Quy trình đánh giá rủi ro kiểm toán trong hoạt động Kiểm toán

Với mục tiêu hàng đầu là phát hiện và kịp thời chỉnh sửa những sai sót và gianlận nảy sinh trên các Báo cáo tài chính hay cụ thể hơn là trong những hoạt động tàichính của doanh nghiệp, n

MỤC LỤC

Khách hàng ABC là một doanh nghiệp chuyên sản xuất cửa sổ, cửa ra vào bằng

nhựa và sản xuất kính an toàn 27

Khách hàng có đầy đủ các Báo cáo Tài chính trong ít nhất 3 năm gần đây và trong các Báo cáo đó Công ty đều được đánh giá là có tình hình tài chính tốt 27

Khách hàng ABC đang có dự định đăng ký niêm yết và kinh doanh cổ phiếu 27

Khách hàng đang áp dụng Hệ thống Chuẩn mực Kế toán Việt Nam (VAS) 27

Khách hàng ABC được đánh giá là không có các vấn đề Kế toán và Kiểm toán cần chú ý 27

1 Tên lớp nghiệp vụ/quy trình: 35

2 Bộ phận thực hiện lớp nghiệp vụ: 35

1 Những nhân viên đã từng làm cho Ernst & Young đã chuyển sang ngân hàng XYZ làm trong vòng năm 5năm lại đây có giữ những vị trí quan trọng về quản lý, kế toán và lập báo cáo tài chính không? (như: Thành viên ban quản trị, Chủ tịch, Giám đốc điều hành, Giám đốc tài chính, Kế toán trưởng, Nhân viên ban Kiểm soát, ban Tài chính, thành viên của bộ phận Kiểm toán nội bộ, người Cố vấn…)? 42

1 Ban quản trị có phong cách sống và làm việc không tốt

1 Có những thay đổi đáng kể nào về người ký thư giới thiệu của ngân hàng hay không?

2 Chứng khoán của ngân hàng có được mua bán công khai không? Hay nói cách khác, ngân hàng có giải trình công khai các chứng khoán ngân hàng nắm giữ hay không? (như chứng khoán của các đơn vị chính quyền, các tổ chức tài chính, các công ty bảo hiểm, các tổ chức công cộng và các tổ chức từ thiện)

3 Những nhân viên đã từng làm cho Ernst & Young đã chuyển sang ngân hàng XYZ làm trong vòng năm 5năm lại đây có giữ những vị trí quan trọng về quản lý, kế toán và lập báo cáo tài chính không? (như: Thành viên ban quản trị, Chủ tịch, Giám đốc điều hành, Giám đốc tài chính, Kế toán trưởng, Nhân viên ban Kiểm soát, ban Tài chính, thành viên của bộ phận Kiểm toán nội bộ, người Cố vấn…)?

4 Có những thay đổi đáng kể nào từ lần gần nhất thực hiện đánh giá tiếp tục chấp nhận khách hàng về hoạt động kinh doanh (như: khách hàng, sản phẩm, vận chuyển hàng hóa, đơn đặt hàng…), về môi trường kinh tế và ngành nghề, lĩnh vực hoạt động, những yêu cầu luật pháp và các nguyên tắc trong những hoạt động của Ngân hàng?

5 Những yếu tố rủi ro sau đây có được đề cập không?

Mục tiêu và chiến lược 108

1 Công ty có đầy đủ các Báo cáo Tài chính của những năm gần đây không? 124

3 Từ những phân tích tài chính của công ty trong 3 năm gần đây, tình hình tài chính của công ty được đánh giá: 124

4 Những miêu tả vắn tắt về hoạt động của công ty (như: Ngành nghề, sản phẩm hay dịch vụ, khách hàng và nhà cung cấp chính: 124

Khách hàng sản xuất cửa sổ, cửa ra vào bằng nhựa và sản xuất kính an toàn 124

5 Công ty có được một nhà đầu tư nào đầu tư vốn vào hoạt động sản xuất kinh

doanh hay không? 124

Có Không 124

6 Công ty có hoạt động vì mục đích công cộng (như: công ty thuộc chính phủ, các tổ chức tài chính, bảo hiểm, bệnh viên, các tổ chức từ thiện, công ty đa quốc gia…) không? 124

Có Không 124

7 Công ty có ý định sẽ đăng ký niêm yết và kinh doanh cổ phiếu không? 124

124

Có Không 124

8 Hãy chỉ ra hệ thống chuẩn mực Kế toán mà công ty đang áp dụng: 124

VAS IFRS 124

Khác: 124

9 Hãy chỉ ra hệ thống chuẩn mực Kiểm toán áp dụng 125

125

VSA ISA 125

Khác: 125

10 Có những vấn đề nào về Kế toán và Kiểm toán cần chú ý? 125

125

Có Không 125

11 Công ty có yêu cầu Ernst & Young kiểm toán lại những báo cáo tài chính những năm trước không do Ernst & Young kiểm toán? 125

125

Có Không 125

BẢNG TÌM HIỂU VỀ CÔNG TY ABC

Những miêu tả sơ lược về Công ty ABC

Tìm hiểu sự ảnh hưởng từ những kỳ vọng của những người quản lý tới hoạt động quản lý của họ

Tìm hiểu cách thức những người quản lý của công ty có thể kiểm soát và đánh giá hoạt động tài chính của công ty

LỜI MỞ ĐẦU

Hàng năm, tất cả các doanh nghiệp hoạt động trong mọi lĩnh vực, ngành nghềđều tiến hành lập báo cáo tài chính, thông qua đó các nhà quản lý có thể có được cáinhìn tổng quan về kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp trong 1 năm.Cùng với thời gian và sự phát triển của nền kinh tế, những đối tượng cần sử dụngcác báo cáo tài chính của doanh nghiệp không chỉ đơn thuần là các nhà quản lý mà

đã mở rộng ra thành các cơ quan chức năng ,những nhà đầu tư và cả những nhàhoạch định chiến lược…Mỗi đối tượng sử dụng báo cáo tài chính có những mụctiêu khác nhau nhưng họ đều có một điểm chung là sử dụng các báo cáo tài chínhcủa doanh nghiệp như là một cơ sở đáng tin cậy để đưa ra các quyết định cho mình,

do đó các số liệu được trình bày trên báo cáo tài chính phải đảm bảo được tínhchính xác và đầy đủ Để đạt được những yêu cầu này thì các báo cáo tài chính cầnphải được soát xét về tính trung thực, hợp lý bởi những người có kinh nghiệmchuyên môn và hoàn toàn độc lập, đó chính là những kiểm toán viên Mục đíchchung nhất của việc tiến hành kiểm toán các Báo cáo tài chính là nhằm thỏa mãnmột số mục tiêu sau:

•Đảm bảo rằng các số liệu được trình bày trên các Báo cáo tài chính là chínhxác, hợp lý, tuân thủ theo các Chuẩn mực Kế toán Việt Nam và các Chuẩn mực Kếtoán Quốc tế

•Phát hiện và sửa chữa, điều chỉnh kịp thời những sai sót, gian lận phát sinhtrong hoạt động tài chính của doanh nghiệp

•Cung cấp cho các nhà đầu tư, các cơ quan chức năng những thông tin xácđáng về tình hình tài chính cũng như hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp, đặcbiệt là những doanh nghiệp đã và đang chuẩn bị được cổ phần hóa và được niêm yếttrên thị trường chứng khoán

Tuy nhiên do yêu cầu thực tế của việc huy động vốn và một số quyết định củaNhà nước đối với các doanh nghiệp hoạt động trong một số ngành nghề đặc biệtnhư ngành ngân hàng, chứng khoán…mà một số doanh nghiệp đã phát hành cả báocáo tài chính giữa niên độ kế toán bên cạnh các Báo cáo tài chính cuối niên độ

thông thường, bởi vậy nhu cầu kiểm toán các Báo cáo tài chính của các doanhnghiệp ngày càng tăng Hơn thế nữa hiện nay bên cạnh việc các công ty nước ngoàiđầu tư vào Việt Nam thì các doanh nghiệp của Việt Nam cũng đang bắt đầu nhữngbước đi đầu tiên ra thị trường thế giới, do đó các Báo cáo tài chính của những công

ty này cần phải được trình bày chuẩn và chính xác theo những Chuẩn mực Kế toánQuốc tế, tức là chất lượng của các kiểm toán đòi hỏi phải được nâng cao hơn chophù hợp với những chuẩn quốc tế

Với mục tiêu hàng đầu là phát hiện và kịp thời chỉnh sửa những sai sót và gianlận nảy sinh trên các Báo cáo tài chính hay cụ thể hơn là trong những hoạt động tàichính của doanh nghiệp, nhằm nâng cao chất lượng cũng như mức độ tin cậy củacác Báo cáo tài chính, các kiểm toán viên cần phải nắm bắt, đánh giá và quản lýđược những rủi ro kiểm toán tồn tại trong mỗi cuộc kiểm toán bởi bản chất củakiểm toán là việc quản lý rủi ro Việc đánh giá và quản lý rủi ro là một phần rấtquan trọng mang tính sống còn cho mỗi cuộc kiểm toán được thể hiện trong mỗigiai đoạn kiểm toán:

• Trong giai đoạn lập kế hoạch kiểm toán: Quá trình đánh giá rủi ro kiểm

toán chủ yếu được thực hiện tập trung ở giai đoạn này nhằm giúp cho các các kiểmtoán viên có thể xác định được phạm vi, quy mô cuộc kiểm toán, cũng như có thểxác định được các thủ tục kiểm toán cần thực hiện cho mỗi phần hành

• Trong giai đoạn thực hiện kiểm toán: Việc đánh giá được các rủi ro kiểm

toán sẽ giúp cho các kiểm toán viên có thể tiết kiệm thời gian vì đã họ đã xác địnhđược những khoản mục, phần hành có mức độ rủi ro cao để tập trung thực hiện cácthủ tục kiểm toán được cho là cần thiết, tránh tình trạng thực hiện các thủ tục kiểmtoán không cần thiết đối với những khoản mục có độ rủi ro thấp gây lãng phí thờigian cũng như chi phí thực hiện

• Trong giai đoạn kết thúc kiểm toán: Việc đánh giá rủi ro kiểm toán sẽ một

lần nữa giúp cho các kiểm toán viên có thể đưa ra những kết luận kiểm toán phùhợp, những ý kiến hỗ trợ tư vấn trong Thư Quản lý cung cấp cho khách hàng sau

chính trung thực và hợp lý, vừa đảm bảo mức rủi ro có thể chấp nhận được chocông ty kiểm toán.

