đưa thông tin lên mạng thường gặp phải khó khăn là

thiếu cơ sở kỹ thuật, mà kỹ thuật là yếu tố góp 50% vào sự phát triển của

báo điện tử Vấn đề thu lời đối với tờ báo này không đơn giản, mặc dù đối

với một số báo, mục tiêu đặt ra ban đầu là để tạo uy tín cho tòa soạn báo,

tăng lượng bạn đọc cho báo viết và tăng lượng quảng cáo Một số báo trên

thế giới cũng tương tự: Lúc đầu có người chịu bỏ tiền ra để quảng cáo nhỏ



Theo www.vnnic.net, tháng 9/2003

nhưng sau đó chững lại và đi xuống Trong khi có thể tổng thu của quảng cáo báo viết có thể tăng dần lên thì tổng thu từ báo điện tử lại giảm dần Đối với các phiên bản báo viết, Nhân Dân điện tử được bao cấp hoàn toàn Mỗi năm Nhân Dân điện tử chi phí khoảng 2 tỷ đồng Ông Phạm Huy Hoàn, Tổng biên tập báo Lao Động cho biết, mỗi năm chi phí cho Lao Động điện tử hơn 1 tỷ mà số thu lại từ quảng cáo không nhiều Nguồn chi phí này chủ yếu lấy từ lợi nhuận của báo viết Thời báo Kinh tế Sài Gòn, Đầu Tư liên kết với các ICP để đưa nội dung thông tin lên mạng, các chi phí do ICP chịu Nhưng hiệu quả của việc làm này chưa cao bởi, thông tin không được cập nhật thường xuyên, việc đưa tin hoàn toàn phụ thuộc vào các ICP, các báo không được chủ động về thông tin đưa lên mạng Hơn nữa, những trang web này khó thu hút quảng cáo

Hiện nay, Việt Nam có khoảng 19 nhà cung cấp dịch vụ Internet (ISP), nhưng mới chỉ có Vietel, VDC, FPT, Saigon Postel và Netnam là hoạt động hiệu quả Các ISP đang có xu hướng kinh doanh cung cấp dịch

vụ thông tin (ICP) Khi kinh doanh dịch vụ cung cấp thông tin, các ICP sẽ thu hút được một lượng lớn độc giả truy cập mạng và điều này sẽ giúp các ICP tăng doanh thu truy cập Internet Ví dụ: FPT đã tăng 20% thị phần và doanh thu kể từ khi trang VnExpress đi vào hoạt động Các ICP đặt ra mục tiêu kinh doanh rất lớn, đặc biệt là để thu hút quảng cáo tuy nhiên không phải ICP nào cũng thành công Trước khi có VnExpress.net, trang chủ fpt.vn của ISP FPT chỉ thu được khoảng 50 triệu đồng doanh thu quảng cáo một tháng, nhưng sau khi VnExpress ra đời được 4 tháng, thì doanh thu này lên tới 300 triệu tiền quảng cáo

Ngày 23/8/2001, Chính phủ đã ban hành Nghị định 55/CP về quản lý, cung cấp và sử dụng dịch vụ Internet thay thế cho Nghị định 21/CP Nghị định được xây dựng dựa trên cơ sở chỉ đạo năng lực quản lý phải theo kịp yêu cầu phát triển Internet, tạo mọi điều kiện thuận lợi để đẩy mạnh việc phát triển và ứng dụng công nghệ thông tin Nghị định 55/CP đổi mới căn bản về 3 lĩnh vực: Đổi mới thị trường Internet theo hướng mở cửa cho mọi thành phần kinh tế tham gia cung cấp dịch vụ và thúc đẩy cạnh tranh; Đổi

mới việc quản lý và cấp phép cung cấp nội dung thông tin trên Internet theo hướng tăng cường đưa thông tin tiếng Việt lên Internet và tạo điều kiện để các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp tăng cường trao đổi thông tin trên Internet, đổi mới việc quản lý an toàn và an ninh thông tin trên cơ sở đảm bảo chất lượng dịch vụ và cung cấp đầy đủ các dịch vụ Internet cho người

lý Việc giảm cước phí này là nhằm tạo điều kiện cho báo điện tử phát triển rộng hơn

Nghị định 55/CP cũng mở ra triển vọng rất lớn cho các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ ứng dụng Internet Đó là việc mở rộng các hoạt động ứng dụng Internet như các dịch vụ y tế trực tuyến, đào tạo trực tuyến, xổ số trên mạng

Nghị định mới cũng đưa ra nhiều thay đổi cho thị trường Internet, tạo điều kiện cho mọi thành phần kinh tế tham gia và thúc đẩy cạnh tranh, đổi mới việc quản lý an toàn và an ninh thông tin trên mạng, phát triển các dịch

vụ ứng dụng như quản lý mã hóa và giải mã thông tin, tiến tới thực hiện thương mại điện tử tại Việt Nam

