Việc hát kết hợp gõ đệm và thể hiện tình cảm của bài hát là rất hạnchế.3.3 Nguyên nhân: Do môn học đòi hỏi phải có tính năng khiếu nên trong khi ca hát một sốhọc sinh hát lạc giọng, chưa
Trang 1xã hội đang từng ngày đổi thay.
Ở bậc tiểu học, Bộ Giáo Dục đã quy định dạy đủ 9 môn bắt buộc trong đómôn Âm nhạc là một trong những môn học không thể thiếu trong quá trình giáodục toàn diện, cân đối hài hoà cho các em học sinh Bởi vì âm nhạc là nhu cầuthiết yếu trong đời sống tinh thần của mỗi con người nói chung và ở trẻ em nóiriêng Trẻ em tham gia ca hát là được tự hoạt động để nhận thức thế giới xungquanh và bản thân mình Từ hình tượng âm nhạc của bài hát, bản nhạc có tácđộng rất nhiều vào cảm xúc của các em Từ đó giúp cho việc phát triển trí tuệ,
óc thẩm mĩ, trí tưởng tượng Thông qua nội dung bài hát các em thêm yêu cuộcsống, yêu quê hương đất nước, yêu truyền thống, bản sắc dân tộc con người ViệtNam Học sinh tiểu học rất nhạy cảm với âm thanh , nhịp điệu, tiết tấu Trẻ emthích được hoạt động và tự biểu hiện Từ việc nghe hát, nghe nhạc, tập hát vàbiết được một số kiến thức phổ thông về âm nhạc….Tất cả những điều đó sẽ tạothành một trình độ văn hoá tối thiểu để góp phần cùng các môn học khác giáodục nhân cách con người
2 NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU:
Qua nhiều năm được phụ trách giáo dục môn Âm nhạc bản thân tôi nhậnthấy rằng học sinh trường tôi còn lúng túng chưa phân biệt được từng cách gõđệm theo tiết tấu, theo nhịp và theo phách khác nhau như thế nào trog một bàihát cụ thể Chính vì điều đó mà các em hát và sử dụng cách gõ đệm cò tuỳ tiệnluc nhanh, lúc chậm dẫn đến việc hát sai giai điệu của bài hát Vì thế mà họcsinh rất e ngại khi đứng hát trước đám đông, do sợ mình hát sai, sợ các bạn chêcười Bởi thế mà làm giảm đi phần nào khả năng biểu hiện năng lực học tập âmnhạc của bản thân mình
Từ những điều trăn trở đó bản thân tôi luôn tìm tòi, nghiên cứu, tìm racách giảng dạy học sinh nắm vững cách gõ đệm theo tiết tấu, theo nhịp và theo
phách trong bất cứ bài hát nào “ Một vài phương pháp nhằm giúp học sinh
Trang 2Tiểu học nắm vững cách gõ đệm theo tiết tấu, theo nhịp và theo phách khi hát ” Đó là sáng kiến nhỏ để góp phần vào dạy học mang tính thiết thực hơ
nhằm mang lại hiệu quả cao trong mỗi giờ lên lớp
3 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU:
Học sinh khối 1, khối 2, khối 3, khối 4, khối 5
N ội dung chương trình, tài liệu sách giáo khoa, giáo trình giảng dạy môn
âm nhạc lớp1- lớp2- lớp3- lớp4 - lớp5…
Hình thức bao gồm : gõ đệm theo tiết tấu, theo nhịp và theo phách khi hát ở lớp1, lớp2, lớp3, lớp 4 và lớp 5
4 CÁC PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
Để tiến hành nghiên cứu, tôi đã sử dụng các phương pháp sau:
Điều tra động cơ học tập bộ môn của học sinh: Quan sát qua các tiết học âmnhạc của từng khối lớp để xác định động cơ học tập của học sinh
Khảo sát trình độ học sinh: Dựa trên kết quả kiểm tra chất lượng đầu năm đểthống kê số lượng học sinh năng khiếu của từng lớp
Phương pháp thực nghiệm khoa học: Hướng dẫn học luyện tập thực hànhtrên cơ sở những kinh nghiệm tôi đã thu thập được
