Căn cứ pháp lý về giáo dục kỹ năng sống cho học sinh - Giáo dục toàn diện cho người học là mục tiêu quan trọng trong chủ trươnggiáo dục của nước ta, điều này đã được khẳng định trong Điề
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
TIỂU LUẬN MÔN HỌCĐÁNH GIÁ TRONG GIÁO DỤC NĂM 2015
HÀ NỘI - 2013
Trang 2Hạn nộp bài theo qui định: ngày 01 tháng 11 năm 2013
Thời gian nộp bài: ngày 01 tháng 11 năm 2013
Nhận xét của giảng viên chấm bài:
Điểm: Giảng viên (kí tên):
Trang 3TIỂU LUẬN MÔN HỌC Học phần Đánh giá trong giáo dục
ĐỀ BÀI
Câu 1: Hãy xây dựng kế hoạch kiểm tra - đánh giá trong dạy học môn học…?
Câu 2: Kèm theo bài kiểm tra 45’ (giữa kỳ) theo đúng kế hoạch trên
BÀI LÀM
CHƯƠNG TRÌNH TẬP HUẤN GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH THPT QUA GIẢNG DẠY MÔN HỌC GIÁO DỤC CÔNG DÂN
I PHÂN TÍCH NHU CẦU
1 Căn cứ pháp lý về giáo dục kỹ năng sống cho học sinh
- Giáo dục toàn diện cho người học là mục tiêu quan trọng trong chủ trươnggiáo dục của nước ta, điều này đã được khẳng định trong Điều 2, Luật Giáo dục:
“Mục tiêu giáo dục là đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức,tri thức, sức khoẻ, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dântộc và chủ nghĩa xã hội; hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lựccủa công dân, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” Đểgiúp học sinh phát triển toàn diện, giáo dục kỹ năng sống (GDKNS) là hình thứcgiáo dục có vai trò quan trọng
- Chỉ thị 40/2008/CT–BGDĐT ngày 22/7/2008 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT
về việc phát động phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinhtích cực” trong các trường phổ thông giai đoạn 2008-2013 Chỉ thị xác định 5 nội
3
Trang 4dung trọng tâm cần thực hiện để “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tíchcực” thì GDKNS là một trong 5 nội dung đó.
2 Vai trò của GDKNS đối với lứa tuổi học sinh THPT
"Kỹ năng sống" (KNS) là khả năng làm chủ bản thân của mỗi người, khảnăng ứng xử phù hợp với những người khác và với xã hội, khả năng ứng phó tíchcực trước các tình huống của cuộc sống Có thể nói kỹ năng sống chính là nhịp cầugiúp con người biến kiến thức thành thái độ, hành vi và thói quen tích cực, lànhmạnh Người có kỹ năng sống phù hợp sẽ luôn vững vàng trước những khó khăn,thử thách; biết ứng ứng xử, giải quyết vấn đề một cách tích cực và phù hợp; họthường thành công hơn trong cuộc sống, luôn yêu đời và làm chủ cuộc sống củachính mình Ngược lại người thiếu kỹ năng sống thường bị vấp váp, dễ bị thất bạitrong cuộc sống
Đối với mỗi con ngườ i nói chung, học sinh THPT nói riêng, 3 yếu tố giúphình thành và phát triển năng lực là kiến thức, kỹ năng và thái độ Trong 3 yếu tốnày thì kỹ năng và thái độ thuộc về KNS, có vai trò quyết định trong việc hìnhthành và phát triển nhân cách
KNS tốt thúc đẩy thay đổi cách nhìn nhận bản thân và thế giới, tạo dựngniềm tin, lòng tự trọng, thái độ tích cực và động lực cho bản thân, tự mình quyếtđịnh số phận của mình KNS giúp giải phóng và vận dụng năng lực tiềm tàng trongmỗi con người để hoàn thiện bản thân, tránh suy nghĩ theo lối mòn và hành độngtheo thói quen trên hành trình biến ước mơ thành hiện thực
3 Thực trạng GDKNS cho học sinh THPT trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh hiện nay
- Những mặt đã làm được:
Việc tổ chức GDKNS ở các trường THPT trong Tỉnh hiện nay được tiếnhành thông qua môn học (nội khoá, ngoại khoá), thông qua việc dạy học tự chọn,qua hoạt động ngoài giờ lên lớp và hoạt động câu lạc bộ cũng không còn xa lạ với
