Khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh: Tại Báo cáo chính trị của Ban chấp hành TW Đảng Khóa 8 Đại hội đại biểu lần thứ IX của Đảng năm 2001 ghi rõ: “Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan đi
Trang 1Câu hỏi 1: Nguồn gốc hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh ?
2 Phần nội dung:
2.1 Khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh:
Tại Báo cáo chính trị của Ban chấp hành TW Đảng Khóa 8 Đại hội đại biểu lần thứ IX của Đảng
năm 2001 ghi rõ: “Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn
đề cơ bản cách mạng Việt Nam, là kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kế thừa và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại…”.
2.2 Nguồn gốc hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh:
Từ khái niệm trên cho thấy tư tưởng Hồ Chí Minh được hình thành từ các nguồn gốc sau đây:
Thứ nhất, giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc VN thể hiện qua các giá trị căn bản sau đây:
- Chủ nghĩa yêu nước là ý chí bất khuất, tự lực tự cường để dựng nước và giữ nước được hun đúcqua hàng ngàn năm Dân tộc và nhà nước ta hình thành từ rất sớm và không phải chỉ duy nhất là từ sựphân hóa giai cấp sâu sắc, mà căn bản là do nhu cầu của cuộc đấu tranh chống lại xâm lăng và yêu cầusản xuất trước môi trường thiên nhiên khắc nghiệt mà tổ chức lại thành dân tộc, nhà nước Trãi qua hàngngàn năm hun đúc, chủ nghĩa yêu nước Việt Nam là giá trị tinh thần cao nhất của dân tộc ta, nhưng có đặcđiểm sâu sắc là nó mang trong mình một giá trị kép: Yêu nước - Thương dân, Thương dân - Yêu nước.Vấn đề dân tộc, vì thế, gắn liền với vấn đề con người trong tất cả các lĩnh vực của đời sống con ngườiViệt Nam
- Tinh thần cộng đồng, đoàn kết, ý thức dân chủ xuất hiện và được nuôi dưỡng trong quá trình dựngnước, giữ nước và trở thành giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc Những giá trị này được biểu hiệntrong kinh tế như trong chế độ ruộng đất công điền; về xã hội là vấn đề dân chủ và tự chủ trong tổ chứclàng xã, xây dựng hương ước; trong văn hóa là sự tôn vinh các giá trị anh hùng, thờ phụng những người
có công dựng nước, giữ nước, xây dựng làng xã, nghề nghiệp và trọng người hiền tài Những giá trị tốtđẹp đó làm cho mối quan hệ Cá nhân - Gia đình - Làng - Nước trở nên bền chặt và nương tựa vào nhau đểtồn tại và phát triển Nước mất dựa vào làng để khôi phục Nước Từ liên kết Gia đình để giữ Làng, liênkết Làng để giữ Nước Các mối quan hệ đó có cơ sở kinh tế, văn hóa, chính trị, đặc biệt thể hiện trongchính sách của Nhà nước, trong hương ước và tổ chức làng, xã Con người cá nhân trong lịch sử ViệtNam có quan hệ chặt chẽ với cộng đồng làng xã và dân tộc
- Cùng với những truyền thống dũng cảm, cần cù, thông minh, sáng tạo trong lao động sản xuất,chiến đấu, dân tộc Việt Nam luôn rộng mở đón nhận những giá trị văn minh của nhân loại để bảo tồn dântộc và phát triển đất nước Tiếp thu cái hay để tồn tại và phát triển đã tạo ra tư duy mở, mềm dẻo của conngười Việt Nam
Một dân tộc sau hàng ngàn năm làm nô lệ, bị cưỡng bức đồng hóa về thể chất lẫn tinh thần như:Giết đàn ông, đốt sách, nô dịch, đồng hóa về văn hóa, phong tục tập quán… nhưng vẫn không khuất phục,kiên nhẫn chịu đựng và nuôi dưỡng ý thức độc lập dân tộc để rồi lại đứng lên giành lấy độc lập, xây dựngmột quốc gia đó chính là sự thật của lịch sử dân tộc Việt Nam Sức mạnh ấy là những giá trị văn hóatruyền thống vô cùng tốt đẹp
Sức mạnh của truyền thống văn hóa dân tộc với những giá trị căn bản nêu trên được duy trì và tồntại trong cơ sở kinh tế, hiện thân vào văn hóa và tổ chức xã hội của làng xã đã vượt qua một ngàn năm nô
lệ của thời kỳ Bắc thuộc để bảo tồn được dân tộc với một nền văn hóa riêng và đã thành công trong xâydựng nhà nước độc lập vào thế kỷ X cũng như bảo vệ được nền độc lập của mình trước những cuộc xâmlăng của các thế lực phong kiến phương Bắc ở những thế kỷ sau đó
Chính chủ nghĩa yêu nước - nhân văn của Việt Nam là cội nguồn, là giá trị văn hóa truyền thống tốtđẹp, là điểm xuất phát, là động lực để Hồ Chí Minh ra đi tìm đường cứu nước và là bộ lọc các học thuyết
để Hồ Chí Minh lựa chọn, tiếp nhận tinh hoa văn hóa nhân loại mà đỉnh cao của nó là chủ nghĩa Mác
Trang 2-Lênin Người nói: “Lúc đầu, chính chủ nghĩa yêu nước, chứ chưa phải chủ nghĩa cộng sản đã đưa tôi theo Lênin, tin theo Quốc tế thứ ba”.
