SKKN Rèn kỹ năng nói trong giờ tập làm văn miệng ở lớp 4

Việc dạy bài tập làm văn miệng cho học sinh lớp 4 hiện nay ch a nổi rõ các đặc thù là rèn kỹ năng nói cho học sinh chủ yếu mới chỉ tập trung làm dàn bài để phục vụ cho giờ văn viết.. Giá

Phần mở đầu.

I-Lý do chọn đề tài:

Ta biết rằng “Dạy văn nhằm phát triển và hoàn thiện năng lực văn cho học sinhtrên 4 kỹ năng: nghe – nói - đọc – viết” Trong kỹ năng nói có vai trò quan trọngtrong đời sống học sinh giúp học sinh hình thành các kỹ năng học tập khác Giờ tậplàm văn miệng là giờ học có mục đích cao nhất là rèn kỹ năng nói cho học sinh

Ngôn ngữ nói là ngôn ngữ gợi đợc cảm xúc trực tiếp, dễ đa ngời nói, ngời nghe vềkhoái cảm và có tính biến hoá cao Qua ngôn ngữ nói ta dễ nhận thấy trí tuệ, tâm hồncủa ngời nói luôn mang dấu ấn riêng của mỗi ngời

Trong học sinh lời nói còn thể hiện t duy Nếu t duy tốt, nắm vững vấn đề sẽ nóitrôi chảy Nếu t duy không tốt sẽ nói ấp úng Để có những lời nói đẹp mỗi ngời phảirèn luyện trong một quá trình lâu dài Những giờ tập làm văn miệng ở lớp 4 chính lànhững giờ hình thành cho học sinh những kỹ năng nói đầu tiên

Học sinh lớp 4 có tính hồn nhiên cao dễ nói hết ra những điều mình nghĩ dù lànghĩ cha chín đó là điều kiện thuận lợi nhất cho giáo viên trong việc nắm bắt đợc conngời tinh thần của từng học sinh, nhận ra những chỗ khiếm khuyết trong học sinh đểuốn nắn Theo quan điểm dạy học hiện nay: Không thể chấp nhận một học sinh nói ấp

a ấp úng trớc đông ngời dù là hiểu vấn đề mà không biết cách diễn dạt Vì vậy giờ tậplàm văn miệng còn là phơng pháp nói cho học sinh, dạy cho học sinh biết tổng hợpkiến thức từ các phân môn khác nh: từ ngữ, ngữ pháp, tập đọc và các kinh nghiệmcuộc sống mà học sinh có đợc Cùng với một số vấn đề nhng không phải học sinh nàocũng nói nh nhau Giáo viên phảo luôn luôn quan tâm tới dấu ấn riêng của mỗi họcsinh, dựa vào học sinh để rèn kỹ năng nói cho chúng

Là một giáo viên tiểu học tôi rất tâm đắc với vấn đề này nhng trong thực tế kỹnăng nói của học sinh hầu hết cha đợc quan tâm “Đứa trẻ ăn không nên đọi, nóikhông nên lời thì không thể nào làm gì đợc” Nhng hiện nay ta kiểm tra học sinh chủyếu là kiểm tra viết Từ đó kỹ năng nói của học sinh càng bị xem nhẹ

Giáo viên chỉ tập trung vào các kỹ năng đọc, viết, tính toán trong nhà trờng làviệc có có thật Việc dạy bài tập làm văn miệng cho học sinh lớp 4 hiện nay ch a nổi

rõ các đặc thù là rèn kỹ năng nói cho học sinh chủ yếu mới chỉ tập trung làm dàn bài

để phục vụ cho giờ văn viết Giáo viên cha có biện pháp cụ thể có hiệu quả để rèn kỹnăng nói trong giờ tập làm văn miệng, có ngời biết nhng không làm vì chất lợng đạitrà của họ – căn cứ để đánh giá thi đua đâu có phụ thuộc vào kỹ năng nói Nói nhthế không có nghĩa là giáo viên của chúng ta không yêu nghề mà thực chất việcnghiên cứu về kỹ năng còn hạn chế, cha phục vụ cho việc dạy trên lớp của từng giáoviên nh các phân môn khác trong môn Tiếng Việt nh: Tập đọc, Từ ngữ, Ngữ pháp

Để nâng cao hiệu quả các giờ tập làm văn miệng lớp 4 tôi mong muốn góp một

chút sức của mình vào nghiên cứu dề tài Rốn kỹ năng núi trong giờ tập làm văn miệng ở lớp 4.