Trang 5giáo viên bởi họ đã được làm quen với cách thức tổ chức này Đây là một trongnhững điều kiện thuận lợi cho việc đưa hoạt động giáo dục này vào nhà trường Sựphối hợp chặt chẽ GDKNS với các hoạt động giáo dục vốn đã được lồng ghép vàochương trình giáo dục từ nhiều năm nay như giáo dục bảo vệ môi trường, phòngchống ma tuý, giáo dục pháp luật,… sẽ tạo nhiều cơ hội và điều kiện để triển khaiGDKNS Nhìn chung cán bộ quản lý và giáo viên trong các trường phổ thông đãbước đầu làm quen với thuật ngữ “kỹ năng sống”, mặc dù mức độ hiểu biết có khácnhau Một số hoạt động GDKNS đã được đa số các trường chú ý thực hiện trongkhuôn khổ và yêu cầu của phong trào “Xây dựng trường học thân thiện, học sinhtích cực” do Bộ Giáo dục và Ðào tạo phát động GDKNS từ nhà trường cũng nhưqua các phương tiện thông tin đại chúng đã thu hút được sự chú ý và hưởng ứngcủa xã hội, của phụ huynh học sinh Hình thực tổ chức GDKNS đã bước đầu đượcthực hiện trong một số môn học, thông qua hoạt động ngoại khoá và sinh hoạt câulạc bộ với nội dung khá đa dạng.
- Những mặt hạn chế:
+ Còn nhiều lúng túng trong việc tổ chức GDKNS qua các hoạt động thíchhợp, đặc biệt chưa khai thác hiệu quả môn học GDCD trong việc GDKNS cho họcsinh
+ Ý nghĩa, tầm quan trọng của KNS và GDKNS chưa được nhận thức mộtcách đúng mức trong một bộ phận cán bộ quản lý, giáo viên Thói quen chú trọngvào kiến thức mang tính lý thuyết của giáo viên sẽ là cản trở lớn khi triển khaiGDKNS, loại hình giáo dục nhằm tạo thói quen, thái độ, hành vi ứng xử phù hợpvới các tình huống của cuộc sống
+ Thiếu các điều kiện tối thiểu để tiến hành giáo duc KNS trong nhà trường,trước hết là tài liệu cho giáo viên và học sinh
Trong những mặt hạn chế trên, hạn chế thứ nhất và thứ 2 được xem là nhữnghạn chế lớn nhất ở các trường THPT
5
Trang 6- Sự cần thiết của việc GDKNS qua giảng dạy môn giáo dục công dân
Việc GDKNS cho học sinh tại các trường THPT được thực hiện một cáchchắp vá, mang tính rời rạc, hầu như chỉ mới được đan xen vào một số môn học xãhội và hoạt động ngoài giờ lên lớp Các nhà trường còn thiếu hẳn chương trìnhGDKNS, cơ chế quản lý và cách thức kiểm tra-đánh giá hình thức giáo dục này.GDKNS không còn là điều mới mẻ ở các nhà trường, nhưng việc thực hiện nó nhưthế nào mang lại hiệu quả cao, làm thế nào để rèn luyện KNS cho học sinh…vẫn lànhững điều băn khoăn và lúng túng của các thầy cô giáo GDCD là mảnh đất màu
mỡ trong việc GDKNS cho học sinh, nhưng làm thế nào để lồng ghép GDKNS vàotrong môn học này như thế nào để mang lại hiệu quả luôn là trăn trở của nhiều thầy
cô giáo GDCD trong nhà trường hiện nay còn nặng về giáo dục chính trị, nhẹ giáodục kỹ năng sống, coi trọng lý thuyết, chưa chú ý vận dụng, thực hành Đáng chú ý,nhiều bài học còn khô khan, gượng ép, không phù hợp lứa tuổi và chưa gắn vớiviệc làm và hành vi cụ thể trong đời sống đói với học sinh Hệ quả của những hạnchế khiến cho học sinh thiếu hứng thú trong học tập khiến cho mục tiêu dạy ngườiqua môn học còn hạn chế Tình trạng tiêu cực về đạo đức và vi phạm của một bộphận thanh, thiếu niên có một phần trách nhiệm thuộc về dạy, học GDCD trong nhàtrường
II MỤC TIÊU
Sau khi học xong khóa tập huấn, học viên có thể:
1 Về Kiến thức:
- Phát biểu được các quan niệm cơ bản về KNS, GDKNS
- Nêu và giải thích được 5 nguyên tắc GDKNS cho học sinh THPT
- Nêu và phân tích được những yêu cầu của một bài soạn môn GDCD trườngTHCS có tích hợp GD KNS
- Nêu, phân tích, đánh giá được các nội dung GDKNS cơ bản cho học sinhTHPT tương ứng với các bài học trong chương trình GDCD THPT
Trang 7- Nghiêm túc, tự tin trong quá trình GD KNS cho HS.
