Thực tiễn lí thuyết hoạt động ngôn ngữ nhằm nâng cao chất lượng giờ nghe hiểu Tiếng Anh THCS

ngời giáo viên cần nắm bắt đợc các nguyên tắc chính của phơng pháp mới và tìm hiểu các thủ thuật và hoạt động dạy học theo quan điểm giao tiếp sao cho cóthể áp dụng đợc một cách uyển chu

Phòng giáo dục huyện đông triều

Tr ờng THCS Nguyễn Đức Cảnh

- - -    - - -

đề tài nghiên cứu

Thực tiễn lí thuyết hoạt động ngôn ngữ

nhằm nâng cao chất l ợng giờ

nghe hiểu Tiếng anh THCS

“Tiếng anh là ngôn ngữ quốc tế”

đạo Năng lực giao tiếp là đơn vị dạy học cơ bản, coi giao tiếp vừa là mục đích vừa

là phơng tiện dạy học (dạy học trong giao tiếp, bằng giao tiếp để giao tiếp.)phơngpháp dạy học này sẽ phát huy tốt nhất vai trò chủ thể, chủ động tích cực của họcsinh trong việc rèn luyện kĩ năng giao tiếp bằng ngôn ngữ và ngoại ngữ

Tuy nhiên trong quá trình dạy Tiếng anh ở trờng THCS tôi thấy để dạy chohọc sinh các kĩ năng cơ bản: nghe, nói, đọc, viết một cách thành thạo đạt hiệu quả,còn phải trải qua rất nhiều khó khăn và nỗ lực của ngời giáo viên

Trong thực tế thì kĩ năng nghe là một trong bốn kĩ năng cần thiết của quátrình thực hiện giao tiếp Giống nh kĩ năng đọc, nghe cũng là một kĩ năng tiếp thu,nhng nghe còn khó hơn đọcvì ngôn bản tiép thu qua nghe là lời nói Khi ta nói các

ý thờng không đợc sắp xếp có trật tự nh viết, ý hay lặp lại có nhiều từ thừa từ đệmkhông đúng ngữ pháp Hơn nữa khi nghe ngời khác nói ta chỉ nghe đợc một lần,còn khi đọc ta có thể đọc đi đọc lại nhiều lần văn bản

Từ những nhận định về tính thực tế của kĩ năng nghe, bản thân tôi thiết nghĩ,nghe là một kĩ năng thực sự khó đối với học sinh Nó đòi hỏi phải có sự tìm tòi ,xây dựng thiết kế cho tiết học một cách công phu, hoàn hảo , kết hợp với sự mềmdẻo của giáo viên trong từng kĩ năng Nhng dù là vậy bất kể khó khăn chúng tanhững ngời cầm bút không chịu khuất phục trớc những khó khăn đó Chúng ta luôn

nỗ lực và cố gắng để tìm ra phơng hớng giải quyết và phơng pháp thực hiện sao chotiết học đạt đợc kết quả một cách tối u Qua tất cả những chi tiết trên Đây chính là

Trong quá trình đổi mới quá trình đổi mới giáo dục hiện nay, việc dạy họcTiếng anh trong nhà trờng phổ thông đã có những thay đổi lớn về nội dung cũng

nh phơng pháp giảng dạy Để phù hợp với mục tiêu và yêu cầu đặt ra cho bộ mônnày trong quá trình cải cách Quan điểm cơ bản nhất về phơng pháp mới là làm saophát huy đợc tính tích cực chủ động củ ngời học và tạo điều kiện tối u cho nguơìhọc rèn luyện phát triển khả năng sử dụng ngôn ngữ vào mục đích giao tiếp Chứkhông phải việc cung cấp kiến thức thuần tuý

Với quan điểm này , các thủ thuật hoạt động trên lớp đã thay đổi và phát triển

đa dạng ngời giáo viên cần nắm bắt đợc các nguyên tắc chính của phơng pháp mới

và tìm hiểu các thủ thuật và hoạt động dạy học theo quan điểm giao tiếp sao cho cóthể áp dụng đợc một cách uyển chuyến , phù hợp và hiệu quả