Trang 3PHẦN HAI NỘI DUNG
1 CƠ SỞ LÝ LUẬN.
Âm nhạc là một môn học mang tính nghệ thuật cao, nó khác rất nhiều so
với môn học khác, tuy nó không đòi hỏi sự chính xác một cách tuyệt đối nhưnglại đòi hỏi người học phải có sự yêu thích, sự đam mê thậm chí là một chút cái
gọi là “Năng khiếu”, điều này không phải học sinh nào cũng có được Học Âm
nhạc mang đến cho học sinh những phút giây thư giãn, thoải mái, học mà chơi,chơi mà học Thông qua những câu hát, những lời ca, những cử chỉ, những điệu
bộ, Âm nhạc giúp các em nhận thức những hình tượng âm thanh, giai điệu, kíchthích cảm xúc của các em, giúp các em cảm thụ những giai điệu qua từng bàihát, từng câu nhạc
Đó chính là những mắt xích đầu tiên, quan trọng nhất để khơi dạy ở trẻnhững cảm xúc với âm nhạc và còn giữ mãi trong tâm hồn trẻ suốt cuộc đời.Song quá trình giáo dục âm nhạc là một quá trình phức tạp gồm nhiều giai đoạn
và liên tục cùng với quá trình đào tạo con người xuất phát từ nhân cách pháttriển toàn diện của trẻ, căn cứ vào đặc điểm của môn nghệ thuật âm nhạc và trên
cơ sở lứa tuổi của trẻ mà nhiệm vụ giáo dục âm nhạc của trẻ bao gồm:
- Giáo dục âm nhạc bằng phát triển năng lực cảm thụ tai nghe thông quanội dung tác phẩm
- Mở rộng âm nhạc gây ấn tượng cho trẻ để trẻ làm quen với những tácphẩm đa dạng, sự lựa chọn nhận xét mỗi tác phẩm theo cảm xúc của mình
- Để thực hiện được nhiệm vụ và nội dung chương trình giảng dạy môn
âm nhạc phải đảm bảo những yêu cầu:
+ Cung cấp kiến thức cơ sở âm nhạc cần thiết, những kĩ năng hoạt động
âm nhạc cho giáo viên dạy chuyên nhạc
+ Trang bị phương pháp giảng dạy kết hợp các phân môn trong chươngtrình bồi dưỡng tình cảm và thị hiếu nghệ thuật, khả năng tổ chức các hoạt động
âm nhạc trong nhà trường, phương pháp dạy âm nhạc phải tuân theo nhữngnguyên tắc chung của phương pháp dạy học, cho trẻ phải dạy đại trà cho tất cảmọi học sinh không chỉ bồi dưỡng và dạy cho các em có năng khiếu, có nhữngnăng lực đặc biệt về âm nhạc
2 CƠ SỞ THỰC TIỂN:
Qua nhiều năm được phụ trách giảng dạy môn Âm nhạc bản thân tôi nhậnthấy rằng học sinh trường tôi còn lúng túng chưa phân biệt được từng cách gõđệm theo tiết tấu, theo nhịp, theo phách khác nhau như thế nào trong một bàihát Chính vì điều đó mà các em hát và sử dụng cách gõ đệm còn tuỳ tiện lúcnhanh, lúc chậm dẫn đến việc hát sai giai điệu của bài hát
Trang 4Khi giáo viên giớ thiệu các kiếu gõ đệm theo tiết tấu, theo nhịp và theophách thì các em hiểu rất mơ hồ bởi vì những từ đó rất trừu tượng với lứa tuổicủa học sinh tiểu học.