Cơ sở hạ tầng của Internet ở Việt Nam còn yếu, đường truyền chậm, tốc độ truy cập Internet chậm, giá cước cao, chưa phù hợp với khả năng kinh tế của phần đông độc giả Đặc biệt, việc tốc độ truy cập Internet chậm ảnh hưởng tới tâm lý của bạn đọc: Chỉ có 35% người truy cập Internet chờ

10 giây, 16% chịu chờ 15 giây để down load một trang báo, độc giả chưa



Phạm Thu An, luận văn cao học Ngôn ngữ báo chí Internet, Hà Nội, 2001

quen với việc đọc trên máy tính, tốc độ đọc trên máy tính chậm hơn 25% so với đọc trên báo in Thương mại điện tử ở Việt Nam chưa thật sự phát triển, thói quen giao tiếp, giao dịch trên mạng còn ít

Các ICP có nhiều thuận lợi khi kinh doanh dịch vụ này bởi cơ sở kỹ thuật khá hoàn chỉnh Khi kinh doanh dịch vụ cung cấp thông tin, các ICP

sẽ thu hút được một lượng lớn độc giả truy cập mạng và điều này sẽ giúp các ICP tăng doanh thu truy cập Internet

Kinh doanh là mục tiêu chính của các ICP, đặc biệt là để thu hút quảng cáo tuy nhiên không phải ICP nào cũng thành công Hơn nữa, các ICP không có đội ngũ làm báo chuyên nghiệp, hầu hết là các nhân viên kỹ thuật hoặc nhân sự được thuyên chuyển từ bộ phận khác

Tuy nhiên, để kinh doanh thành công, một tờ báo buộc phải gây dựng

uy tín và thu hút bạn đọc bằng chính những thông tin nóng hổi, sắc sảo, khách quan, trung thực của mình Tuy nhiên, báo điện tử có những đặc thù khác biệt với các loại hình báo chí truyền thống như truyền hình, phát thanh

và báo viết Bởi vậy, để có thể xây dựng được một trang thông tin phong phú, hấp dẫn, những phóng viên, biên tập viên báo điện tử và những người nghiên cứu buộc phải tìm hiểu về những đặc trưng của loại hình báo chí này Sự vận dụng các đặc thù của báo Internet khéo léo sẽ quyết định rất nhiều tới thành công của tờ báo Từ đó, có thể rút ra những kinh nghiệm và cải tiến sao cho thông tin phù hợp hơn với độc giả trên mạng Dưới đây là

những khảo sát của chúng tôi về đặc thù của báo chí Internet

3 Đặc trưng của báo chí Internet

Những đặc trưng về tốc độ cập nhật, chi phí sản xuất thấp, khả năng multimedia… đã giúp báo Internet vượt trội so với các loại hình báo chí khác về cả tốc độ đưa tin lẫn chất lượng thông tin, hình ảnh Xét trên khía cạnh hạch toán kinh doanh của tòa soạn thì những đặc trưng này đã giúp báo Internet có nhiều lợi thế Hiểu rõ về các đặc trưng của báo Internet giúp người làm báo sáng tạo hiệu quả, và khi tờ báo có chất lượng thì việc hạch toán kinh doanh của tòa soạn sẽ thuận lợi

3.1 Tốc độ cập nhật cao

Một trong những yêu cầu quan trọng đối với báo chí trong kỷ nguyên thông tin là tốc độ cập nhật Báo điện tử ra đời đã đáp ứng yêu cầu này với việc cập nhật liên tục, từng giờ, thậm chí từng phút Ngay sau tiếng nổ đầu tiên trận không kích của Mỹ vào Iraq khoảng 5 phút (21/3/2003), VnExpress đã đưa những thông tin đầu tiên về chiến sự này tới bạn đọc và được cập nhật liên tục Ngay lập tức sau đó là thông tin về những phản ứng dây chuyền của cuộc chiến này tại các nước và Việt Nam

Bạn Nguyễn Phạm Lan địa chỉ lanp@eudoramail.com gửi tới VnExpress: “Khi mọi người còn đang say giấc thì các bạn phải chăm chú trước màn hình để viết bài, dịch bài Những sự việc xảy ra tại Mỹ được các bạn up date một cách kinh ngạc Và tôi cũng rất yêu thích cách đưa tin trung thực của các bạn”

Đây là một điểm ưu việt của báo chí trực tuyến bởi đối với báo in chỉ phát hành tối đa 3 lần/ngày, ngoài ra, chưa kể đến thời gian in ấn, phát hành Phát thanh, truyền hình cũng có khả năng phát sóng trực tiếp về sự kiện song lại đòi hỏi sự chuẩn bị chu đáo, công phu, tốn kém về nhân lực, trang thiết bị Báo chí Internet đã khắc phục được những hạn chế này bởi không phải trải qua khâu in ấn, phát hành mà thông tin trực tiếp tới bạn đọc

