Chính vì vậy, một thực tế hiện nay là học sinh thường không hứng thú với phần học kĩ năng Viết, thậm chí là thờ ơ hoặc xem nó à một gánh nặng mà giáo viên buộc các em phải chấp nhận Bên
Trang 1Hoàng Thị Tuyết – THPT Nguyễn Trung Thiên
Đề tài : “ Hướng mới giảng dạy một số tiết luyện kĩ năng Viết trong Sách Giáo Khoa Tiếng Anh 10 và Tiếng Anh 12 ( Chương trình Chuẩn )”
I ĐẶT VẤN ĐỀ
Tiếng Anh là một bộ phận không thể thiếu của học vấn phổ thông Nó cung cấp cho học sinh một công cụ giao tiếp mới để tiếp thu những tri thức khoa học - kỹ thuật tiên tiến, đồng thời giúp học sinh hòa nhập vào xu thế phát triển chung của thế giới Kể từ khi bộ Sách Giáo Khoa Tiếng Anh mới đưa vào sử dụng, hiệu quả của các giờ dạy và sự hưởng ứng của học sinh với bộ môn này có những chuyển biến tích cực Bên cạnh đó nghành giáo dục chủ trương áp dụng phương pháp giảng dạy mới “ lấy học sinh làm trung tâm , phát huy tính tích cực , chủ động sáng tạo của học sinh trong học tập” đã đưa lại một luồng khí mới cho bộ môn Tiếng Anh
Tuy nhiên, do trường đóng ở địa bàn có điều kiện kinh tế xã hội và cơ sở vật chất
còn thiếu thốn, chúng tôi gặp khá nhiều bất lợi trong công tác giảng dạy Quan trọng nhất là đa số các em chưa biết được vai trò của môn học nên việc giảng dạy lại càng khó khăn hơn Đặc biệt đối với học sinh lớp 10, dù đã được học bốn năm Tiếng Anh ở bậc Trung Học Cơ Sở nhưng các kĩ năng nói chung vẫn còn rất hạn
chế
Qua nghiên cứu, tôi thấy trong chương trình lớp 6 và lớp 7 môn Tiếng Anh ở bậc Trung Học Cơ Sở, các kỹ năng giao tiếp như Nghe, Nói, Đọc, Viết được dạy theo hình thức lồng ghép trong từng tiết học Ở lớp 8 và lớp 9 các kỹ năng nói trên bắt đầu được dạy riêng biệt trong mỗi tiết Tiếp nối lên Trung Học Phổ Thông, lượng kiến thức trong mỗi đơn vị bài học, mỗi tiết học ngày càng nhiều hơn và yêu cầu đưa ra ngày một cao hơn Nói cách khác, chương trình Trung Học Phổ Thông đòi hỏi học sinh có một lượng kiến thức nhất định mới có thể đáp ứng việc tiếp cận
và phần nào hoàn thành được các nhiệm vụ mà chương trình Sách Giáo Khoa đưa
ra
Trang 2Giống như các kĩ năng khác ,Viết là một kĩ năng được nhấn mạnh trong từng đơn vị bài học Nó là một kĩ năng khó đạt được nhất, không những đối với học sinh
mà còn cả với những người cầm phấn Chính vì vậy, một thực tế hiện nay là học sinh thường không hứng thú với phần học kĩ năng Viết, thậm chí là thờ ơ hoặc xem
nó à một gánh nặng mà giáo viên buộc các em phải chấp nhận Bên cạnh đó, trong một số tiết học Sách Giáo Khoa thiết kế nhiệm vụ chưa phù hợp với năng lực ngôn ngữ của học sinh, kết hợp với sự lúng túng của giáo viên khi khai thác bài nhiều khi
biến tiết dạy Viết thành một tiết dạy miễn cưỡng, nặng nề
Nhằm góp phần cải thiện hiệu quả của tiết dạy Viết, giúp học sinh tiếp cận bài
một cách chủ động hơn, trong quá trình giảng dạy tôi đã thiết kế lại và thay đổi một số phần, bài trong chương trình Sách Giáo Khoa để giúp học sinh khắc phục
khó khăn mà các em gặp phải Chính vì vậy tôi chọn đề tài “ Hướng mới giảng dạy một số tiết luyện kĩ năng viết trong Sách Giáo Khoa Tiếng Anh 10 và Tiếng Anh 12 ( Chương trình chuẩn )” Cụ thể đó là hướng mới trong giảng dạy
kĩ năng Viết của Unit 12 - Tiếng Anh 10 ( viết tiểu sử), Unit 3- Tiếng Anh 12
( viết đoạn văn )
II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1 Cơ sở lí luận
1.1 Vai trò của kĩ năng Viết
Viết là một trong những phương thức giao tiếp quan trọng Với một kĩ năng Viết tốt ta có thể dùng từ ngữ để truyền đạt thông tin một cách rõ ràng, thậm chí đôi lúc còn hiệu quả hơn cả giao tiếp trực tiếp
1.2 Nguyên nhân kĩ năng Viết khó
Kĩ năng Viết được người họcTiếng Anh xem là một kĩ năng khó Tại sao vậy?