Hơn nữa điều kiện ở nơi các em đang sinh sống, việc tiếp cận với nhữngbài hát cho thiếu nhi còn hạn chế Ít em xem ti vi, nghe đài, băng đĩa về nhữngbài hát dành cho lứa tuổi thiếu nhi mà chủ yếu là xem nhiều phim hoạt hình,xem đĩa siêu nhân…Mà thời gian dạy hát ở nhà trường chỉ được phân phối mộttiết / tuần Do sự phát triển chưa hoàn chỉnh, tâm lứa chưa ổn định nên ở lứa tuổinày các em dễ thuộc nhưng lại rất hay quên Có thể là tiết trước dạy các emnhưng tiết sau hỏi lại thì các em đã quên, mà trong một tuần chỉ có một tiết âm
nhạc trong 35 đến 40 phút Vậy làm thế nào để giúp học sinh biết cách “Gõ đệm” đúng tiết tấu, đúng nhịp và đúng phách khi hát Những điều trên là cơ sở
làm nền tảng cho việc hát đúng giai điệu của bài hát Đó là trăn trở của bản thântôi mỗi khi lên lớp
3 THỰC TRẠNG NGHIÊN CỨU:
3.1 Điều tra động cơ học tập bộ môn của học sinh.
Dựa vào cơ sở lý luận đã có cùng với thời gian giảng dạy tại trường Tiểuhọc Hương Sơn B, tôi đã tìm hiểu khả năng học tập bộ môn Âm nhạc của họcsinh c¸c khèi líp, bằng việc quan sát thực tế các giờ học tôi nhận thấy việc tiếpthu các kiến thức Âm nhạc và sự yêu thích học tập bộ môn chỉ rơi vào một số
em gọi là có năng khiếu Còn lại các em khác chỉ học theo bản năng phải học lên
ít có sự sáng tạo trong vận dụng kiến thức
3.2 Khảo sát trình độ học sinh.
Để phục vụ cho đề tài có kết quả, ngay từ đầu năm học,tôi đã tiến hànhkhảo sát chất lượng học sinh các khối qua việc trình bày một bài hát mà em ưathích Tổng số học sinh tham gia khảo sát là: 599 học sinh
Kết quả:
Khối số HS Tổng
Hoàn thành tốt (A + )
Hoàn thành (A)
Trang 5hát, bên cạnh những em có phong cách trình bày tự nhiên và khá thoải mái vẫncòn một số em chưa thực sự mạnh dạn, tự tin, chỉ hát thuộc bài hoặc gần đúnggiai điệu Việc hát kết hợp gõ đệm và thể hiện tình cảm của bài hát là rất hạnchế.
3.3 Nguyên nhân:
Do môn học đòi hỏi phải có tính năng khiếu nên trong khi ca hát một sốhọc sinh hát lạc giọng, chưa thuộc lời, hát chưa chuẩn về giai điệu, tiết tấu, phát
ra chưa rõ tiếng, chưa biết lấy hơi ở đầu các câu hát
Sau khi rà soát nắm tình hình thực tế tôi đã tiến hành phân loại từng nhóm
và đi sâu vào tìm hiểu những hạn chế từng mặt của mỗi học sinh cũng như hoàncảnh, cá tính, sở thích của các em để từ đó có hướng bồi dưỡng và giúp đỡ phùhợp với từng đối tượng học sinh
3.4 Các biện pháp thực hiện:
Để có một tiết học Âm nhạc đạt hiệu quả, gây hứng thú cho học sinh trướctiên người giáo viên phải xây dựng nề nếp học tập ngay từ bài học đầu tiên Cụthể như xác định thái độ, ý thức học tập đối với môn Âm nhạc Các kỹ thuật cơbản như tư thế ngồi hát, kỹ năng phát âm, nhả tiếng, quan sát, nghe và cảm nhậntầm cữ giọng, âm sắc, giai điệu Vì vậy, giáo viên phải nắm vững các phươngpháp và các bước tiến hành để truyền thụ lại cho các em các kiến thức của bàihọc một cách dễ hiểu nhất
Về phía giáo viên:
- Khi lên lớp với khuynh hướng nhằm truyền đạt kiến thức âm nhạc sơđẳng cho học sinh Để khai thác năng khiếu của học sinh, khơi dậy ở các em sựham hiểu biết, trí tò mò về thế giới âm nhạc Học sinh có thể đặt các câu hỏi liênquan trong bài với giáo viên
- Thật sự chú ý trong việc chuẩn bị đồ dùng dạy học hấp dẫn, thu hút sựchú ý và gây dựng hứng thú được học nhạc của học sinh Thường xuyên áp dụngcác phương pháp đổi mới và sử dụng phương pháp trong giờ dạy sao cho hợp lýđối với từng kiểu bài để học sinh không bị nhàm chán trong tiết học
- Cần chú trong rèn luyện và không ngừng nâng cao nghiệp vụ chuyênmôn
* Xây dựng phương pháp dạy hát.