Những thông tin đầu tiên về vụ tấn công 11/9 được cập nhật trên VnExpress

Ở tòa soạn VnExpress có một phần mềm mà các bài viết đều có đường

đi riêng, độc lập, không phụ thuộc vào việc dàn trang, trình bày Chính từ việc cập nhật liên tục này mà báo điện tử đã phá vỡ tính định kỳ của báo in, giờ phát sóng của phát thanh, truyền hình Một bài báo khi được đưa lên mạng vẫn liên tục được cập nhật, bổ sung Đây là điều không thể đối với báo in, phát thanh, truyền hình Chính vì vậy, tường thuật trực tiếp và phỏng vấn trực tuyến là hai thể loại ưu việt của báo điện tử Bạn đọc có thể theo dõi tỷ số các trận đấu bóng đá của World Cup, Sea Games, diễn biến

của vụ cháy ITC TP HCM qua mạng Internet, hay có thể trao đổi trực tiếp

với các ca sĩ, diễn viên mình yêu mến qua mục giao lưu trực tuyến Trang web Media VDC cũng thường xuyên phát trực tiếp các chương trình thời

sự hoặc phóng sự tới độc giả Đây là yếu tố cách mạng của báo điện tử bởi

đã xóa đi khoảng cách về địa lý Tốc độ cập nhật nhanh rất hấp dẫn các nhà quảng cáo bởi logo, hình ảnh về sản phẩm, nhãn hiệu của họ sẽ luôn được xuất hiện bên cạnh những thông tin nóng hổi của tòa soạn Trong thời đại bùng nổ thông tin thì tốc độ đưa tin là mục tiêu cạnh tranh số 1 giữa các tòa soạn, cơ quan báo chí

Trước đây, Tổng biên tập báo Lao Động sang Mỹ và thấy Việt kiều trân trọng nhận tờ báo mới chuyển sang nhưng đã là số báo cách đó 2 tuần,

Động trên website www.laodong.com.vn Trong dịp Tết vừa rồi, Trưởng ban tư tưởng Văn hóa TW Nguyễn Khoa Điềm có dịp sang Mỹ và nhận thấy Việt kiều ở đây hết sức xúc động khi đọc những thông tin về người Việt Nam đang đón Tết như thế nào trên trang VnExpress, họ gần như cũng cảm nhận được không khí đón Tết ở quê nhà xóa đi sự cô đơn trên đất khách xứ người Đài Truyền hình Việt Nam cũng đã cố gắng phủ sóng VTV4 nhưng còn nhiều hạn chế, hơn nữa là sự giới hạn về thời gian

3.2 Chi phí sản xuất thấp

Nếu như ở một tờ báo in truyền thống, những người lãnh đạo luôn phải đau đầu để cân đối thu chi đối giữa doanh số phát hành, quảng cáo với việc chi trả tiền in, giấy, phát hành, lương, nhuận bút, đầu tư cơ sở hạ tầng của tòa soạn Hơn nữa, việc liên tục tăng giá giấy là mối lo ngại của các tổng biên tập Ví dụ, báo Đầu Tư, khoản chi trả cho nhà in mỗi tháng lên tới 500-600 triệu đồng, trong khi doanh số phát hành lại không tăng đáng

kể

Không chỉ với báo trong nước, mà ngay các các báo viết ở nước ngoài cũng phải đối đầu với việc tăng giá giấy Tại Nga, nhiều tình huống khủng hoảng trong báo chí hồi thập kỷ 90 của thế kỷ trước cũng bắt đầu từ việc tăng giá giấy đột ngột, thiếu giấy Các xí nghiệp giấy độc quyền trong lĩnh vực này đã ra điều kiện với các tòa soạn, đưa ra giá cả không chấp nhận nổi đối với các tòa soạn nhỏ Một số ấn phẩm tiêu vong vì không có khả năng mua giấy

Chi phí thấp là ưu điểm của báo điện tử Tòa soạn báo điện tử bao gồm các máy tính nối mạng, bởi vậy, quá trình viết bài, biên tập, duyệt bài đều trong quy trình nối mạng Thời gian nhanh chóng, giảm chi phí nhân công, chi phí về trang thiết bị Không in ấn, các tòa soạn báo điện tử cũng không mất công phát hành vận chuyển mà thông thường ở báo in chiếm khoảng 20% doanh thu Chi phí sản xuất thấp giúp cho việc hạch toán kinh doanh của tòa soạn thuận lợi hơn: các tòa soạn báo điện tử không phải đau



Grabenhicốp, Báo chí trong kinh tế thị trường, NXB Thông tấn, Hà Nội, 2003

đầu về giá giấy, không phải lo về việc vận chuyển khó khăn, không phải lo phí phát hành

3.3 Khả năng phân cấp các lớp thông tin

Ngay từ ngày báo in ra đời đến nay, các biên tập viên luôn luôn đương đầu với mâu thuẫn làm sao đưa được hết những cái hay nhất của số báo ra trang nhất để mời chào độc giả Tờ báo càng hay thì càng không thể đưa được hết nội dung ra ngoài Nhiều tờ báo hiện nay tìm mọi cách cắt xén các bài gần như chỉ còn lại headlines để đưa ra manh mún trên trang nhất Với báo trực tuyến, trang nhất còn nhỏ hơn, chỉ còn bằng màn hình Nhiều websites đã cố đưa ra trang home hàng chục, thậm chí cả trăm tít bài, nhưng vẫn không hấp dẫn được độc giả

