Thuyết luân hồi trong phật giáo và thoát khỏi luân hồi

Hình ảnh bánh xe quay tròn là một hình ảnh rất rõ ràng mà Phật đã dùng để hình dung sự xoay chuyển, lên xuống, xuất hiện của mỗi chúng sanh trong sáu cõi lục đạo: trời, người, A-TU-LA,đị

ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI & NHÂN VĂN

KHOA TRIẾT

BÀI TIỂU LUẬN MÔN:

LỊCH SỬ CÁC TÔN GIÁO LỚN TRÊN THẾ I

(KITÔ GIÁO)

Đề tài: Thuyết luận hồi trong Phật giáo và ý nghĩa

của nó đối với đời sống

_ _

GVHD: TS DƯƠNG NGỌC DŨNG SVTH: TƯỞNG DIỄM THÚY

MSSV:1256070070 LỚP: TÔN GIÁO

TP.HỒ CHÍ MINH, ngày tháng năm 2014

MỤC LỤC

Phần mở đầu 1

Phần nội dung 2

I. Định nghĩa luân hồi 2

II. Luân hồi trong mọi sự vật 3

II.1 Đất luân hồi II.2 Nước luân hồi II.3 Gió luân hồi II.4 Lửa luân hồi III. Luân hồi trong con người 4

3.1 Thân người luân hồi 3.2 Tinh thần luân hồi IV. Luân hồi theo luật nhân quả, qua sáu cõi 7

4.1 Địa ngục 4.2 Ngạ quỷ 4.3 A-tu-la 4 4 Súc sanh 4.5 Loài người 4.6 Cõi trời V. Ý nghĩa của sự luân hồi 9

Phần mở đầu

Con người luôn cố công tìm hiểu về sự chết và chết rồi sẽ đi về đâu hoặc là con người chết đi sẽ mất hẳn hay vẫn tồn tại vĩnh viễn Những câu hỏi đó trong cuộc đời của một người có lẽ ít nhất một lần cũng đã nghĩ đến những điều đã nêu trên Tuy nhiên vấn đề này thì khoa học vẫn chưa khẳng định hay kết luận về vấn đề này Chỉ có trong các tôn giáo vấn đề này được bàn đến nhiều và tùy mỗi tôn giáo mà có cách quan niệm khác nhau Để có thể hiểu thêm về việc khi chết chúng sinh sẽ về đâu và có mất hẳn hay không? Mỗi người cần có những tìm

hiểu riêng mình song tôi chỉ xin tìm hiểu và giải đáp vấn đề này thông qua gốc nhìn của Phật giáo về thuyết luận hồi để hiểu được phần nào

về cái chết sẽ đi về đâu và mất hẳn hay không? Theo Phật giáo thì tin rằng chết rồi thì không mắt hẳn, cũng không tồn tại mãi mãi mà là luân hồi

PHẦN NỘI DUNG

I Định nghĩa luân hồi

thì Luân là bánh xe; Hồi là xoay tròn Hình ảnh bánh xe quay tròn là một hình ảnh rất rõ ràng mà Phật đã dùng để hình dung sự xoay

chuyển, lên xuống, xuất hiện của mỗi chúng sanh trong sáu cõi (lục đạo: trời, người, A-TU-LA,địa ngục, ngã quỷ, súc sanh luân hồi chỉ nằm trong sáu cõi này) khi đầu thai ở cõi này, khi ở cõi khác, luôn luôn tiếp nối tử sanh, sanh tử không ngừng, như bánh xe lăn Luân hồi là một thuyết có thể chứng nghiệm được, không phải hoang đường

Ngoài ra còn có từ đồng nghĩa với luân hồi đó là chữ tái sinh, tái sinh là cuộc sống ở kiếp sau, kiếp sau này là tùy nghiệp mà con người

mà đi đến từng cõi của chúng sinh

Khi đã công nhận luật nhân quả, thì không thể từ chối, không công nhận sự luận hồi, vì luân hồi chẳng qua là nhân quả liên tục, nhưng vì nó khi biến , khi hiện, khi lên, khi xuống, khi mất , khi còn, khi thay hình đồi dạng,nên chúng ta tưởng như gián đoạn và không ảnh hưởng, chi phối lẫn nhau