Hướng dẫn học sinh từ khối lớp1 đến khối lớp 5 học môn âm nhạc baogồm các phương pháp sau:
- Đặc trưng của phương pháp dạy hát ở tiểu học là trên cơ sở thông hiểunội dụng nghệ thuật của bài hát, đây là công việc trọng tâm của bài học Ngoàicác phương pháp dạy hát cũ, giáo viên dạy bằng “phương pháp truyền miệng”,
đó là cách thầy, cô hát mẫu trò hát theo Ngoài ra tôi còn đưa ra một số phươngpháp mới sau để các đồng nghiệp tham khảo
a) Phương pháp sử dụng nhạc cụ (đàn).
Trang 6Đây là yêu cầu tối thiểu của một tiết dạy hát đòi hỏi giáo viên chuyênnhạc phải biết đánh đàn và sử dụng đàn thành thạo Nhạc cụ dùng trong tiết họcđạt hiệu quả nhất vì nó là phương tiện để thu hút sự hứng thú học nhạc của họcsinh, đồng thời còn phải sử dụng cả trong khi dạy hát và dạy tập đọc nhạc
Vào đầu tiết dạy hát giáo viên có thể hát và biểu diễn theo đàn có âm nhạcđiệu kèm theo giúp cho bài hát thêm sinh động, thu hút sự chú ý của học sinhmuốn được học hát bài đó (với yêu cầu giai điệu ở nhà giáo viên phải ghi trướcvào đàn) vào dạy bài hát Ngoài giáo viên hát mẫu ra có thể học sinh nghe giaiđiệu bài hát (giúp giáo viên đỡ phải hát mẫu nhièu lại làm cho tai nghe của họcsinh phát triển thêm) Dạy từng câu giáo viên chỉ cần hát mẫu một lần, sau đóđánh giai điệu trên đàn cho học sinh nghe, nó không những có tác dụng trongkhi dạy hát mà còn có tác dụng sửa sai những câu khó hát
Câu 2: Trong bài “Những bông hoa những bài ca” đây là câu hát khó
đòi hỏi giáo viên phải có phương pháp dạy nhanh và đúng Vậy giáo viên đánhgiá giai điệu trên đàn nhiều lần và cho học sinh đọc theo nốt nhạc sau theo đànđọc:
Cứ sửa sai như vậy thì học sinh chắc chắn hát sẽ đúng và chuẩn xác Cáchsửa sải trên bàn, bảng phụ có thể sử dụng tất cả những bài hát trong tiểu học.Sửa sai về cao độ, trường độ, dấu luyến đều có thể dạy được, giáo viên sẽ lĩnhhội kiến thức nhanh hơn, tạo tiền đề cho sự phát triển âm nhạc của các em saunày
b) Phương pháp dạy hát bài mới.