Với VnExpress, mỗi trang chuyên đề chỉ được giới thiệu ra trang nhất một headline với đoạn đầu bài gọi là "lead" Việc lựa chọn tin nào, đặt cho

nó tựa đề gì, và lead viết ra sao sẽ có thể quyết định số phận của cả trang trong Tất cả phụ thuộc vào trình độ của biên tập viên

Việc phân chia các tầng lớp hết sức cần thiết và hữu hiệu cho thông tin trên web Tất cả các website báo chí đều có phân cấp từ trang chủ đến những submenu và những trang nội dung Trang chủ tương đương với trang nhất của các tờ báo viết Tiếp đến là các trang nội dung, chuyên đề Các bài báo đều có sự liên kết với trang chủ Sự phân cấp giữa các trang tốt sẽ giúp bạn đọc phân cấp và lựa chọn tin bài một cách hợp lý Một điều thuận lợi đối với báo điện tử là bề mặt trang nhất luôn được thay đổi, cập nhật, hấp dẫn độc giả

Ngoài ra, ưu việt của báo điện tử là những liên kết dọc và ngang giữa các tin Các đường siêu liên kết giúp người đọc có thể hệ thống lại các thông tin cần thiết Ví dụ, trong các thông tin diễn tiến của vụ án Năm Cam luôn có các đường link liên kết với các bài viết trước, giúp bạn đọc có thể hiểu rõ hơn về các chi tiết của vụ án Mỗi bài có nội dung liên quan đến nhau đều được liên kết

Các thông tin về vụ án Năm Cam được liên kết trên trang VnExpress

Báo chí Internet không bị giới hạn bởi số trang, thời lượng phát sóng như các phương tiện thông tin đại chúng khác Khả năng lưu trữ của báo Internet là vô tận Thông tin được lưu trữ dưới dạng dữ liệu trên đĩa từ với dung lượng lớn Báo Internet trở thành một kho thông tin khổng lồ và rất dễ dàng tìm kiếm Chỉ cần 1 từ khóa, độc giả có thể tìm tất cả các thông tin có liên quan Liên kết các thông tin riêng lẻ thành hệ thống Với độ phân giải cao, hình ảnh sắc nét, báo Internet rất hấp dẫn bạn đọc…

Trong báo chí trực tuyến thường có những cấu trúc sắp xếp thông tin như sau:

- Cấu trúc tuyến tính theo thứ tự trang: Ở đây, người sử dụng thao tác trên một trục tiến và lùi Ưu điểm của nguyên lý đơn giản này là người sử dụng có thể tiếp thu nhanh cấu trúc Lợi ích của sự bố trí này chỉ dành cho những nội dung được thiết kế theo thời gian hoặc theo vần bảng chữ cái Latin Nhược điểm là không tận dụng được khả năng liên kết của Internet



Grabennhicốp, Báo chí trong kinh tế thị trường, NXB Thông tấn, Hà Nội, 2003

- Cấu trúc tọa độ có thể thông qua tính chất hai chiều để thiết lập ngay hai mối quan hệ cấu trúc đồng thời Qua cách đọc theo chiều thẳng đứng có thể trình bày theo từng sự kiện theo thứ tự thời gian, trong khi theo trật tự chiều ngang, có thể giới thiệu các sự việc chính trị, kinh tế và xã hội thuộc một trong những sự kiện đã trình bày ở trục đứng Mẫu cấu trúc này thích hợp để thiết kế nội dung có tính hệ thống Tuy nhiên, người dùng phải được giải thích rõ về cấu trúc, để họ có thể truy cập các thông tin có hiệu quả

- Cấu trúc dạng mạng với sự hòa mạng theo tất cả các chiều đem lại cho người sử dụng sự tự do tối đa trong truy cập các trang web Yếu tố siêu liên kết tiêu biểu cho Internet được khai tác tối đa ở cấu trúc này Tuy nhiên, sự hòa mạng rộng rãi và chung cho nhiều lĩnh vực cũng chính là nhược điểm của cấu trúc này Sự thiếu sắp xếp các thông tin đã hạn chế việc tìm tin nhanh và vì vậy hạn chế việc hiểu đúng các thông tin

- Cấu trúc theo trật tự nội dung đi theo hướng ưu tiên về nội dung thông tin, người sử dụng khái quát được nhanh về nội dung thông tin Cấu trúc này có nhiều ưu điểm: người sử dụng đã quen với cấu trúc này từ báo

in

Trong thực tiễn, ít khi sử dụng chỉ một trong các cấu trúc đã nêu trên

Đa số sử dụng hình thức hỗn hợp từ 2-3 cấu trúc Việc nên phân loại và hòa mạng các thông tin tới mức nào không có một đáp án chung Điều quyết định ở đây là phân chia thông tin thành bao nhiêu lĩnh vực và có bao nhiêu khả năng chọn lựa trong một sản phẩm trên mạng Theo kinh nghiệm của một số chuyên gia, nên sắp xếp thông tin để người sử dụng chỉ cần bấm chuột tối đa 3-5 lần đã có thể tìm thấy thông tin mong muốn