Tôi mong rằng đề tài này sẽ góp phần nâng cao hiệu quả giờ dạy tập làm vănmiệng ở lớp 4

II-Mục dích nghiên cứu:

Nâng cao hiệu quả giờ tạp làm văn miệng lớp 4

Nâng cao chất lợng nói trong giao tiếp của học sinh

III-Đối t ợng và phạm vi nghiên cứu:

Rèn kỹ năng nói cho học sinh trong giờ tập làm văn lớp 4

-Nghiên cứu việc dạy tập làm văn miệng lớp 4 trờng tiểu học TT Đồi Ngô

IV-Nhiệm vụ nghiên cứu:

Tìm hiểu một số vấn đề lý luận có liên quan

Tìm hiểu thực tiễn, đa ra nguyên nhân của những bất cập trong việc dạy giờ tậplàm miệng lớp 4

Đa ra hớng giải quyết cụ thể

-Phơng pháp lấy ý kiến của các giáo viên

-Phơng pháp nghiên cứu các sản phẩm hoạt động giáo dục

Các phơng pháp này đợc vận dụng phối hợp, hợp ý với nhau trong quá trìnhnghiên cứu nhằm nâng cao tính chấn thực và tính tối u của đề tài

Phần nội dung

Ch ơng I : Cơ sở lý luận.

I-Một số kiến thức cơ sở của tập làm văn và phơng pháp tập làm văn.Tập làm văn đòi hỏi ứng dụng tri thức của nhiều ngành khoa học khác nhau, vậndụng nhiều kỹ năng khác nhau Phơng phap dạy tập làm văn cũng vậy Để có thể dạytốt tập làm văn cần nắm đợc và vận dụng có sáng tạo nhiều tri thức và kỹ năng

1-Vận dụng lý thuyết hoạt động lời nói vào việc dạy tập làm văn.

Nó vận dụng thành tựu tâm lý học hoạt động đi sâu nghiên cứu qua mối liên hệqua lại các đoạn của hoạt động lời nói và cho rằng việc tạo ra hoạt động giao tiếp củacon ngời cũng là một hoạt động có mục đích nh các hoạt động khác giống nh hoạt

động mang tính chất vật lý Nói là những hành vi nói năng nhằm mục đích nhất định,nảy sinh từ động cơ nhất định

Thành tự của lý thuyết hoạt dộng lời nói: Là đa ra cấu trúc của hoạt động lời nói.Cấu trúc gồm 4 giai đoạn:

+Định hớng

+Lập chơng trình

+Hiện thực hoá chơng trình

+Kiểm tra và hoàn thiện

Vận dụng những thành tựu của lý thuyết hoạt động lời nói vào làm văn

2-Sự vận dụng những hiểu biết về dạng lời nói ở trong ngôn ngữ học vào dạy học tập làm văn.

a-Các dạng lời nói.

-Lời nói bên trong, là lời nói không đợc phát âm hoặt viết ra Đó là lời nói ý nghĩ,

nó thờng hớng tới chính bản thân ngời nói

-Lời nói bên ngoài: Là lời nói đợc biểu hiện thành âm thanh hoặc biểu hiệnthành các ký hiệu, chữ viết Nó thờng hớng tới đối tợng bên ngoài Cũng có khi là sựbộc bạch những ý nghĩ cảm xúc của bản thân lời nói

-Lời nói miệng: Ngôn ngữ sản sinh chịu sự chi phối âm thanh

-Lời viết: (Bút ngữ) là thể hiện bằng ngôn ngữ hệ thống ký hiệu chữ viết

Đặc điểm: Là sản phẩm đợc tạo ra trong hoàn cảnh chỉ có mặt trực tiếp 1 nhân tốgiao tiếp đó là ngời tạo nặn văn bản

-Lời nói đối thoại: Là lời nói có tính chất trò chuyện, trao dổi, tranh luận giữa haihay nhiều đối tợng, giao tiếp, giao lu

-Lời nói độc thoại: Lời nói cho chính mình hoặc lời nói cho ngời khác nghe

b-Trong bút ngữ đợc chia làm hai loại:

+Ngôn ngữ nghệ thuật

+Ngôn ngữ phi nghệ thuật

3-Vận dụng các kiến thức về tác phẩm và thể loại văn học vào việc dạy làm văn và các kiến thức khoa học khác.