Thứ hai, tinh hoa văn hóa phương Đông và phương Tây:
Phật giáo vào Việt Nam từ đầu thiên niên kỷ thứ nhất và có ảnh hưởng rất lớn đến văn hóa ViệtNam Đặc biệt là ở thời kì đầu xây dựng nhà nước độc lập của nhà Lý, Trần, Phật giáo được coi như làquốc giáo và cũng đã có nhiều đóng góp vào công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và hình thành nênnhững nét đặc sắc của văn hóa Việt Nam với chủ trương gắn bó với dân tộc và đất nước
Những tư tưởng căn bản của Phật giáo đã ảnh hưởng tích cực tới văn hóa Việt Nam là tư tưởng vịtha, từ bi, bác ái, cứu khổ cứu nạn, thương người như thể thương thân; nếp sống có đạo đức, trong sạchgiản dị, chăm lo làm điều thiện… Vì vậy, Phật giáo đã ảnh hưởng rất lớn tới sự hình thành và phát triểncủa văn hóa, tư tưởng và lối sống Việt Nam
Nho giáo Trung Hoa và Việt Nam do nhu cầu của sự thống trị nhưng trong quá trình đó đã đượcViệt hóa thành Nho giáo Việt Nam, thể hiện những giá trị về lòng yêu nước, thương dân, nhân văn, dunghòa giữa mỗi con người với cộng đồng trên lợi ích cá nhân, gắn lợi ích của cá nhân với lợi ích của dântộc Nho giáo Việt Nam lấy yêu nước - nhân văn Việt Nam là đạo lý làm người Trong điều kiện lịch sửcủa dân tộc, Nho giáo Việt Nam đã đáp ứng yêu cầu của dân tộc trong dựng nước, giữ nước, xây dựng đấtnước cũng như trong xây dựng gia đình và con người
Nho giáo Trung Hoa đặt mối liên hệ vua - tôi ở vị trí cao nhất Nho giáo Việt Nam cũng nhấnmạnh vấn đề này nhưng đòi hỏi nhà vua trước hết phải trung thành với Tổ quốc, nhân hậu với nhân dân,cũng phải lấy tu thân làm gốc Ca ngợi, ủng hộ những vị vua hiền lành biết quan tâm đến dân chúng vàđồng thời gạt bỏ những ông vua bất lực nhằm mục đích lập lại những triều đại mới quan tâm tới đất nước
và nhân dân là nội dung tích cực của Nho giáo Việt Nam
Bên cạnh những yếu tố tích cực của Nho giáo như triết lý hành động, tư tưởng nhập thế, hành đạogiúp đời; tư tưởng về một xã hội bình trị, an ninh hòa mục, thế giới đại đồng; triết lý nhân sinh tu thân,dưỡng tính… cũng được việt hóa thành các giá trị văn hóa Việt Nam, phù hợp với các giá trị gốc của dântộc
Những tác động tích cực của Phật giáo và Nho giáo Việt Nam đã tác động tới Hồ Chí Minh ngay
từ khi còn nhỏ ở trong môi trường văn hóa Việt của làng xã Việt Nam và dưới sự dạy bảo của cụ Phóbảng Nguyễn Sinh Sắc
Sau này, trở thành nhà cộng sản, Hồ Chí Minh vẫn tiếp tục tìm hiểu văn hóa phương Đông, đặc biệt
là những trào lưu tư tưởng mới ở Ấn Độ và Trung Hoa mà điển hình là chủ nghĩa Găngđi và chủ nghĩanhân dân Tôn Trung Sơn Hồ Chí Minh đã tìm thấy trong chủ nghĩa nhân dân của Tôn Trung Sơn “nhữngđiều thích hợp cho điều kiện nước ta” – đó là dân tộc độc lập, dân quyền tự do, dân sinh hạnh phúc màsau này, người đã đưa vào đó nội dung xã hội chủ nghĩa thành tiêu chí Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
Khi học ở Huế, những tư tưởng tiến bộ của cách mạng Pháp “Tự do, Bình đẳng, Bác ái” đã ảnhhưởng lớn đến Hồ Chí Minh và là một trong những yếu tố tác động mạnh đến hướng đi tìm đường cứunước của người Ba mươi năm sống, học tập, lao động, học tập làm trong môi trường văn hóa phươngTây, Hồ Chí Minh đã có điều kiện tìm hiểu, nghiên cứu và trực tiếp trải nghiệm các hoạt động chính trị,văn hóa, xã hội ở đây Người đã trực tiếp tìm hiểu tư tưởng dân chủ của các nhà khai sáng (Voonte, útxô,Môngtétxkiơ …) qua các tác phẩm của họ Người đã tới Pháp, Mỹ, Anh và trực tiếp khảo sát mọi mặt tạinhững nơi khơi nguồn cho ba cuộc cách mạng tư sản điển hình trên thế giới Tư tưởng cách mạng tiến bộcủa các cuộc cách mạng này đã tác động mạnh mẽ tới Hồ Chí Minh Đó là những tư tưởng cơ bản của chủnghĩa dân tộc và nhân văn trong cách mạng tư sản Mỹ và Pháp với quyền dân tộc, quyền con người và tưtưởng dân chủ mà nội dung của nó là Tự do-Bình đẳng-Bác ái Đây là những điểm mới về tư tưởng trongtinh hoa văn hóa phương Tây đã tác động mạnh mẽ đến suy nghĩ, hành động và tư tưởng của Hồ ChíMinh
Sống trong môi trường dân chủ và thông qua các hoạt động dân chủ trong làm việc, sinh hoạt vàcác tổ chức lao động, xã hội và chính trị ở phương Tây Hồ Chí Minh đã học được cách làm việc dân chủ
là hình thành phong cách dân chủ ở Người
Thứ ba, Chủ nghĩa Mác-Lênin:
Với hành trang giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc (chủ yếu là chủ nghĩa yêu nước nhân văn với những giá trị về giải phóng dân tộc và con người) để so sánh, đối chiếu, chọn lọc và tiếp thu
Trang 3-giá trị văn hóa đương đại của nhân loại và trên cơ sở đó, Hồ Chí Minh đã có điều kiện đến và thu nhậnmột cách tự nhiên, về cả lý trí và tình cảm, học thuyết giải phóng con người triệt để nhất của thời đại làchủ nghĩa Mác - Lênin Tiếp nhận chủ nghĩa Mác-Lênin, Hồ Chí Minh đã từ một người yêu nước trởthành người cộng sản khi trở thành người tham gia sáng lập Đảng Cộng sản Pháp.
