UỶ BAN NHÂN DÂN HUYỆN CÁT HẢI TRƯỜNG THCS THỊ TRẤN CÁT BÀ“TÁC ĐỘNG CỦA NỘI LỰC VÀ NGOẠI LỰC TRONG VIỆC HÌNH THÀNH ĐỊA HÌNH BỀ MẶT TRÁI ĐẤT - ĐỊA LÍ 6” ĐỂ NÂNG CAO KẾT QUẢ HỌC TẬP ” Người
Trang 1UỶ BAN NHÂN DÂN HUYỆN CÁT HẢI TRƯỜNG THCS THỊ TRẤN CÁT BÀ
“TÁC ĐỘNG CỦA NỘI LỰC VÀ NGOẠI LỰC TRONG VIỆC HÌNH THÀNH ĐỊA HÌNH BỀ MẶT TRÁI ĐẤT - ĐỊA LÍ 6”
ĐỂ NÂNG CAO KẾT QUẢ HỌC TẬP ”
Người thực hiện : Đào Thị Thu Hằng
Năm học : 2012- 2013
Trang 2CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
BẢN CAM KẾT
I TÁC GIẢ
Họ và tên : Đào Thị Thu Hằng
Ngày, tháng, năm sinh: 28/07/1984
Đơn vị công tác : Trường THCS TT Cát Bà
Điện thoại : 0977821406
II SẢN PHẨM
Tên sản phẩm : Một số giải pháp sử dụng tệp có định dạng Flash và Video
clip trong dạy bài 12:“Tác động của nội lực và ngoại lực trong việc hình thành địa hình bề mặt Trái Đất”- Địa lí 6 để nâng cao kết quả học tập.
III CAM KẾT
Tôi xin cam đoan : Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng này là của
cá nhân tôi Nếu có xảy ra tranh chấp về quyền sở hữu đối với một phần haytoàn bộ sản phẩm sáng kiến kinh nghiệm tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệmtrước lãnh đạo đơn vị, lánh đạo sở GD&ĐT về tính trung thực của bản camkết này
Cát Bà, ngày 15 tháng 01 năm 2013
Người cam kết
Đào Thị Thu Hằng
Trang 33.1 Khách thể nghiên cứu
3.2 Thiết kế nghiên cứu
3.3 Quy trình nghiên cứu
3.4 Đo lường va thu thập dữ liệu
3.5 Kiểm chứng độ tin cậy
556778
IV PHÂN TÍCH DỮ LIỆU THU ĐƯỢC VÀ BÀN LUẬN
1 Phân tích kết quả dữ liệu
2 Bàn luận
8810
V KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
1 Kết luận
2 Khuyến nghị
101011
I TÓM TẮT ĐỀ TÀI
Trang 4Ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy bộ môn trongtrường học là yêu cầu cơ bản trong đổi mới phương pháp dạy học hiệnnay.Trường THCS TTCát Bà nói riêng cũng như các trường học khácrất quan tâm đến việc ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy bộmôn trong đó có bộ môn Địa lí Vì nội dung dạy môn Địa lí nói chung và
ở lớp 6 nói riêng có rất nhiều vấn đề trừu tượng Ở chương trình địa lílớp 6 có rất nhiều kiến thức tổng quát Ví dụ các bài về địa hình bề mặtTrái Đất, lượng mưa, khoáng sản, gió Để hỗ trợ việc dạy các nội dungnày SGK cũng có nhiều hình ảnh minh họa, giáo viên hướng dẫn họcsinh quan sát, mô tả, giải thích để giúp các em hiểu hơn song cũng cónhững hình ảnh rất trừu tượng, khó tưởng tượng, nội dung khó như cácthí nghiệm thì học sinh không hình dung được nên việc hiểu bài của các
em còn hạn chế Nhiều học sinh thuộc kiến thức của bài nhưng vẫn chưahiểu được rõ bản chất của các hiện tượng nên kĩ năng vận dụng vào bàithực hành và liên hệ thực tiến chưa thật tốt
Giải pháp của tôi là sử dụng phù hợp một số tệp có định dạng
FLASH và VIDEO CLIP có nội dung phù hợp vào giảng dạy bài 12 : “
TÁC ĐỘNG CỦA NỘI LỰC VÀ NGOẠI LỰC TRONG VIỆC HÌNH THÀNH ĐỊA HÌNH BỀ MẶT TRÁI ĐẤT - ĐỊA LÍ 6” thay vì chỉ sửdụng các hình ảnh tĩnh trong SGK và coi đó là nguồn cung cấp thông tingiúp học sinh hiểu nội dung của bài học và giúp học sinh hiểu rõ hơnbản chất các hiện tượng