Và vấn đề luân hồi này đã được sáng tỏ trong Trung Bộ Kinh nói về quá trình khi Đức Phật giác ngộ dưới cội bồ đề: từ canh đầu ngài chứng đắc Túc Mạng Minh thấy được những kiếp đời của ngài đã từng sinh đi tử lại như thế nào Canh giữa Ngài chứng đắc Thiên Mạng Minh thấy được con đường tái sinh của chúng ta sau khi chết Canh cuối Đoạn trừ Lậu Tận Minh, và từ đó Ngài trả lời được câu hỏi con người trước khi sinh như thế nào và sau khi chết đi về đâu

Thuyết luân hồi của nhà Phật lấy luật nhân quả làm nền tảng: bất kỳ một sự cố nào cũng đều là hậu quả của một dãy nguyên nhân xảy ra trước nó và cũng là nguyên nhân cho một dãy hậu quả xảy ra sau nó Nhân và quả liên kết với nhau chặt chẽ như một chuỗi dây xích

vô tận: bất kỳ mắt xích nào cũng là nguyên nhân cho những mắt kế tiếp sau nó và là hậu quả cho những mắt liền trước nó Việc luân hồi cũng

có thể được minh họa như vậy: mỗi kiếp tương tự như một mắt xích trong một dây xích dài vô tận Kiếp này sướng hay khổ, có những tài năng hay khuynh hướng bẩm sinh nào đều có nguyên nhân từ trong kiếp trước, và chính kiếp này lại là nguyên nhân quyết định những yếu

tố cấu tạo nên kiếp sau

1 Đất luân hồi

Đất có thể dùng làm bất kì vật dụng nào ví như một viên gạch khi viên gạch cũ nát sẽ vỡ vụn trở về với đất cát Đất cát này làm thức ăn cho cây cỏ, cây cỏ tàn lụi sau một thời gian sống, để trở thành phân bón cho cây khác, hoặc làm thức ăn cho động vật Động vật này ăn cỏ vào hoặc bài tiết ra ngay ra ngoài để thành phân, thành đất, hoặc biến thành máu huyết, da, thịt để một ngày kia thân thể động vật già yếu, chết đi tan rã lại trở về thành đất cát Đó chỉ là

sự thay đổi hình dạng chuyển đổi từ trạng thái này sang trạng thái khác, vì nhân duyên này hoặc nhân duyên khác, nhưng cuối cùng đất cát vẫn trở về với đất cát

2 Nước luân hồi

Nước cũng có sự luân chuyển nếu ta thấy hiện tại là một ao nước thì nước thành sẽ thành mây bởi khi mặt trời chiếu sáng sẽ làm

trạng thái, xoay vòng mãi , nhưng nước vẫn là nước

3 Gió luân hồi

Gió là sự luân chuyển của không khí Không khí bị sức nóng mặt trời bốc cháy, giãn ra, bốc lên cao làm thành những khoảng trống Để bù vào những khoảng trống ấy, không khí ở các nơi khác chạy tới điền vào, gây thành luồng gió Không khí xê dịch chậm thì gió nhẹ, không khí xê dịch nhanh thì gió mạnh Xê dịch nhanh hơn nữa thì thành bão Bản chất của gió cũng chỉ là không khí

4 Lửa luân hồi

Lửa là một sức nóng làm cháy được vật Khi đủ nhân duyên thì sức nóng phát ra lửa Chẳng hạn hai thanh củi trong trạng thái bình thường thì chúng ta chẳng thấy sức nóng ở đâu cả, như khi chà xát

Con người cũng theo một quy luật tái sinh vào sáu cõi , là con đường tương lai nhưng là phản phất của con người hiện tại Đều này đã được lí giải trong kinh trường A-HÀM quyển số 7 đó là Kinh Tể Túc xác định được điều này là giữ một tỳ kheo Đồng nữ ca diếp với một người bà la môn tên là tể túc Một hôm Đồng nữ ca diếp cùng các tỷ khưu đến nơi thôn dã của Bàlamôn tể túc để thuyết pháp Người

Bàlamôn tể túc thì xem con người chết là hết mà không có đời sau

Vì ông nghe rằng lời Phật dạy là có đời sau nên ông đến luận bàn với

Và ông đặt một vấn đề với đồng nữ ca diếp rằng: thưa Ngài tôi nghe lời Phật dạy con người có kiếp sau nhưng tôi thì không tin có đều này, thì xin ngài cho tôi một vài câu trả lời trong phần tôi hỏi để tôi được sáng