Có rất nhiều phương pháp để hướng dẫn học sinh tập một bài hát Ở đâytôi chỉ đưa ra phương pháp mà theo tôi là giúp học sinh dễ tiếp thu bài học nhất,
đó là phương pháp kết hợp giữa nghe giai điệu tập hát và hướng dẫn sửa lỗithông qua truyền miệng từng câu Để làm được điều này trước tiên người
giáo viên phải giới thiệu và dẫn dắt bài hát một cách sinh động, gây sự chú ý, tò
mò cho học sinh, làm cho các em cảm nhận được giai điệu của bài thông quanghe hát mẫu Các em còn nhỏ, khả năng nhận thức chủ yếu theo bản năng vàcảm tính Do đó, cho các em nghe hát mẫu và đọc lời ca của bài hát là việc đầutiên phải làm, ở giai đoạn này việc giải nghĩa những từ khó sẽ giúp các em hiểuđược ý nghĩa của lời ca Việc đọc lời ca theo tiết tấu sẽ giúp các em phần nàocảm nhận được tính chất nhịp điệu của bài, người giáo viên chỉ cần hướng dẫn
rõ thêm một chút là các em có thể hình dung được những chỗ ngân hay nghỉ saumỗi câu của bài hát
Ví dụ: Trong bài “Lớp chúng ta đoàn kết” (Nhạc và lời của Mộng Lân)
Trang 7Khi hướng dẫn đọc lời ca phải giúp các em đọc theo tiết tấu và ngắt ở cụm từnhư sau:
Lớp chúng mình / rất rất vui,/ anh em ta chan hòa tình thân./…
là luyện thanh Tuy nhiên chỉ cần hướng dẫn các em thực hiện bài tập thay đổicao độ, tiết tấu đơn giản dễ thực hiện
Ví dụ:
U…… Ơ… U…… Ư… Khi tập hát cần tới sự đồng đều hoà giọng chính xác và diễn cảm với nhữngtrạng thái khác nhau và đặc biệt là hát rõ lời giáo viên luôn phải đặt ra kế hoạchhướng dẫn các em thực hiện tốt
Việc lấy giọng một bài hát cụ thể, phù hợp đúng tầm cữ chung cho cả lớp
là hết sức quan trọng, điều đó giúp các em dễ dàng điều khiển giọng hát củamình đúng cao độ của bài
Để các em cảm nhận giai điệu của từng câu hát, không nhất thiết giáo viênlúc nào cũng phải hát mẫu, việc hát mẫu tốt nhất là chỉ dùng để trình bày toànbài hát vào đầu tiết học giúp các em cảm nhận giai điệu, tiết tấu của bài hoặc
dùng để sửa lỗi từng câu hát cho các em, việc dùng tiếng đàn (Oocgan) để đàn
lên giai điệu của câu hát đó, các em nghe cảm nhận giai điệu sau đó tự hát lời catheo giai điệu đó là tốt nhất Hơn nữa sự cảm nhân giai điệu và thể hiện giai điệu
đó thành câu hát của chính các em sẽ dễ dàng chuẩn xác hơn Sau mỗi câu hoặcmỗi đoạn, giáo viên nên tấu đàn, hát mẫu lại cho các em nghe và kiểm tra sosánh giai điệu của bài Việc tập hát từng câu và kết nối theo lối móc xích sẽgiúp các em mau nhớ lời ca và hát chuẩn xác giai điệu hơn Việc củng cố luyệntập từng đoạn của bài hát ngoài việc giúp các em cảm nhận giai điệu và lời ca racòn giúp cho các em tự tin hát đúng cao độ, câu hát không rời rạc, không ê a,phát âm nhả tiếng rõ lời Đặc biệt là giúp các em loại bỏ sự chán nản khi chưathực hiện được bài tập
c).Phương pháp sử dụng bản đồ
2
4
Trang 8Phương pháp này áp dụng khi dạy hát những bài dân ca, đây không những
sử dụng cho chương trình dạy hát lớp 5 mà còn sử dụng đối với tất cả các lớp cóbài hát thể loại dân ca Phương pháp sử dụng bản đồ giáo viên có thẻ sử dụng ởphần giới thiệu bài hát dân ca giúp học sinh hiểu sâu hơn về xuất xứ bài hát, nó
là dân ca của vùng nào, vùng dân ca đó ở phái nào trên bản đồ Trên cơ sở đócác em không được đi thăm quan nhưng cũng có thể hiểu biết sơ lược về vị trícủa dân tộc đó Trong phần giới thiệu bài, giáo viên treo bản đồ giới thiệu về cácdân tộc có liên quan đến bài, sau đó gọi 1 – 2 học sinh lên chỉ để nhận biết Mỗidân tộc có một nền văn hoá riêng, các vùng dân ca nằm khắp đất nước nhưngmỗi một bài dân ca có những nét đẹp hay riêng, việc sử dụng bản đồ nhằm thuhút sự chú ý tò mò ham hiểu biết của học sinh Không những thế nó còn tạo chogiờ dạy thêm phong phú và sử dụng đồ dùng đạt hiệu quả