Để dạy tốt môn tập làm văn nhất là tiết tập làm văn miệng thì cần phải kết hợp tấtcả các môn học vì tất cả các môn học đều góp phần phát triển các dạng lời nói cho họcsinh.

*Nh chúng ta đã biết: Khi đi vào nghiên cứu các vấn đề gì ta phải biết đợc vị trívai trò của nói nh thế nào trong tập làm văn miệng

a-Vị trí:

Học sinh tiểu học là một thực thể hồn nhiên, bắt đầu biết suy nghĩa và nói ranhững điều mình nghĩ “Dù là cha chín chắn, rèn luyện kỹ năng nói là một trong 4 kỹnăng cơ bản nhất của phân môn Tiếng Việt Học xong bậc tiểu học các em phải biếtdiễn tả tốt ý mình, biết dùng từ ngữ chuẩn xác và dùng câu hoàn chỉnh để biểu đạt ýcủa mình muốn nói Đây là giai đoạn mang tính độc lập cao hơn để dẫn tới tự học ởcác lớp trên, học sinh biết tự học ở các lớp trên, học sinh biết độc lập t duy trong họctập T duy là nhận thức, t duy làm nảy sinh nhu cầu giao tiếp, giao tiếp giúp cho t duytốt hơn, khái quát hơn, lô gích hơn Giờ tập làm văn miệng chỉ có ở giai đoạn 2 của bậctiểu học (giai đoạn 1 lớp 2,3), giai đoạn 2 (lớp 4,5) càng phát huy tính độc lập t duycủa học sinh bắt đầu hình thành ở giai đoạn này

b-Vai trò:

Nh đã biết: Kết quả học tập của học sinh không chỉ thể hiện ở điểm số của bàikiểm tra mà nó thể hiện ở lợng kiến thức đọng lại trong đầu học sinh Kỹ năng nóigiúp cho học sinh bộc lộ sự hiểu biết của mình Theo một số nhà s phạm nói “tập làmvăn là một sự hiểu biết của mình Theo một số nhà s phạm nói”” Tập làm văn là mộtgiờ học tổng hợp” Những kiến thức đã đợc quan sát đợc tồn tại trong đầu mỗi họcsinh dới một dạng riêng của nó Sự cảm nhận về cuộc sống, biết đợc điều gì tốt, điềugì xấu, điều gì hay, điều gì đẹp làm nảy sinh sự đánh giá trong đầu học sinh là mức

độ của giai đoạn 1

Nói ra đợc cảm nhận đó, thuyết phục đợc ngời khác bằng cảm nhận của mình thìkiến thức đó mới thực sự góp phần xây dựng văn hoá cuộc sống - đó mới thực sự làcủa giai đoạn 2

Theo giáo s tiến sĩ Đỗ Huy Quang ĐHSP HN2 “Chỉ có nói ra đợc thì kiến thứcmới thực sự là của học sinh Giáo viên phải tạo điều kiện cho học sinh bộc lộ mình rathì mới biết đợc lợng kiến thức đọng lại trong đầu học sinh đạt ở mức độ nào từ đómới có phơng pháp dạy hợp lý”

(Phơng pháp dạy văn ở tiểu học)

Nh vậy rèn kỹ năng nói cho học sinh vừa có vai trò nâng cao, t duy ngôn ngữ, vừa

có vai trò để bộc lộ mình ra dể đánh giá Giờ tập làm văn miệng là một giờ học rèn kỹnăng nói của học sinh một cách tổng hợp và hiệu quả nhất

Bên cạnh những cơ sở để dạy tốt 1 tiết tập làm văn miệng thì các kỹ năng nóitrong khi dạy tập làm văn cũng là vấn đề quan trọng Vì vậy cần phải:

+Chuẩn bị tốt nội dung bài nói

-Tiếp xúc với đối tợng nói sự cảm nhận của học sinh về đối tợng đợc quan sáttrong thực tế

-Đánh giá đối tợng – thái độ của học sinh đối với những điều đã tiếp xúc

-Tập nói xác định mục đích nói

Cần cho học sinh thấy rõ: nói cái gì? Nói cho ai nghe? Nói để làm gì?