Phật đã dạy rằng một người giữ gìn 5 giới một người không giữ trọn 5

người thân, ông ta không tu tập gì cả ông sống rất là tệ ác nếu căn cứ vào đều này thì ông ta sẽ bị đọa vào địa ngục Nên khi ông ta sắp chết, tôi đến và nói với ông ta rằng này em ,sau khi em chết đi em có bị đọa vào địa ngục thì em hãy quay về cho anh hay là vì em không sống thiện, không giữ trọn năm giới nên em bị đọa vào địa ngục, nhưng mãi đến nay tôi không thấy gì Vì thế tôi không tin là có kiếp sau Thi Đồng

nữ Ca Diếp trả lời rằng: nếu một tên phạm nhân bị treo ở cổng thành chuẩn bị xử trám thì nói với tên đao phủ tôi còn có người thân , tôi còn

có những đều dặn dò người thân hãy để tôi trở về nhà vài hôm, rồi tồi

sẽ quay lại cho ông hành quyết Thì ngay cả người Bàlamôn này cũng trả lời là không được Đồng nữ Ca diếp nói rằng: người ta lúc sống còn làm điều này không được thì làm sao khi chết, họ làm được điều

đó.Nhưng người Bàlamôn vẫn chưa tin và hỏi tiếp tôi cũng có một người thân ông ấy tu thập thiên và giữa trọn năm giới và khi ông ấy sắp lâm trung tôi cũng đến nói với người đó rằng: theo lời đức phật nói người giữ trọn năm giới sẽ được sanh thiên Nếu ông được sanh thiên thì hãy trở về cho tôi hay vì ông được sanh thiên do ông giữ trọn năm

giới, có thập thiện nên được sanh thiên Nhưng đến bây giờ tôi vẫn chưa thấy gì Vì thế nên tôi không tin có kiếp sau Đồng nữ ca diếp trả lời rằng: ông có biết rằng một ngày trên trời bằng một trăm năm, một ngàn năm ở dưới trần gian Nếu ông ấy được sanh thiên sau khi được nhập vào thiên cung và đi dạo quanh thiên cung một ngày thì mới về cho ông biết Thì ông có tiếp nhận được đều này không Người

Bàlamôn nói rằng khi đó tôi đã chết rồi

Như thế có thể thấy rằng chúng ta không thể nhìn thấy bằng cặp mắt thường của chúng ta, không phải suy luận bằng việc nhìn nhận sự vật bình thường và suy luận của chúng ta để hiểu được vấn đề luân hồi

1 Thân người luân hồi

Thân người, hay thân thú vật cũng thế, xét cho cùng cũng do

tứ đại mà có là đất, nước, gió, lửa Những chất cứng dẽo như da thịt gân xương là thuộc về Đất; những chất đượm ướt như máu, mỡ, mồ hồi, nước mắt, là thuộc về Nước; hơi thở ra vào, trái tim nhảy, phổi

hô hấp, tay chân cử động là thuộc về Giso; hơi nóng trong người là thuộc về Lửa Như trên chúng ta đã thấy, tứ đại đều luân hồi, thì thân người, do tứ đại mà có, cũng phải luân hồi theo Khi thân này chết và đến lúc tan rã, thì chất cứng dẽo trả về cho Đất; chất đượm ướt trả về cho Nước; hơi nóng trả về cho Lửa; hơi thở và sự cử động trả về cho Gios Rồi bốn chất này tùy theo duyên chung hợp lại, làm thành cây cỏ hay thân người khác Người khác đến khi chết rồi bốn chất đó trở về bản thể cũ của chúng Khi thành thân người, lúc làm thân súc, năm nay tụ hợp ở đây, sang năm đã dời đi nơi khác, không phải thường còn, cũng không phải mất hẳn, mà là luân hồi

2 Tinh thần luân hồi

Con người không phải chỉ gồm tứ đại Ngoài tứ đại, còn có phần tâm lý nữa hay nói một cách tổng quát hơn, còn có tinh thần

Đó là gồm tất cả những thứ mà đạo Phật gọi là : Thọ, Tưởng, Hành , Thức Phần thể xác gồm tứ đại chỉ là phần mà Đạo Phật gọi là Sắc Sắc đã không tiêu diệt mà chỉ biến hóa luân hồi, thì Tâm hay Tinh thần, cũng không tiêu diệt mà chỉ biến chuyển xoay vần mà thôi

Con người với những hành động của mình sẽ tạo ra những cái nghiệp có thể đó là nghiệp tốt, nghiệp xấu Cái nghiệp ấy biến dịch, xoay vần mãi, khi đội lớp này mang hình dáng khác, quanh lộn trôi lăn trong lục đạo mãi mai cho đến ngày nào được giác ngộ mới thôi