Một bài viết tốt à tổng hòa của rất nhiều yếu tố cấu thành Thứ nhất, bện cạnh
biết bố cục của các loại bài viết người học buộc phải có ngữ pháp tốt Các em phải tích lũy lượng ngữ pháp lớn khá khác biệt so với tiếng Việt Bên cạnh những chuyên đề ngữ pháp lớn như các thì , câu điều kiện , mệnh đề quan hệ v.v… thì những cấu trúc ngữ pháp nhỏ lẻ khác như câu nhấn mạnh, cụm từ và mệnh đề chỉ nguyên nhân, mục đích v.v… luôn là một vấn đề đau đầu đối với học sinh Nếu các
Trang 3em không nắm được lượng ngữ pháp khổng lồ đó thì bài viết rõ ràng sẽ không như mong muốn vì khác với lỗi trong kĩ năng Nói , phần ngữ pháp không đúng được thể hiện rõ ràng trên bài viết và luôn bị chú ý
Thứ hai, học sinh thường ít khi dành thời gian cho kĩ năng Viết Một số em thậm chí bỏ qua kĩ năng này Theo tôi khảo sát , phần lớn các em chỉ tập trung học các kĩ năng khác , dặc biệt là luyện phần ngữ pháp Như vậy , theo thực tế nêu trên , nếu không có gì thay đổi được quan điểm và phương pháp học của học sinh thì Viết sẽ là kĩ năng mà người học khó đạt được nhất
Thứ ba, người học thường có thói quen dịch những gì mình muốn viết từ
tiếng Việt sang tiếng Anh từng từ một Đây cũng chính là nhân tố khiến tốc độ viết chậm lại và khiến các em cảm thấy chán nản do không đạt được mong muốn ấy Giáo viên sẽ là người thường xuyên trực tiếp giúp đỡ học sinh sửa lỗi Tuy nhiên bốn lăm phutskhos có thể đủ thời gian để sửa hết lỗi cho học sinh, cứ như vậy lỗi
đó sẻ tiếp tục ặp lại ở các bài viết sau
Tóm lại, Viết là kĩ năng khó vì nó đòi hỏi học sinh phải đầu tư thời gian học vốn từ ngữ, ngữ pháp và cần phải trau đồi luyện tập thường xuyên Nếu các em dành cho Viết một quỹ thời gian hợp lí với sự hướng dẫn kịp thời từ phía giáo viên thì chắc chắn rằng sớm muộn các em cũng thuần thục kĩ năng này
1.3 Các dạng viết thường gặp trong sách giáo khoa Tiếng Anh 10,11, 12
Trong Tiếng Anh có nhiều dạng Viết khác nhau, nhưng trong chương trình Sách Giáo Khoa Tiếng Anh 10,11,12 chúng ta gặp một số dạng là viết đoạn văn, viết bài luận, viết miêu tả biểu đồ, biểu bảng,viết tiểu sử, viết truyện ngắn, miêu tả người, viết lời hướng dẫn, viết hướng dẫn đường, viết thư, miêu tả một bộ phim hoặc sách, địa điểm, viết báo cáo…
1.3.1 Đoạn văn là gì ?