+Tạo đợc nhu cầu nói cho học sinh

Giáo viên cần phải nắm đợc nhu cầu nói của học sinh Đó là một trong những nhucầu hết sức đa dạng nh: nói để bộc lộc sự hiểu biết, nói để thể hiện kết quả học tập vàrèn luyện, nói để tranh luận, thuyết phục ngời khác, nói để bàn bạc, xây dựng và thăm

dò ý kiến, nói để thể hiện kết quả học tập và rèn luyện, nói để tranh luận, thuyết phụcngời khác, nói để bàn bạc, xây dựng và thăm dò ý kiến, nói để dành điểm số cao Giáo viên phải biết nhu cầu nào để biến nó thành động lực, thành nhân tố kích thíchnói Việc quan tâm đến nhu cầu nói của học sinh sẽ làm cho học sinh tự tin hơn đểnói

+Tạo ra nhu cầu nói với đích nhận thức, giáo viên cần phải đa ra những tìnhhuống giả định, không gợng ép, không khô cứng Tình huống càng chân thực baonhiêu sự lôi cuốn càng mạnh mẽ Nh vậy giáo viên không chỉ cung cấp đề bài, cungcấp kiến thức làm văn mà quan trọng hơn là tạo nhu cầu nói cho học sinh về vấn đềyêu cầu

+Tạo ra hoàn cảnh nói tốt

+Xây dựng kỹ năng nói cho học sinh

-Nói phải tự tin, bình tĩnh, lu loát

-Khi nói biết theo dõi hứng thú của ngời nghe

-Khi nói nên tránh sự ngập ngừng, hay lối nói nh bài đọc thuộc lòng bởi nói nhthế sẽ hạn chế chất lợng nói

-Chuẩn bị tốt nội udng nói và sự hiểu biết về ngời nghe để lôi cuốn họ bằng lờinói của mình

Các kỹ năng trên cần phải hớng dẫn học sinh một cách dần dần, từ từ qua nhiềugiờ học, qua sự thể hiện mẫu mực của giáo viên, nó là bài học không thành văn, nh-ngphải thấm sâu vào lời nói học trò khi không có nội dung nói cụ thể

Mục đích yêu cầu giờ tập làm văn miệng.

Mục đích:

Rèn kỹ năng nói cho học sinh là mục đích cao nhất của giờ tập làm văn miệng.Học sinh biết tổ chức những ý, những điều đã quan sát, những suy nghĩ của mình đãchuẩn bị dựa vào các kiến thức công cụ nh: từ ngữ, ngữ pháp

Kỹ năng nói đợc rèn luyện từng bớc nh sau:

Phát âm đúng, dùng từ chuẩn xác, dùng câu đúng quy tắc ngữ pháp, thể hiện mục

Một giờ tập làm văn miệng tốt là giờ mà học sinh cùng nắm đợc nội dung nóinhng mỗi học sinh phải tìm ra cách nói riêng của mình Vì vậy giáo viên phải tạo rakhông khí hào hứng để kích thích cho học sinh muốn nói, mạnh dạn nói ra những điềumình nghĩ, từ đó hớng dẫn học sinh cách nói sao cho đạt hiệu quả nhất

Một giờ tập làm văn miệng dợc tiến hành theo các bớc sau:

1-Chép đề, đọc đề

2-Phân tích đề, hớng dẫn học sinh xác định yêu cầu của bài

3-Lập dàn bài – hoàn thiện dàn bài

4-Hớng dẫn học sinh tập nói (đây là nhiệm vụ chính của tiết học)

5-Nhận xét dánh giá rút kinh nghiệm chuẩn bị bài viết

Ch ơng II : kết quả điều tra khảo sát thực tiễn.

I-Cấu trúc nội dung ch ơng trình tập làm văn miệng lớp 4.

Trong chơng tình tập làm văn lớp 4 các thể loại, các kiểu bài đợc bố trí nh sau:

Nh vậy ta thấy kỳ I 5 tiết mới có 1 tiết làm văn miệng Tức là lúc kỳ năng nóimới đợc hình thành trớc tiết tập làm văn miệng có hai tiết chuẩn bị (quan sát, lập dàný) giúp cho học sinh chuẩn bị nội dung nói.