Công ty TNHH Ernst & Young Việt Nam là một thành viên của hãng kiểmtoán nổi tiếng toàn cầu Ernst & Young, do đó toàn bộ quy trình kiểm toán nói chung

và quy trình đánh giá rủi ro kiểm toán nói riêng áp dụng tại công ty đều lấy từphương pháp chuẩn được Ernst & Young toàn cấu thiết kế và thực hiện chung trêntoàn cầu Trải qua một thời gian dài áp dụng, Ernst & Young đã có những điềuchỉnh phù hợp hơn với những các khách hàng, đồng thời ở từng nước mà cụ thể là ởViệt Nam các chuyên gia tại đây với những kinh nghiệm làm việc của mình đã luônthường xuyên cập nhật những thay đổi, những cải tiến cho phương pháp đánh giánhằm thích nghi với môi trường kinh tế và khách hàng tại Việt Nam Hiện nay,Ernst & Young Việt Nam đang áp dụng một quy trình đánh giá rủi ro kiểm toánxuyên suốt, cụ thể trong từng giai đoạn của cuộc kiểm toán và thường chỉ có cáckiểm toán viên cấp cao giàu kinh nghiệm làm việc cũng như kinh nghiệm chuyênmôn đảm nhận, chính vì vậy mà kết quả đạt được có chất lượng khá cao

Nhận biết được tầm quan trọng của việc đánh giá rủi ro kiểm toán trong kiểmtoán Báo cáo tài chính, đồng thời có điều kiện được thực tập tại công ty TNHH

Ernst & Young Việt Nam, em đã chọn đề tài “Hoàn thiện quy trình đánh giá rủi

ro kiểm toán trong Kiểm toán Báo cáo tài chính do Công ty TNHH Ernst & Young Việt Nam thực hiện” để làm báo cáo chuyên đề thực tập.

Là một sinh viên chuyên ngành kiểm toán, em muốn thực hiện chuyên đề nàynhằm có được những kiến thức sâu rộng hơn về đánh giá rủi ro kiểm toán trong quátrình kiểm toán báo cáo tài chính để củng cố nền tảng kiến thức cơ sở trước khiđược tiến hành thực hiện công việc thực tế Hơn thế nữa, trong quá trình thu thập tàiliệu để hoàn thành báo cáo, em sẽ có được những hiểu biết thực tế về quy trình đánhgiá rủi ro kiểm toán trong kiểm toán báo cáo tài chính do công ty TNHH Ernst &Young Việt Nam thực hiện, đồng thời từ đó có thể rút ra cho bản thân những bàihọc quý giá từ quy trình thực tế của công ty để giúp ích cho công việc sau này Báo cáo chuyên đề của em gồm 3 phần chính như sau:

 Phần 1: Tổng quan chung về công ty TNHH Ernst & Young Việt Nam

Trong phần này sẽ giới thiệu những thông tin chung công ty như lịch sử hình thành

và phát triển, doanh thu tài chính, phương hướng phát triển, đặc điểm sản xuất kinhdoanh, cơ cấu tổ chức bộ máy, quy trình kiểm toán, hồ sơ kiểm toán và kiểm soátchất lượng kiểm toán của công ty…

 Phần 2: Thực trạng đánh giá rủi ro kiểm toán trong Kiểm toán Báo cáo tài chính do Công ty TNHH Ernst & Young Việt Nam thực hiện

Phần này xin giới thiệu, so sánh và nhận xét quy trình thực hiện đánh giá rủi rokiểm toán trong Kiểm toán Báo cáo tài chính của Công ty ABC và Ngân hàng XYZ

 Phần 3: Một số nhận xét và bài học kinh nghiệm thu được từ việc tìm hiểu quy trình đánh giá rủi ro kiểm toán trong Kiểm toán Báo cáo tài chính do công ty TNHH Ernst & Young Việt Nam thực hiện

Phần này sẽ là những nhận xét về quy trình đánh giá rủi ro kiểm toán của công

ty đối với các khách hàng và bài học kinh nghiệm thu được trong quá trình tìm hiểu

PHẦN 1 TỔNG QUAN CHUNG VỀ CÔNG TY TNHH KIỂM TOÁN

ERNST & YOUNG VIỆT NAM

1.1 LỊCH SỬ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA CÔNG TY KIỂM TOÁN ERNST & YOUNG

1.1.1 Lịch sử hình thành Công ty Kiểm toán Ernst & Young Việt Nam

Ernst & Young toàn cầu ban đầu là sự kết hợp vào năm 1989 của 2 công ty làErnst & Ernst do một người Mỹ tên là A.C.Ernst (1881-1948) sáng lập và công tyArthur Young & Co của một người Xcôtlen, Arthur Young (1863-1948) Đó cũng

là lý do mà tên công ty lại được đặt là Ernst & Young Và công ty mới này đãnhanh chóng khẳng định vị trí tiên phong của mình trong việc toàn cầu hóa mộtcách nhanh chóng, với những công nghệ kinh doanh mới và việc thay đổi hoạt độngkinh doanh liên tục Cho đến nay Ernst & Young toàn cầu đã có hơn 130.000 thànhviên phát triển rộng trên 140 quốc gia toàn thế giới

Những thành tựu, giải thưởng Ernst & Young toàn cầu đã đạt được trongnhững năm qua gồm có:

•Giải thưởng MAKE (Tháng 11/2007)

•Tốp 100 công ty tốt nhất theo bình chọn của tạp chí Working Mother tại

Mỹ (Tháng 9/2007)

•Giải thưởng "Sự lựa chọn của nhân viên" tại Thụy Điển (Tháng 3/2007)

•Tốp 20 Công ty được các nhân viên ưa chuộng nhất do Tạp chí Sunday Times tại Anh bình chọn (Tháng 3/2007)

Công ty TNHH Ernst & Young Việt Nam là một thành viên của Hãng Ernst &Young toàn cầu Ernst & Young Việt Nam đã được chấp nhận giấy phép đầu tư vàonăm 1992 và trở thành Công ty 100% vốn nước ngoài hợp pháp thuộc một hãng kếtoán và kiểm toán quốc tế được chấp nhận đầu tiên tại Việt Nam

Công ty TNHH Ernst & Young Việt Nam hiện nay có 8 Cổ đông và Giám đốccùng khoảng 280 nhân viên với 2 chi nhánh chính thức tại Hà Nội và Thành phố HồChí Minh

Các trụ sở chính của Công ty TNHH Ernst & Young Việt Nam:

•Trụ sở tại Hà Nội:

Văn phòng Công ty TNHH Ernst & Young Việt Nam

Tầng 15-Toà nhà Trung tâm thương mại Daeha

360 Đường Kim Mã - Quận Ba Đình - Hà Nội

•Trụ sở tại Thành phố Hồ Chí Minh:

Văn phòng Công ty TNHH Ernst & Young Việt Nam

Tầng 8 - Tòa nhà Trung tâm văn phòng Saigon Riverside

2A - 4A Đường Tôn Đức Thắng - Quận 1 - Thành phố Hồ Chí Minh

1.2 BỘ MÁY QUẢN LÝ CỦA CÔNG TY TNHH KIỂM TOÁN ERNST & YOUNG VIỆT NAM

1.2.1 Sơ đồ tổ chức bộ máy quản lý của công ty: (Sơ đồ 1)

Partner Phó Tổng giám đốc

Tin học

Bộ phận văn phòng

Bộ phận Kiểm toán

Bộ phận

tư vấn thuế

Bộ phận

tư vấn tài chính

kế toán

Bộ phận nhân sự Partner Tổng giám đốc

1.2.2 Đặc điểm tổ chức bộ máy quản lý của công ty

Tổng giám đốc: Là người quản lý và chịu trách nhiệm hoàn toàn về tất cả

mọi hoạt động cuả công ty tại Việt Nam, trực tiếp quản lý những công việc của vănphòng tại Thành phố Hồ Chí Minh và quản lý gián tiếp những công việc của vănphòng Hà Nội thông qua Phó Tổng giám đốc tại Hà Nội Tổng giám đốc cũng chính

là người phụ trách việc xây dựng những kế hoạch, chiến lược phát triển ngắn và dàihạn của công ty

Phó Tổng giám đốc: Là người thay mặt Tổng giám đốc quản lý và chịu

trách nhiệm về mọi hoạt động của văn phòng công ty tại Hà Nội Phó Tổng giámđốc có vai trò điều hành công việc tại văn phòng, đôn đốc việc thực hiện những kếhoạch chiến lược kinh doanh mà Ban giám đốc đã đề ra, đồng thời thường xuyênbáo cáo tình hình thực hiện cung cấp dịch vụ cho Tổng giám đốc

Tiếp đến là hệ thống các phòng ban trực tiếp thực hiện các công việc, nhiệm

vụ chuyên môn được phân công, bao gồm hai bộ phận là Bộ phận Hành chính và

Bộ phận Nghiệp vụ

Bộ phận Hành chính của công ty bao gồm bộ phận kế toán, bộ phận công

nghệ thông tin và bộ phận văn phòng Trong đó:

•Bộ phận Kế toán: Thực hiện nhiệm vụ quản lý và theo dõi tình hình tài

chính kế toán, thực hiện quy trình hạch toán chi phí, doanh thu, thông báo kịp thờicho ban giám đốc những vấn đề tài chính của công ty

•Bộ phận công nghệ thông tin: Có chức năng cung cấp các thiết bị về phần

cứng, phần mềm để trợ giúp cho các nhân viên của công ty thực hiện công việc

Bộ phận văn phòng: Đây là bộ phận chuyên trách các công văn đến, công

văn đi, thực hiện lưu trữ và cung cấp các file tài liệu cho từng nhân viên khi đượcyêu cầu, cung cấp cho các nhân viên của công ty văn phòng phẩm cần thiết chocông việc

Tuy nhiên, trong Công ty Ernst & Young Việt Nam thì bộ phận quan trọng nhất,mang lại doanh thu, lợi nhuận cho công ty chính là Bộ phận nghiệp vụ gồm có:

•Phòng Kiểm toán: Hiện nay phòng này vẫn gồm có 4 nhóm kiểm toán chính

với số lượng kiểm toán viên đông đảo chuyên sâu vào nhiều lĩnh vực khác nhau nhưsản xuất, xuất nhập khẩu, đầu tư tài chính, ngân hàng, các dự án…

•Phòng Tư vấn Kế toán Tài chính: Ernst & Young Việt Nam còn cung cấp

cho khách hàng dịch vụ Tư vấn về tài chính, quản trị doanh nghiệp, rủi ro doanhnghiệp…

•Phòng Tư vấn thuế: Đây cũng là một bộ phận quan trọng của công ty với sự

am hiểu về những luật lệ và quy tắc thuế của Việt Nam và quốc tế

1.3 ĐẶC ĐIỂM SẢN XUẤT KINH DOANH

1.3.1 Lĩnh vực hoạt động của công ty

• Các dịch vụ về tài chính

• Ngành kinh doanh nông nghiệp và thực phẩm

• Những ngành khoa học nghiên cứu về sức khỏe và đời sống

• Ngành khoáng sản và phục vụ công cộng

• Những ngành xây dựng và bất động sản

• Các sản phẩm công nghiệp và hàng tiêu dùng

• Ngành công nghệ

1.3.2 Các dịch vụ cung cấp cho khách hàng hiện nay của công ty

1.3.2.1 Bảo hiểm và Tư vấn

Trong mảng dịch vụ này, Ernst & Young Việt Nam còn chia ra thành nhữngdịch vụ cụ thể và chi tiết hơn:

Kiểm toán

Những dịch vụ đảm bảo của Ernst & Young Việt Nam bao gồm Kiểm toántuân thủ, Soát xét các thông tin tài chính, Soát xét theo những thủ tục được chấpnhận, Tổng hợp những thông tin tài chính được yêu cầu

Rủi ro kinh doanh và Kiểm toán nội bộ

Công ty đã giúp cho khách hàng phát hiện ra những rủi ro của mình, đồng thờigia tăng giá trị cho khách hàng bằng việc đưa ra những ý kiến đóng góp giúp cho

Kiểm toán lao động

Ernst & Young Việt Nam có thể thực hiện những cuộc kiểm toán về sự tuânthủ giữa các công ty, tập đoàn với những vấn đề liên quan đến người lao động nhưsức khỏe, độ an toàn và những tiêu chuẩn khác Khách hàng sẽ được thông báo vềnhững vấn đề mà Ernst & Young phát hiện được trong suốt quá trình kiểm toán bởimột báo cáo được trình bày dựa trên những gì đã thực hiện

Rủi ro công nghệ và bảo mật

Ernst & Young Việt Nam đã phát triển dịch vụ này để giúp khách hàng duytrì được sự điều khiển của mình thông qua một chuỗi những dịch vụ đặc biệt sẽđánh giá, kiểm tra và thúc đẩy sự điều khiển của khách hàng đối với hệ thống thôngtin của mình, bao gồm:

•Quản lý rủi ro công nghệ thông tin

•Kiểm toán toàn bộ phần mềm kế toán

•Soát xét an ninh điện tử

•Tổ kiểm toán nội bộ công nghệ thông tin

•Kế hoạch kinh doanh liên tục

Mở rộng kinh doanh tại Việt Nam

Các nhân viên của Ernst & Young Việt Nam luôn gắn bó với khách hàngcũng như các tổ chức Chính phủ nhằm đảm bảo việc thu được những quyết địnhphê chuẩn linh hoạt nhất, tiết kiệm và kịp thời nhất

Dịch vụ tư vấn quản lý

Bộ phận Tư vấn quản lý của công ty luôn cung cấp những giải pháp thiết thực

và hiệu quả nhất cho khách hàng, những người đang tìm cách thúc đẩy hoạt độngkinh doanh thông qua việc tăng doanh thu, giảm chi phí và nâng cao tính hiệu năng

Ernst & Young Việt Nam đã cung cấp những dịch vụ thực hiện phần mềm kếtoán và kinh doanh cho các công ty như Scala, Accpac, MYOB và Peachtree.

1.3.2.3 Thuế

Các dịch vụ tư vấn thuế kinh doanh của Ernst & Young đều do các chuyên giatrong những vấn đề tài chính, thuế, thuế GTGT, khuyến khích đầu tư, các hiệp ướcquốc tế, thuế cho người sống ở nước ngoài, giá chuyển giao

Các chuyên gia thuế của Ernst & Young Việt Nam cung cấp cho khách hàngnhững giải pháp có chất lượng cao giúp cho chức năng thuế của các tổ chức ngàycàng tiến bộ Đồng thời, công ty cũng luôn mang đến cho khách hàng những kinhnghiệm mang tính kỹ thuật thông qua mạng dịch vụ toàn cầu

Tuân thủ thuế

Công ty luôn hỗ trợ cho các khách hàng bằng những hoạt động quản lý hàngtháng và những yêu cầu tuân thủ thuế hàng năm Công ty đã giúp cho các doanhnghiệp đảm bảo rằng họ đã tuân thủ theo những thuê liên quan và những yêu cầumang tính nguyên tắc

công nợ tiềm tàng và những khoản được giảm trừ dựa trên những luật thuế, quy tắcthuế mới nhất và những chính sách giảm trừ thuế mới nhất của Chính phủ thông qua

sự giám sát toàn diện những thông tin sẵn có và được ghi lại Công ty đã cung cấpcho khách hàng những điểm mà khách hàng không tuân thủ theo đúng luật thuế vànhững vấn đề lợi nhuận có liên quan

Kiểm toán Thuế

Các chuyên gia thuế của công ty đã giúp cho các khách hàng trong mọi khíacạnh của kiểm toán thuế như: Chuẩn bị và lập kế hoạch kiểm toán thuế, Quản lýtrong suốt kỳ kiểm toán, Thương lượng, trao đổi với các cơ quan thuế, Kết thúc vàđưa ra kết luận kiểm toán

Thuế được giữ lại

Dịch vụ này của Ernst & Young Việt Nam đã cung cấp cho doanh nghiệpnhững dự báo, những lời khuyên về những quy tắc, luật thuế mới có ảnh hưởng lớntới hoạt động kinh doanh của khách hàng tại Việt Nam

1.3.3 Phương hướng phát triển của Công ty TNHH Kiểm toán Ernst & Young Việt Nam trong thời gian tới

Với quan điểm vì lợi ích cao nhất của khách hàng, phương hướng hoạt độngcủa Công ty Ernst & Young Việt Nam là tiếp tục đẩy mạnh việc cung cấp các dịch

vụ chuyên ngành và các thông tin đáng tin cậy nhằm giúp khách hàng đưa ra cácquyết định quản lý, tài chính và kinh tế một cách chính xác và có hiệu quả Dựa trên

cơ sở này, trong thời gian tới, công ty sẽ hỗ trợ khách hàng giải quyết tốt hơn và kịpthời hơn các vấn đề phát sinh mà ít có một tổ chức dịch vụ chuyên ngành nào cóthể thực hiện được để nhanh chóng trở thành công ty kiểm toán hàng đầu tại ViệtNam, có sức ảnh hưởng lớn

Để đạt được những mục tiêu đã đề ra, điều đầu tiên Ernst & Young Việt Namnghĩ tới đó là yếu tố con người Công ty sẽ không chỉ tập trung vào những nhânviên đã đi làm, đã có kinh nghiệm mà còn tập trung vào cả những sinh viên chuyênngành còn đang ngồi trên ghế các giảng đường đại học bằng cách tổ chức các cuộcthi để trao những học bổng Đồng thời, công ty cũng đang trong quá trình xây dựng

kế hoạch mở rộng các dịch vụ cung cấp để đa dạng hóa các loại hình dịch vụ nhằmthúc đẩy doanh thu và tăng lợi nhuận Đặc biệt công ty cũng có kế hoạch nhằm tiếpthị công ty với các doanh nghiệp trong cả nước để thu hút thêm nhiều khách hàng

sử dụng dịch vụ của công ty

1.3.4 Kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty trong những năm gần đây

Ta có thể thấy rõ kết quả hoạt động kinh doanh của Ernst & Young Việt Namqua bảng xếp hạng các hãng kiểm toán có doanh thu lớn nhất thế giới năm 2006dưới đây theo thống kê của Công ty Baker Tilly International:

10 Hãng có doanh thu cao nhất tại thị trường Việt Nam

VND)

Tốc độ tăng doanh thu (%)

1 Công ty TNHH Price Waterhouser Coopers VN (PWC) 172,528 72

2 Công ty TNHH Ernst & Young Việt Nam (E&Y) 137,638 31

4 Công ty Kiểm toán Việt Nam TNHH (VACO) 81,599 26

5 Công ty Dịch vụ Tư vấn Tài chính Kế toán và Kiểm toán (AASC) 59,916 39

6 Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn (A&C) 42,630 52

7 Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn Tài chính Kế toán (AFC) 21,828 15

8 Công ty TNHH Grant Thornton Việt Nam (G.T) 19,004 55

9 Công ty Kiểm toán và Dịch vụ Tin học (AISC) 18,229 23

10 Công ty TNHH Kiểm toán và Định giá Việt Nam (VAE) 15,100 19

1.4 TỔ CHỨC BỘ MÁY KẾ TOÁN CỦA CÔNG TY TNHH KIỂM TOÁN ERNST & YOUNG VIỆT NAM

Sơ đồ tổ chức bộ máy Kế toán tại Văn phòng Công ty tại Hà Nội (Sơ đồ 2)

Vì không phải là trự sở chính nên bộ máy kế toán tại văn phòng của Công tytại Hà Nội tương đối gọn nhẹ chỉ gồm 3 người trong đó có Kế toán các khoản phảitrả, Kế toán các khoản phải thu và Thủ quỹ Cuối mỗi tháng, Kế toán tại văn phòngtại Hà Nội sẽ tiến hành chuyển các dữ liệu kế toán về bộ phận Kế toán tại Trụ sởchính để tổng hợp kết quả hoạt động kinh doanh Niên độ kế toán của Công ty bắtđầu từ ngày 01/01 và kết thúc vào ngày 31/12 hàng năm