Đoạn văn là một loạt câu nhằm phát triển, ủng hộ chứng minh một ý nào đó
Và ý này thường là câu chủ đề của đoạn Các câu còn lại phát triển, giải thích, minh họa cho câu chủ đề Câu kết đứng dưới đoạn văn là câu tóm tắt lại ý chính của đoạn
văn đó bằng cách khác
1.3.2 Tiểu sử và viết tiểu sử như thế nào?
Trang 4Tiểu sử của một người ( thường là người nổi tiếng) cũng là dạng viết quan trọng và dạng viết này yêu cầu người viết sắp xếp ý tưởng theo thứ tự thời gian .Tiểu sử một người thường có ngày sinh và các dữ kiện bao gồm việc học tập, rèn luyện, nghề nghiệp và những thành tựu đạt được trong cuộc đời Tiểu sử của người
đã mất có đề cập đến ngày mất
2 Thực trạng của vấn đề:
2.1 Về Sách Giáo Khoa:
Sách Giáo Khoa Tiếng Anh 10 hiện hành gồm 16 đơn vị bài học và 6 bài ôn tập Năm học 2011- 2012, còn lại 15 đơn vị bài học và 6 bài ôn tập theo công văn giảm tải mới của Bộ Giáo Dục và Đào Tạo Tương tự, Sách Giáo Khoa Tiếng Anh
12 gồm 16 đơn vị bài học và 6 bài ôn tập ,sau giảm tải còn lại 14 đơn vị bài học và
6 bài ôn tập Các bài được xây dựng theo các chủ điểm đa dạng và khá gần gũi với cuộc sống như chủ đề cuộc sống nông thôn ( Unit 1, 8 ) , trường lớp ( Unit 2 , 4),
âm nhạc (Unit 12) … (Tiếng Anh 10 ) ; chủ đề gia đình (Unit 1), văn hóa ( Unit 2),
xã hội ( Unit 3), giáo dục ( Unit 4 , 5) ( Tiếng Anh 12 ) Tuy nhiên, như đã đề cập ở trên, các bài luyện kĩ năng viết còn tương đối khó một phần do học sinh, phần
do cách dạy của giáo viên phần khác do nội dung và thiết kế hoạt động của Sách
Giáo Khoa
Trong phạm vi đề tài, tôi chỉ giới hạn trong hai tiết dạy kĩ năng viết Một tiết
ở sách Tiếng Anh 10, bài còn lại nằm trong chương trình Sách Giáo Khoa 12 Tôi xin đề cập đến yêu cầu Sách Giáo Khoa ở hai tiết dạy như sau
Tiết thứ nhất trong Sách Giáo Khoa 10, có hai nhiệm vụ đưa ra Nhiệm vụ một là dùng từ cho sẵn dựng câu về một nhân vật nổi tiếng ở nước ngoài ở cuối thế
kỉ XIX đầu thế kỉ XX Nhiệm vụ hai là cho thông tin về một người nổi tiếng trong nước và yêu cầu viết tiểu sử
Ở tiết thứ hai ( SGK 12), yêu cầu của tiết dạy sử dụng từ /cụm từ để dựng thành câu liên quan đến cách nói lời tạm biệt Sau đó là sắp xếp câu thành đoạn văn
nói về lời xin lỗi ( Bản in đề tài có kèm theo bản photo nội dung SGK )
Nghiên cứu tiết thứ nhất ( SGK10) tôi thấy , về mặt xã hội các em không mấy hứng thú với một nhân vật mà các em không biết hoặc nghe đến, loại nhạc mà tác
Trang 5giả này sáng tác cũng hết sức mơ hồ với các em Về mặt kiến thức, đa số các em còn non về lượng từ ngữ, ngữ pháp, không đủ để đáp ứng viết bài Nếu giáo viên áp đặt, các em sẻ xoay xở bằng cách dùng sách học tốt để đối phó
Ở tiết thứ hai ( SGK 12) ta thấy task 1 có 5 câu yêu cầu các em hoàn thành Mỗi câu có số lượng từ khá nhiều (ví dụ câu1:17 từ; câu 2: 14 từ;câu 4: 19 từ ;câu 5 : 23 từ) Cấu trúc câu đưa ra đa dạng, có câu đơn, câu ghép, câu ghép chứa thêm mệnh