II- Việc dạy tập làm văn miệng ở giáo viên.

Tiếp xúc với thực trạng dạy tập làm văn ở lớp 4 ta thấy thực trạng ở trên lớp nhsau:

-Không khí lớp thì còn hình thức, học sinh bức bách nói hoặc không nói theo ýmuốn Thông thờng học sinh khi chuẩn bị nội dung nói là quan sát và viết nháp ra giấynhng đến khi nói thờng là cầm giấy đọc, ít chú ý đến dàn bài giáo viên lập ra

Mô tả giờ tập làm văn miệng ở lớp 4A

-Kiểm tra bài cũ:

-Thế nào là văn tả cảnh?

-Dàn bài văn tả cảnh?

2-Bài mới: a- Giới thiệu bài

-Gọi học sinh đọc đề và đề yêu cầu gì?

b-Tìm hiểu đề (3 phút)

-Giáo viên chép đề lên bảng

-Đề bài yêu cầu kể lại chuyện gì?

-Các em kể lại đúng câu truyện trên

Khi kể các em phải trung thành với các chi

tiết trong truyện, nhng dùng lời của mình để kể

Học sinh: Đọc nội dungtrong sách giáo khoa tiết 18

HSTL:

HS: Kể lại câu chuyện “Câytre trăm đốt”

HS: Cây tre trăm đốt

Không đòi hỏi các em thuộc lòng truyện rồi đọc

lại Muốn kẻ lại đợc bằng lời của mình, các em

phải nắm đợc nhân vật chính, diễn biến của sự

việc chính trong truyện

c-Học sinh tự hoàn h\chỉnh bài chuẩn bị (10

-Học sinh tự hoàn chỉnh bài đã có

d-Gọi học sinh làm bài miệng (14 phút)

3 học sinh nói mở bài, 6 học sinh nói thân

bài, 3 học sinh nói kết luận Giáo viên chú ý các

sự việc trong truyện đã đủ cha, có sắp xếp hợp lý

Theo nh ví dụ trên một giờ giáo viên sử dụng hết 35 phút nhng thời gian dành chohọc sinh nói còn ít

Xây dựng dàn bài 3 phút

Trong đó số học sinh đợc nói trong một tiết nh sau: 3 học sinh nói phần mở bài, 5

đến 6 học sinh nói phần thân bài, 3 học sinh nói phần kết luận

Nh vậy 12/35 học sinh đợc nói nhng cha đợc rèn kỹ năng Giáo viên cha sửa đợchết lỗi cho học sinh đợc nói Hơn nữa đây là một thể loại mới học sinh cần phải đợcnắm chắc lý thuyết, nhng cũng không nên nặng nề quá mà chỉ cần cho học sinh ghinhớ sách giáo khoa Mục đích chính của giờ tập làm văn miệng là học sinh phải đợcnói, mà đã nói đợc hay, đúng

Muốn vậy thì giáo viên cần phải uốn nắn sửa chữa cho học sinh, rèn cho họcsinh có kỹ năng nói tốt

Hơn nữa, khi tiếp xúc thì tôi thấy học sinh cha có kỹ năng nói tốt, cụ thể cha biếtdùng từ để diễn đạt, nói hay ấp úng, không thành câu rõ ràng, kém tự tin, cha thuyết

phục đợc ngời nghe, không những trong giờ học mà còn cả lúc ra chơi các em cũngvậy Vì thế giờ tập làm văn miệng là điều kiện tốt nhất để học sinh đợc nói, tập nói dới

sự chỉ đạo của giáo viên Nói chung rất nhiều em hiểu vấn đề nhng do sự nhút nhátdẫn đến trong khi nói các em hay lúng túng

-Đối với giáo viên:

Cô giáo là một giáo viên trẻ tuổi có rất nhiều năng lực, trong khi dạy giáo viên đã

sử dụng nhiều phơng pháp mới, tạo điều kiện giúp đỡ cho từng học sinh trong khinói, nhng bên cạnh đó số học sinh đợc sửa vẫn còn ít, chỉ một số em

III-Kỹ năng nói trong giờ tập làm văn miệng.