Trên cơ sở nhận thúc đợc các nguyên tắc cơ bản của phơng pháp mới về dạyhọc ngoại ngữ, giáo viên phải lựa chọn và đề xuất đợc nhũng hoạt động và thủ thuậtdạy học phù hợp cho đối tợng học sinh của mình và sẽ chủ động, và tự tin hơntrong các giờ day trớc lớp

Xuất phát từ lòng say mê, qua tìm tòi nghiên cứu về tính chất của bộ môn,tôi thực sự tâm đắc khi tìm ra đợc các phơng pháp phù hợp, áp dụng đợc các phơngpháp đó vào thực tế bài giảng và thực tế các đối tợng học sinh, càng học hỏi tìm tòitôi càng thấy say mê, qua các giờ giảng tôi thấy học sinh tự tin hơn, gần gũi hơn ,

và điều quan trọng là học sinh rất năng động và say mê vào từng tiết học

Qua việc thực hiện, nghiên cứu tìm tòi các vấn đề dã thực hiện trong suốt các năm

đổi mới giáo dục tôi đã xác định đựoc mục đích của các đề tài nhằm

- Giúp anh chị em trong nhóm Tiếng Anh, những giáo viên trực tiếp đứng lớpcùng trao đổi để tìm ra đợc phơng pháp tốt nhất áp dụng cho bài dạy nghe hiểu ởlứa tuổi THCS

- Biết đợc cách vận dụng lý thuyết vào việc truyền thụ kiến thức cơ bản vàviệc sử dụng phơng pháp linh hoạt trong từng tiết dạy, từng tình huống và từng đốitợng học sinh

- Giải quyết một số vấn đề còn vớng mắc trong nguyên tắc soạn bài dạyngoại ngữ nói chung và dạy nghe hiểu nói riêng, giúp anh chị trong nhóm sử dụngphơng pháp có hiệu quả

- Để tìm ra phơng pháp tốt nhất sử dụng một cách có hiệu quả trong việc dạymôn Tiếng Anh theo phơng pháp mới Trớc hết phải xác định các nguyên tắc dạyngoại ngữ vốn là tiền đề cho việc áp dụng các phơng pháp và thủ pháp dạy học cụthể,

3 Thời gian, địa điểm và đối tợng nghiên cứu:

Đối với chơng trình sách giáo khoa mới có rất nhiều thay dổi so với SGK cũ

từ năm học 2002- 2003 Chơng trình SGK mới cấp THCS đã chính thức đợc đa vào

sử dụng và thực hiện Do vậy xuyên suốt quá trình thực tiễn giảng dạy tôi đã tìmtòi nghiên cức đúc rút kinh nghiệm và cho đến năm học 2007-2008 này tôi đãmạnh dạn đa ra quan điểm ý kiến cá nhân để cùng thảo luận tại địa điểm trờngTHCS Nguyễn Đức Cảnh

- Đối tợng nghiên cứu : Học sinh THCS

4 Đóng góp về cơ sở thực tiễn và cơ sở lý luận

a) Cơ sở lý luận :

Trớc khi tiến hành giảng dạy một chơng trình hay một khoá học, việc đầutiên và vô cùng quan trọng là chúng ta phải nắm bắt đợc đặc thù của bộ môn vàmục đích của chơng trình dạy khoá học đó

Do vậy trong xã hội khoa học, kỹ thuật ngày càng phát triển nh hiện nay.Môn tiếng anh THCS là chơng trình mới đợc phổ cập trong lĩnh vực giáo dục để thểhiện những quan điểm mới về phơng pháp dạy học và học ngoại ngữ, trên cơ sởnhận thức đợc những nguyên tắc cơ bản của phơng pháp mới về dạy học ngoại ngữbạn sẽ lựa chọn và đề xuất những hoạt động và thủ thuật dạy học phù hợp cho đối t-ợng học sinh của mình và sẽ chủ động, tự tin hơn trong các giờ dạy trên lớp

Dạy học môn Tiếng Anh trong trờng học nói chung và ở chơng trình THCSnói riêng là góp phần vào việc hình thành nhân cách toàn diện cho học sinh, chuẩn

bị cho các em hành trang bớc vào cuộc sống trong xã hội văn minh hiện đại

Tiếng anh là ngôn ngữ quốc tế, nó mang tính chất xã hội, Tiếng anh rấtphong phú và đa dạng Nó không đợc sử dụng theo một nguyên tắc nhất định màyêu cầu học sinh phải linh hoạt trong từng tình huống nhạy cảm ở thời gian sử dụng

từ ngữ, Tiếng anh có những cụm từ nhất định, nhng cũng có những từ đa nghĩa, từcùng âm khác nghĩa, thời của động từ thì phong phú ít theo qui tắc