đề quan hệ rút gọn …Kèm theo đó là một lượng từ mới đáng kể gồm cả cụm từ , liên từ …Ở task 2 và task 3 các em phải làm nhiệm vụ sắp xếp lại câu thành đoạn văn Những câu đưa ra trong bài tập khá rắc rối, thiếu hấp dẫn xoay quanh chủ đề lời xin lỗi (Ví dụ: Đề cập đến việc khi nào thì xin lỗi, khi xin lỗi thì người ta thừa nhận điều gì v.v…) Như đã đề cập ở trên, để hoàn thành được nhiệm vụ này, yêu cầu học sinh phải có kiến thức nền tối thiểu về cấu trúc, từ ngữ , hiểu biết …Trong thực tế ở trường đại đa số các em hoặc là còn yếu hoặc là nhớ mang máng các ngữ liệu cần thiết thì nếu giáo viên không tím cách hỗ trợ, thiết kế lại bài dạy thì chắc chắn không thể hoàn thành bài dạy
2.2 Về giáo viên:
Thông thường, một số giáo viên hoặc do áp lực công việc hoặc chưa say mê chuyên môn, thậm chí là do kiến thức còn non khiến nên họ chủ yếu áp dụng sách giáo khoa một cách triệt để, thụ động, ít sáng tạo Cụ thể là thường yêu cầu học sinh nghiên cứu bài và viết bài trong sách giáo khoa một cách tuần tự, chưa quan tâm đúng mức về tính phù hợp, về năng lực học sinh và các yêu cầu đưa ra dẫn đến học sinh nản lòng vì không đủ khả năng giải quyết bài tập Đôi lúc còn có hiện tượng giáo viên áp đặt đáp án trong khi học sinh thực sự chưa hiểu rõ vấn đề
2.3 Về học sinh:
Với đầu vào thấp , đa số học sinh ở trường tôi rất yếu về kiến thức các môn học nói chung và kiến thức nền môn Tiếng Anh nói riêng Trong một lớp trung bình 45 em thì chỉ có năm đến bảy em có thể tiếp thu bài học Các em còn lại thường tỏ ra chán nản với tiết học Viết Nếu có thì thay vì tự viết , các em thường
có thói quen đối phó là chính Tuy nhiên, với kinh nghiệm bản thân tôi thấy rằng ,
Trang 6với một số bài khó trong Sách Giáo Khoa, nếu có sự hỗ trợ từ giáo viên thì học sinh
vẫn có khả năng thực hiện nhiêm vụ Viết khá hiệu quả
3 Đối tượng nghiên cứu:
- Học sinh lớp 10, lớp 12
- Một số bài viết trong Sách Giáo Khoa Tiếng Anh lớp 10, 12 ( Chương trình chuẩn )
4 Phương pháp nghiên cứu:
- Nghiên cứu tài liệu: Đọc kĩ các bài viết trong Sách Tiếng Anh lớp 10,12 ( Chương trình chuẩn )
- Tổng kết qua kinh nghiệm giảng dạy, tham khảo ý kiến của các giáo viên trong tổ chuyên môn
- Thăm dò ý kiến học sinh sau khi học tiết Viết
5 Hướng mới khai thác bài và ưu điểm
Như đã nói ở trên, tôi chỉ giới hạn đề tài trong hai tiết dạy kĩ năng Viết Tất nhiên trong quá trình giảng dạy, còn có nhiều bài làm tôi trăn trở, nhưng đây là hai tiết dạy mà theo quan sát của tôi, thì hiệu quả bài dạy thể hiện rõ ràng khi khai thác bài theo tiến trình này
Tiết thứ nhất (Unit 12 : Music ; Tiếng Anh 10 - Chương trình chuẩn )
Cụ thể các việc đã làm như sau : thay vì dùng từ gợi ý cho sẵn viết thành câu
để miêu tả một nhạc sĩ nước ngoài mà các em không biết, tôi dùng kĩ năng khai thác bài bằng cách cung cấp bài đọc định hướng Đó là một bài tiểu sử của một
nhạc sĩ nổi tiếng mà hầu như các em đều biết qua bài hát “ Nối vòng tay lớn ” và
trình chiếu kèm theo một số câu hỏi Trước khi khai thác bài mẫu, tôi yêu cầu các
em dự đoán về các dữ liệu thông tin và các thì thường dùng để viết một tiểu sử
Khi khai thác bài đọc định hướng, tôi yêu cầu học sinh trả lời dưới dạng câu đầy đủ nhất, sau đó tôi viết các câu trả lời của học sinh lên bảng