Nhưng sự lên xuống, trôi lăn, xoay vần của nghiệp trong ba cõi sáu đường ấy không phải tình cơ, ngẫu nhiên, may rủi, vô lý, mà trái lại, nó theo một cái định luật chung, đó là luật Nhơn quả Đến đây, chúng ta thấy được sự tương quan mật thiết giữa nhơn quả luân hồi Đã có nhơn quả, tức phải có luân hồi ( trừ trường hợp tu nhơn giải thoát) đã có luân hồi phải tuân theo luật Nhơn quả

V LUÂN HỒI THEO LUẬT NHÂN QUẢ QUA SÁU CÕI

Có thể nói rằng, sanh tiền tạo nhân gì thì khi chết nghiệp lực dẫn dắt tinh thần đến chỗ nó thọ báo không sai Nếu tạo nhân tốt, thì luân hồi đến cảnh giới giàu sang, thân người tốt đẹp Còn tạo nhân tội ác, thì luân hỗi đến cảnh giới nghèo hèn, thân hình xấu xa, tàn tật, sự nghiệp khi thăng khi giáng, lúc thịnh lúc suy Tất cả đều là

tùy nghiệp và phước báo Phước báo của mỗi người trong cuộc sống

là khác nhau nên mỗi người cần có sự nhìn nhận của riêng mình để sống tốt Để có được nghiệp báo tốt lành.Vì nghiệp báo là kết quả của nhiều kiếp chứ không dừng lại chấm dứt ở một kiếp người

1 Địa ngục

Tạo nhân sân hận, độc ác làm nhiều tội lỗi vừa hại mình vừa hại người, phải luân hồi vào địa ngục, chịu đủ đều khổ sở

2 Ngạ quỷ

Nhân tạo tham lam,bỏn, sẻn,không biết bố thí, giúp đỡ người,

từ tiền của đến giáo pháp Trái lại, còn mưu sâu, kế độc, để cướp đoạt của người, sau khi chết, luân hồi làm ngạ quỷ

3 Súc sanh

Tạo nhân si mê sa đọa theo thất tình, lục dục, tửu tắc, tài khí, không xét hay đỡ,tốt xấu, chết rồi, luân hồi làm súc sanh

4 A-tu-la

Gặp việc nhân nghĩa thì làm, gặp việc sái quấy cũng không tránh, vừa cang trực, mà cũng vừa độc ác Mặc dù có làm những điều phước thiện, nhưng tánh tình hung hăng nóng nảy vẫn còn, lại thêm tà kiến si mê, tin theo tà giáo Tạo nhân như vậy, kết quả sẽ luân hồi làm A-tu-la, gặp vui sướng cũng có, mà buồn khổ cũng nhiều

5 Loài người

Tu nhân ngũ giới : không sát hại, không trộm cướp, không tà dâm, không dối trá, không rượu trà say sưa, thì đời sau trở lại làm người, cao quý hơn muôn vật

6 Cõi trời

Bỏ mười điều ác tu nhơn Thập- thiện thì sau khi chết, được sanh lên cõi trời Nhưng nên nhớ cõi trời này cũng còn ở trong vòng phàm tục, chịu cảnh sanh tử, luận hồi

Muốn thoát ra ngoài cảnh giới sanh tử luân hồi, và đến bốn cõi Thánh là Thanh- văn, Duyên- giác, Bồ-tát, và Phật, thì phải tu nhân giải thoát

Ngoài ra vấn đề Luân hồi này đã được nhắc đến rất nhiều

ở các tôn giáo khác và đâu đó ta thấy nó có những nét tương đồng với nhau, như trong quan niệm của Upanishad cũng đã từng xuất hiện về Luân hồi và điểm tương đồng ở đây chính là Luân hồi dựa trên quy luật nhân quả Nếu ở Upanish cho rằng Nghiệp quả phản ứng tạo ra luân hồi sinh tử kế tiếp không bao giờ hết, vô thủy, vô chung Mỗi hành động phải sinh ra hậu quả

tự nhiên của nó trong thế giới, đồng thời lại để cấu tạo nên khuynh hướng, cá tính.Chính cái khuynh hướng cá tính ấy thúc đẩy người ta nhắc lại hành động đã làm Ở Phật giáo cũng cho thấy mối quan hệ mật thiết của nhân quả và luân là mối quan hệ tương tác hai chiều nhân nào quả ấy, và quả nào nhân ấy nghĩa