Về cơ bản có thể các bạn sẽ thấy mục tiêu dạy ngoại ngữ nói chung và dạyTiếng Anh nói riêng có sự thay đổi, nhng mục tiêu chung vẫn là giúp cho học sinhnắm đợc kiến thức cơ bản và tơng đối hệ thống về Tiếng anh thực hành hiện đại có

kỹ năng cơ bản sử dụng Tiếng Anh nh một công cụ giao tiếp, đồng thời hình thànhcác kỹ năng học tiếng phát triển t duy

Bạn có thể cho rằng chơng trình mới rất chú trọng các nội dung chủ điểm và

có nhiều chủ điểm phong phú đa dạng, do vậy kiến thức về các chủ điểm trong

ch-ơng trình mới sẽ phải là nội dung chính mà học sinh cần nắm bắt mà sẽ phải là yêu

những bài dạy ngôn ngữ sinh động, có nghĩa là thiết thực cho học sinh Đích cuốicùng vẫn là kiến thức ngôn ngữ và các kỹ năng sử dụng ngôn ngữ đó.

Thực tế giảng dạy và học tập Ngoại ngữ cho thấy rằng kỹ năng nghe là khó nhất

đối với ngời học vì cùng một lúc ngời nghe phải tiếp nhận ngôn ngữ gồm: từ vựng;cấu trúc ; hiểu đợc ý của ngời nói

Thêm vào đó kỹ năng nghe là một trong những kỹ năng đợc chú trọng phát triểntrong các phơng pháp dạy ngoại ngữ mới kể từ khi phơng pháp nghe nhìn đợc ápdụng Kỹ năng nghe có tầm quan trọng đặc biệt Vì tầm quan trọng của kỹ năngnày, tuỳ theo phơng pháp, mục đích, mức độ, thời gian mà việc sử dụng kỹ thuậtnghe đợc thực hiện khác nhau

Thật vậy ngời học không thể giao tiếp bằng lời nói nếu không nghe đợc nhữnggì ngời khác nói với mình

b) Cơ sở thực tiễn:

Nếu tìm hiểu sâu quan điểm biên soạn giáo án của chơng trình bạn sẽ thấyviệc biên soạn chơng trình Tiếng anh THCS đã không dựa trên quan điểm cấu trúctruyền thống mà dựa trên quan điểm chủ điểm, có nghĩa là ngữ liệu đợc lựa chọn vàsắp xếp theo nội dung chủ điểm và đợc xuất hiện tự nhiên theo chủ đề và tìnhhuống chứ không theo trình tự của hệ thống cấu trúc ngữ pháp truyền thống Cách

tổ chức sắp xếp nội dung không đi theo tính truyền thống mà đợc phát triển theotình huống xoáy ốc một cách nhất quán trong suốt quá trình

Theo quan điểm dạy học mới, ngữ liệu không đợc dạy tách rời mà luôn gắnliền với ngữ cảnh và đợc dạy phối hợp với hoạt động lời nói là nói, đọc, nghe, viết.Các kỹ năng đều cần phải quan tâm ngay từ đầu và sẽ là hoạt động hỗ trợ lẫn nhautrong quá trình học tập Tuy nhiên với mục tiêu và đặc thù của môi trờng học tiếng

ở THCS, hai kỹ năng nghe và viết có mức độ yêu cầu nhẹ hơn ở giai đoạn đầu trongchơng trình cụ thể là lớp 6 và 7

Với quan điểm nhấn mạnh đặc thù đối tợng ngời học, chơng trình đã khônglấy những chủ đề, tình huống và nội dung giao tiếp từ các nớc bản ngữ để xây dựngnội dung mà chú trọng khai thác chủ đề, tình huống, nội dung giao tiếp phù hợp vớilứa tuổi, nhu cầu, sở thích của học sinh, có liên quan đến môi trờng sống trực tiếpcủa các em tại Việt Nam làm nền tảng chính trên cơ sở đó lắng nghe các yếu tố vănhoá của các nớc nói Tiếng anh trong khu vực và trên thế giới