- Nhiệt tình hướng dẫn, hợp tác với đồng nghiệp thực hiện hiệu quả tronglồng ghép GDKNS cho học sinh qua môn GDCD
4 Mục tiêu khác:
- Giao tiếp, chia sẻ kinh nghiệm trong quá trình thực hiện
- Kỹ năng khai thác thông tin trên mạng: Các tình huống, cách giải quyết tìnhhuống, ví dụ thực tế… để GDKNS cho học sinh qua giảng dạy môn GDCD
7
Trang 8III NỘI DUNG – MỤC TIÊU CHI TIẾT
1 Những vấn đề chung về
GDKNS cho học sinh THPT
1.1 Quan niệm KNS và sự cần
thiết của các kỹ năng sống đối
với con người
1.3 Nội dung GDKNS cho học
sinh THPT
Bậc 1: Gọi tên được 21 KNS cơ bản dành cho học sinh THPTBậc 2: Phân chia 21 KNS cơ bản dành cho học sinh THPT thành 4 nhómKNS
Bậc 3: Lập luận căn cứ phân chia các nhóm KNS1.4 Phương pháp GDKNS cho
học sinh THPT
Bậc 1: Gọi tên được các phương pháp GDKNS cho học sinh THPTBậc 2: Vận dụng các phương pháp đã được tập huấn vào hoạt động GDKNScho học sinh
Bậc 3: Đánh giá được hiệu quả sử dụng các phương pháp GDKNS ở đơn vịmình công tác
2 Nội dung và phương pháp
GDKNS cho học sinh THPT
qua giảng dạy môn học
GDCD
2.1 Nội dung GDKNS cho học
sinh THPT qua giảng dạy
Trang 9THPT trong kế hoạch giảng dạy môn học GDCD lớp 10, 11, 12.
Bậc 3: Giảng thử 01 bài dạy GDCD có tích hợp GDKNS cho học sinh quaviệc vận dụng các phương pháp và kỹ thuật dạy học tích cực
Kiểm tra đánh giá
1 Làm việc nhóm Phương pháp GDKNS cho học sinh THPT 2
Buổi 2 (5 tiết)
9
Trang 10Kiểm tra đánh giá
2 Lý thuyết Những yêu cầu của một bài soạn môn GDCD
Vấn đáp tạichỗ
Các nội dung GDKNS cho học sinh THPT tươngứng với các nội dung trong chương trình GDCDlớp 10, 11, 12
2 Làm việc cá nhân Thiết kế 01 tiết dạy GDCD có tích hợp GDKNS 4
Trang 122 Tài liệu tham khảo
- Chuyên đề GD KNS cho học sinh THCS qua môn GDCD:http://camlo.violet.vn/present/same/entry_id/9606779
- 21 nội dung giáo dục kĩ năng sống cho học sinh trong nhà trường phổ
sng-cho-hc-sinh-trong-nha-trng-ph-thong-&catid=1:tin-tc&Itemid=3
Trang 131 KNS là gì? Sự cần thiết của các kỹ năng sống đối với con người
2 GDKNS là gì? Tại sao phải GDKNS cho học sinh THPT
Học viên đọc tài liệu tậphuấn phần I: Các quan niệm
về KNS, GDKNS và Sự cầnthiết của các kỹ năng sốngđối với con người
2 Lý thuyết Những yêu cầu của một bài soạn Học viên tự nghiên cứu tài Vấn đáp tại
13
Trang 14môn GDCD trường THPT có tíchhợp GDKNS
liệu trước về các yêu cầu mộtbài soạn môn GDCD chỗ
nhóm
Các KNS cơ bản đối với học sinhTHPT tương ứng với các nội dungtrong chương trình GDCD lớp 10
Học viên nghiên cứu cácKNS cơ bản, tìm các chuyên
đề phù hợp trong mônGDCD lớp 10
15 phút(Tự luận)
nhóm
Các KNS cơ bản đối với học sinhTHPT tương ứng với các nội dungtrong chương trình GDCD lớp 11