*Vì học sinh cha có kỹ năng nói mà giáo viên vẫn còn đi sâu vào chuẩn bị chobài viết Mục đích của bài miệng là luyện nói cho học sinh Kỹ năng nói rất cần thiếtgiúp cho học sinh trong giao tiếp hàng ngày và giao tiếp trong giờ học Nó đợc hìnhthành, rèn luyện một cách từ từ, dần dần Nhng giáo viên vẫn cha tổ chức cho học sinhnói mà chủ yếu là chuẩn bị cho bài viết, vì vậy học sinh cha có kỹ năng nói là điều dễhiểu Nói giúp cho học sinh phát triển về ngôn ngữ cũng nh phát triển về t duy Ngờigiáo viên phải có trách nhiệm giúp học sinh diễn đạt đợc ý của mình đặc biệt trong giờtập làm văn miệng cần tập cho học sinh lối nói nghệ thuật

Ch ơng III : Các giải pháp.

I-Các việc giáo viên phải làm trong giờ tập làm văn miệng.

1-Việc làm trớc khi học sinh nói:

-Biết hớng dẫn học sinh xây dựng nội dung nói Khi ra đề càn nói rõ mục đích của

đề bài

Ví dụ: Em hãy tả con đờng quen thuộc từ nhà em đến trờng

Giáo viên có thể hỏi: - Vì sao em tả nó?

-Tả để làm gì?

(Cần nói rõ cho học sinh mục đích tả để thành lập cảm xúc cho học sinh)

Phân tích đề – xác định trọng tâm vấn đề cần quan sát và tiếp thu

Hớng dẫn học sinh quan sát bằng nhiều giác quan để tái hiện chân thực các sựvật Quan sát tỉ mỉ nhiều lợt để tìm đợc những nét riêng, nét tiêu biểu của sự vật, xácdịnh rõ vị trí, thời điểm và trình tự quan sát Xác định rõ trọng tâm bài yêu cầu đểvạch ra hớng quan sát cho học sinh sau đó ghi chép các vấn đề quan sát đợc, ghi vấn

đề quan sát và đánh giá nó (đẹp - xấu) Sắp xếp các ý đã quan sát đợc cho hợp lý, lôgích Việc này đợc làm kỹ trong tiết quan sát và tiết làm dàn bài Tiết nói cần rèn chohọc sinh tập nói theo các ý kiến đã sắp xếp Học sinh không thể nói đợc nếu không

chuẩn bị kỹ nội dung nói Vì vậy giúp học sinh xây dựng nội dung nói là điều kiện đầutiên để giờ tập làm văn miệng thành công.

Trớc khi hớng dẫn học sinh xây dựng nội dung cần phát huy tính độc lập của họcsinh Một nội dung nói nhng có nhiều cách quan sát, đánh giá khác nhau dẫn đếnnhiều cách nói, thái độ khác nhau mang dấu ấn của từng học sinh Không nên cho tấtcả các em cùng theo một quy trình cố gắng bởi vì làm nh vậy sẽ làm chết tính sáng tạocủa học sinh

-Biết tạo nhu cầu nói cho học sinh

Ta biết rằng giáo viên không chỉ là ngời cung cấp kiến thức làm văn, cung cấp

đề bài mà cái quan trọng tạo tạo nhu càu nói cho học sinh Trớc mỗi giờ học giáo viênphải tạo bầu không khí hào hứng, cách nêu vấn đề hấp dẫn để lôi cuốn học sinh vàohoạt động học tập

-Biết tạo hoàn cảnh nói tốt

Ngoài sự tránh các tác động bên ngoài nh tiếng ồn, không khí ô nhiễm giáoviên còn phải biết thiết lập một quy tắc tế nhị trong hội thoại, tôn trọng thể diện ngờinói Khi học sinh nói, giáo viên ngoài việc nghe còn phải chú ý tới hoạt động chungcủa cả lớp Chú ý cả những lời động viên, phải luôn hồn nhiên, vui vẻ, tuyệt đốikhông có những lời nói, những cử chỉ gay gắt với học sinh, kể cả những điều khôngvừa ý

2-Việc làm trong khi nói:

Nói khác với đọc ở chỗ: nói là có ngời nghe, nói luôn quan sát ngời nghe đểthuyết phục họ, diễn đạt đúng, đủ lời văn tự nhiên, chân thành, dễ gợi cảm xúc trựctiếp ở ngời khác Còn đọc là chỉ phát âm chuẩn lên thành tiếng đúng, chính xác nhữnggì đã viết , ít quan tâm đến ngời nghe hơn Văn của đọc là văn viết, văn của nói làphong cách khẩu ngữ, cha đòi hỏi sự chau chuốt Về ngôn từ mà có thể dùng nhiều từngữ thông dụng, có thể dùng nhiều từ nối để ghép các câu ngắn thành câu dài