Chơng trình còn đặc biệt chú trọng phối hợp các nội dung giáo dục cộng

đồng nh ý thức bảo vệ môi trờng, dân số, tiết kiệm, vệ sinh học đờng, luật giaothông cũng nh các nội dung kiến thức liên môn trong bậc THCS nhằm giúp học

sinh có thể liên hệ, bổ trợ nội dung kiến thức ngôn ngữ đang học với kinh nghiệmkiến thức tích luỹ, từ đó nâng cao kiến thức chung cho chơng trình.

Để đảm bảo tính cập nhật và phù hợp của nội dung dạy học, giáo viên phảiluôn uyển chuyển và sáng tạo khi khai thác sách, không coi sách giáo khoa là mụctiêu dạy học và phải nhìn nhận nh một phơng tiện để thực hiện mục tiêu dạy họcdặt ra trong chơng trình chung của bậc THCS

Trong quá trình dạy kỹ năng nghe bản thân chúng tôi đã ít nhiều suy nghĩ,ứng dụng và đúc rút những kinh nghiệm để phát triển, nâng cao kỹ năng nghe chohọc sinh Vì vậy chúng tôi viết kinh nghiệm này với mục đích trớc hết tìm ra phơngpháp dạy kỹ năng nghe tối u nhất cho bản thân và giúp học sinh hiểu đợc tầm quantrọng của môn học và có hứng thú với môn học này hơn Đồng thời cùng đồngnghiệp tháo gỡ những khó khăn, vớng mắc trong quá trình dạy kỹ năng này

II Phần nội dung

Chơng 1: Tổng quan các vấn đề cần nghiên cứu:

Kĩ năng nghe là kỹ năng đợc chú trọng phát triển nhất trong phơng pháp dạyngoại ngữ mới Kỹ năng nghe có tầm quan trọng đặc biệt Vì tầm quan trọng của

kỹ năng này tuỳ theo từng tiết học, tuỳ mục đích của từng bài ngời thầy có thể ápdụng những phơng pháp, thủ thuật khác nhau để học sinh nghe đạt kết quả tốt nhất.Muốn đạt đợc kết quả trên ngời thầy phải xác định rõ mục đích của việc nghe vàhiểu rõ các hoạt động nghe hàng ngày Hơn hết là việc thiết kế , lập trình , dự kiếnphơng hớng , thao tác tiến hành các hoạt động trên lớp phải thật cụ thể , chi tiết , cótính khả thi và điều kiện áp dụng thực

Chúng tôi đồng quan điểm với việc đa ra những giải pháp thực tế có thể ápdụng đối với các bài dạy học có liên quan đến hoạt động này: "Hớng học sinh vàohoạt động trọng tâm của bài học, tạo hoạt động vừa sức hơn cho HS, thiết kế nhữnghoạt động phong phú hơn cho từng công đoạn, thao tác trên lớp, kết hợp giữa việcrèn kĩ năng nghe với việc rèn các kĩ năng khác nh Viết , Nói , cho HS tiếp nhậnvới nhiều chất giọng, ngôn ngữ nguồn qua băng, đĩa, hình ảnh động, giọng của thàycô, hay cung cấp thêm kiến thức nền về chủ điểm, chủ đề luyện tập"

- Để tìm ra phơng pháp tốt nhất sử dụng một cách có hiệu quả trong việc dạymôn Tiếng Anh theo phơng pháp mới Trớc hết phải xác định các nguyên tắc dạyngoại ngữ vốn là tiền đề cho việc áp dụng các phơng pháp và thủ pháp dạy học cụ

Chơng trình và sách giáo khoa tập 1 THCS mới đã thể hiện những quan điểmmới về phơng pháp dạy học và học ngoại ngữ, trong đề tài này tôi sẽ mạnh dạn tìmhiểu những đặc điểm cơ bản nhất của việc dạy ngoại ngữ theo quan điểm giao tiếp

và những biểu hiện cụ thể của quan điểm đó trong hoạt động dạy và học trên lớp.Trên cơ sở nhận thức đợc những nguyên tắc cơ bản của phơng pháp mới về dạy vàhọc tôi sẽ lựa chọn đề xuất:

- Các hoạt động và thủ thuật dạy học phù hợp cho đối tợng học sinh củamình và sẽ chủ động tự tin hơn trong các giờ dạy trên lớp

- Nắm bắt tình hình học sinh, sàng lọc và lựa chọn phơng pháp sao cho phùhợp với đối tợng học sinh

- Kết hợp giữa lí luận và thực tiễn, dạy kỹ năng nghe hiểu theo lý thuyếtngôn ngữ

Việc dạy và học Tiếng Anh trong nhà trờng phổ thông đã có những thay đổilớn về nội dung cũng nh phơng pháp giảng dạy để phù hợp với các mục tiêu yêucầu đặt ra cho bộ môn này trong chơng trình cải cách

Quan điểm cơ bản nhất về phơng pháp mới là làm sao phát huy đợc tính tíchcực, chủ động của ngời học và tạo điều kiện tối u cho ngời học rèn luyện phát triểnkhả năng sử dụng ngôn ngữ vào mục đích giao tiếp chứ không phải cung cấp kiếnthức ngôn ngữ thuần tuý

Với quan điểm này, các thủ thuật và hoạt động trên lớp học cũng đã đợc thay

đổi và phát triển đa dạng Ngời giáo viên cần nắm bắt đợc các nguyên tắc chính củaphơng pháp mới và tìm hiểu thủ thuật và hoạt động dạy học theo quan điểm giaotiếp sao cho có thể áp dụng đợc một cách uyển chuyển phù hợp và có hiệu quả

Với rất nhiều kỹ năng và thể loại bài dạy ngôn ngữ, tự tin với các phơng pháplựa chọn và áp dụng Giới hạn đề tài nghiên cứu là dạng kỹ năng nghe hiểu cho họcsinh THCS đặc biệt là học sinh khối THCS

 Điều tra cơ bản:

Trong thực tế học sinh không có khả năng nghe nh nhau có em nghe chậm,hiểu vấn đề chậm song có em nghe vấn đề hiểu vấn đề nhanh nghĩa là mức độ nghehiểu vấn đề không đồng đều

Ví dụ : Năm học 22007- 2008 Tôi dạy các khối lớp 6, 7, 8, 9 cùng yêu cầumột bài dạy kĩ năng nghe Tôi thực hiện dạy nghe thuần tuý không theo nguyêntắc và các giai đoạn dạy kỹ năng nghe kết quả thu đợc nh sau:

Lớp SS Số HS nghe tốt Số HS nghe chậm

độ trong vùng suy nghĩ của học sinh "có thể đạt đợc", do vậy đối với các loại hình

lớp có số lợng học sinh chậm tiến đông, lớp học ngoại ngữ rộng, có số ngời học lớnthì việc rèn luyện kĩ năng nghe lại càng khó có thể tiếp cận, đạt đợc yêu cầu, mụctiêu của bài học, thậm chí là có tác dụng ngợc Giáo viên rất khó có thể thu xếp,soạn giảng các thao tác, công đoạn trên lớp một cách chủ động, hiệu quả

Trớc khi bớc vào quá trình giảng dạy tôi thiết nghĩ việc nắm bắt tình hìnhhọc sinh là rất quan trọng, nó có ảnh hởng rất lớn đến tiến trình dạy học và tìnhhình học tập của thầy và trò Do đó việc điều tra tôi thực hiện vào đầu năm học vàtiến hành điều tra về cả ý thức và lực học của học sinh theo ba cách

a) Điều tra qua giáo viên chủ nhiệm và giáo viên bộ môn ở các lớp:

- Hỏi trực tiếp giáo viên chủ nhiệm và giáo viên bộ môn về ý thức và mức độtiếp thu tri thức của các môn học nói chung và của môn tiếng anh nói riêng của các

em nh thế nào ? ở cấp độ nào?

b) Điều tra qua bạn bè, học sinh cùng lớp xem tỉ lệ lực học của các em nh thế nào ?

- ở cách này tôi dùng phiếu kín yêu cầu học sinh viết tên các em có học lực

Qua điều tra bằng ba cách trên tôi nhận định: Hầu hết học sinh là con emcông nhân, gia đình có mức kinh tế ổn định điều kiện học tập khá tốt, các em đợcgia đình quan tâm tạo điều cho học tập.