VD: Dạy bài 19 học bài hát “Hát mừng” dân ca Hrê (Tây Nguyên)
Trong phần xuất xứ bài hát, giáo viên treo bản đồ và giải thích qua về cácdân tộc
d) Phương pháp luyện thanh (luyện giọng)
- Luyện thanh ở đầu tiết học hát có tác dụng khởi động, làm mềm mại cơquan cảm âm và phát âm của trẻ Học sinh sẽ nhạy cảm với việc nghe đúng, hátđúng cao độ, phát âm và nhả chữ Luyện thanh đơn giản chỉ tiến hành 2 – 3 phútvới một thang 5 âm hoặc một vài quãng giai điệu đặc trưng của bài hát, sử dụngvài nguyên âm đáng chú ý của bài
VD: Trước khi vào học hát giáo viên cho học sinh khởi động giọng qua 2
mẫu luyện thanh đơn giản dưới đây:
Giáo viên đánh đàn cho học sinh luyện thanh, mẫu một giáo viên đánh ởgiọng C dur (trưởng) sau đó tưng lên giọng D (dur) trưởng: R M F M R cứ thế khithấy học sinh đọc cao độ vừa phải giáo viên lại đánh thấp giọng xuống Mẫuluyện thành 2 thực hiện tương tực, nếu tiết học hát nào cũng được luyện giọngnhư vậy thì học sinh hát sẽ không bị mệt, thoáng giọng trong sáng hơn, giáo viêncần nhắc học sinh không được gào thét, không được hát to quá và phát ra âmlượng lớn Các em chỉ nên hát với âm lượng từ nhỏ, hơi nhỏ tới mạnh vừa (từ p,
mp tới mf) vì đặc điểm cơ thể trẻ nói riêng là cơ quan phát âm còn rất non nót,các em rất chóng mệt Trong khi hát giáo viên nên cho học sinh nghỉ, hát luânphiên hoặc chuyện trò của thầy và trò làm được như vậy giáo viên sẽ bảo vệ đượcsức khoẻ và giọng hát cho trẻ
Trang 9Phương pháp luyện thanh giúp học sinh cả về đọc và nghe nhạc, phát triển
âm vang, tròn ấm Nếu làm được như vậy ở tất cả các tiết học thì sẽ phát triểngiọng hát của học sinh sau này
e) Phương pháp hướng dẫn học sinh hát kết hợp gõ đệm.
Khi các em hát được lời ca và giai điệu của bài, để giúp cho việc luyện tậpcủng cố, khắc sâu bài học giáo viên phải giúp các em vừa hát, vừa gõ đệm nhạc
cụ để tạo sự sinh động của bài hát và giúp các em giữ được nhịp độ của bài màkhông bị cuốn nhanh
Việc sử dụng các nhạc cụ để gõ đệm theo khi hát làm cho bài hát sinhđộng, gây hứng thú và tránh được sự nhàm chán đơn điệu của tiết học
Thông thường, có 3 cách gõ đệm để luyện tập củng cố bài hát đó là:
Ví dụ: Bài " Quê hương tươi đẹp" dân ca Nùng.
Trước khi dạy hát cho học sinh giáo viên cho các em đọc lời ca theo tiếttấu 1-2 lần Sau đó giáo viên dạy cho học sinh hát rồi hướng dẫn các em cáccách
gõ đệm, với bài này thì giáo viên sử dụng cách gõ đệm theo phách và gõ đệmtheo tiết tấu đã được viết sẵn vào bảng phụ trên khuông nhạc chia làm 2 cách gõđệm khác nhau
*Gõ theo tiết tấu:
Mỗi nốt trên khuông nhạc giáo viên đã đánh dấu x tương ứng với từ được
gõ trong ô nhịp Giáo viên chỉ định cho học sinh là gõ vào những tiếng ở bài háttrên chứ không giải thích là vì sao Vì nếu giải thích thì học sinh sẽ không hiểu
gì mà còn làm cho các em lúng túng hơn Sau đó giáo viên yêu cầu học sinhnhận xét về hai cách gõ của câu hát trên, bài trên
Trang 10Giáo viên nêu cách gõ đệm theo tiết tấu là gõ đệm vào từng từ (tiếng)trong câu hát, còn gõ phách là gõ vào phần mạnh của phách tương ứng với 1 nốtđen, hoặc hai nốt móc đơn.