Với thế giới quan và phương pháp luận mácxít, Hồ Chí Minh có sự chuyển biến về chất tư tưởngcách mạng của mình để có thể tiếp tục hấp thụ và chuyển hóa được những giá trị tích cực và tiến bộ củatruyền thống tốt đẹp của văn hóa dân tộc và tinh hoa văn hóa nhân loại, giúp cho Người tổng kết thựctiễn, đúc rút lý luận và hình thành nên một hệ thống những quan điểm cơ bản về cách mạng Việt Nam,hình thành nên tư tưởng Hồ Chí Minh về giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp và giải phóng con người
Vì vậy, chủ nghĩa Mác-Lênin chính là một nguồn gốc lý luận, là cơ sở chủ yếu nhất hình thành và pháttriển tư tưởng Hồ Chí Minh Tư tưởng Hồ Chí Minh chính là sự vận dụng sáng tạo, phát triển và làmphong phú chủ nghĩa Mác-Lênin trong thời đại mới
Trên cơ sở năng lực trí tuệ cao và được trang bị những giá trị văn hóa tinh túy của dân tộc và nhânloại mà cơ bản là vấn đề độc lập cho dân tộc tự do, hạnh phúc cho nhân dân, Hồ Chí Minh đã thu nhận và
đi theo chủ nghĩa Mác-Lênin một cách tự nhiên Đến với chủ nghĩa Mác xuất phát từ đòi hỏi của thực tiễngiải phóng dân tộc và con người Việt Nam, từ nhu cầu chung của nhân loại về quyền dân tộc, quyền conngười, Hồ Chí Minh đã vận dụng lập trường quan điểm và phương pháp của chủ nghĩa Mác-Lênin đểnghiên cứu thực tiễn và tìm ra con đường cách mạng Việt Nam trong thời đại mới Chính vì vậy, chủnghĩa Mác-Lênin là cơ sở làm cho Hồ Chí Minh vượt lên trước những nhà yêu nước đương thời, khắcphục được sự khủng khoảng về đường lối cứu nước của dân tộc Việt Nam
Như vậy, các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc được nâng lên tầm thế giới với việc thu nhậntinh hoa của văn hóa nhân loại và chủ nghĩa Mác-Lênin đã hình thành, tạo ra bước phát triển mới phù hợpvới tiến hóa của nhân loại trong thời đại mới của tư tưởng Hồ Chí Minh
Có thể nói về văn hóa, tư tưởng Hồ Chí Minh là sự kế thừa các giá trị tốt đẹp của văn hóa dân tộc vànhân loại trên một trình độ mới về chất phù hợp với thời đại mới
Thứ tư, trí tuệ và hoạt động thực tiễn của Hồ Chí Minh:
Tại sao có nhiều người đi tìm đường cứu nước nhưng chỉ có Hồ Chí Minh mới nhận thức được conđường mới và phù hợp với yêu cầu của dân tộc và xu thế phát triển của thời đại?
Trước hết phải nói tới những phẩm chất cá nhân của Hồ Chí Minh mà nổi bật là ý chí quyết tâm củamột người yêu nước, một chiến sĩ cộng sản với tấm lòng yêu nước, thương dân và đồng loại khổ đau, sẵnsàng hiến dâng cuộc đời cho dân tộc độc lập, cho tự do hạnh phúc của con người Việt Nam
Đó là tài năng trí tuệ của Hồ Chí Minh mà biểu hiện trước hết ở sự kiên trì học tập tiếp thu vốn trithức phong phú của dân tộc và nhân loại; là tư duy độc lập tự chủ trong tiếp thu, phê phán, chọn lọc cácgiá trị văn hóa dân tộc và nhân loại, trí tuệ của thời đại để trên cơ sở đó sáng tạo và phát triển thànhnhững giá trị tư tưởng mới vì mục tiêu độc lập dân tộc và giải phóng triệt để con người
Đó là năng lực hoạt động thực tiễn phong phú của Hồ Chí Minh đã giúp Người phân tích và rút rađược nhiều kết luận chính xác từ thực tiễn lịch sử của phong trào cách mạng thế giới và trong nước
3 Phần kết luận:
Tóm lại, tư tưởng Hồ Chí Minh có cội nguồn và được hình thành từ nhiều nguồn gốc như các giá trị
truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tinh hoa văn hóa của nhân loại mà đỉnh cao là chủ nghĩa Mác-Lêninthông qua hoạt động trí tuệ và thực tiễn của Người Tuy nhiên, trong các nguồn gốc trên thì chủ nghĩaMác - Lênin được xem là một nguồn gốc lý luận, là cơ sở chủ yếu và quan trọng nhất để hình thành vàphát triển tư tưởng Hồ Chí Minh, quyết định bước ngoặt cách mạng và sự nghiệp cách mạng của Hồ Chí
Minh
Trang 4Câu hỏi 2: Tại sao trong quá trình ra đi tìm đường cứu nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói:
“Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản” ?
1 Phần đặt vấn đề:
Sở dĩ trong quá trình ra đi tìm đường cứu nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói: “Muốn cứu nước
và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản” là vì:
Thực tiễn các phong trào yêu nước Việt Nam lúc bấy giờ đều bị thất bại, những con đường giảiphóng dân tộc của các bậc tiền bối cũng lần lượt đều bế tắc về đường lối cứu nước Thực tiễn cách mạngViệt Nam đã chứng minh rằng chỉ sau khi Chủ tịch Hồ Chí Minh đưa ánh sáng của chủ nghĩa Mác - Lê-
nin vào nước ta với tư tưởng chỉ đạo “Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản”, cách mạng giải phóng dân tộc ở nước ta mới thoát ra khỏi cuộc
khủng hoảng về tư tưởng và có được tôn chỉ hành động đúng đắn giúp cách mạng Việt Nam giành hếtthắng lợi này đến thắng lợi khác, giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước
2 Phần nội dung:
- Hoàn cảnh lịch sử VN trước khi Hồ Chí Minh ra đi tìm đường cứu nước:
Năm 1802, triều đình nhà Nguyên phản động trong nước tăng cường đàn áp, bóc lột nhân dân, cảicách đổi mới, đàn áp người theo phong trào ba anh em Tây Sơn Về đối ngoại, nhà Nguyễn thực hiệnchính sách bế quan tỏa cảng-đóng cửa, không qua hệ, làm mất cơ hội tiếp xúc và bắt nhiệp với sự pháttriển bên ngoài, nhất là với các nước phương Tây Kết quả đã không phát huy được những thế mạnh củadân tộc và đất nước, không tạo ra được tiềm lực v/c và tinh thần đủ sức bảo vệ Tổ quốc, chống lại âmmưu xâm lược của các nước phương Tây đang cận kề Triều Nguyễn từng bước đầu hàng thực dân Pháp Năm 1858, thực dân Pháp xâm lược VN nhưng mãi đến 30 năm sau, thực dân Pháp cơ bản mớithống trị VN, chính sách đưa ra cực kì dã man, các phong trào yêu nước nổi lên: thời phong kiến, phongtrào Cần Vương, Hoàng Hoa Thám… nhưng đều bị thất bại Tính chất XHVN đã thay đổi VN từ mộtnước phong kiến trở thành nước thuộc địa nửa phong kiến Hai mâu thuẫn cơ bản của nước ta lúc bấy giờ