Tuy nhiên kết quả điều tra đầu năm của các em còn khiêm tốn cũng bởi quadịp hè các em phần nào đã bị quên đi kiến thức của mình và cha làm quen với kiếnthức mới

Đối với các em học sinh lớp 9, các em đang ở độ tuổi tập làm ngời lớn các

em còn e dè ngại ngùng khi tham gia vào các trò chơi sôi nổi hoặc mang tính trẻcon Còn ở các em học sinh lớp 6 các em rất hiếu động và nhiệt tình tham gia vàocác hoạt động dạy học của thầy tuy nhiên còn một số em vẫn tự ti và nhút nhát

Học sinh học tập say sa, sáng tạo, có tinh thần trách nhiệm với môn học,chịu khó ôn bài tiếp thu kiến thức nhanh

Hầu hết các em chuẩn bị bài tốt, hăng hái xây dựng bài, năng nổ, thích thútrong các hoạt động mà bộ môn yêu cầu

Trên đây là các u điểm của các em nhng bên cạnh đó còn rất nhiều vấn đềtồn tại do khách quan và chủ quan

+ Chính do sự tiếp thu bài của học sinh không đồng đều, nhiều em còn cóhành vi phá đám, hoặc một số em còn e dè không dám phát biểu xây dựng bài.Những em có khẳ năng tiếp thu bài tốt, nhng do ý thức kém không nghiêm túctrong học tập Tỉ lệ đạt học sinh khá, giỏi còn cha cao Nhiều em do bị hổng kiếnthức từ những năm học trớc, lên tiếp thu bài còn chậm cha linh hoạt lại cộng thêmlời học do vậy rất khó cho giáo viên về việc phân nhóm học sinh

+ Cơ sở vật chất phục vụ cho môn học còn nhiều bất cập, kiến thức trong bàinhiều, kĩ năng các bớc rõ ràng, phơng pháp dạy học phong phú Sự đổi mới nàykèm theo yêu cầu phải có đầy đủ đồ dùng, phơng tiện dạy học Song so với bài họcthì đồ dùng và phơng tiện dạy học cha đáp ứng đợc do đó giáo viên phải tự chuẩn bịcho từng đơn vị bài nên đồ dùng cha có tính thẩm mỹ cao, cha thu hút đợc sự tậptrung của học sinh

Chơng 2: Nội dung vấn đề nghiên cứu:

Qua điều tra về tính chất bộ môn, đối tợng học sinh và các vấn đề thiết yếucủa yêu cầu bài dạy nghe hiểu cho học sinh THCS tôi xác định hai nội dung củachuyên đề:

+ Những nguyên tắc cơ bản của việc soạn giáo án cho một tiết dạy nghehiểu

+ Thực tiễn hoạt động ngôn ngữ bằng các ví dụ cụ thể

Chơng 3: Phơng pháp nghiên cứu, kết quả nghiên cứu.

I Phơng pháp nghiên cứu :

Để hoạt động nghe đạt đợc mục đích mong muốn giáo viên cần thực hiệnmột số nguyên tắc cơ bản khi tiến hành một bài nghe nh sau:

a) Nguyên tắc cơ bản của việc soạn giảng kĩ năng đọc hiểu trên giáo án:

- Kiểu dạy học và phơng pháp dạy kĩ năng nghe hiểu, hiện các giáo viên

đang thảo luận dạy nh thế nào cho có hiệu quả Theo tôi đó chính là cách thức dạy

và học của thầy giáo và học sinh theo nhiều cách

+ Phơng pháp dạy theo nhóm lớp

+ Phơng pháp dạy học bài mới, củng cố bài cũ

+ Phơng pháp dạy kĩ năng nghe, nó,i đọc, viết

+ Phơng pháp dạy từ vựng cho từng kĩ năng

- Dạy nghe hiểu trong Tiếng Anh là học sinh đợc đa vào tình huống có vấn

đề, Học sinh phải dựa vào hớng dẫn của giáo viên, phát huy t duy suy đoán của bảnthân Sau đó giải quyết tình huống, kết quả học sinh nắm đợc là nội dung bài nghetrả lời đầy đủ câu hỏi và các dạng bài tập về kiến thức có liên quan Học sinh chủ