Hình thức ghi sổ mà Công ty đang áp dụng là Nhật ký chung Là một công ty

kiểm toán nên bộ phận kế toán của công ty được đào tạo chuyên nghiệp và hoạtđộng tương đối tốt Hệ thống tài khoản mà công ty đang sử dụng được quy định chitiết theo quy định của Bộ tài chính, các tài khoản mở thêm theo yêu cầu hạch toáncủa đơn vị đều được đăng kí với Bộ tài chính Bộ phận kế toán của công ty hiệnđang sử dụng hệ thống kế toán máy với phần mềm kế toán ACCPA để phản ánhtình hình hoạt động của công ty

Chức năng của từng thành viên kế toán:

Kế toán các khoản phải trả: Có trách nhiệm theo dõi, quản lý và tổng hợp

các khoản phải trả của văn phòng công ty tại Hà Nội để báo cáo và chuyển số liệu

Bộ máy

kế toán

Kế toán các khoản phải trả

Kế toán các khoản phải thu

Thủ quỹ

hàng tháng về bộ phận Kế toán tại trụ sở chính tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Kế toán các khoản phải thu: Phụ trách công việc theo dõi, tính toán và

tổng hợp các khoản phải thu hàng tháng cho văn phòng công ty, đồng thời tập hợp

và chuyển số liệu về trụ sở chính để tiến hành hạch toán tổng hợp

Thủ quỹ: Có nhiệm vụ quản lý số tiền mặt hiện có của Công ty , theo dõi

các khoản tiền gửi ngân hàng và hàng tháng thực hiện việc chuyển tiền lương vàotài khoản của các nhân viên trong văn phòng công ty

1.5 THỰC TRẠNG TỔ CHỨC KIỂM TOÁN CỦA CÔNG TY TNHH KIỂM TOÁN ERNST & YOUNG VIỆT NAM

1.5.1 Tổ chức bộ máy kiểm toán của Công ty TNHH Ernst & Young Việt Nam

1.5.1.1 Sơ đồ tổ chức các phòng ban thực hiện kiểm toán: (Sơ đồ 3)

Partner

Senior Senior Senior Senior Senior Senior Senior Senior

Partner: Chủ phần hùn

Director: Giám đốc nghiệp vụ

Manager/Senior manager: Chủ nhiệm kiểm toán/ Kiểm toán viên cấp cao Senior: Người giám sát

Staff: Trợ lý kiểm toán

1.5.1.2 Nhiệm vụ, trách nhiệm của từng nhân viên

Trong mảng kiểm toán, công ty lại có sự phân chia thành 2 lĩnh vực, đó làKiểm toán ngân hàng (Banking) và Kiểm toán sản xuất (Non-Bank) Ở mỗi lĩnh vựcđều có những Giám đốc riêng và những nhân viên khác nhau về chuyên môn

Partner (Chủ phần hùn): Đây là người chịu trách nhiệm trực tiếp về một bộ

phận, thường xuyên theo sát tình hình và báo cáo đầy đủ những thông tin tổng thể

về bộ phận phụ trách với Phó Tổng giám đốc tại trụ sở của mình; là người xem xét

và ký vào các báo cáo kiểm toán cung cấp cho khách hàng

Director(Giám đốc nghiệp vụ): Đây là những người trực tiếp quản lý các job

kiểm toán tùy theo lĩnh vực kiểm toán chuyên trách Là người được trưởng nhómcủa các job báo cáo tình hình làm việc và trình dự thảo báo cáo để xem xét, đồngthời là người chịu trách nhiệm về các khoản chi phí phục vụ công việc, cũng nhưviệc phê chuẩn thời gian làm việc của các nhân viên trong job đó

Manager/Senior manager (Chủ nhiệm kiểm toán/Kiểm toán viên cấp cao): Đây là người thường được giao nhiệm vụ trưởng nhóm của các nhóm đi kiểm

toán Nhân viên này có thể cùng với những người Chủ phần hùn và các Giám đốcnghiệp vụ thực hiện việc lập kế hoạch và các chương trình kiểm toán để những nhânviên cấp thấp hơn có thể thực hiện được cuộc kiểm toán

Senior(Người giám sát): Trong nhiều trường hợp, những người giám sát vẫn

được cử làm trưởng nhóm của một nhóm kiểm toán, là người trực tiếp,điều hành,phân công công việc cho các trợ lý kiểm toán và gần với các trợ lý nhất

Staff (Trợ lý kiểm toán): Những nhân viên này chỉ được thực hiện các phần

hành theo sự phân công của trưởng nhóm (Manager hay Senior) và phải dựa hoàntoàn vào các bước trong chương trình kiểm toán đã được phê chuẩn và bất kỳ hiệntượng hay sự cố nào bất thường xảy ra, họ đều phải nhanh chóng thông báo chotrưởng nhóm biết để có thể tìm mọi cách giải quyết vấn đề

1.5.2 Quy trình kiểm toán của Công ty TNHH Ernst & Young Việt Nam

Ernst & Young Việt Nam có những phương pháp kiểm toán riêng tuân theonhững phương pháp chung đã được phê chuẩn của Ernst & Young toàn cầu, được

gọi là GAM (EY Global audit methodology) Theo phương pháp này thì mỗi cuộc kiểm toán mà Ernst & Young Việt Nam thực hiện sẽ bao gồm 4 bước chính là Lập

kế hoạch và xác định rủi ro, Đánh giá rủi ro và chiến lược, Thực hiện kiểm toán, Kết thúc kiểm toán và lập báo cáo Trong mỗi bước sẽ bao gồm nhiều công

việc khác nhau có liên quan đến từng nhân viên khác nhau được trình bày cụ thểngay dưới đây:

1.5.2.1 Lập kế hoạch kiểm toán và xác dịnh rủi ro

Đây là bước đầu tiên cần phải được thực hiện tạo cơ sở cho cuộc kiểm toánbao gồm các công việc chi tiết để lập kế hoạch cho mỗi cuộc kiểm toán và xác địnhmức độ rủi ro tùy thuộc vào đặc điểm của từng khách hàng

Hiểu những yêu cầu về dịch vụ, ước lượng phạm vi kiểm toán và thành lập nhóm kiểm toán

Đầu tiên, công ty sẽ tổ chức những cuộc gặp mặt với khách hàng để có nhữngthông tin ban đầu về những kỳ vọng cũng như những yêu cầu về dịch vụ của kháchhàng, đây là những thông tin cần thiết để công ty ước lượng phạm vi của dịch vụcung cấp

Sau khi đã có những hiểu biết về khách hàng, công ty sẽ đưa ra quyết định về

cơ cấu, số lượng nhân viên của nhóm kiểm toán để nhanh chóng giải quyết đượcnhững vấn đề đặt ra Trong giai đoạn đầu của quy trình kiểm toán, công ty cũngthực hiện những thủ tục ban đầu để ước lượng sự tuân thủ với những yêu cầu mang

Xem xét sự chấp nhận khách hàng/Những kết quả tồn tại

Trong công việc này, công ty sẽ xem xét, ước lượng những thủ tục đáng kể cóliên quan đến sự chấp nhận hay duy trì với khách hàng được thực hiện và đưa ra kếtluận làm cơ sở đáng kể cho sự hiểu biết hiện tại về khách hàng và từng ngành nghề.Công ty cũng xem xét bất kỳ khoản mục nào đáng chú ý có dấu hiệu của những rủi

ro kinh doanh trong suốt quá trình chấp nhận hay duy trì quan hệ với khách hàng,cũng như ước lượng những nguồn lực cần thiết cho kiểm toán

Có những hiểu biết về hoạt động kinh doanh của khách hàng

Tập hợp những hiểu biết về hoạt động kinh doanh và môi trường của kháchthể một cách liên tục, năng động với những thông tin tài chính được cập nhậtthường xuyên thông qua kiểm toán Những hiểu biết này sẽ hỗ trợ cho công ty trongviệc phân loại các tài khoản và nghiệp vụ quan trọng Đồng thời công ty cũng sẽxác định và đánh giá những rủi ro từ những sai sót trọng yếu, từ đó ước lượng đượcrủi ro nào là quan trọng và thực hiện những phân tích tổng quan về thông tin tàichính và phi tài chính của khách hàng được bổ sung theo yêu cầu của hoạt độngkinh doanh và quản lý tài chính

Hiểu biết về môi trường công nghệ thông tin và những vấn đề liên quan đến IT của khách hàng

Những kiến thức công nghệ thông tin sẽ phát triển những hiểu biết về môitrường công nghệ thông tin và hỗ trợ những hiểu biết ban đầu về những rủi ro kinhdoanh và rủi ro tài chính có liên quan đến IT

Đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ của khách thể

Các kiểm toán viên sẽ tìm hiểu và có những hiểu biết về kiểm soát nội bộ Từnhững hiểu biết trên, các kiểm toán viên sẽ tiến hành đánh giá tính hiệu quả củakiểm soát nội bộ của khách thể Việc đánh giá này sẽ được dựa trên việc xem xétnhững vấn đề liên quan đến kiểm soát nội bộ Nhiều thủ tục xem xét này lại tương

tự với những hoạt động xem xét trong việc xác định những rủi ro của những gianlận trọng yếu

Bàn luận trong nhóm kiểm toán

Trong kế hoạch kế toán, các thành viên của nhóm kiểm toán gồm cả chủnhiệm của nhóm sẽ tổ chức một cuộc thảo luận về những vấn đề nhạy cảm củakhách thể kiểm toán về những sai sót và gian lận trọng yếu.