Tiếp theo là hoàn chỉnh giàn ý viết tiểu sử bằng các gợi ý
Trước khi cho học sinh tiến hành viết bài, tôi hỏi nhanh học sinh những câu
tương tự về nhân vật mà các em chuẩn bị viết ( Thông tin được cung cấp trong SGK)
Trang 7Việc cho một bài đọc định hướng về nhạc sĩ nổi tiếng ở Việt Nam giải quyết hai vấn đề: Thứ nhất, về mặt nhận thức xã hội, các em có cơ hội biết thêm thông tin
về nhạc sĩ nổi tiếng Trịnh Công Sơn ( Bài hát “ Nối Vòng Tay Lớn” của ông thường được các Chương trình của Đoàn sử dụng ) Việc này vừa liên hệ thực tế vừa tạo cho các em động lực để học bài
Thứ hai, thông qua bài đọc các em có thể nhận được sự hỗ trợ tối đa về cấu trúc của một tiểu sử cũng như các cụm từ ngữ mà các em quên Điều này, giúp các
em có thể hoàn thành nhiệm vụ viết bài tiếp theo
Tiết thứ hai ( Unit 3 : Ways of socializing ; Tiếng Anh 12- Chương trình chuẩn )
Thay vì dùng từ dựng câu để tạo thành đoạn văn, sau khi dẫn vào bài tôi hỏi học sinh một số câu hỏi định hướng về những lỗi mà các em thường mắc phải ở trường; thời điểm các em đã mắc lỗi; các tính từ miêu tả cảm xúc khi mắc lỗi; về cách xử sự của em và ý kiến của người mà em xin lỗi … và tôi cố gắng khai thác được càng nhiều câu trả lời càng tốt, vì đây là phần ngữ liệu mà các em sẽ dùng vào bài viết Các câu trả lời của các em được sắp xếp khoa học theo từng cột và chép lên bảng
Sau đó yêu cầu học sinh viết đoạn văn với nội dung về một lần mắc lỗi ởtrường mà các em ấn tượng nhất Do các câu hỏi tôi đã cố tình sắp xếp theo tuần
tự của đoạn văn cùng với các câu trả lời được chép lên bảng theo dự tính từ trước, nên các em có thể dễ dàng viết bài đạt hiệu quả Tuy nội dung và hình thức bài có thay đổi so với Sách Giáo Khoa nhưng nội dung và mục tiêu bài dạy vẫn được đảm bảo ( nội dung về giao tiếp xã hội , mục tiêu là viết đoạn văn liên quan đến lời xin lỗi )
Việc thay đổi căn bản các hoạt động của tiết dạy như trên đã tạo điều kiện cho các em tiếp cận bài học một cách tự nhiên, tạo nguồn cảm hứng và động lực học, phát huy tính tích cực, chủ động, tự giác của các em Quan trọng nhất là đưa lại hiệu quả cho giờ dạy, tạo niềm vui, hứng thú trong học tập, tránh sự nặng nề, nhàm chán, quá tải trong dạy và học
6 Các giai đoạn dạy một tiết kĩ năng Viết Tiếng Anh:
Trang 8Trong một tiết dạy có các giai đoạn sau:
- Pre- writing
- While- writing
- Post- writing
6.1 Phần pre- writing:
Ở giai đoạn này giáo viên phải giới thiệu cho học sinh chủ đề tiết học và tạo cho học sinh một động lực để học Do kĩ năng viết là một kĩ năng sản sinh nên nó đòi hỏi dữ liệu nguồn khá đầy đủ Càng đầy đủ thì cng thuận lợi cho học sinh viết
Vì thế, việc chuẩn bị cho các em một số từ mới nhất định và những cấu trúc là cần
thiết Cụ thể như sau:
a Dạy từ vựng
Giáo viên sử dụng nhiều kĩ thuật dạy để khai thác từ mới hiệu quả
b Cung cấp ngữ liệu khác
Trước khi cho học sinh viết, tôi giúp học sinh chuẩn bị ý tưởng của bài viết
và hướng dẫn học sinh sử dụng thì, cấu trúc câu Giáo viên có thể tiến hành một trong những kỹ thuật tìm ý sau:
o Using reading for pre- writing
o Using listening for pre- writing