động đợc chủ yếu nhờ vào t duy và hành động sáng tạo sử dụng các phơng phápdạy học của thầy Đây là kiểu dậy học tiên tiến và hiện đại đang đợc sử dụng vàodạy môn Tiếng anh nói chung và kĩ năng nghe hiểu nói riêng

Đặc trng cơ bản của kiểu dạy học này là tích cực hoá, chủ động hoá quá trìnhdạy học và quá trình nhận thức của học sinh Qua quá tình nắm bắt các tri thức vàcách thức hoạt động đợc thực hiện nh là quá trình giải quyết tình huống có vấn đề

- HS có niềm vui, hứng thú, nhu cầu học tập

- HS đ ợc huy động những kinh nghiệm, hiểu biết và khả

- Ng ời tổ chức, điều khiển hoạt động học tập trên lớp cho HS

- Nguồn cung cấp kiến thức và các thông tin cần thiết

1) Dẫn dắt trớc khi nghe ( Warm up / Leading )

Nh đã đề cập ở trên, khi nghe có tập trung, ngời nghe thờng đã có chủ định,hớng sự tập trung vào phần muốn nghe, sẽ biết phải chú ý vào nội dung nào muốnnghe Vì vậy, khi dạy bài nghe, giáo viên cũng cần tạo ra những chủ định cụ thể đểhọc sinh có đợc sự chuẩn bị cho phần nghe sắp tới qua các hoạt động trớc khi nghenh:

- Giới thiệu ngữ cảnh, tình huống

- Những câu hỏi, gợi ý đoán về nội dung sắp nghe

- Những câu hỏi tạo trí tò mò, tạo hứng thú về nội dung bài sắp nghe

- Những câu hỏi hớng dẫn, yêu cầu đối với những nội dung cần nghe,hiểuvv

- Các phơng pháp áp dụng cho phần ( warm up)

Đây là bớc đặc thù mang tính tích cực trong việc dạy kĩ năng nghe hiểu đặctrng cơ bản là theo sự chỉ dẫn của giáo viên, dựa vào tình huống giáo viên đa ra chohọc sinh quan sát, suy luận và phát hiện để tìm ra hay liên tởng đến nội dung bàisắp đợc học Trong hoạt động này giáo viên phải thực hiện các thao tác cơ bản sau:

+ Giới thiệu đặt ra tình huống

+ Giải thích - chứng minh

+ Tạo hứng thú vào tình huống

+ Dẫn dắt để học sinh tự giải quyết

+ Động viên khen thởng học sinh

Về cơ bản đây là bớc thiết lập quan hệ giữa thầy và trò, giữa học sinh và bàigiảng Với thao tác này dới sự khéo léo của thầy, học sinh có thể phát huy tính tíchcực, chủ động trong phần học sắp tới, từ đó vơn lên tìm hiểu, nghiên cứu nắm bắttri thức và qua đó rèn luyện phát huy năng lực tự t duy của mình

- Các phơng pháp áp dụng cho phần ( warm up)

VD: Khi dạy bài Saving enery - Unit 7 English 9

Chatting:

How much electricity does your TV use everyday ?

How much is your family’s water bill ?

- Pelmanism for Unit 8 - English 9

- Brainstorming fon Unit 4 - English 9

Learn many new words

What do you do to learn English well ?

Đây chỉ là một thủ thuật trong các thủ thuật để lôi cuốn học sinh vào bàihọc Ngoài thủ thuật này tôi còn mạnh dạn áp dụng các thủ thuật khác cho từng chủ

điểm của đơn vị bài và từng đối tợng học sinh để các đồng chí cũng nh các nhân tôi

có thêm tài liệu tham khảo, tôi mạnh dạn đa ra một số phơng pháp sau để các đồngchí chọn vào việc áp dụng cho từng đối tợng học sinh và từng nội dung bài học

- Trong quá trình chuẩn bị một tiết học kĩ năng, để có hiệu quả cho tiết học

và tạo sự lôi cuốn, phát huy tính chủ động sáng tạo, t duy độc lập của học sinh, thìviệc dẫn dắt học sinh vào vấn đề nghiên cứu là rất quan trọng tiếp thu ý kiến và xác