Xác định rủi ro gian lận và ước lượng trách nhiệm

Ernst & Young Việt Nam có trách nhiệm lập kế hoạch và thực hiện kiểm toánnhằm thu thập sự đảm bảo hợp lý rằng các báo cáo tài chính không có những sai sót

và gian lận trọng yếu Khi xác định những rủi ro từ gian lận, công ty sẽ xem xétnhững thông tin lấy từ sự hiểu biết về khách hàng, sự đánh giá kiểm soát nội bộ vàcuộc thảo luận trong nhóm kiểm toán

Ước lượng Mức độ rủi ro kế hoạch (PM), Mức độ sai sót có thể chấp nhận(TE) và Tóm tắt những sai lệch kiểm toán (SAD)

Khi phát triển kế hoạch kiểm toán, Ernst & Young Việt Nam đã phân chiamức độ trọng yếu ra làm 2 cấp độ Ở cấp độ tổng thể, mức độ trọng yếu được xácđịnh ảnh hưởng đến toàn bộ báo cáo tài chính là Mức độ rủi ro kế hoạch (PM), cònđối với cấp độ từng tài khoản thì sử dụng Mức độ sai sót có thể chấp nhận (TE)

Xác định những tài khoản trọng yếu và những cơ sở dẫn liệu liên quan

Việc lập kế hoạch cho 1 cuộc kiểm toán đảm bảo cả tính hiệu quả và hiệu năng

đã yêu cầu các kiểm toán viên phải có những đánh giá về những sai sót trọng yếu cóthể xuất hiện trong những chủ thể thông tin để kiểm toán Yêu cầu này đã khiến choErnst & Young Việt Nam cần phải xác định những những tài khoản quan trọng

1.5.2.2 Đánh giá chiến lược và rủi ro

Kế hoạch nhóm kiểm toán

Phần việc này phải được thực hiện trong 1 khoảng thời gian nhưng cần phảiđược cập nhật liên tục cùng với những hoạt động kiểm toán khác, đặc biệt là việcđánh giá rủi ro

và kiểm soát

•Thu được những hiểu biết về các dòng nghiệp vụ phân loại trọng yếu, cácnguồn và sự chuẩn bị thông tin

•Xác định WCGW, tức là xác định những khoản mục, những nghiệp vụ dễ cókhả năng sai sót

•Phát triển một chiến lược trong việc đánh giá các dòng nghiệp vụ phân loạitrọng yếu, các nguồn và sự chuẩn bị thông tin

•Xác định và hiểu rõ về sự kiểm soát của khách hàng để từ đó có thể địnhhướng được chỗ nào là chỗ dễ xảy ra sai sót do kiểm soát kém

Thực hiện Kiểm tra xuyên suốt (Walkthroungs)

Ernst & Young Việt Nam thực hiện công việc hàng năm để thêm hiểu vềnhững quy trình của khách hàng, đồng thời để xác nhận việc hệ thống kiểm soát củakhách hàng có tồn tại và hoạt động hiệu quả hay không?

Tìm hiểu và đánh giá quy trình lập báo cáo tài chính (FSCP)

Trong bước này, các trợ lý kiểm toán sẽ thực hiện những thủ tục kiểm toánliên quan đến việc ghi sổ các tài khoản của khách hàng vào các báo cáo tài chính vànhững trình bày liên quan, đồng thời trình bày tổng quan một quy trình riêng biệt từnhững hoạt động kế toán

Lựa chọn những kiểm soát để kiểm tra

Khi Ernst & Young Việt Nam quyết định rằng một chiến lược kiểm soát làđáng kể, công ty sẽ xác định và tìm hiểu về những kiểm soát và có những đánh giában đầu như là một phần của những thủ tục thực hiện kiểm tra xuyên suốt(Walkthroungs)

Tìm hiểu và đánh giá những kiểm soát tổng quát về công nghệ thông tin

Khi lập kế hoạch để làm việc dựa vào ứng dụng hay những kiểm soát thủ côngphụ thuộc vào công nghệ thông tin (như ở phần trên) hay những bằng chứng kiểmtoán điện tử, thì Ernst & Young Việt Nam sẽ xác định, tìm hiểu, kiểm tra và đánhgiá những kiểm soát tổng quan về công nghệ thông tin

Tạo một tổ hợp về đánh giá rủi ro

Để thiết lập 1 tổ hợp những đánh giá rủi ro cho mỗi cơ sở dẫn liệu liên quanđến các báo cáo tài chính thì Ernst & Young Việt Nam đầu tiên phải đánh giá rủi rotiềm tàng và rủi ro kiểm soát

Thiết kế kiểm tra kiểm soát

Khi thiết kế các thủ tục kiểm tra kiểm soát, Ernst & Young sẽ xem xét nhữnghướng dẫn và sử dụng các phán xét chuyên nghiệp để ước lượng về bản chất, thờigian và phạm vi của kiểm tra kiểm soát

Thiết kế các kiểm tra về việc ghi sổ và các thủ tục kiểm tra tính gian lận bắt buộc khác

Quản lý là vị trí dễ xảy ra gian lận, do đó các kiểm toán viên của công ty sẽxem xét những rủi ro trong việc quản lý của khách hàng

Thiết kế các thủ tục kiểm toán cơ bản

Đây là những thủ tục được thiết kế để thu thập những bằng chứng về sự tổntại, đầy đủ và hiệu lực của dữ liệu, cũng như sự ước tính hợp lý và những thông tinđược tập hợp trên báo cáo tài chính

Thiết kế các thủ tục kiểm toán tổng quát

Đây là những thủ tục được yêu cầu bởi các chuẩn mực chuyên nghiệp hay cácchính sách của Ernst & Young và được thực hiện trong mọi cuộc kiểm toán

Chuẩn bị bản ghi nhớ chiến lược kiểm toán

Ernst & Young Việt Nam chuẩn bị bản ghi nhớ này để tóm tắt lại những kếtquả của các thủ tục kế hoạch và chiến lược kiểm toán Nội dung của những bản ghinhớ này phụ thuộc vào sự quan trọng và bản chất của những thay đổi xuất hiệntrong cuộc kiểm toán năm trước

1.5.2.3 Thực hiện kiểm toán

Bước đầu kiểm toán

Khi thực hiện những thủ tục vào những ngày kiểm toán ban đầu, Ernst &Young Việt Nam sẽ tổ chức một cuộc họp để xem xét những kết quả thu được từ

Thực hiện các kiểm tra kiểm soát

Ernst & Young Việt Nam thực hiện các kiểm tra kiểm soát nhằm đảm bảorằng những hoạt động kiểm soát mà các kiểm toán viên muốn dựa vào để làm việcđược thiết kế và hoạt động

Thực hiện các thủ tục kiểm tra việc ghi sổ và những thủ tục phát hiện gian lận bắt buộc

Ernst & Young Việt Nam luôn thực hiện các thủ tục để xác định những rủi ro

về quản lý trong các hoạt động kiểm soát

Cập nhật kiểm tra kiểm soát

Đối với những kiểm soát mà đã được đánh giá về tính hiệu quả, công ty sẽ liêntục cập nhật những đánh giá về các kiểm soát này từ ngày thực hiện kiểm toán tạmthời cho đến hết năm

Thực hiện các thử nghiệm cơ bản

Đối với tất cả các cơ sở dẫn liệu có liên quan đến báo cáo tài chính, công tyđều thực hiện các thủ nghiệm cơ bản chủ yếu mà ít chú ý tới những đánh giá rủi ro

đã được tổ hợp bởi những đánh giá này không ảnh hưởng đến bản chất của nhữngthử nghiệm cơ bản này mà chỉ ảnh hưởng đến thời gian và phạm vi thực hiện

Thực hiện các thử nghiệm kiểm toán tổng quát

Trong công việc này, các kiểm toán viên phải thực hiện những thử nghiệmkiểm toán tổng quan trên toàn bộ cuộc kiểm toán theo yêu cầu của các chuẩn mựcnghề nghiệp hay các quy định của hãng

Đánh giá lại những xét đoán về rủi ro

Các kiểm toán viên luôn chú ý tới những đánh giá của mình về rủi ro tiềm tàng

và rủi ro kiểm soát mà rộng hơn là tổ hợp những đánh giá về rủi ro trong suốt cuộckiểm toán, bởi vậy các kiểm toán viên phải thật sự nhạy cảm với những thay đổi củatình hình tài chính của khách hàng hay với những bằng chứng mà họ thu thập đượcthông qua các thủ tục kiểm toán

1.5.2.4 Kết luận và báo cáo kiểm toán

•Kiện toàn lại toàn bộ nhóm kiểm toán

•Chuẩn bị bản tóm tắt những chênh lệch trong kiểm toán

•Thực hiện những soát xét cuối cùng đối với báo cáo tài chính

•Chuẩn bị bản ghi nhớ đánh giá

•Hoàn tất việc soát xét lại và phê duyệt bản tóm tắt

•Chuẩn bị và liên hệ với khách hàng

•Hoàn tất hồ sơ kiểm toán

1.6 Hệ thống Hồ sơ Kiểm toán

Hồ sơ kiểm toán tại Ernst & Young VIệt Nam bao gồm Hồ sơ kiểm toánchung và Hồ sơ kiểm toán năm:

• Hồ sơ kiểm toán chung

• Hồ sơ kiểm toán năm

Mỗi nhóm kiểm toán cần phải tự bảo quản các file tài liệu của nhóm mình, đặcbiệt tránh tình trạng lấy nhầm tài liệu của các nhóm khác nhau Sau mỗi job kiểmtoán, các file hồ sơ sẽ được lưu tại văn phòng của công ty trong các tủ đựng tài liệu

để những người cần tài liệu có thể sử dụng một cách thuận tiện Tuy nhiên, saukhoảng thời gian 2 năm, toàn bộ những file hồ sơ này sẽ được đóng vào từng thùng

có mã số để dễ dàng quản lý và được chuyển tới kho Transpo trên Đường PhạmHùng Công ty đã cử ra một người chuyên phụ trách về các file hồ sơ từ khi chúngđược hòan tất mang về văn phòng cho tới khi chúng được chuyển tới kho Mỗi khi

có 1 nhân viên cần xem 1 file hồ sơ nào đó thì có thể gặp người phụ trách quản lý

hồ sơ và từ đó sẽ được cung cấp

1.7 Kiểm soát chất lượng kiểm toán của công ty

Tuân thủ theo những yêu cầu trong Chuẩn mực Kiểm toán số 220 " Kiểm soátchất lượng hoạt động kiểm toán" ban hành theo Quyết định số 28/2003/QĐ-BTCngày 14 tháng 3 năm 2003 của Bộ trưởng Tài chính, Công ty TNHH Kiểm toánErnst & Young Việt Nam đang áp dụng phương thức kiểm soát chất lượng ngay từđầu

ty sẽ xem xét đến tính độc lập của mình trong cuộc kiểm toán, chú ý đến những yếu

tố dễ làm mất đi tính độc lập của các kiểm toán viên cũng như của công ty đối vớikhách hàng Trong trường hợp những yêu cầu về tính độc lập không được đảm bảothì công ty sẽ từ chối việc tiến hành kiểm toán cho khách hàng