là mâu thuẫn giữa Thực dân Pháp với dân tộc VN và mâu thuẫn giữa giai cấp địa chủ, phong kiến vớinhân dân lao động mà trực tiếp là nông dân
Các phong trào đấu tranh cứu nước theo khuynh hướng dân chủ tư sản cũng như theo khuynhhướng phong kiến như: Đông Du đi về hướng Đông (Phan Bội Châu); Duy Tân (Phan Chu Trinh, HuỳnhThúc Kháng); Đông Kinh Nghĩa Thục (Lương Văn Can, Nguyễn Huyền)… đều lạc hậu, lỗi thời do đócuối cùng cũng đều bị thất bại Việt Nam rơi vào tình trạng bế tắc đường lối cứu nước Trước thực trạngnhư vậy, cần phải có con đường cứu nước giải quyết triệt để cả hai con đường cứu nước vốn đã lỗi thời,lạc hậu nói trên
- Hồ Chí Minh ra đi tìm đường cứu nước và đã khẳng định: “Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản”:
Hồ Chí Minh sớm nhận thức được thất bại của phong trào yêu nước cuối thế kỉ XIX, đầu thế kỉ
XX ở nước ta là do chưa có đường lối và phương pháp đấu tranh đúng đắn khi chủ nghĩa đế quốc đãthành một hệ thống thế giới; vừa tranh giành nhau trong việc xâu xé thuộc địa, vừa liên kết với nhau trongviệc đàn áp phong trào đấu tranh giành độc lập dân tộc của các nước thuộc địa Các thuộc địa chẳngnhững cung cấp nguyên vật liệu cho các nhà máy mà còn cung cấp binh lính cho quân đội đế quốc nhằmđàn áp các phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân ở chính quốc Trong cuộc đấu tranh tự giải phóngdân, giai cấp vô sản ở chính quốc và nhân dân các dân tộc thuộc địa có chung 1 kẻ thù, vì vậy phải phốihợp hành động và cổ vũ lẫn nhau
Từ đầu những năm 20 của thế kỉ XX, Nguyễn Ái Quốc đã chỉ rõ: Chủ nghĩa đế quốc là một conđỉa 2 vòi, 1 vòi bám vào chính quốc, 1 vòi bám vào thuộc địa Muốn đánh bại chủ nghĩa đế quốc phảiđồng thời cắt cả 2 cái vòi của nó đi, tức là phải kết hợp cách mạng vô sản ở chính quốc với cách mạnggiải phóng dân tộc ở thuộc địa; phỉa xem cách mạng ở thuộc địa như là “một trong những cải cách củacách mạng vô sản, tức là phải đi theo đường lối Mác-Lênin Nguyễn Ái Quốc đã sớm khẳng định: Muốngiải phóng dân tộc thành công” Trước hết phải có Đảng cách mệnh Đảng có vững cách mệnh mới thànhcông Đảng muốn vững thì phải có chủ nghĩa làm cốt Bây giờ học thuyết nhiều, chủ nghĩa nhiều ,nhữngchủ nghĩa chân chính nhất, chắc chắn nhất, chắc chắn nhất, cách mệnh nhất là chủ nghĩa Mác-Lênin”.Như vậy Nguyễn Ái Quốc đã khằng định: Muốn giải phóng dân tộc thành công muốn thằng lợi phải đặt
Trang 5dưới sự lãnh đạo của Đảng gia cấp công nhân, Đảng đó phải được xấy dựng theo nguyên tắc, Đảng kiểumới của Lênin, được vũ trang bằng chủ nghĩa Mác-Lênin Các lãnh tụ yêu nước tiền bối cũng đã bướcđầu nhận thức được tầm quan trọng và vai trò của chính đảng cách mạng Phan Chu Trinh đã nói: ngàynay, muốn độc lập, tự do, phải có đoàn thể nhưng ông chỉ mới nói mà chưa kịp làm Phan Bội Châu đã tổchức ra Đảng Việt Nam Quang phục hội, sau dự định cải tổ nó thành Việt Nam Quốc dân Đảng theo kiểuTôn Trung Sơn, nhưng ông chưa kịp thục hiện thì đã bị bắt, bị đưa về giam lỏng tại Huế, Dù đã thành lậphay chưa thì các đảng kiểu đó cũng không thể lãnh đạo các mạng giải phóng dân tộc đi đến thành công, vì
nó thiếu một đường lối chính trị đúng đắn và một đường lối tổ chức chặt chẽ; lại không có cơ sở rộng rãitrong quần chúng, nên sớm muộn cũng roi vào tan rã và thất bại
Ngày 5/6/1911, Bác đi tìm con đường cứu nước Người bắt đầu thực hiện cuộc khảo nghiệm dàingày ở nhiều châu lục để tìm con đường giải phóng dân tộc HCM sống cuộc đời người thợ, gắn mình vớiphong trào công nhân và phong trào giải phóng dân tộc thế giới ra sức học hỏi kinh nghiệm và tham giacác phong trài chính trị XH ở các nước mà Người đã sống và HCM đã rút ra kết luận: CNTB, đế quốc ởđâu cũng tàn bạo, độc ác bất công; người lao động ở đâu cũng bị áp bức, bóc lột đầu đọa Những nhậnthức đó của người đã tiến gần tới qua điểm của C.Mác và V.I.Lênin Bởi vậy, giữa tháng 7/1920, khiNgười đọc được” Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về vấn đề dân tộc và thuộc địa” của V.I.Lêninđăng trên báo L’Humannité của Đảng XH Pháp thì Người nhận ra rằng đây là cái cần thiết của chúng ta,con đường giải phóng chúng ta Như vậy, bằng 1 cuộc khảo sát thực tiễn và nghiễn cứu lý luận trên bìnhdiện trọng lớn ở trong nước và thế giới, HCM đã gặp CNMLN Đến với CNMLN cũng là lúc HCM nhận
rõ con đường cứu nước, con đường cách mạng của dân tộc Người rút ra kết luận: “Muốn cứu nước vàgiải phóng dân tộc không có con đường nào khác con đường CMVS”, Bác khẳng định: muốn sống thìphải làm cách mệnh trước hết cần phải có Đảng lãnh đạo: Đảng cần thực hiện các nhiệm vụ:
- Đối nội: Tập hợp giáo dục và rèn luyện quần chúng và đưa quần chúng ra đấu tranh
- Đối ngoại: thực hiện liên lạc với tất cả các giai cấp vô sản và nhân dân lao động trên toàn thếgiới, đoàn kết quốc tế
Sau khi tìm thấy con đường CMVN, HCM đã tích cực chuẩn cho sự ra đời đảng CM ở nước ta.Sau nhiều năm chuẩn bị, HCM đã triệu tập và chủ trì Hội nghị thành lập Đảng vào mùa xuân năm 1930.ĐCSVN ra đời đã hông qua Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng do HCM soạn thảo Cương lĩnhkhẳng định: VN làm “tư sản dân quyền cách mệnh và thổ địa cách mệnh để đi tới XHCN” nhằm “đánh