Nghiên cứu được tiến hành trên hai lớp tương đương là lớp 6A3 vàlớp 6A4 năm học 2012- 2013 trường THCS TT Cát Bà Nhóm 1 là nhómđối chứng – lớp 6A3, nhóm 2 là nhóm thực nghiệm – lớp 6A4 Nhóm
thực nghiệm được thực hiện giải pháp thay thế khi học bài “Tác động
của nội lực và ngoại lực trong việc hình thành địa hình bề mặt Trái Đất” bằng việc sử dụng tệp có định dạng Flash và Video clip trong quá
trình giảng dạy theo thời khoá biểu trên lớp Kết quả cho thấy tác động
có ảnh hưởng rõ rệt đến kết quả học tập của học sinh : nhóm thựcnghiệm có kết quả học tập cao hơn nhóm đối chứng Điều đó chứngminh rằng sử dụng tệp có định dạng FLASH và VIDEO CLIP có nộidung phù hợp vào giảng dạy làm nâng cao kết quả học tập của học sinh
về bộ môn Địa lí lớp 6
II GIỚI THIỆU
Trang 51 Hiện trạng
Trong chương Địa lí lớp 6 các em học sinh đã được quan sát vớicác tranh ảnh trong SGK về hình ảnh của Trái Đất để tìm hiểu về nhữnghiện tượng tự nhiên nhưng đó chỉ là những hình ảnh tĩnh, kích cỡ nhỏ,kém sinh động Công nghệ tiến tiến của máy vi tính và máy chiếuProjector đã tạo ra những hình màu 3D rực rỡ, sinh động kèm theonhững âm thanh, tiếng động, sự vật có thể chuyển động theo thời gian,nước chảy, các hiện tượng tự nhiên diễn ra hàng ngày góp phần nângcao chất lượng, công cụ, thiết bị đồ dùng dạy học trong nhà trường vàphù hợp với học sinh THCS
Qua việc dự giờ thăm lớp, dự giờ khảo sát trước tác động nghiêncứu, tôi thấy nhiều giáo viên giảng dạy bộ môn này chỉ sử dụng cácphiên bản tranh ảnh trong SGK treo lên cho học sinh quan sát Họ đã cốgắng đưa ra những câu hỏi gợi mở dẫn dắt học sinh tìm hiểu vấn đề Họcsinh tích cực suy nghĩ, trả lời câu hỏi của giáo viên, phát hiện và giảiquyết vấn đề Kết quả là học sinh có thuộc nội dung của bài học bàinhưng chưa hiểu sâu sắc về sự vật hiện tượng, vì vậy kĩ năng vận dụngvào thực tế và các bài thực hành còn chưa cao
Để thay đổi hiện trạng trên, đề tài nghiên cứu này sử dụng các tệp
có định dạng FLASH và VIDEO CLIP thay cho các phiên bản tranh
ảnh và khai thác nó như một nguồn dẫn đến kiến thức
Vấn đề sử dụng một số tệp có định dạng FLASH và VIDEO
CLIP cũng đã được các thầy cô giáo trong các trường sử dụng trong các
bài giảng khác nhau trong bộ môn địa lí THCS , tôi muốn có được
nghiên cứu cụ thể hơn và đánh giá được hiệu quả của việc đổi mới
phương pháp dạy học khi dạy một số kiến thức trừu tượng trong bài
“Tác động của nội lực và ngoại lực trong việc hình thành địa hình bề
Trang 6mặt Trái Đất - Địa lí 6 ” từ đó làm cho các em hứng thú học tập bộ
môn và nắm bắt kiến thức một cách chắc chắn
3 Vấn đề nghiên cứu
Việc sử dụng các tệp có định dạng FLASH và VIDEO CLIP vào giảng dạy bài “Tác động của nội lực và ngoại lực trong việc hình
thành địa hình bề mặt Trái Đất - Địa lí 6 ”, có góp phần làm tăng tính
tự giác, hứng thú học tập bộ môn Đia lí của học sinh lớp 6 hay không?
4 Giả thuyết nghiên cứu
Sử dụng các tệp có định dạng FLASH và VIDEO CLIP vào
giảng dạy trong bài học “Tác động của nội lực và ngoại lực trong việc
hình thành địa hình bề mặt Trái Đất - Địa lí 6 ”, sẽ góp phần làm
tăng tính tự giác, hứng thú học tập bộ môn địa lí của học sinh lớp 6 -
trường THCS TT Cát Bà
III PHƯƠNG PHÁP3.1 Khách thể nghiên cứu.