Trong khi học sinh nói, giáo viên tổ chức cho cả lớp lắng nghe Hạn chế nhữngyếu tố “gây nhiễu tới quá trình nói của học sinh Đồng thời giáo viên chu sý nghehọc sinh nói, biết tiếp sức cho học sinh dúng lúc khi cần thiết Giáo viên phải giúp đỡkịp thời với học sinh nói lan man, các ý rời rạc, không thể hiện rõ mục đích, nội dungtrọng tâm nói thì giáo viên có thể khéo léo ngắt lời học sinh để điều chỉnh lại cách nóibằng cách đặt thêm câu hỏi

3-Việc làm sau khi nói:

Mở rộng thêm ý văn, bổ sung về cảm xúc cho học sinh Nếu học sinh cha sử dụngcác biện pháp nghệ thuật phải gợi mở cho các em để bổ sung về ý văn và rèn t duydạy ngôn ngữ cho học sinh

Ví dụ: tả cây hoa hồng một học sinh nêu” phía trên ngọn cây một bông hoa đỏthắm đang hé nở” Để mở rộng thêm ý văn giáo viên có thể hỏi”Đứng nhòm bông hoamới hé nở, hơng thơm dìu dịu lan ra gợi cho em cảm xúc gì?” (cảm giác thanh thản,khoáng đạt và tràn đầy tình yêu cuộc sống).

Bổ sung về cảm xúc:

Ví dụ: tả con lợn, một học sinh nêu: cứ chiều đi học về, em lại mang cám ra cholơn ăn” giáo viên có thể hỏi”Những lúc nhìn con lợn ăn cám em nghĩ gì?” (Nó mừnglắm, cúi ngay cái mõm vào máng ăn tộp tộp ).Bổ sung ý

-

Làm cho học sinh thấy là mình nói dã đạt yêu cầu hay cha qua việc nhận xét củabạn về hai góc độ: kỹ năng nói và nội dung nói

-Kích thích, động viên bằng cách đánh giá cho điểm

-Nhận xét, rút kinh nghiệm của giáo viên cho lần nói sau và cho những học sinhkhác

II-Tiến trình một giờ tập làm văn miệng:

Sau khi nghiên cứu lý luận và thực tiễn tôi thấy để rèn kỹ năng nói cho hócinhtrong giờ tập làm văn miệng một cách có hiệu quả nhất xin đề ra một quy trình lên lớpcủa một giờ tập làm văn miệng lớp 4 nh sau:

1-Kiểm tra bài cũ:

-Kiểm tra kiến thức lý thuyết chung của kiểu văn đang học

-Kiểm tra việc chuẩn bị bài của học sinh

2-Tiến trình lên lớp:

-Bớc 1: Giới thiệu bài – ghi đề bài và đọc đề bài

-Bớc 2: Phân tích đề –hớng dẫn học sinh xác định yêu cầu cảu đề bài nh: thểloại, nội dung, trọng tâm, có thể củng cố thêm lý thuyết làm bài theo thể loại (nếucần)

-Bớc 3: Lập dàn bài Hoàn thiện dàn bài đã chuẩn bị trớc của học sinh

-Bớc 4: Hớng dẫn học sinh tập nói đây là nhiệm vụ chính của tiết học, tuỳ theogiai đoạn tập nói (mới làm quen với văn miệng hay đã quen thuộc, tuỳ vào trình độ họcsinh mà giáo viên có thể yêu cầu có thể từng ý, từng phần, từng đoạn, cả bài, nói đầy

đủ hay tnói tốt

-Bớc 5: Nhận xét, rút kinh nghiệm chuẩn bị cho bài viết nếu cần

Quy trình này đã đợc đa ra thảo luận trớc tập thể, giáo viên và các giáo sinh thựctập Chúng tôi đã thiết kế mọt giáo án cụ thể nh sau và dạy thực nghiệm Mặc dù bàinày tuần 27 mới học nhng tôi xin phép đợc thực nghiệm trớc trên lớp