Việc sắp xếp hợp lý cấu trúc thông tin với phần quảng cáo sẽ làm tăng hiệu quả quảng cáo Đây là cũng là ưu điểm của báo Internet, vì phần thông tin có thể được xếp chung với các mục quảng cáo, mà không bị tách rời như trên truyền hình, phát thanh

3.4 Khả năng multimedia

Thông tin đa phương tiện là một đặc điểm, thế mạnh của báo Internet Khả năng kết hợp giữa chữ viết, âm thanh, hình ảnh, màu sắc, đồ họa đã giúp báo Internet thu hút độc giả Trên một website, bạn đọc có thể nghe, nhìn hình ảnh Người xem có thể nghe trực tiếp hoặc dowload chương trình nếu có các phần mềm chuyên biệt tích hợp trên máy tính cá nhân như Real Player, Windows Media Player

Multimedia khắc phục được sự khô khan trong trình bày của báo in, không buộc độc giả phải tưởng tượng ra diễn biến của sự kiện bằng những

âm thanh chay của phát thanh, không biến người tiếp nhận thành thụ động trước hệ thống chương trình cố định, tuần tự như truyền hình… Thông tin trên Internet có sự bổ trợ, nâng đỡ của các soundtrack âm thanh trung thực, các video clip sinh động…

Media VDC đã phát huy được lợi thế multimedia qua các phóng sự, tin tức Tuy nhiên, ở VN, khả năng đa phương tiện vẫn còn bị hạn chế nhiều bởi đường truyền băng thông hẹp, tốc độ truy cập chậm, việc dowload các file âm thanh, hình ảnh rất mất thời gian, tốn kém

Trang Multimedia của Media VDC



Xem trang 68

Trong tương lai gần, với sự phát triển của băng thông rộng, các báo điện tử Việt Nam có thể áp dụng multimedia nhiều hơn Đây là thế mạnh của báo điện tử, vì ngoài thông tin, người sử dụng Internet thường có nhu cầu giải trí với việc nghe nhạc, xem các video clip trên mạng

3.5 Hồi âm của độc giả tiện lợi và nhanh chóng

Trong mô hình truyền thông thì sự phản hồi của độc giả rất quan trọng Điều này giúp đánh giá được hiệu quả của quá trình thông tin và cũng là cơ sở để người làm báo điều chỉnh nội dung, hình thức cho phù hợp Hình thức phản hồi của báo chí truyền thống là bạn đọc, khán thính giả gửi thư, gọi điện hoặc fax tới tòa soạn để phản ánh ý kiến của mình Quá trình này diễn ra chậm, bất tiện, thậm chí, cũng không phản ánh được trình độ và đối tượng độc giả Ví dụ, để nêu lên ý kiến bất bình về cuộc chiến tranh Iraq để gửi lên một tờ báo viết, phát thanh hay truyền hình, một độc giả sẽ phải một loạt công đoạn như tìm giấy, viết, sửa chữa, dán phong

bì, gửi bưu điện, fax… Nhưng đối với báo điện tử thì chỉ cần 1 nút nhấn chuột Do sự hỗ trợ của công nghệ thông tin, bạn đọc gửi mail điện tử tới tòa soạn rất thuận tiện Đồng thời, tòa soạn nhận được thư gần như tức thời

và xử lý nhanh chóng

Cũng chính vì phương tiện giao lưu giữa độc giả và tòa soạn rất thuận tiện nên các báo điện tử thường mở các diễn đàn để bạn đọc trực tiếp nêu ý kiến của mình Diễn đàn này không chỉ thu hút độc giả mà còn tạo sự khách quan, đa chiều của thông tin, thể hiện cả trình độ của độc giả Đối với tờ báo VnExpress thì chuyên mục Bạn đọc viết luôn có lượng truy cập lớn so với các chuyên mục khác

Một ưu điểm của báo điện tử là có thể tính được lượng truy cập, thậm chí, biết được tâm lý, sở thích của độc giả để điều chỉnh thông tin phù hợp Trong khi các phương tiện thông tin khác phải tốn một khoản tiền lớn để làm các điều tra khán giả, thính giả thì việc này có thể được cập nhật

thường xuyên với báo Internet Hơn nữa còn một loạt các hạn chế của loại hình làm anket như chọn đưa phiếu thăm dò không tiêu biểu, không đầy đủ

Bảng thống kế lượng truy cập tháng 9/2003 của VnExpress

Đây là công cụ mạnh giúp những người làm báo có thể hiểu về nhu cầu của độc giả, để từ đó có những chỉnh lý thích hợp Điều này lại càng quan trọng với bộ phận marketing của tòa soạn Thay vì phải làm hàng loạt các điều tra, bảng anket thì những người làm marketing có thể dễ dàng tìm

ra những đường hướng thích hợp để sản phẩm báo chí ngày càng tốt hơn Thậm chí đối với một vấn đề đang gây quan tâm trong dư luận, những bảng biểu quyết sẽ giúp không chỉ tòa soạn mà những nhà lãnh đạo có cái nhìn đúng đắn và hiểu được tâm tư nguyện vọng của người dân Đó là khái niệm là biểu quyết bằng phím chuột



Xem trang 34

Bảng biểu quyết về tên sân vận động quốc gia trên trang VnExpress.