Tôi lựa chọn trường THCS TT Cát Bà là trường học nơi tôi làmviệc, có đối tượng học sinh ham hiểu biết và tích cực học tập, có điềukiện thuận lợi cho việc NCKHSPƯD
-là nhóm thực nghiệm; lớp 6A3 -là nhóm đối chứng
Bảng 1: Giới tính và kết quả học tập năm học trước
Lớp Sĩ số Nam Nữ Kết quả học tập năm học trước
Giỏi Khá Trung bình Dưới Tb
Trang 7Về ý thức học tập các em đều có ý thức học tập tương đối, tíchcực, chủ động nắm bắt kiến thức Về thành tích học tập cả hai lớp đềutương đương nhau ở năm học trước.
3.2 Thiết kế nghiên cứu.
Chọn hai lớp nguyên vẹn và chia thành hai nhóm :
+ Nhóm 1- lớp 6A4 là nhóm thực nghiệm
+ Nhóm 2 – lớp 6A3 là nhóm đối chứng
+ Dùng kết quả bài kiểm tra định kì học kì I làm bài kiểm tra trước tác
động và bài kiểm tra sau khi học xong các nội dung về bài : “ Tác động
của nội lực và ngoại lực trong việc hình thành địa hình bề mặt Trái Đất ” làm bài kiểm tra sau tác động để so sánh Dùng phép kiểm chứng
T-Test để kiểm chứng sự chênh lệch giữa điểm số trung bình của 2nhóm trước khi tác động
Kết quả :
Bảng 2: Kiểm chứng xác định hai nhóm tương đương
Nhóm Đối chứng Nhóm Thực nghiệm Trung bình
p
0.994
P = 0.994 > 0,05, từ đó kết luận sự chênh lệch về điểm số trung
bình của hai nhóm thực nghiệm và đối chứng là không có ý nghĩa => hainhóm được coi là tương đương
Bảng 3 : Thiết kế nghiên cứu
Trang 8Nhóm Kiểm tra trước
Đối chứng O2 Dạy học không sử dụng
Flash và Video clip
O4
Ở thiết kế này tôi sử dụng phép kiểm chứng T-test độc lập
3.3 Quy trình nghiên cứu.
* Chuẩn bị của giáo viên:
- Giáo viên Đào Thị Thu Hằng (lớp 6A3 - nhóm đối chứng ): thiết kế bàidạy không sử dụng các tệp có định dạng Flash và Video clip, chuẩn bịbài học như các tiết bình thường
- Giáo viên Đào Thị Thu Hằng ( lớp 6A4 - nhóm thực nghiệm ) thiết kếbài dạy có sử dụng các tệp có định dạng Flash và Video clip phù hợptrong sách giáo khoa địa lí 6, sưu tầm tài liệu trong các website
baigiangdientu.com; giaovien.net và tham khảo các giáo án của giáo
viên dạy địa lí 6 ở trường bạn: (Cô Phạm Thị Bình Nguyên - trường
TH&THCS Hà Sen; cô Đoàn Thị Dung - trường TH&THCS Gia Luận )
* Tiến hành dạy thực nghiệm :
Thời gian tiến hành thực nghiệm: Thời gian tiến hành thực nghiệmtuân theo kế hoạch dạy học của nhà trường và theo thời khóa biểu đểđảm bảo tính khoa học Dạy 2 nhóm tách rời nhau theo hai tiết học
3.4 Sử dụng công cụ đo, thang đo :
Bài kiểm tra trước tác động là bài kiểm tra định kì học kì I môn địa
lí của học sinh lớp 6
Bài kiểm tra sau tác động là bài kiểm tra sau khi học xong các nội
dung về bài : Tác động của nội lực và ngoại lực trong việc hình thành
địa hình bề mặt Trái Đất” do giáo viên dạy thiết kế Bài kiểm tra sau
tác động gồm các câu hỏi trắc nghiệm dạng nhiều lựa chọn và gạch nối
* Kiểm chứng độ giá trị nội dung
Trang 9Sau khi thực hiện dạy học xong các bài học trên, tôi tiến hành bàikiểm tra 15’ (nội dung kiểm tra trình bày ở phần phụ lục ) cho cả hainhóm đối chứng và thực nghiệm Sau đó tiến hành chấm bài theo đáp án
đã xây dựng
3.5 Kiểm chứng độ tin cậy:
- Kiểm chứng độ tin cậy của kết quả kiểm tra bằng cách kiểm tra HS thườngxuyên; lấy ý kiến phản hồi, đánh giá chính từ phía HS
Kết luận: Các dữ liệu thu được là đáng tin cậy
IV PHÂN TÍCH DỮ LIỆU VÀ BÀN LUẬN
1 Phân tích dữ liệu kết quả đạt được