o Using a drill for pre- writing
o Using a speaking activity for pre- writing
o Using a questionaire for pre- writing
Qua thực tế giảng dạy và dự giờ đồng nghiệp, tôi thấy rằng hoạt động đọc bài
để lấy thông tin phù hợp với học sinh trường tôi
6.2 Phần while- writing
Để học sinh có thể viết đúng ,giáo viên phải có hướng dẫn rõ ràng, ngắn gọn,
cụ thể và dễ hiểu Một số kỹ thuật cho phần viết bắt buộc:
- Questions and answers: Giáo viên cung cấp cho học sinh một chuổi các câu hỏi Học sinh trả lời ở dạng đầy đủ Các câu hỏi có thể không theo thứ tự để học sịnh tự sắp xếp cấu trúc của đoạn văn và tạo cho bài viết mạch lạc hơn
Trang 9- Transformation writing: Giáo viên cho học sinh xem bài văn ngắn từ handout và yêu cầu học sinh viết lại dưới hình thức đó trong cách khác như: chuyển đổi vế, ngữ pháp đổi sự kiện và chuyển đổi ngữ nghĩa…
- Write it up: Học sinh sử dụng thông tin từ hoạt động đọc, nghe, nói trong giai đoạn của phần chuẩn bị viết và tập viết lại trong vốn từ của các em dưới hình thức cá nhân, cặp hoặc nhóm
- Recall: Kỹ thuật này áp dụng trong phần cuối của bài học Sau khi nghe hoặc đọc một câu truyện, học sinh được yêu cầu viết lại bằng vốn từ riêng
While- reading là giai đoạn trọng tâm của bài, nên lượng thời gian phân bố nhiều hơn các bước khác.Người giáo viên trong bước này là người điều khiển, người ủng hộ và là người giúp đỡ các em
6.3 Phần post- writing
Đây là giai đoạn học sinh đã hoàn tất xong bài viết của mình, giáo viên cùng
học sinh tiến hành công việc sau cùng Có thể dùng các kỹ thuật như:
- Exhibition
- Correction
- Sharing and comparing
Sau cùng nhận xét ưu điểm, khuyết điểm để học sinh khắc phục trong những bài viết sau và cho học sinh về nhà viết lại bài viết của mình
Trang 10III CỤ THỂ CÁC TIẾT DẠY:
1 Giáo án 1 (Thuộc Unit 12 : Music ;Tiếng Anh 10-Chương trình Chuẩn)
2 Giáo án 2 ( Thuộc Unit 3 : Ways of socializing ; Tiếng Anh 12 - Chương trình Chuẩn)
UNIT 12: MUSIC
LESSON 4: WRITING
A- Objectives: By the end of the lesson, students will be able to write a life-story
of a person
- Lexical items : Some new words related to writing a life-story
- Teaching aids : Textbook , posters , projector
B Procedures
* Warm-up: Game Pelmanism
- Prepare six cards named 1, 2, 3, 4, 5, 6 and other six cards named A, B, C, D, E, F
on the screen into two rows The cards are thoroughly mixed and spread face down
on the screen Six names of six famous musicians and their six famous songs are
on the cards,
- Divide the students into two teams A, B
- Students from each team take turn to play At team A’s turn they turn face up two cards of their choice from the layout If they match, the students in team A get
10 marks If they do not match, these students get zero mark and turn them face down, without changing their position in the layout, and it is the students in
team B ‘s turn
- Play continues until all the cards from the layout have been taken as matched pairs
1 Trịnh Công Sơn 2 Phạm Tuyên 3 Mỹ Tâm
4 Trần Hoàn 5 Trần Văn Chung 6 Văn Cao
A Nhật kí của mẹ B Cây đàn sinh viên C Chú voi con ở Bản Đôn