đổ đế quốc chủ nghĩa Pháp và bọn phong kiến”, “dựng ra chính phủ công, nông, binh”, trong đó giai cấpCông nhân là nòng cốt và duy nhất có sứ mệnh lịch sử đó là lật đỗ chế độ cũ giành độc lập dân tộc chođất nước
Tăng cường XD và củng cố liên minh giai cấp công nhân với nông dân và đội ngũ trí thức để làmhạt nhân XD khối đại đoàn kết toàn dân Công dân là giai cấp lãnh đạo; công nhân, nông dân, trí thức làđộng lực CM; giai cấp và tầng lớp khác có tinh thần yêu nước và yêu dân tộc thành khối đại đoàn kết Khi xác định con đường cứu nước theo CMVS, HCM đã chỉ rõ hướng phát triển là đi lên CNXHmới có thể giải phóng hoàn toàn dân tộc, XH và con người
3 Phần kết luận:
- Con đường cách mạng theo chọn lựa của Bác “Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có
con đường nào khác con đường cách mạng vô sản” đã mở ra bước ngoặc lớn cho Đảng ta, cho cả dân tộc
Việt Nam xây dựng thành công trong công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc và trong xây dựng CNXHhiện nay
Độc lập dân tộc gắn liền với CNXH là sự lựa chọn duy nhất đúng đắn của CMVN Bởi vậy thựchiên đổi mới, Đảng ta xác định: cán bộ, đảng viên là tư tưởng phải thông suốt, bản lĩnh chính trị phải
Trang 6vững vàng, kiên trì mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với CNXH, đây là phẩm chất cán bộ đảng viên.Kiên trì con đường độc lập dân tộc gắn liền với CNXH đòi hỏi con đường đó phải được cụ thể hóa ở thời
kỳ đổi mới làm cơ sở cho cán bộ, đảng viên nhận thức và đi theo Đại hội VI của Đảng đề ra đường lốiđổi mới toàn diện Đại hội VII thông qua Cương lĩnh XD đất nước trong thờig kì quá độ lên XHCN,chiến lược ổn định và phá triển kinh tế XII đến năm 2000, đại hội VIII và Đại hội IX tiếp tục hoàn thiệnphát triển đường lối đổi mới Đại hội VII thông qua Cương lĩnh XD đất nước trong thời kì quá độ lênXHCN, chiến lược ổn định và phát triển sinh tế XII đến năm 2000 Đại hội VIII và Đại hội IX tiếp tụchoàn thiện phát triển đường lối đổi mới Đại hội mới khẳng định: những bài học đổi mới do các đại hội
VI, VII, VIII của Đảng nêu lên đến nay vẫn còn có giá trị lớn
Đổi mới là XD thành công CNXH và bảo vệ vững chắc Tổ quốc VNXHCN Thực hiện độc lậpdân tộc gắn liền với CNXH trong đổi mới như Đảng ta đã khẳng định là thực hiện sự kết hợp giữa hainhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
* Có thể liên hệ thêm bản thân đảng viên:
Trang 7Câu hỏi 3: Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng và chỉnh đốn Đảng ?
1 Phần đặt vấn đề:
Trải qua 83 ra đời và phát triển, Đảng Cộng sản Việt Nam do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập và rènluyện đã lãnh đạo đất nước, lãnh đạo dân tộc Việt Nam gặt hái được nhiều những thành tựu quan trọng.Trong mỗi giai đoạn cách mạng, Đảng đều có những nhiệm vụ khác nhau, song tất cả đều hướng đến mộtmục đích đó là mang lại lợi ích thiết thân cho nhân dân, cho dân tộc Và ở mỗi một giai đoạn cách mạng,Đảng ta đều tự xây dựng và chỉnh đốn mình, để trong sạch hơn, vững mạnh hơn
2 Phần nội dung:
2.1 Tư tưởng của HCM về xây dựng và chỉnh đốn Đảng:
- Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng, chỉnh đốn Đảng là sự vận dụng, phát triển sáng tạo họcthuyết Mác - Lê-nin về đảng kiểu mới của giai cấp công nhân vào điều kiện cụ thể của cách mạng ViệtNam Tư tưởng ấy được thể hiện ở những luận điểm: Đảng Cộng sản Việt Nam là sản phẩm của sự kếthợp chủ nghĩa Mác - Lênin với phong trào công nhân và phong trào yêu nước; Đảng Cộng sản Việt Nam
là Đảng của giai cấp công nhân, đồng thời là Đảng của dân tộc Việt Nam; Đảng phải được xây dựng theonhững nguyên tắc của đảng kiểu mới của giai cấp vô sản; Đảng phải thường xuyên tự chỉnh đốn, tự đổimới
- Đảng Cộng sản Việt Nam vừa là người lãnh đạo cách mạng, vừa là người đầy tớ thật trung thànhcủa nhân dân thực hiện đường lối đó một cách có hiệu quả nhất Đảng muốn giữ được vai trò lãnh đạo,được dân tin, dân phục, dân yêu thì một vấn đề căn bản là, trong Đảng “từ Trung ương tới các chi bộ cầnphải giữ gìn sự đoàn kết nhất trí của Đảng như giữ gìn con ngươi của mắt mình”
- Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh: Đảng ta là một Đảng cầm quyền Mỗi đảng viên và cán bộphải thật sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, thật sự cần kiệm, liêm chính, chí công vô tư Phải giữ gìnĐảng ta thật trong sạch, phải xứng đáng là người lãnh đạo, là người đày tớ thật trung thành của nhân dân.Với cương vị lãnh đạo hệ thống chính trị, Đảng phải xứng danh là người lãnh đạo, phải là một Đảng trítuệ, đạo đức, văn minh Là thành viên của hệ thống chính trị, Đảng phải hoạt động trong khuôn khổ hiếnpháp và pháp luật, không được đứng trên, đứng ngoài pháp luật; không được đứng trên Nhà nước và nhândân Đảng phải xây dựng Nhà nước pháp quyền của dân, do dân và vì dân; chống mọi biểu hiện tiêu cựccủa bộ máy nhà nước, như bệnh quan liêu, lãng phí, tham nhũng; xây dựng và nâng cao bản lĩnh chính trị
và uy tín của đội ngũ cán bộ, đảng viên Uy tín này chủ yếu nằm ở đạo đức cách mạng, bản lĩnh và trí tuệ;
ở sức cảm hóa, thuyết phục nhân dân, với tinh thần hiểu dân, học dân, hỏi dân, tin dân, thật sự là ngườiđầy tớ trung thành của nhân dân
- Theo Hồ Chí Minh, muốn như vậy, một trong những biện pháp cơ bản là Đảng phải thườngxuyên xây dựng, chỉnh đốn Đảng, và đây là công việc thường xuyên; Đảng cầm quyền, nhưng nhân dân
là chủ Vì vậy, chỉnh đốn Đảng một mặt, khẳng định sức mạnh chính trị to lớn của Đảng trong cải tạo cái