Học viên nghiên cứu cácKNS cơ bản, tìm các chuyên
đề phù hợp trong mônGDCD lớp 11
nhóm
Các KNS cơ bản đối với học sinhTHPT tương ứng với các nội dungtrong chương trình GDCD lớp 12
Học viên nghiên cứu KNS
cơ bản, tìm các chuyên đềphù hợp trong môn GDCDlớp 12
kỹ thuật dạy học tích cực
1 Xemina Góp ý cho bài giảng của các nhóm
Trang 15VII PHƯƠNG PHÁP, PHƯƠNG TIỆN, CÔNG CỤ DẠY HỌC: 7.1 Phương pháp dạy học:
7.1.2 Giờ làm việc nhóm/Xêmina
- Khai thác thông tin
- Câu hỏi thảo luận
- Máy tính, máy chiếu projector
- Giấy A4, Ao, bút dạ, nam châm
VIII CÁC HÌNH THỨC KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ
Bài viết tổng kết
15
Trang 16KẾ HOẠCH BÀI DẠY – Buổi 1
đề cơ bản: Quan niệm về KNS, GDKNS và sự cần thiết của nóđối với xã hội hiện đại nói chung, đối với học sinh THPT nóiriêng; Các nguyên tắc GDKNS cho học sinh THPT; Nội dungGDKNS cho học sinh THPT; Phương pháp GDKNS cho họcsinh THPT
Câu
hỏi
khung
CH khái quát 3 yếu tố để hình thành nên năng lực của mỗi con người là:
Kiến thức, Kỹ năng và Thái độ Trong 3 yếu tố trên, 2 yếu tốsau cùng thuộc về KNS Vậy để góp phần hình thành và pháttriển năng lực của mỗi người, chúng ta phải làm gì?
CH bài học Đối với học sinh THPT, chúng ta cần giáo dục cho các em
những KNS nào? Chúng ta thực hiện những nội dung đó bằngcách nào và dựa trên nguyên tắc gì?
CH nội dung 1 KNS là gì? GDKNS là gì? Vì sao cần thiết phải GDKNS
Trang 17cho học sinh THPT
2 Những nguyên tắc nào cần tuân thủ khi GDKNS cho họcsinh THPT
3 GDKNS cho học sinh THPT gồm những nội dung nào?
4 Muốn GDKNS cho học sinh THPT cần thực hiên nhữngphương pháp nào?
C1 Liên hệ tình hình
GDKNS cho học sinhđơn vị mình đang côngtác
A2 Nêu được 5 nguyên
tắc (5T) GDKNS cho
học sinh THPT
B2 Giải thích vì sao
cần thực hiện đồng bộnguyên tắc 5T trongGDKNS cho học sinhTHPT
A3 Gọi tên được 21
KNS cơ bản dành cho
học sinh THPT
B3 Phân chia 21 KNS
cơ bản dành cho họcsinh THPT thành 4nhóm KNS
C3 Lập luận căn cứ
phân chia các nhómKNS
A4 Liệt kê được các
phương pháp GDKNS
cho học sinh THPT
B4 Vận dụng các
phương pháp được tậphuấn vào hoạt độngGDKNS cho học sinhTHPT
C4 Đánh giá được hiệu
quả sử dụng cácphương pháp GDKNS ởđơn vị mình công tác
V CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH
1 - Các quan niệm về KNS và sự cần thiết của KNS đối với con
người:
20’
Trang 18+ GV vấn đáp tại chỗ: Các anh chị hiểu thế nào là KNS? Mỗi học viên
lấy 1 ví dụ
+ Học viên đọc thêm tài liệu về các quan niệm KNS của UNESCO,
WHO, UNICEF và một số học giả tiêu biểu => GV kết luận bản chất của
KNS
+ GV đặt câu hỏi, cả lớp thảo luận: Tại sao KNS lại cần thiết đối với
chúng ta?