Kỹ năng và năng lực chuyên môn

Tất cả các nhân viên được tuyển chọn vào công ty đều phải trải qua những bàithi sát hạch chuyên môn theo quy chế tuyển dụng của công ty nhằm giúp cho công

ty lựa chọn được những người có trình độ, kiến thức chuyên môn cao

Trong quá trình làm việc tại công ty, kỹ năng làm việc cũng như năng lựcchuyên môn của các nhân viên không ngừng được nâng lên thông qua những khóađào tạo ngắn và dài hạn được tổ chức thường xuyên cho mỗi cấp độ nhân viên để cóthể hỗ trợ cho họ những kiến thức tốt nhất, thực tế nhất, phù hợp với những côngviệc mà hiện tại họ được giao

Giao việc

Từng phần hành, từng công việc cụ thể của một cuộc kiểm toán sẽ được chủnhiệm kiểm toán (manager/senior manager) hay người giám sát (senior) giao chotừng nhân viên trong nhóm kiểm toán dựa trên năng lực và trình độ chuyên môn củatừng người

Hướng dẫn và giám sát

Ngay từ khi bắt đầu công việc, các nhân viên của công ty đã tuân theo nhữngthủ tục được đề cập đến trong chương trình kiểm toán, các kế hoạch kiểm toán đãđược các kiểm toán viên cao cấp thiết lập Trong quá trình làm việc, các kiểm toánviên có nhiều kinh nghiệm hơn sẽ thường xuyên theo dõi kết quả làm việc của cácnhân viên cấp thấp hơn nhằm kịp thời phát hiện và chỉnh sửa những sai sót (nếu có)

để giúp cho cuộc kiểm toán đi đúng hướng và tuân thủ đúng với các chuẩn mựckiểm toán và những quy định có liên quan

Tham khảo ý kiến

Trong quá trình làm việc, khi nảy sinh bất kỳ vấn đề gì, các trợ lý kiểm toán(staff1-2) tuyệt nhiên không được tự ý giải quyết mà bắt buộc phải thông báo ngay

cho người giám sát của mình (senior 1-2) để có phương án xử lý cho phù hợp Nếuvấn đề vượt quá quyền hạn và năng lực của người giám sát thì người đó có thể báocáo lên các cấp cao hơn như chủ nhiệm kiểm toán, kiểm toán viên cấp cao, giámđốc nghiệp vụ, người chủ phần hùn (partner) hay thậm chí là các chuyên gia nướcngoài để có cách xử lý thỏa đáng tránh rủi ro cho công ty.

Duy trì và chấp nhận khách hàng

Hiện tại, số lượng khách hàng hiện có cũng như khách hàng tiềm năng củacông ty là rất lớn Tuy nhiên, hàng năm công ty đều phải tổ chức đánh giá lại vềtính độc lập và năng lực cung cấp dịch vụ của công ty với những khách hàng kiểmtoán hiện có và những khách hàng tiềm năng cũng như tính chính trực và thái độchợp tác của Ban quản lý của khách hàng Đây là một công việc rất quan trong bởiyếu tố độc lập là yếu tố đầu tiên và quan trọng nhất trong mọi cuộc kiểm toán Nếucông ty phát hiện thấy bất kỳ một yếu tố nào vi phạm tính độc lập của cuộc kiểmtoán, hay sự không minh bạch, bất hợp tác từ phía ban quản lý của khách hàng thìcông ty sẽ xem xét lại việc có ra quyết định kiểm toán cho khách hàng hay khôngnhằm đảm bảo uy tín cho công ty

Kiểm tra

Đối với mỗi phần hành, ngay sau khi kết thúc sẽ được chủ nhiệm của nhómkiểm toán trực tiếp soát xét lại, chỉnh sửa và sau đó sẽ được tiếp tục chuyển lên chogiám đốc phụ trách của lĩnh vực mà đang được kiểm toán soát xét một lần nữa và

ký duyệt Cuối cùng, đối với báo cáo kiểm toán và kết luận kiểm toán, ngoài cácbước như trên, báo cáo sẽ được chuyển lên cho các Partner hay Phó tổng giám đốc

để rà soát lại Và chỉ có các Partner mới có quyền ký lên báo cáo kiểm toán để gửicho khách hàng

Hàng năm, Hãng kiểm toán Ernst & Young toàn cầu luôn thành lập một banKiểm soát chất lượng kiểm toán để đi kiểm tra ở tất cả các công ty thành viên củaErnst& Young trên toàn thế giới nhằm có những chấn chỉnh kịp thời đảm bảonhững mục tiêu chất lượng đã đặt ra

PHẦN 2 THỰC TRẠNG ĐÁNH GIÁ RỦI RO KIỂM TOÁN TRONG

GIAI ĐOẠN LẬP KẾ HOẠCH KIỂM TOÁN DO CÔNG TY TNHH

ERNST&YOUNG VIỆT NAM THỰC HIỆN

2.1 THỰC TRẠNG QUY TRÌNH ĐÁNH GIÁ RỦI RO KIỂM TOÁN TRONG KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH DO CÔNG TY TNHH ERNST & YOUNG VIỆT NAM THỰC HIỆN TẠI CÔNG TY ABC (KHÁCH HÀNG MỚI)

2.1.1 Tìm hiểu về hoạt động kinh doanh của khách hàng

Công ty ABC là khách hàng lần đầu kiểm toán bởi Ernst & Young Việt Nam,

do đó những thông tin về khách hàng này công ty hoàn toàn chưa có, bởi vậy công

ty đã tham gia những cuộc họp giữa 2 bên nhằm tìm kiếm những thông tin cơ bản

•Khách hàng ABC đang có dự định đăng ký niêm yết và kinh doanh cổ phiếu

•Khách hàng đang áp dụng Hệ thống Chuẩn mực Kế toán Việt Nam (VAS)

•Khách hàng ABC được đánh giá là không có các vấn đề Kế toán và Kiểmtoán cần chú ý

Từ những thông tin cơ bản trên về khách hàng, Giám đốc kiểm toán bằng kinh

nghiệm chuyên môn của mình đã liệt kê ra những rủi ro dễ gặp phải khi thực hiệnkiểm toán cho Khách hàng ABC theo bảng sau:

Tên rủi ro

Ảnh hưởng tới Báo cáo Tài chính

Loại rủi ro Cơ sở dẫn liệu

liên quan

Nguyên vật liệu sản

xuất chính của Công ty

chủ yếu được nhập khẩu

từ nước ngoài, do đó rủi

ro phát sinh từ sự thay

đổi tỷ giá ngoại tệ là rất

lớn

Rủi ro kinhdoanh

Khách hàng đang phải

chịu áp lực phải tăng lợi

nhuận của năm 2007 để

chuẩn bị cho việc niêm

yết trên Thị trường chứng

khoán Việt Nam

Thu nhập có thể bịkhai khống

Chi phí có thể bịkhai thiếu

Rủi ro tiềm tàng Giá vốn hàng

bán(C,P&D,M,O)

Th nhập/Doanhthu(C,P&D,M,O)

Từ những rủi ro ban đầu được chỉ ra như ở trên các kiểm toán viên và các trợ

lý sẽ có được những chỉ dẫn cho mỗi phần hành để từ đó có thể phát triển và đi sâuvào phần hành được giao

2.1.2 Tìm hiểu về hoạt động kinh doanh của khách hàng

Để có được những thông tin về khách hàng, kiểm toán viên phải nghiên cứunhững thông tin về lịch sử hình thành và phát triển của công ty, đọc báo cáo tàichính những năm trước và phỏng vấn trực tiếp Ban giám đốc của công ty để yêu cầunhững tài liệu hỗ trợ như Bản Đăng ký kinh doanh, Báo cáo phương hướng pháttriển hàng năm…của công ty ABC Những hiểu biết của các Kiểm toán viên về hoạt

động kinh doanh của Khách hàng ABC được trình bày theo từng phần trong Bảng

có ảnh hưởng trực tiếp đến các rủi ro kiểm toán dưới đây:

•Khách hàng ABC là một Công ty 100% vốn nước ngoài nhưng sau đó đãđược chuyển đối thành Công ty Cổ phần với số vốn điều lệ lên đến 250 tỷ VNĐ

•Các sản phẩm, dịch vụ Công ty ABC cung cấp cho khách hàng là:

oCửa sổ, cửa ra vào từ những vật liệu có tiêu chuẩn cao như PVC, nhựasiêu bền…

oCửa tự động và các sản phẩm tùy thuộc vào yêu cầu của thị trường

oKính an toàn, các vật liệu xây dựng bằng kính

•Công ty ABC đã xây dựng thêm một số chi nhánh hạch toán và báo cáo phụthuộc ở Đà Nẵng, Thành phố Hồ Chí Minh và Bình Dương với nhiều phòng trưngbày sản phẩm

•Hiện nay ngành xây dựng đang rất phát triển, do đó nhu cầu về các loại cửa

sổ, cửa ra vào là rất lớn Nhờ vậy mà trong những năm gần đây, sản phẩm của Công

ty ABC đang chiếm 60% thị phần Tuy nhiên Công ty cũng có rất nhiều đối thủcạnh tranh như Đông Á, Tây Đô…

Từ những thông tin thu được đã được trình bày trên đây, kiểm toán viên có thểxác định được một số loại rủi ro như sau:

Tên rủi ro Ảnh hưởng tới khoản mục trên

Báo cáo Tài chính Loại rủi ro

Công ty ABC có các chi nhánh ở một

Sản phẩm của công ty dễ bị thay thế và

bị cạnh tranh gay gắt của những sản

phẩm khác

Không ảnh hưởng trực tiếp tớikhoản mục nào nhưng ảnhhưởng tới kết quả kinh doanh,lợi nhuận của công ty

Rủi ro kinhdoanh

Công ty ABC là một công ty cổ phần

nên mục đích của họ là tối đa hóa lợi

nhuận

• Thu nhập sẽ bị khai khống

• Chi phí bị khai giảm

Rủi ro kiểmsoát

2.1.3 Đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ và xác định những rủi ro gian lận

Để đưa ra những kết luận về hệ thống kiểm soát, các kiểm toán phải dựa vàonhững cơ sở sau:

•Các kiểm toán viên đã được tạo điều kiện để thảo luận ý kiến với ban quản lýcủa doanh nghiệp về hệ thống kiểm soát nội bộ, cũng như về việc lập báo cáo kế toán,báo cáo tài chính Đồng thời, ban quản lý cũng giúp các kiểm toán viên liên hệ vớinhững người chuyên phụ trách từng vấn đề có liên quan để tìm hiểu thêm chi tiết