cũ, xây dựng cái mới đối với các lĩnh vực đời sống xã hội; mặt khác, đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi cácbiểu hiện thoái hóa, biến chất của một bộ phận cán bộ, đảng viên lợi dụng cương vị của Đảng vi phạmquyền làm chủ của nhân dân, đi ngược lại lợi ích, nguyện vọng của nhân dân, dẫn tới lạm quyền, lộngquyền, đặc quyền, đặc lợi
- Hồ Chí Minh cho rằng, Đảng ta vừa là đạo đức, vừa là văn minh, là người khởi xướng và lãnhđạo mọi sự đổi thay của đất nước qua các giai đoạn lịch sử của cách mạng Ngay từ những ngày đầu lãnhđạo cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: Muốn làm cách mạng giành chính quyền, cần có nhiềuyếu tố, song nhân tố quan trọng quyết định nhất là phải có Đảng chân chính của giai cấp công nhân và củanhân dân lao động Đặc biệt, trước mỗi bước ngoặt của cách mạng, Người nhấn mạnh thêm, để hoànthành sứ mệnh lịch sử của mình, Đảng phải coi trọng công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng Đó là việctrước tiên, việc chính, việc cần kíp, việc phải làm ngay
- Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: Một Đảng mà giấu giếm khuyết điểm của mình là một Đảng hỏng.Một Đảng có gan thừa nhận khuyết điểm của mình, vạch rõ những cái đó, vì đâu mà có khuyết điểm đó,xét rõ hoàn cảnh sinh ra khuyết điểm đó, rồi tìm kiếm mọi cách để sửa chữa khuyết điểm đó Như thế làmột Đảng tiến bộ, mạnh dạn, chắc chắn, chân chính Theo Người, mỗi cán bộ, đảng viên trong bất kỳ môitrường xã hội nào luôn chịu sự tác động của những cái hay, cái dở, cái tốt, cái xấu Để loại bỏ cái xấu, cái
dở cần phải rèn luyện thường xuyên, trong đó biện pháp quan trọng là đổi mới, xây dựng, chỉnh đốnĐảng Chỉnh đốn Đảng là để cán bộ, đảng viên khi gặp khó khăn thì củng cố quan điểm, lập trường, tư
Trang 8tưởng, bình tĩnh sáng suốt, không bi quan, không chủ quan, tự mãn Chỉnh đốn, xây dựng Đảng là để khắcphục những thiếu sót, khuyết điểm, làm cho Đảng mạnh lên
- Nội dung xây dựng, chỉnh đốn Đảng trong tư tưởng HCM được thể hiện rất phong phú, đa dạng.Người nêu rõ phương châm từng bước, có trọng tâm, có kế hoạch rõ ràng, chu đáo Chỉnh đốn Đảng, xâydựng Đảng phải làm toàn diện cả chính trị, tư tưởng và tổ chức; phải được tiến hành ở tất cả các cấp.Trong đó đặc biệt coi trọng làm tốt ở chi bộ, vì chi bộ là nền móng của Đảng, chi bộ tốt thì mọi việc sẽtốt Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng: “Mỗi chi bộ của Đảng phải là một hạt nhân lãnh đạo quần chúng ở
cơ sở, đoàn kết chặt chẽ, liên hệ mật thiết với quần chúng, phát huy được trí tuệ và lực lượng vĩ đại củaquần chúng”(4); Người còn chỉ rõ: “Chi bộ là gốc rễ của Đảng ở trong quần chúng Chi bộ tốt thì mọichính sách của Đảng đều được thi hành tốt, mọi công việc đều tiến bộ không ngừng Trái lại, nếu chi bộkém thì công việc không trôi chảy”
- Một nội dung quan trọng nữa trong xây dựng chỉnh đốn Đảng, theo Hồ Chí Minh, là xây dựngđội ngũ đảng viên Hồ Chí Minh đề cập đến nhiều nội dung, nhưng toát lên những nội dung bản chất nhất:Một, đảng viên phải suốt đời phấn đấu hy sinh cho lý tưởng của Đảng Quá trình phấn đấu đó là bền bỉ,liên tục Hai, đảng viên phải luôn đặt lợi ích của Đảng, của Tổ quốc, của cách mạng lên trên hết, trướchết, biết hy sinh lợi ích của cá nhân mình để bảo đảm lợi ích cho Đảng Ba, đảng viên phải có đời tư trongsáng, là một tấm gương mẫu mực để mọi người noi theo Trong tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc”, Hồ ChíMinh rất quan tâm đến trách nhiệm và tư cách đảng viên Tư tưởng chủ đạo và xuyên suốt là, đặt lợi íchcủa Đảng, của dân tộc lên trên hết và ra sức phấn đấu tu dưỡng rèn luyện, học tập để phục vụ Tổ quốc,phục vụ nhân dân được tốt hơn
2.2 Công tác xây dựng và chỉnh đốn Đảng hiện nay:
- Đánh giá tình hình:
Trong những năm gần đây, công tác tự phê bình và phê bình trong Đảng còn yếu; một số bộ phậnkhông nhỏ đảng viên suy thoái về đạo đức, lối sống, tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí chưa được ngănchặn, đẩy lùi; nhiều đảng viên và tổ chức đảng tính chiến đấu chưa cao, nhất là ở tổ chức cơ sở đảng; việcxây dựng quy chế và hoàn thiện quy chế theo hướng đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng còn hạn chế
và có nhiều lúng túng , đó là những lý do càng đòi hỏi phải coi trọng, đẩy mạnh và quyết tâm chỉ đạochặt chẽ hơn nữa cuộc vận động xây dựng, chỉnh đốn Đảng hiện nay
- Vấn đề cấp thiết cần đặt ra:
Để thực hiện nội dung xây dựng, chỉnh đốn Đảng theo tư tưởng Hồ Chí Minh trong tình hình hiệnnay, cần tập trung làm tốt một số nội dung chủ yếu sau:
Thứ nhất, giáo dục cho cán bộ, đảng viên và nhân dân kiên định, giữ vững và tăng cường bản chất
giai cấp công nhân của Đảng, hệ tư tưởng của Đảng Công tác giáo dục phải làm cho mục tiêu, lý tưởngcủa Đảng ăn sâu, bám chắc vào đời sống chính trị tinh thần của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta Trên
cơ sở nắm vững bản chất cách mạng và khoa học của chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh,mỗi cán bộ, đảng viên phải trung thành, vận dụng sáng tạo lý luận của Đảng vào từng lĩnh vực của đờisống xã hội Tăng cường đoàn kết thống nhất trong Đảng trên nền của sự giác ngộ chính trị cao và nhữngnguyên tắc của công tác xây dựng Đảng, ra sức tổng kết thực tiễn, phát triển lý luận và đấu tranh chốnglại những quan điểm sai trái, bảo vệ chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, bảo vệ Đảng, bảo vệchế độ xã hội chủ nghĩa; làm thất bại mọi âm mưu, thủ đoạn của kẻ thù chống phá sự nghiệp cách mạngnước ta, phá hoại khối đoàn kết trong Đảng, trong toàn xã hội
Thứ hai, ra sức học tập, rèn luyện đạo đức, lối sống cách mạng cho đội ngũ cán bộ, đảng viên.