VnExpress đã có chuyên mục góp ý xây dựng chính sách và pháp luật

và được bạn đọc hưởng ứng Độc giả Đỗ Văn Đại đã góp ý: “Tôi là người Việt Nam đang tham gia giảng dạy tại Khoa luật trường Đại học Aix-Marseille III, Pháp Sau khi tham khảo dự luật, tôi có một vấn đề muốn trao đổi với ban soạn thảo và các bạn quan tâm Đó là giải quyết xung đột pháp luật về cạnh tranh không lành mạnh có thể xảy ra trước tòa án Việt Nam Khi xây dựng một văn bản pháp luật mới ở Việt Nam, các nhà làm luật thông thường không chỉ xác định khi nào văn bản mới này được áp dụng

mà còn xác định khi nào pháp luật nước ngoài có thể được áp dụng đối với những tranh chấp trước toà án Việt Nam liên quan đến những vấn đề được

đề cập trong luật mới Đây là vấn đề giải quyết xung đột pháp luật trong tư pháp quốc tế"

Hoặc tranh luận về Luật Đất đai cũng được nhiều người quan tâm Độc giả Đỗ Văn Hiên viết trên VnExpress: “Tôi chỉ là một công nhân bình thường, song cũng muốn có một số ý kiến góp ý cho Điều 78 dự thảo Luật Đất đai Điều luật cần điều chỉnh cho hợp tình hình thực tế, đảm bảo người

có nhu cầu và có khả năng khai thác hiệu quả đất đai thì được giao nhiều, không bị quá hạn chế bởi quy định hạn mức…”

Trang Góp ý xây dựng chính sách và pháp luật của VnExpress

3.6 Cá nhân hóa thông tin

Báo Internet có khả năng gắn kết, lưu giữ độc giả bằng hình thức chuyển tải thông tin theo yêu cầu Bạn đọc có thể đăng ký với tòa soạn gửi thông tin theo yêu cầu Báo Lao Động, Media VDC đã thực hiện loại hình dịch vụ này Tại báo Lao Động, các biên tập viên sẽ gửi thư cho độc giả 2 lần/ngày Lần thứ nhất vào 19h, thông báo về những tin bài chính sẽ đăng tải trên báo Lao động và phiên bản điện tử vào ngày hôm sau Lần thứ hai thường sau 10h30, khi tất cả các thông tin đã được cập nhật Thư điện tử này sẽ chứa các title tin, bài chính có đặt đường link tới nội dung của báo điện tử Việc sử dụng bản tóm tắt nội dung này giúp độc giả không mất thời gian mà vẫn có thể chủ động, nhanh chóng xác định nội dung thông tin cần tìm

Các báo Internet còn cho phép độc giả đưa ra yêu cầu về nội dung Họ nhận thông tin theo các phương án tự lựa chọn, ví dụ, độc giả chỉ thích đọc các thông tin về văn hóa, thể thao, hoặc thông tin về một địa phương nào

đó Độc giả có thể tự trình bày trang báo của mình theo sở thích, thay đổi

về màu sắc trang web, sắp xếp các chuyên mục theo sự quan tâm của mình

Như vậy, qua khảo sát, chúng tôi nhận thấy tuy báo Internet mới được

hình thành tại Việt Nam, nhưng chất lượng thông tin của những tờ báo này

đã góp phần đáng kể vào việc tuyên truyền đường lối chính sách và định hướng xã hội Để một tòa soạn báo Internet hoạt động độc lập, hiệu quả, cần có sự đầu tư rất lớn cả về cơ sơ hạ tầng, máy móc kỹ thuật và nhân lực Các chuyên gia trong lĩnh vực Internet đều cho rằng, ở đâu có bao cấp, ở đó mới có thể tồn tại được báo điện tử Trong giai đoạn bắt đầu, báo chí Internet còn gặp rất nhiều khó khăn, đa số các tờ báo đều chưa tự hạch toán kinh doanh mà phải dựa rất nhiều vào cơ quan chủ quản, báo giấy (trong các trường hợp là phiên bản điện tử) Để có thể làm tốt và thành công một

tờ báo, những người làm báo cũng cần phải tìm hiểu về những đặc thù của loại hình báo chí mới này Với những đặc trưng ưu việt như tốc độ cập nhật, chi phí sản xuất thấp, báo Internet có thể hạch toán kinh doanh thuận