Để phân biệt hai cách gõ trên giáo viên chia lớp thành hai nhóm, mỗinhóm thực hiện gõ một cách, khi đã được gõ và được nghe các em sẽ nhận biếtđược điểm khác của hai cách gõ trên Giáo viên nêu khái niệm về nhịp phách
Mỗi nhịp có trường độ tương đương nốt trắng, mỗi nhịp chia làm 2 phách,mỗi phách bằng một nốt đen hoặc hai nốt móc đơn…
Ví dụ: Bài hát : " Gà gáy" lớp 3, dân ca Cống, lời mới nhạc sĩ Huy Trân
Để các em hát và gõ đúng nhịp, đúng phách, đúng tiết tấu thì trước tiên đểcho học sinh xác định : Nếu gõ phách thì biết phân chia phách (đánh phách).Nếu chọn gõ nhịp đánh dấu nhịp sẽ rơi vào từ nào, còn tiết tấu thì chỉ cần đánhdấu vào các từ (tiếng) chứ không đánh dấu vào dấu lặng đen
Giáo viên cho học sinh nêu về 3 cách gõ với câu hát 1
Trang 11Khi học sinh đã phân biệt được từng cách gõ với bài hát trên, để củng cố
kĩ năng gõ đệm giáo viên tổ chức trò chơi thi đua trong các nhóm Bằng cáchgiáo viên chia lớp thành 3 nhóm mỗi nhóm chịu trách nhiệm một cách gõ Háttheo kiểu nối tiếp đến câu hát nào ở nhóm đó sẽ có cách gõ riêng về nhịp, tiếttấu hay phách Nhằm tạo một không khí sôi động khi các em hát và tạo điều kiệncho học sinh nắm vững giai điệu của bài hơn
Với bài hát viết ở nhịp 3/4 hoặc 3/8 thì giáo viên chọn cho học sinh cách
gõ theo phách là phù hợp thông qua 2 cách gõ sau để giữ vững phách
Ví dụ : bài " Cùng múa hát dưới trăng" Nhạc và lời: Hoàng Lân
* Giáo viên luyện cho học sinh cách gõ thứ nhất.
Giáo viên giải thích: Đây là bài hát được viết ở nhịp 3/8 nên mỗi phách
được tính bằng một nốt móc đơn Tiếng “Mặt” là phách lấy đà ta không gõ.
x x x xx x x x x
x x x xx x x x x
Tiếng "Trăng" hai tay vỗ vào nhau ở phách 1, tiếng "tròn" , 'nhô" hai tay
vỗ nhẹ lên mặt bàn ở phách 2 và 3 cứ như vậy cho đến hết bài
* Cách gõ thứ 2 :
Hai học sinh ngồi gần nhau quay mặt vào nhau hát và gõ phách 1 hai taymình tự vỗ vào nhau, phách 2 và 3 hai tay của hai bạn sẽ chạm vào nhau (giáoviên làm mẫu một lần) sau đó học sinh hát và vỗ phách đến hết bài, thực hiệnđều đặn như vậy sẽ giữ vững được cao độ, trường độ bài hát và không bị hát saigiai điệu
Với cách dạy không rập khuôn máy móc thầy hát, trò hát theo một cáchcứng nhắc sẽ tạo cho mỗi học sinh có một cách thức học tập cơ bản về các cách
gõ đệm cho giai điệu bài Vì nếu các em biết cách xác định từng cách gõ thì các
em sẽ hát đúng giai điệu của bài hát đó là điểm cơ bản để tất cả học sinh "nhớbài" tốt hơn Tuỳ vào từng nội dung bài và trình độ của học sinh mà giáo viênlựa chọn các cách gõ đệm khác nhau sao cho đảm bảo được tất cả học sinh tronglớp đều nắm được cách gõ đệm Không phải bài hát nào cũng có tiết tấu đơngiản và giống nhau và còn có những bài hát viết ở dạng đảo phách trong ô nhịp