Bảng 4: So sánh điểm trung bình bài kiểm tra sau tác động
Đối chứng Thực nghiệm
Chênh lệch giá trị trung bình
chuẩn (SMD)
0.78
Như trên đã chứng minh rằng kết quả hai nhóm trước tác động làtương đương, sau tác động kiểm chứng chênh lệch điểm trung bình bằng
T-test cho kết quả p = 0.001 cho thấy : Sự chênh lệch giữa điểm trung
bình nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng rất có ý nghĩa, tức là chênhlệch kết quả trung bình nhóm thực nghiệm cao hơn điểm trung bìnhnhóm đối chứng là không ngẫu nhiên mà do kết quả của tác động
Chênh lệch giá trị trung bình chuẩn SMD = 0.78
Theo bảng tiêu chí Cohen, chênh lệch giá trị trung bình chuẩn
SMD = 0.78 cho thấy mức độ ảnh hưởng của dạy học có sử dụng các tệp
có định dạng Flash và Video clip đến kết quả học tập của nhóm thựcnghiệm
Trang 10Giả thuyết của đề tài “Sử dụng các tệp có định dạng Flash và
Video clip vào giảng dạy trong bài học “Tác động của nội lực và ngoại
lực trong việc hình thành địa hình bề mặt Trái Đất ” đã được kiểm
7.9
Nhóm đối chứng Nhóm thực nghiệm
Trang 112 Bàn luận :
Kết quả của bài kiểm tra của nhóm thực nghiệm có điểm trung
bình là 7.9 , kết quả bài kiểm tra tương ứng của nhóm đối chứng có điểm trung bình là 6.88 Độ chênh lệch điểm số giữa hai nhóm là 1.02, điều đó
cho thấy điểm trung bình của hai lớp đối chứng và thực nghiệm đã có sựkhác biệt rõ rệt, lớp được tác động có điểm trung bình cao hơn lớp đốichứng
Chênh lệch giá trị trunh bình chuẩn của hai bài kiểm tra là SMD=
0.78 Điều này có nghĩa mức độ ảnh hưởng của tác động là lớn.
Phép kiểm chứng T-Test điểm trung bình sau tác động của hai lớp
là p = 0.0001 < 0.05 Kết quả này khẳng định sự chênh lệch điểm trunh
bình của hai nhóm không phải là do ngẫu nhiên mà là do tác động,nghiêng về nhóm thực nghiệm Điều này khẳng định thêm sự tiến bộ tíchcực do tác động mang lại
* Hạn chế :
Nghiên cứu sử dụng các tệp có dịnh dạng FLASH và VIDEO
CLIP trong giờ học môn địa lí ở THCS là một giải pháp rất tốt nhưng để
sử dụng có hiệu quả, người giáo viên cần phải có thời gian, trình độ công
nghệ thông tin cơ bản, có kỹ năng thiết kế giáo án điện tử, biết khai tháctìm kiếm các nguồn thông tin trên mạng Internet phù hợp nội dung bàigiảng, biết thiết kế bài học khoa học hợp lý
Trang 122 Khuyến nghị
Đối với nhà trường và các cơ sở giáo dục cần quan tâm trang bị cơ
sở vật chất đầy đủ như máy chiếu màn hình rộng và có bộ kết nối chocác phòng học, mở các lớp bồi dưỡng công nghệ thông tin cho giáo viên,khuyến khích và động viên giáo viên học tập và áp dụng công nghệthông tin, vào giảng dạy bộ môn
Đối với giáo viên không ngừng học tập, tự học, tự bồi dưỡng nângcao trình độ chuyên môn, hiểu biết về công nghệ thông tin, có kỹ năngthành thạo trong việc soạn giảng giáo án điện tử áp dụng vào các bài dạykhác nhau
Với kết quả của đề tài nghiên cứu này tôi mong rằng các bạn đồngnghiệp quan tâm chia sẻ và rút kinh nghiệm để việc giảng dạy bộ mônĐịa lí trong trường học đạt hiệu quả cao và tạo hứng thú cho học sinhtích cực học tập và sáng tạo
Trên đây là NCKHSPUD mà bản thân tôi đã áp dụng trong nămhọc vừa qua Sáng kiến này chắc chắn sẽ còn nhiều hạn chế Kính mongnhận được sự góp ý chân thành của các đồng nghiệp để đề tài của bảnthân tôi được đầy đủ và có tính khả thi hơn
Xin chân thành cảm ơn !