lợi hơn so với các loại hình báo chí khác

Chương 3

NHỮNG ĐÒI HỎI KHÁCH QUAN VÀ CHỦ QUAN

VỀ HẠCH TOÁN DUY TRÌ TÒA SOẠN BÁO LAO ĐỘNG ĐIỆN TỬ, VNEXPRESS, VDC MEDIA

Sở dĩ, chúng tôi chọn khảo sát 3 tờ báo trên bởi VnExpress là tờ báo điện tử đầu tiên ở Việt Nam được cấp phép hoạt động Điều này cũng chứng tỏ được thế mạnh của báo Internet và đánh dấu bước phát triển mới của báo chí Internet Việt Nam Media VDC là một trang thông tin điện tử

đi đầu trong việc phát triển các dịch vụ gia tăng trên mạng Internet và mạnh dạn áp dụng multimedia trong điều kiện đường truyền còn khó khăn như hiện nay Lao Động là một trong những tờ báo giấy tiên phong trong việc đưa phiên bản lên mạng Internet và cũng đã có những thành công bước đầu

Mỗi tờ báo trên đều có thế mạnh riêng và phương pháp tiến hành tiến tới mục đích tự cân đối thu chi cũng khác nhau VnExpress đầu tư mạnh vào chất lượng thông tin, từ đó tăng lượng độc giả và kết quả là đã đẩy doanh thu quảng cáo lên nhanh Media VDC tập trung vào các dịch vụ gia tăng trên mạng và coi đây là nguồn thu chủ yếu trong tương lai Lao Động điện tử, ngoài việc hoàn thành tốt nhiệm vụ tuyên truyền đối ngoại, quảng

bá tên tuổi của tờ báo viết, cũng đang cố gắng thúc đẩy tăng lượng quảng cáo để có thể tự hạch toán kinh doanh Sắp tới, Lao Động điện tử cũng cho

ra phiên bản bằng tiếng Anh để phục vụ công tác đối ngoại tốt hơn

1 Lao Động điện tử - một trong những tờ báo đầu tiên của Việt Nam lên mạng Internet và những khó khăn trong hạch toán kinh doanh

1.1 Đôi nét về Lao Động điện tử

Ngày 19/5/1999, báo Lao Động điện tử chính thức lên mạng Internet tại địa chỉ http://www.laodong.com.vn với mục đích thực hiện chủ trương tuyên truyền đối ngoại của Đảng, Nhà nước, đồng thời đáp ứng nhu cầu

thông tin về VN của cộng đồng người Việt ở nước ngoài Ngoài ra, báo còn phục vụ cho công tác tuyên truyền đối ngoại, nâng cao vị thế của tổ chức Công đoàn và của báo Lao Động.

Ở giai đoạn mới thành lập, Lao Động điện tử chỉ đơn thuần đưa thông tin từ báo Lao Động in lên mạng, một ngày thông tin được cập nhật 1 lần vào buổi sáng Sau 1/4/2000, Lao Động điện tử chuyển đổi thiết kế web tĩnh sang web động Từ đây, tờ báo linh hoạt cập nhật tin liên tục trong ngày

Thậm chí, vì báo giấy được in lúc 2h sáng nên từ 1/8/2003, 6h sáng các biên tập viên của Lao Động đã bắt đầu làm việc, đảm bảo để 7h30 toàn

bộ thông tin của Lao Động đã được cập nhật đầy đủ trên mạng Nỗ lực này của các biên tập viên Lao Động khiến lượng độc giả tăng gấp đôi Theo thống kê của trang Alexa ngày 6/9/2003, Lao Động điện tử đang đứng ở vị

trí 27.986 trong các web site trên thế giới

Ngoài những thông tin được đăng tải trên Lao Động, phiên bản điện tử còn cập nhật khoảng 50 tin mới/ngày Do hạn chế về số trang, nên một số thông tin dù có chất lượng nhưng không được đăng tải trên báo giấy Báo điện tử đã tận dụng kho thông tin phong phú này Ngoài ra, những thông tin nóng hổi trong ngày cũng được cập nhật ngay lên báo điện tử Trong khi nếu chờ báo giấy thì phải đến hôm sau thông tin đó mới đưa được đến độc giả

Lao Động điện tử thường xuyên có những nội dung mới thể hiện ở các chuyên trang như Một tuần qua ảnh, Làng Việt, Truyện ngắn Ngoài ra còn

có các dịch vụ như CLB Kết bạn, Lao động việc làm, Gửi bản tin Đặc biệt

từ ngày 22/12/2001, trang thông tin Tìm mộ liệt sĩ lên mạng thể hiện sự nỗ lực của báo trong công tác xã hội Ngoài ra, việc liên kết thông tin thành chủ đề lớn cũng được Lao Động điện tử chú trọng