là trong cuộc sống nếu ta làm đều tốt, đều thiên thì ta sẽ nhận được một kết quả hay sự báo đáp tốt đẹp, song những đều đó đôi khi không thể hiện ngay mà phải trãi qua quá trình- đó là nghiệp Ví như trong kiếp đời trước ta sống không lương thiện nên kiếp này ta phải chịu cảnh khổ đau, nghèo hèn, nhưng ta lại không vì đó mà trở nên xa đọa thối hóa ngược lại ta cải thiện nó bằng việc thực hiện tốt nhiệm vụ của mình và giúp đỡ mọi người ắc cái nghiệp quả tốt của ta sẽ cải thiện những đều xấu xa

của quá khứ từ đó tạo tiền đề cho một cuộc sống tốt đẹp ở tương lai

Trong Kitô giáo tuy không nói rõ cụ thể về vấn đề luân hồi nhưng thấp thoáng ta vẫn thấy đâu đó hình ảnh của sự luân hồi, có đều luân hồi trong Kitô lại khác với Luân hồi trong Phật giáo cũng bởi chính cái quan niệm về thế giới sau khi chết cũng

đã có những nét khác nhau, nếu ở Phật giáo quan niệm con người sau khi chết thì linh hồn sẽ có những con đường khác nhau để đi đó chính là sáu cõi ( Địa ngục, Ngạ quỷ, Súc sanh, A-tu-la, Loài người, Cõi trời ), còn trong Kitô giáo lại quan niệm rằng con người sau khi chết thì linh hồn có hai con đường

để đi đó là thiên đàng hay địa ngục, tuy chưa thấy rõ quan điểm

về một kiếp sau song trong Kitô giáo cũngđã có sự phân chia những ngã rẽ mà linh hồn cá nhân đi đến sau khi chết đấy cũng chính do những đều mà ở quá khứ họ làm dẫn đến kết quả họ được lên thiên đàng hay xuống địa ngục ( con người cần có cách phản tỉnh cho riêng mình để được tha thứ, trong kinh thánh đã từng có đoạn nói về người phụ nữ tội lỗi đã được tha thứ và đã yêu mến Chúa nhiều (Lu-ca 7,50))

IV Ý nghĩa của thuyết luân hồi :

Chính từ thuyết luân hồi của Phật giáo đã cho con người biết có kiếp sau vì thế mà con người phải tu tập và sống tốt đẹp

để có nghiệp tốt và có có kiếp sống tương lai tốt đẹp

Từ đó mà định hướng con người sống tốt sống thiện Và không còn lo sợ về cái chết bởi chết theo như Phật giáo không phải là hết, mà chết là quá trình thay đổi kiếp sống con người và

cuộc sống là vô cùng công bằng bởi nó là sự đền bù những nghiệp báo của con người

Là kết quả thực tiễn của nhân quả Nếu ta gieo nhân tốt

sẽ có được quả tốt quả đó sẽ được nền đáp ở kiếp này hay kiếp sau Chính vì mà con người sống phải có đạo đức và theo lối sống tốt

Bởi đây là một quy luật nên nó cứ diễn ra mà chình tự thân ta có thừa nhận hay không thì nó vẫn diễn ra, nếu tin tưởng

và nhìn nhận đúng về luân hồi thì giúp ta tạo nên con đường luân hồi tốt cho chính mình trong tương lai

VI. Kết luận

Đạo Phật nói lý luân hồi cũng là một quy luật sự thật của vạn vật và con người vì đối tượng của đạo Phật là con người, nên chung quy đặt nặng về sự luân hồi của con người Con người nhận hiểu thấu đáo về lý luân hồi, nếu họ không có khả năng thoát khỏi lý luân hồi, tự chọn lựa cuộc luân hồi an vui và thoải mái Nếu họ có khả năng thoát ly luân hồi, do hiểu luân hồi tiến tu đạo giải thoát Biết được lý luân hồi, chúng ta biết được lẽ công bằng của con người , cũng nhận thấy sự tự do căn bản ở chúng ta Mọi mê tín ỷ lại đều tiêu tan, do biết ta là người quyết định thân phận của mình Tất cả oán hờn tủi hận đều sạch hết, vì có ai áp đặt sự đau khổ cho mình mà than thở Quả chúng

ta là con người độc lập tự do của chính mình trong hiện tại và vị lai Dù chưa giải thoát, biết lý luân hồi, chúng ta cũng sáng suốt

và yên ổn trong đời sống này Mọi tương lai đều nằm trong tay