Trước hết phải nâng cao kiến thức mọi mặt cho cán bộ, đảng viên, trong đó tập trung bồi dưỡng lý luậnchủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, năng lực tư duy, hoạt động thực tiễn và chuyên mônnghiệp vụ, thực hiện tốt lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh về nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủnghĩa cá nhân Khắc phục triệt để tình trạng một bộ phận cán bộ, đảng viên giảm sút ý chí, phai nhạt lý t-ưởng, thoái hóa, biến chất về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống Đảng ta xác định việc học tập, tudưỡng, rèn luyện đạo đức, lối sống là chế độ bắt buộc, là tiêu chuẩn để phân loại, đánh giá chất lượng tổchức đảng và đảng viên
Thứ ba, củng cố tổ chức, chấp hành nghiêm các nguyên tắc, chế độ sinh hoạt của Đảng Đây là cơ
sở để củng cố tổ chức, bảo đảm đoàn kết thống nhất, kỷ luật trong Đảng Vì vậy, phải quán triệt, chấphành nghiêm nguyên tắc tập trung dân chủ, nguyên tắc tổ chức cơ bản của Đảng, chế độ tự phê bình và
Trang 9phê bình trong toàn Đảng theo tinh thần Nghị quyết Trung ương 6 (lần 2), khóa VIII; Nghị quyết Đại hộiĐảng lần IX, X, XI và Nghị quyết Trung ương 4, khóa XI, để tiếp tục khơi dậy và phát huy tính tích cực,dân chủ, trách nhiệm của đảng viên Kiên quyết chống quan điểm, tư tưởng phủ nhận, xuyên tạc, bóp méonguyên tắc, chế độ xây dựng Đảng, hòng làm cho Đảng suy yếu về tổ chức, dẫn đến biến chất Đảng.
* Có thể liên hệ thêm tại đơn vị
3 Phần kết luận:
Công tác xây dựng và chỉnh đốn Đảng là nhiệm vụ then chốt ở tất cả các cấp, các ngành Trong sựnghiệp đổi mới đất nước hiện nay, sự suy yếu, thoái hoá, biến chất của tổ chức Đảng, làm vai trò cầmquyền của Đảng bị suy giảm, có thể dẫn đến mất ổn định chính trị- xã hội là một nguy cơ lớn Chăm loxây dựng và chỉnh đốn Đảng trong sạch, vững mạnh là điều kiện tối cần thiết và là điều kiện tiên quyết đểgiữ vững ổn định chính trị - xã hội, phát triển kinh tế, văn hoá theo định hướng xã hội chủ nghĩa
Trang 10Câu hỏi 4: Vì sao Hồ Chí Minh khẳng định: Văn hóa vừa là động lực, vừa là mục tiêu của sự nghiệp cách mạng ?
1 Phần đặt vấn đề:
CNXH chính là biểu trưng giá trị cao đẹp nhất, sáng tạo nhất mà trong đó dân tộc Việt Nam có thểxem là một chủ thể xứng đáng Tuy nhiên, hành trình đến CNXH không phải là con đường bằng phẳngtrơn tru, bằng phẳng Thực tiễn cách mạng đấu tranh giải phóng dân tộc hàng ngàn năm lịch sử bị đô hộ
bị áp đặt, nô dịch về văn hóa của ông cha ta cũng như trong công cuộc xây dựng đất nước hiện nay đang
có nhiều vấn đề mới nảy sinh và thách thức Đặc biệt, trong xu hướng toàn cầu hóa với việc mở cửa, hộinhập đang đòi hỏi mỗi dân tộc cần thiết phải khẳng định bản lĩnh của mình trên mọi mặt trong đó có vănhóa Trong tất cả những sức mạnh cần khẳng định, sức mạnh văn hóa cần thiết phải đặt vào vị trí hàngđầu, vì “văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là tầm cao, chiều sâu về trình độ phát triển của dân tộc,kết tinh những giá trị tốt đẹp nhất trong quan hệ giữa người với người, người với xã hội, với thiên nhiên
Vì “văn hóa là động lực, mục tiêu của sự nghiệp cách mạng”- Đó cũng là khẳng định của Hồ Chí Minh
khi đề cập về vấn đề văn hóa Vậy văn hóa là gì và tại sao văn hóa có tầm quan trọng như vậy chúng ta sẽ
tìm hiểu phân tích sau đây
2 Phần nội dung:
2.1 Khái niệm về văn hóa của Hồ Chí Minh:
Tháng 8 năm 1943, khi còn ở trong nhà tù của Tưởng Giới Thạch, lần đầu tiên Hồ Chí Minh đưa
ra một định nghĩa của mình về văn hoá: “Vì lẽ sinh tồn cũng như mục đích của cuộc sống, loài người mớisáng tạo và phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học, nghệ thuật,những công cụ cho sinh hoạt hàng ngày về mặc, ăn, ở và các phương thức sử dụng Toàn bộ những sáng
tạo và phát minh đó tức à văn hoá Văn hoá là sự tổng hợp của mọi phương thức sinh hoạt cùng với biểu
hiện của nó mà loài người đã sản sinh nhằm thích ứng những nhu cầu đời sống và đòi hỏi của sự sinhtồn”