•Văn hóa công ty ABC đặc biệt nhấn mạnh vào sự quan trọng của tính liêmchính và văn hóa đúng mực

•Người chủ của công ty dành rất nhiều thời gian để quản lý công ty, đồng thờicũng sở hữu những kiến thức và kinh nghiệm khá tốt về kinh doanh Các nhân viên

kế toán và tài chính của công ty được đánh giá là có đủ những kiến thức và kinhnghiệm về công việc đảm nhiệm

•Ban quản lý của công ty có cái nhìn toàn diện và sâu sắc về mọi hoạt độngcủa công ty

•Ở công ty ABC có sự phân công trách nhiệm, quyền hạn phù hợp, thích đáng

và có cơ cấu hoạt động có tổ chức

•Những chức năng của bộ phận nhân sự của Công ty được duy trì nhằm đảmbảo rằng mọi nhân viên mới của công ty đều phải thỏa mãn những yêu cầu nhấtđịnh về trình độ kỹ thuật Ngoài ra, bộ phận nhân sự còn phải thực hiện chức năngtrả lương xứng đáng và giữ được nhân viên ở lại gắn bó với công ty

Những cơ sở trên đây được tổng hợp dựa vào hoạt động tìm hiểu và đánh giá

về hệ thống kiểm soát nội bộ và các rủi ro gian lận của công ty ABC Trước hết, cáckiểm toán viên sẽ theo dõi cẩn thận môi trường kiểm soát của công ty về các vấn đềnhư: tính liêm chính, giá trị đạo đức, ý thức và phong cách quản lý của ban giámđốc, cơ cấu tổ chức và phân công công việc, các chính sách về nhân sự…để từ đó

Ban quản lý của công ty có sự quan tâm thích đáng đến hệ thống kiểm soát nội bộ

và quản lý rủi ro Những cuộc họp giữa các trưởng phòng của công ty được thườngxuyên tổ chức để đánh giá tình hình hoạt động, xác định rủi ro, đánh giá và đưa ragiải pháp Người giám sát tài chính của công ty có sự hiểu biết rất sâu sắc về cácbáo cáo tài chính và kế toán Công ty ABC đã đạt chứng chỉ chất lượng ISO 9002,toàn bộ các tài liệu của công ty đều được ghi lại trong các tài liệu và được trưởngcác phòng ban phê chuẩn

Tiếp đó, các kiểm toán viên đi sâu vào từng yếu tố của môi trường kiểm soátnội bộ (Đánh giá rủi ro, các hoạt động kiểm soát, thông tin liên lạc và các thửnghiệm kiểm tra), các kiểm toán viên đã đưa ra ý kiến rằng: Các phòng ban khácnhau trong công ty ABC được tổ chức và phân công trách nhiệm rất rõ ràng Vớiviệc thu thập những miêu tả công việc có liên quan đến phòng kế toán và các phòngkhác của công ty để xem xét, các kiểm toán viên đã nhận xét rằng sự phân chiacông việc của công ty là thích hợp

Cơ cấu và sự phân chia công việc tương ứng là có tổ chức và có sự liên kết vớicác đơn vị có liên quan Sự hướng dẫn công việc đối với mỗi phòng ban được thiếtlập bởi tập đoàn và được phân bổ cho các phòng ban có liên quan Những kiểm soátcủa công ty được thể hiện trên các chính sách của công ty Những chính sách nàyđược cải thiện bởi những hoạt động hàng ngày luôn chịu sự kiểm tra chặt chẽ củacác nhà quản lý

Từ những hoạt động tìm hiểu về hệ thống kiểm soát nội bộ trên đây, các kiểmtoán viên đã liên hệ với bà Hương là thành viên Hội đồng quản trị để tìm hiểunhững rủi ro gian lận trong công ty vào ngày 28 tháng 2 năm 2008 Qua đó, cáckiểm toán viên đã xác định được rằng hệ thống kiểm soát nội bộ được công ty ABCthiết lập nhằm kiểm soát quy trình sản xuất và bán hàng, đồng thời các kiểm toánviên cũng xác định được rủi ro tiềm tàng của công ty là việc công ty đang chịu áplực phải tăng lợi nhuận nhằm chuẩn bị cho việc niêm yết trên thị trường chứngkhoán Việt Nam Những rủi ro dưới đây đã được các kiểm toán viên xác định:

Tên rủi ro Loại rủi ro Các cơ sở dẫn liệu liên quan

Ghi nhận những tài sản

không có thật và không

tiến hành kiểm kê tài sản

vào thời điểm cuối năm

Rủi ro gian lận-Rủi rokiểm soát

Tính có thật của các tài khoảntài sản

Ghi nhận chi phí và doanh

thu không đúng kỳ

Rủi ro gian lận Tính đầy đủ của các tài khoản

doanh thu và chi phíKhai khống doanh thu/ghi

giảm chi phi để chuẩn bị

được niêm yết trên sàn

chứng khoán

Rủi ro gian lận Tính có thật của các tài khỏan

liên quan đến doanh thuTính đầy đủ của các tài khoảnchi phí…

Qua việc tìm hiểu, đánh giá kiểm soát nội bộ của khách hàng, các kiểm toánviên đã đi đến kết luận kiểm soát nội bộ của công ty ABC hoạt động có hiệu quả

2.1.4 Xác định những khoản mục cần chú ý và những cơ sở dẫn liệu có liên quan

Theo Ernst & Young Việt Nam thì việc xác định những khoản mục cần chú ýphải dựa trên những tiêu chí sau đây:

•Tài khoản đó có quy mô lớn hơn TE hay không?

•Tài khoản đó có phức tạp hay không?

•Tài khoản đó nhiều nghiệp vụ liên quan hay không?

•Tài khoản đó có nhiều điều chỉnh trọng yếu cần chú ý hay không?

Dựa vào lợi nhuận trước thuế của Công ty, Ernst & Young Việt Nam đã xácđịnh mức trọng yếu kế hoạch cho toàn bộ báo cáo tài chính là 7.5% lợi nhuận trướcthuế đó Vì Công ty ABC là khách hàng hoàn toàn mới của công ty nên Ernst &Young Việt Nam đã xác định mức độ sai sót cho mỗi nghiệp vụ là bằng 50% củaMức trọng yếu kế hoạch Để từ đó các kiểm toán viên có thể đánh giá từng khoảnmục như dưới đây:

2007 Tiêu chí đánh giá (Y/N)

Những tài khoản cần

chú ý Số tiền

Lớn hơn TE

Số lượng nghiệp

vụ lớn

Các nghiệp vụ phức tạp

Có những điều chỉnh trọng yếu

Tài khoản cần chú ý

Cơ sở dẫn liệu liên quan

Nhà cửa, máy móc, vật

C,E,V,P&D,R&O

Nhưng đối với khoản mục Doanh thu bán hàng thì khác, do đây là khoản mục

có quy mô lớn, có nhiều nghiệp vụ liên quan, các nghiệp vụ có độ phức tạp cao vàtrong năm công ty có một số điều chỉnh trọng yếu đối với khoản mục này, do đóđược đánh giá là khoản mục đáng lưu ý

Sau khi đã xác định được khoản mục nào là khoản mục cần chú ý, các kiểmtoán viên sẽ đi sâu hơn vào việc xác định những rủi ro liên quan đến từng cơ sở dẫnliệu của khoản mục đó Ở đây, cụ thể những cơ sở dẫn liệu liên quan đến khoảnmục doanh thu bán hàng là tính hiện hữu, tính đầy đủ, cơ sở tính giá đúng và Phânloại và trình bày Liên quan đến những cơ sở dẫn liệu này, các kiểm toán viên đã chỉ

ra rủi ro đối với khoản mục Doanh thu là việc khai khống hoặc khai thiếu doanh thubán hàng, doanh thu không được ghi nhận đúng kỳ…

Dựa vào những khoản mục được xác định là cần chú ý ở bước trên, các kiểmtoán viên sẽ đi sâu vào từng khoản mục để đánh giá xem các nghiệp vụ chính nàoliên quan đến khoản mục ấy cần được chú trọng Ta sẽ minh họa bằng khoản mụcDoanh thu bán hàng đã xác định ở trên:

Cũng có những cơ sở tương tự về quy mô, số lượng nghiệp vụ , độc phức tạpcủa các nghiệp vụ và những điều chỉnh quan trọng như trên Khoản mục Bán hàng

và các khoản phải thu được xác định bao gồm 2 lớp nghiệp vụ chính liên quan là:

•Bán hàng và các khoản phải thu

Ta sẽ tìm hiểu cách thức thực hiện công đoạn này của các kiểm toán viên của Công

ty TNHH Ernst & Young Việt Nam trên lớp nghiệp vụ Bán hàng và các khoản

phải thu thông qua những tài liệu mà các kiểm toán viên đã lưu trữ lại

1 Tên lớp nghiệp vụ/quy trình: Bán hàng & Các khoản phải thu

2 Bộ phận thực hiện lớp nghiệp vụ: Phòng Kế toán và Phòng Kinh doanh

Mục đích của lớp nghiệp vụ/quy trình:

Cơ sở dẫn liệu:

• Khoản phải thu: Tồn tại, Đánh giá đúng, Đầy đủ, Quyền và nghĩa vụ

• Bán hàng: Hiện hữu, Phương pháp tính giá đúng và Đầy đủ

Mục tiêu hoạt động (Thời gian/Chi phí/Chất lượng)*

• Chuyển hàng đúng thời gian

• Doanh thu được ghi nhận đúng kỳ

Những mục tiêu về tuân thủ

• Tuân thủ những quy định về kế toán và lập báo cáo tài chính

• Trích dự phòng cho nợ xấu và xóa nợ không thu hồi được theo những chính sách củacông ty

Đầu ra/Đầu vào của các lớp nghiệp

•Nhập nghiệp vụ vào sổ Cái

•Báo cáo quản lý chi phí

Những lớp nghiệp vụ quan trọng:

•Bán hàng

•Xuất kho

•Thu tiền

Những tài khoản cần chú ý bị ảnh hưởng và những rủi ro kinh doanh và báo cáo tài chính liên quan đến những tài khoản này:

• Khoản phải thu

• Bán hàng

• Hàng tồn kho

• Giá vốn hàng bán

• Tiền

Những thông tin về quy trình thực hiện nghiệp vụ Bán hàng của công ty:

Miêu tả những thông tin nổi bật trong lớp nghiệp vụ cần chú ý Miêu tả sự hỗ trợ

của công nghệ thông tin đối với nghiệp vụ

Công ty ABC có 5 văn phòng thuộc phòng Kinh doanh ở Hà

Nội,Quảng Bình, Hải Phòng, Đã Nẵng, Thành phố Hồ Chí Minh

và công ty không có hoạt động xuất khẩu

Quy trình bán hàng bắt đầu từ Phòng Kinh doanh:

• Các nhân viên bán hàng sẽ thu thập thông tin về nhu cầu của

khách hàng, sau đó sẽ gửi cho Phòng Định giá

• Các nhân viên ở Phòng Định giá sẽ dựa trên những thông tin

(như loại cửa, các tính năng đặc biệt…) để lập bản báo giá, rồi gửi

lên trưởng phòng và thành viên Hội đồng quản trị để phê chuẩn và

đóng dấu trước khi gửi cho khách hàng

Không có

Trong trường hợp Khách hàng đồng ý với bản báo giá, phòng

Kinh doanh sẽ chuẩn bị một Hợp đồng quy định giá trị hợp đồng,

cách thức thanh toán…bao gồm cả các điều khoản về yêu cầu đặt

cọc cho hợp đồng

Hợp đồng sẽ được ký kết giữa khách hàng và thành viên Ban

Giám đốc

Thông tin về khách hàng sẽ được chuyển tới phòng Kế toán để ghi

nhận vào hệ thống kế toán nếu là khách hàng mới

Những khoản đặt cọc sẽ được ghi nhận để ghi vào bên Có Tài

khoản phải thu

Không

Để thực hiện sản xuất, nhân viên kinh doanh sẽ chuẩn bị những

chứng từ như Hợp đồng, Bản báo giá, Yêu cầu sản xuất để gửi cho

nhà máy Yêu cầu sản xuất phải được phê chuẩn bởi Ban Giám

đốc cũng như những kiểm soát viên, người có trách nhiệm kiểm

tra tính thống nhất giữa yêu cầu của khách hàng với yêu cầu sản

xuất để chắc chắn rằng sản phẩm làm ra đáp ứng được yêu cầu của

Phòng Kinh doanh có trách nhiệm kiểm tra chất lượng hoạt động

và giải quyết tất cả những kiến nghị của khách hàng

Không

Sau khi việc kiểm tra hoàn tất, phòng Kinh doanh sẽ chuẩn bị Biên

bản thanh lý hợp đồng để khách hàng và Trưởng phòng Kinh

doanh ký

Không

Sau khi đã hoàn tất hợp đồng, nhân viên phòng Kinh doanh sẽ

chuyển tất cả tài liệu chứng từ cho phòng Kế toán để ghi nhận

doanh thu và cá khoản phải thu

Không

Dựa trên biên bản thanh lý hợp đồng, kế toán sẽ ghi nhận doanh

thu và các khoản phải thu

Tự động nhập doanhthu và khoản phảithu vào Sổ Cái.Hóa đơn sẽ được phát hành khi khách hàng đã thanh toán hết hợp

đồng và phải có chứ ký của Kế toán trưởng và đóng dấu trước khi

gửi cho khách hàng

Không

Từ việc tìm hiểu quy trình nghiệp vụ, các kiểm toán viên đã đưa ra những

đánh giá về kiểm soát các rủi ro dễ gặp phải trong quá trình thực hiện nghiệp vụ và

đã kết luận rằng quy trình của công ty ABC là có tồn tại

Sai sót dễ gặp Hoạt động kiểm soát Tần suất Người thực hiện Đánh giá về thiết kế Đánh giá hoạt động

Doanh thu không được

ghi nhận đầy đủ

Số hợp đồng được đánh số bởinhân viên phòng Kinh doanh

Hàng ngày Phòng Kinh doanh Hiệu quả Không hiệu quả

Yêu cầu sản xuất được xem xétbởi nhân viên kiểm soát

Hàng ngày Nhân viên Kiểm soát Hiệu quả Không hiệu quả

Hóa đơn và phiếu xuất

kho không khớp với số

hàng chuyển đi

Phiếu giao nhận hàng phải được

ký giữa Giám đốc sản xuất vàKhách hàng

Hàng ngày Giám đốc sản xuất Hiệu quả Hiệu quả

Thủ kho phải kiểm tra và chấpnhận số với Phiếu giao nhận vàYêu cầu sản xuất trước khi xuấthàng

Hàng ngày Bộ phận thủ kho Hiệu quả Hiệu quả

Các số liệu về mức giá,

chiết khấu, mức thuế…

trong hóa đơn bị ghi sai

Hợp đồng phải được kiểm tra vàtrùng khớp với số liệu trong bảngbáo giá do Phòng Kinh doanh lập

Hàng ngày Nhân viên kiểm soát Hiệu quả Không hiệu quả

Chiết khấu phải được ghi tronghợp đồng và được phê chuẩn bởiTổng Giám đốc

Hàng ngày Tổng giám đốc Không hiệu quả

Nhân viên kế toán phải thực hiệnđối chiếu để kiểm tra sự trùngkhớp về số liệu giữa hóa đơn vớihợp đồng đã ký kết

Hàng ngày Kế toán tổng hợp Hiệu quả Hiệu quả

2.1.6 Tìm hiểu và thực hiện kiểm tra xuyên suốt về hệ thống thông tin kiểm soát

Do hệ thống công nghệ thông tin của công ty ABC là hết sức đơn giản, phầnmềm sử dụng là phần mềm kế toán Bravo và Window2003, do đó các kiểm toánviên đã không thực hiện việc kiểm tra chi tiết đối với hoạt động kiểm soát của hệthống công nghệ thông tin Các kiểm toán viên đã thực hiện thủ tục kiểm tra xuyênsuốt về những vấn đề quan trọng sau:

Những thay đổi trong hệ thống

Phần mềm công ty ABC sử dụng được cung cấp bởi bên ngoài, do đó mọi sựthay đổi đều được thực hiện bởi nhà cung cấp Những yêu cầu về những thay đổitrọng yếu sẽ được phê chuẩn bởi Giám đốc

Nhà cung cấp và các nhân viên của công ty sẽ hợp tác để thử nghiệm nhữngthay đổi, đồng thời những thay đổi đó cũng được xem xét lại và được thỏa thuậngiữa các bên

Về sự phân công nhiệm vụ của công ty về những thay đổi:

•Những người lập trình nên phần mềm hệ thống hay những thay đổi sẽ khôngđược phê chuẩn việc phát triển, thay đổi chương trình hay thực hiện những thửnghiệm kiểm soát có liên quan

•Những người thực hiện các kiểm soát thử nghiệm có liên quan đến việc pháttriển chương trình hay những thay đổi không được phê chuẩn bởi việc phát triển vàthay đổi chương trình, hay di chuyển chương trình

Trong quá trình thực hiện kiểm tra xuyên suốt, các kiểm toán viên đã thẩm vấnnhững người quản lý của công ty và được cho biết rằng tất cả những thay đổi đềuđược nhà cung cấp thực hiện, do đó không có bất kỳ sự thay đổi trọng yếu nào trongnăm 2007 được giải thích Tuy nhiên, công ty cũng giải thích rằng tất cả những thayđổi đó đều được xem xét và có sự đồng ý của các nhân viên công ty trước khi hoàntất và người thực hiện sự thay đổi đó là nhân viên của nhà cung cấp

Từ đó, các kiểm toán viên đã đưa ra kết luận rằng những thay đổi trong côngnghệ thông tin kiểm soát là hiệu quả

Truy cập logic

Bằng việc phỏng vấn các nhà quản lý của công ty, các kiểm toán viên đã cóđược những thông tin sau: Hệ thống công nghệ thông tin của công ty được bảo vệ bởitên truy cập và mật khẩu được cài đặt bởi nhà cung cấp Công ty không có một chínhsách đặc biệt nào về quyền quản trị hệ thống Toàn bộ cơ sở dữ liệu của công ty đềuđược lưu trên máy chủ và tất cả các nhân viên đều có thể truy cập vào để lấy thông tinbằng mật khẩu của mình Ngoài ra, công ty ABC không có thêm bất kỳ một phầnmềm công nghệ thông tin nào Như vậy, ta có thể thấy phần mềm của công khôngphức tạp và các nghiệp vụ thì đơn giản và các kiểm toán viên đã kết luận rằng nhữngtruy nhập logic của hệ thống công nghệ thông tin kiểm soát là hiệu quả

Những thông tin khác

Các kiểm toán viên đã tiến hành phỏng vấn các kế toán của công ty và đượccho biết hoạt động sao chép dữ liệu ra ổ cứng để lưu trữ được thực hiện đều đặnhàng tháng bởi kế toán Tất cả các dữ liệu của công ty đều được lưu trữ trên máychủ và phần mềm diệt virus được cài đặt cho từng máy tính riêng biệt Sau đó, cáckiểm toán viên đã phỏng vấn và quan sát quy trình sao chép dữ liệu và xác nhậnrằng những thủ tục kiểm soát trên đã được thiết lập và hoạt động có hiệu quả

2.1.7 Đánh giá rủi ro tổ hợp

Từ những nhận xét rút ra từ những bước đánh giá trên, các kiểm toán viên cóthể rút ra những đánh giá cuối cùng về mức độ rủi ro tổ hợp (CRA) mà họ phải đảmbảo duy trì được với mỗi cơ sở dẫn liệu của mỗi khoản mục để đảm bảo một mức

độ rủi ro có thể chấp nhận được cho báo cáo tài chính mà Ernst & Young Việt Nam

đã kiểm toán Từ những bằng chứng thu được từ những bước công việc trên, đầutiên là những tìm hiểu về những khoản mục có mức rủi ro lớn trên báo cáo tàichính, tiếp đó, các kiểm toán viên đi sâu vào từng nghiệp vụ có liên quan đến khoảnmục đó để tìm ra những nghiệp vụ có rủi ro lớn Khi đã xác định được những rủi rotrọng yếu có thể xuất hiện đối với nghiệp vụ đó, các kiểm toán viên sẽ có thể dựavào mức rủi ro tiềm tàng và rủi ro kiểm soát của mỗi nghiệp vụ để xác định đượcmức rủi ro tổ hợp để đảm bảo mức độ rủi ro trên báo cáo tài chính đã được Ernst &