định đối tợng học sinh của mình, tôi tôn trọng theo ý kiến thuật hữu ích đó, việcthực hiện và áp dụng phơng pháp cho từng đối tợng học sinh là rất quan trọng.Ngoài các phơng pháp đã học tôi còn lựa chọn và sàng lọc các thủ pháp s phạmnhằm khai thác triệt để các t duy sáng tạo độc lập của học sinh

ở phần giới thiệu từ mới cho bài đọc hiểu chiếm khoảng 7 phút trong tiếthọc tuy nhiên với bài đọc quá dài, thì từ vựng hoặc cấu trúc từ đợc xuất hiện là rấtnhiều và phơng pháp , do vậy giáo viên không thể dạy tất cả các từ đó mà phải có

sự lựa chọn, sàng lọc, còn lại các từ khác học sinh có thể suy luận dựa vào các từ đãbiết hay chủ đề của bài học Điều quan trọng là học sinh nắm đợc những từ trọngtâm và có ý nghĩa thiết thực với nội dung của bài đọc Giáo viên nên chuẩn bị kĩ vàgiói thiệu cách đoán từ một cách đơn giản với học sinh yếu và không nhất thiết phảiyêu cầu họ suy đoán từ theo một nguyên tắc nhất định, mà chỉ cần sau giờ học số từhọc sinh đoán đợc tăng lên và giáo viên không phải giải thích nhiều

Kim’s game

matchingWarm up

ở sách giáo khoa chơng trình mới nghe hiểu xuất hiện ngay từ chơng trìnhsách giáo khoa tiếng anh 6, cho đến sách giáo khoa 9 Mục đích của bài nghe làrèn kĩ năng nghe hiểu cho học sinh và cung cấp kiến thức chung, kiểm tra khả năngnghe hiểu, nắm bắt nội dung chính, nội dung chi tiết, khả năng vận dụng bài nghevào thực tế cuộc sống Hệ thống bài tập luyện đa dạng, đặt câu hỏi và trả lời, bàitập điền vào chỗ trống, thảo luận, đóng vai Soạn giáo án trớc khi lên lớp giúp chogiờ học có ý đồ rõ ràng, có hệ thống chặt chẽ và có trình tự Đồng thời giáo án còntạo nên sự tự tin cho thầy giáo do vậy sự chuẩn bị về nội dung cũng nh cách tổ chứctiến hành nội dung, thầy giáo có thể trả lời các câu hỏi của học sinh và dự kiến cáctình huống có thể xẩy ra trong lớp học.

Tuy nhiên, cũng cần nhận thức rằng cho dù một giáo án đợc soạn cẩn thận vàchi tiết đến đâu, giáo viên vẫn cần phải có sự nhạy bén và uyển chuyển khi thựchiện giáo án đó trên lớp, sao không quá thụ động không vào kế hoạch vạch sẵn củagiáo án mà vẫn có thể đối phó kịp thời và sử lý tình huống một cách linh hoạt

Trong thực tế, có nhiều cách trình bày giáo án, tuy nhiên với tiến trình dạymột bài nghe hiểu tôi luôn thể hiện nguyên tắc chung về kĩ năng dạy theo lý thuyếtngôn ngữ ở các đợt bồi dỡng chuyên môn Theo 3 bớc

* features of a good listening activity

“A good listening activity does many things.It helps students to think andlink what they expext to hear with what they know about the subject before theylisten It helps them predict and therefore understand more quikly Mostimpotantly, It provides them with a pupose for listening

A good listening activity focus students attention through questions,gridsand visuals The activity requires students to make a clear and simple response Agood listening activity shows how much the students have understood by thecompletion of a task This show the teacher whether they understood or not thiscan be by putting ticks, filling in a grid or underlining between the lines of a text Itthen exploits differences in answers through pairwork or share compare activities this gives students a purpose for listening a second or three times.’’

Trong thực tế, có nhiều cách trình bày giáo án, tuy nhiên với tiến trình dạymột bài nghe hiểu tôi luôn thể hiện nguyên tắc chung về kĩ năng dạy theo lý thuyếtngôn ngữ ở các đợt bồi dỡng chuyên môn Theo 3 bớc

Shape of a listening lesson