2.2 Văn hóa là động lực của cách mạng?
Động lực của văn hóa thể hiện ở chức của văn hóa:
Một là, bồi dưỡng tư tưởng đúng đắn và tình cảm cao đẹp
Tư tưởng và tình cảm là vấn đề chủ yếu nhất của đời sống tinh thần Nó đúng đắn, cao đẹp hoặcngược lại Bồi dưỡng phải tiến hành thường xuyên và chú ý đến những tư tưởng và tình cảm lớn, chi phốiđời sống tinh thần của con người và dân tộc Lý tưởng là điểm hội tụ của những tư tưởng lớn Đó là lýtưởng vì nước quên mình; vì lợi ích chung mà quên lợi ích riêng; độc lập, tự cường, tự chủ; không có gìquý hơn độc lập tự do; độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội Tình cảm lớn là yêu nước, thương dân; yêuchân-thiện-mỹ; yêu tính trung thực, chân thành, ghét giả dối, lừa lọc Tư tưởng đúng và tình cảm đẹp cómối quan hệ chặt chẽ với nhau: con đường đi tới tư tưởng đúng vừa bằng lý trí, vừa bằng tình cảm.Những lý tưởng và tình cảm cách mạng khi đã đi sâu vào tâm lý quốc dân sẽ biến thành một sức mạnh vậtchất, tạo động lực cho cách mạng
Hai là, nâng cao dân trí
Dân trí là sự hiểu biết của người dân về các mặt chính trị, kinh tế, văn hóa, chuyên môn, khoa học,
kỹ thuật, thực tiễn… Nhưng con đường đi tới nâng cao dân trí phải bắt đầu từ chỗ biết chữ, chống giặcdốt, từng bước đi tới hiểu biết Mục đích cuối cùng là vì độc lập độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội.Muốn đạt tới những nhận thức đó phải thông qua con đường văn hóa, trước hết là văn hóa giáo dục
Ba là, bồi dưỡng những phẩm chất và phong cách tốt đẹp, lành mạnh để không ngừng hoàn thiện
bản thân Văn hóa sẽ góp phần bồi dưỡng phẩm chất đạo đức để sửa đổi tham nhũng, lười biếng, phù hoa,
xa xỉ, chống “giặc nội xâm”, hướng con người vươn tới chân-thiện-mỹ Văn hóa cũng có vai trò bồidưỡng phẩm chất chính trị, phẩm chất chuyên môn, tạo động lực thúc đẩy sự nghiệp cách mạng
Văn hóa soi đường cho quốc dân đi, lãnh đạo quốc dân để thực hiện độc lập, tự cường, tự chủ Tưtưởng Mác-Lênin trong cấu trúc văn hóa đưa con người từ chỗ bị tha hóa đến chỗ phát triển tự do, toàndiện
Văn hóa-mà con người là trung tâm-tạo ra sức mạnh to lớn trong sự nghiệp dựng nước và giữnước Đó chính là sự thắng lợi của “văn minh đối với bạo tàn”
Các yếu tố văn hóa như khoa học, giáo dục, đạo đức, pháp luật… giúp dân tộc vượt qua yếu hèn,thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển
Trang 11Văn hóa là chất keo tạo sự liên kết, tăng cuwofng mối lương tác, hiểu biết giữa các dân tộc, điềutiết các mối quan hệ quốc tế.
2.3 Văn hóa là mục tiêu của cách mạng?
Triết lý phát triển xã hội Việt Nam của Hồ Chí Minh là độc lập dân tộc, dân chủ, chủ nghĩa xã hội.Chủ nghĩa xã hội trong quan niệm của HCM vừa là mục tiêu phát triển, vừa là phương thức thực hiện sựphát triển đó, bao gồm kinh tế, chính trị, xã hội, văn hóa Đi tới chủ nghĩa xã hội theo quan điểm HCM là
XD một XH phát triển hài hòa, bền vững cả đời sống vật chất lẫn tinh thần, trong đó chú trọng một xã hộidân chủ, công bằng, văn minh, đầy tình thương và lòng nhân ái với những giá trị cao đẹp chân-thiện-mỹ.Triết lý phát triển HCM lấy chất lượng làm cơ bản và lâu dài, vì hạnh phúc con người Người quan tâmtăng trưởng kinh tế đi đôi với việc giải quyết thất nghiệp; giải quyết sự phân hóa giàu-nghèo, sự bất ổn về
xã hội; chú trọng quyền làm chủ của nhân dân; đảm bảo môi trường sống; xây dựng nền đạo đức mới của
XH và giữ vững bản sắc văn hóa dân tộc; xóa bỏ tình trạng nghèo cùng cực; đạt phổ cập giáo dục tiểu học
và nâng cao dân trí; tăng cường bình đẳng nam-nữ và nâng cao vị thế người phụ nữ; giảm tỷ lệ tử vong ởtrẻ sơ sinh; tăng cường sức khỏe bà mệ; phòng chống dịch bệnh; bbảo đảm bền vững về môi trường; thiếtlập quan hệ đối tác toàn cầu vì phát triển Đó thực chất là định hướng phát triển bền vững ở VN theo quanđiểm của HCM
Theo tư tưởng HCM, nhân tố con người biểu hiện tính tập trung nhất về động lực, mục tiêu củavăn hóa Bởi vì, như chính người Mỹ cũng đã phải thừa nhận: “Ai cũng biết rằng trong thế kỷ XX, chínhvật chất là sức mạnh của thời đại chúng ta, thời đại có nhiều tên gọi: thời đại điều khiển học, thời đạichinh phục vũ trụ, thời đại tin học… Dù là kể đến thiết bị nào thì Mỹ cũng đều có và người VN đềukhông có Sức mạnh duy nhất của họ là sức mạnh của con người”
3 Phần kết luận:
Trong quá trình lãnh đạo nhân dân tiến hành sự nghiệp đổi mới đất nước, Đảng ta đã “nhận thứcngày càng sâu sắc rằng xã hội, văn hóa là những lĩnh vực thể hiện rõ nhất bản chất của chế độ xã hội chủnghĩa Trong những năm tới, cần đưa việc giải quyết các vấn đề xã hội và phát triển văn hóa lên nhanhhơn nữa, tương xứng với nhịp độ phát triển kinh tế” Chiến lược xây dựng con người và phát triển vănhóa, xã hội chính là một mục tiêu, một động lực quan trọng của sự nghiệp đổi mới, đồng thời thể hiện bảnchất ưu việt của chế độ XHCN khi Việt Nam bước vào phát triển kinh tế thị trường và hội nhập kinh tếquốc tế