Về hình thức, cứ 6 tháng, Lao Động điện tử lại cải tiến giao diện để tìm cách trình bày các tin bài một cách nhanh nhất Lao Động điện tử không chỉ quảng bá cho tờ báo giấy mà còn rất độc lập trong việc đưa các tin nóng Qua Lao Động điện tử, nhiều độc giả đã góp ý để tờ báo giấy ngày càng hoàn thiện Một độc giả địa chỉ Phammai1234@yahoo.com nhận xét: “Tôi là một độc giả yêu thích và đánh giá cao chất lượng tin bài của quý báo Nhiều độc giả khác tôi quen biết còn nói với tôi rằng báo Lao Động là tờ báo thạo tin, sắc sảo…”

1.2 Những khó khăn trong việc tự cân đối thu chi

Được xây dựng với cơ sở vững chắc là Lao Động, một tờ báo danh tiếng và có lượng bạn đọc ổn định, phiên bản điện tử có rất nhiều thuận lợi như tận dụng được đội ngũ phóng viên lành nghề, nhiều kinh nghiệm, tên tuổi tờ báo quen thuộc với nhiều người Bên cạnh đó, chính từ mục tiêu phải quảng bá cho báo giấy, nên Lao Động điện tử bị ảnh hưởng và phụ thuộc nhiều vào “bà mẹ” này Hầu hết các chuyên mục của Lao Động đều được bê nguyên xi lên mạng, mặc dù, trong đó có những chuyên mục không phù hợp Hơn nữa, với tư duy phải trình bày sao cho bạn đọc hình dung ra trang nhất của báo giấy khiến diện mạo Lao Động điện tử rất

“tĩnh” Những chuyên mục truyền thống như “Sự kiện bình luận”, “Câu hỏi hôm nay”, “Nói hay đừng” rất thu hút với độc giả, tuy nhiên, việc được trình bày cố định trên những diện tích quan trọng nhất của trang web, khiến độc giả có cảm giác thông tin ít được cập nhật

Trong cả năm 2002, doanh thu của phiên bản điện tử khoảng 110 triệu Sang năm 2003, bộ phận quảng cáo thu được khoảng 20 triệu đồng/tháng Trong khi tổng chi phí bao gồm thuê đường truyền, thuê chỗ đặt cho máy chủ, lương cho nhân viên, chi phí văn phòng khoảng 90 triệu đồng/tháng Trong khi các báo điện tử xuất thân từ các ISP như VnExpress, Vietnamnet, Media VDC tận dụng được cơ sở vật chất như đường truyền, cổng serve thì những phiên bản điện tử của báo viết như Lao Động phải tự

chi trả những khoản tiền rất lớn đó Mà thực tế, khoản thu lại từ quảng cáo

và các dịch vụ khác còn quá ít ỏi

Ông Nguyễn Đức Tuân, trưởng ban báo Lao Động điện tử cho biết:

“Do nhân lực có hạn, 4 biên tập viên, 1 họa sĩ và 3 kỹ thuật và chỉ 1 người phụ trách về quảng cáo nên doanh thu quảng cáo của Lao Động điện tử rất thấp Điều này khiến bộ phận khác trong báo đều coi báo điện tử là một đơn vị ăn bám” Việc báo điện tử phải dựa vào ngân sách của chính tờ báo viết là điều tất yếu Điều này không chỉ xảy ra với Lao Động mà nhiều tờ báo lớn trên thế giới như Le Monde, Los Angeles Times cũng vậy Chính Ted Turner, Chủ tập đoàn AOL Times Warner đã nói rằng, tình hình của công ty sẽ sáng sủa hơn nêu không có những rắc rối về doanh thu của America Online

Báo Lao Động có lượng quảng cáo và phát hành rất lớn, tuy nhiên, thực trạng kinh doanh đối với phiên bản điện tử lại không được suôn sẻ như vậy Hạn chế thứ nhất là họ không có cơ chế hoạt động đồng bộ giữa bộ phận quảng cáo báo viết và quảng cáo trên báo điện tử, thứ hai, chính những người lãnh đạo tờ báo này cũng chưa coi trọng đầu tư tập trung cho báo điện tử Trong khi các doanh nghiệp chưa quan tâm đúng mức tới việc quảng cáo trên báo điện tử, mà nhân lực làm quảng cáo của Lao Động điện

tử lại chưa đủ kiến thức và kinh nghiệm để thuyết phục khách hàng Nhân lực ít, không ổn định cũng ảnh hưởng rất nhiều tới chất lượng của Lao Động điện tử Lãnh đạo báo chưa chú trọng tới việc phải xây dựng một mô hình làm báo điện tử chuyên nghiệp, mà thường điều phối những phóng viên mới, những người không có chuyên môn Ở Lao Động, họa sĩ, kỹ thuật viên nhiều khi cũng phải biên tập bài, chính điều này đã khiến chất lượng thông tin chưa tốt

Lao Động điện tử không có một hệ thống hỗ trợ kỹ thuật hùng mạnh như Media VDC, VnExpress Hai trang web này đã có một lượng độc giả sẵn có là những khách hàng Internet của ISP FPT và VDC Khi VnExpress