+ GV đưa ra các luận điểm kết luận
2 - Các quan niệm về GDKNS và sự cần thiết của GDKNS đối với
học sinh THPT
+ GV đặt câu hỏi: GDKNS là gì? Mỗi học viên nêu ra quan điểm của
mình => GV đưa ra kết luận cuối cùng
+ GV đặt câu hỏi,cả lớp thảo luận: Tại sao chúng ra phải GDKNS cho
học sinh THPT?
+ GV đưa các luận điểm kết luận
25’
3 - Nguyên tắc 5T trong GDKNS cho học sinh THPT
+ GV định hướng cho Học viên nghiên cứu tài liệu
+ GV giới thiệu với các học viên từng nguyên tắc trong 5T
20’
4 - Tính đồng bộ của nguyên tắc 5T
+ GV đặt ra câu hỏi cho cả lớp suy nghĩ: Vì sao chúng ta cần thực
hiện đồng bộ nguyên tắc 5T trong GDKNS cho học sinh THPT?
+ Học viên suy nghĩ và mỗi học viên trình bày quan điểm của mình
+ GV đưa ra các luận điểm kết luận
25’
1 - Các nội dung GDKNS cho học sinh THPT (2 tiết) 90’
+ GV chuẩn bị sẵn 21 phiếu thăm, trong mỗi phiếu ghi sẵn tên 1 KNS
+ GV bốc 1 phiếu và hướng dẫn cách thức làm việc nhóm
5’
+ GV chia lớp thành 4 nhóm, mỗi nhóm bốc thăm 5 phiếu nhỏ và yêu
cầu các nhóm thảo luận theo các nội dung GV yêu cầu, ghi kết quả ra
Trang 192 - Các phương pháp GDKNS cho học sinh THPT (1 tiết) 45’’
+ GV chia học viên trong lớp thành 4 nhóm và giao nhiệm vụ cho các
nhóm thảo luận theo các nội dung GV yêu cầu:
Nhóm 1: Phương pháp dạy học ở mục 4.3.1, 4.3.2 trong tài liệu
Nhóm 1: Phương pháp dạy học ở mục 4.3.3, 4.3.4 trong tài liệu
Nhóm 1: Phương pháp dạy học ở mục 4.3.5, 4.3.6 trong tài liệu
Nhóm 1: Phương pháp dạy học ở mục 4.3.7, 4.3.8 trong tài liệu
30’
+ GV đưa ra các lưu ý đối với các phương pháp 15’
VI GIÁO CỤ CẦN CHUẨN BỊTài liệu
- Tập sách phương pháp giảng dạy kỹ năng sống
- Chuyên đề GD KNS cho học sinh THCS qua môn GDCD:http://camlo.violet.vn/present/same/entry_id/9606779
- 21 nội dung giáo dục kĩ năng sống cho học sinh trong nhà trường phổ
sng-cho-hc-sinh-trong-nha-trng-ph-thong-&catid=1:tin-tc&Itemid=3
option=com_content&view=article&id=253:21-ni-dung-giao-dc-k-nng-Website: Phusado.com
VII CÁC TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ NGƯỜI HỌC
Xemina + Phát biểu được các quan niệm cơ
bản về KNS+ Giải thích được sự cần thiết củaviệc GDKNS cho học sinh THPT
+ Các quan niệm về KNS
và sự cần thiết của KNS đốivới con người
+ Các quan niệm vềGDKNS và sự cần thiết củaGDKNS đối với học sinhTHPT
Lý thuyết Nêu được nguyên tắc 5T Giải thích
được vì sao cần thực hiện đồng bộ
Nguyên tắc 5T trongGDKNS cho học sinh
Trang 20nguyên tắc 5T trong GDKNS chohọc sinh THPT
VIII NHẬT KÝ GIẢNG DẠY
PHẦN II: BÀI KIỂM TRA KẾT THÚC KHÓA TẬP HUẤN
Thời gian làm bài: 120 phút
1 Chuẩn bị cho việc ra đề:
- Xác định mục đích kiểm tra: Việc kiểm tra nhằm đánh giá mức độ
đạt được mục tiêu của học viên sau khi kết thúc khóa tập huấn, để từ
đó có kế hoạch điều chỉnh công tác tổ chức cho các khóa tập huấnsau
- Hình thức kiểm tra: Trắc nhiệm khách quan và tự luận
- Các nội dung cần kiểm tra và các bậc nhận thức ứng