Cát Bà, ngày 15 tháng 01 năm 2013
Người viết
Đào Thị Thu Hằng
Trang 13VI TÀI LIỆU THAM KHẢO
- Tài liệu tập huấn Năng cao năng lực nghiên cứu khoa họcdành cho giáo viên - Bộ GD&ĐT
- Sách giáo khoa địa lí 6
- Sách bài tập địa lí 6
- Sách giáo viên địa lí 6
- Đề kiểm tra học kì I năm học 2011 - 2012
- Bài tập trắc nghiệm toán 9
- Thuvientailieu.bachkim.com; giaoandientu.violet.vn; http: // flash.violet.vn; thuvienbaigiangdientu.bachkim.com;
giaovien.net,
- Chuẩn kiến thức kĩ năng môn địa lí
Trang 141 Kiến thức : Sau bài học, HS cần
- Phân biệt được sự khác nhau giữa nội lực và ngoại lực tìm một số ví dụ
về nội lực và ngoại lực Hiểu được nguyên nhân sinh ra hai lực đối nghịch nhau là nội lực và ngoại lực
- Biết địa hình của Trái Đất là kết quả tác động của nội lực và ngoại lực.Hai lực này luôn có tác động đối nghịch nhau
- Hiểu được nguyên nhân sinh ra các hiện tượng núi lửa, động đất
2 Kỹ năng
- Nhận biết trên tranh ảnh, mô hình các bộ phận hình dạng của núi lửa
- Trình bày về hiện tượng tác hại của núi lửa và động đất
- Chỉ trên bản đồ vành đai lửa Thái Bình Dương
3 Thái độ
- Có ý thức bảo vệ môi trường tự nhiên
- Tôn trọng những điều lí thú của bề mặt Trái Đất
II CÁC THIẾT BỊ DẠY HỌC:
- Bản đồ tự nhiên thế giới và Việt Nam
- Tranh ảnh các loại địa hình thể hiện tác động của nội lực và ngoại lực
- Mô hình núi lửa, ảnh về hoạt động của núi lửa
III PHƯƠNG PHÁP VÀ KỸ THUẬT DH TÍCH CỰC:
- PP Đàm thoại, đặt vấn đê, trực quan, thảo luận nhóm
- Kỹ thuật động não, HS làm việc cá nhân, suy nghĩ – cặp đôi - chia sẻ
- Trình bày 1 phút
Trang 15IV CÁC HOẠT ĐỘNG TRÊN LỚP
1 Ổn định:
2 Kiểm tra bài cũ:
Kể tên các đại dương trên bề mặt Trái Đất? Đại dương nào có diệntích lớn nhất?
3 Bài mới:
* Mở bài: Hình dạng vỏ Trái Đất được gọi là địa hình Đia hình bề
mặt Trái Đất không phải chỗ nào cũng như chỗ nào là nguyên nhân do
đâu? Một số hiện tượng xuất hiện trên bề mặt Trái Đất mà chúng ta cảm nhận được là nguyên nhân do đâu? Cùng tìm hiểu bài hôm nay để trả lời câu hỏi này
*Bài mới:
Hoạt động 1: Tác động của nội lực và ngoại lực.
* Mục tiêu: Phân biệt được sự khác nhau giữa nội lực và ngoại lực tìm
một số ví dụ về nội lực và ngoại lực Hiểu được nguyên nhân sinh ra hai
lực đối nghịch nhau là nội lực và ngoại lực Biết địa hình của Trái Đất
là kết quả tác động của nội lực và ngoại lực Hai lực này luôn có tác
động đối nghịch nhau.
* Phương pháp : Trực quan, vấn đáp.
* Kỹ thuật : Động não, hoạt động cặp nhóm, chia sẻ.
GV cho HS quan sát mô hình:
- Vỏ Trái Đất có độ dày như thế nào ? Điều đó
chứng tỏ bề mặt Trái Đất bằng phẳng hay gồ
ghề?
- Dựa vào nội dung SGK em hãy cho biết tại
sao bề mặt Trái Đất lại gồ ghề không bằng
- Nội lực là những lưc sinh
ra ở bên trong Trái Đất
- Làm cho đất đá bị uốn nếp thành núi đứt gãy hạ thấp địa hình
