HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN ĐIỀU CHỈNH NỘI DUNG DẠY HỌC VÀ PHÂN PHỐI CHƯƠNG TRÌNH CẤP THCS (Áp dụng từ năm học 2011 2012) MÔN: NGỮ VĂN

Việc điều chỉnh nội dung dạy học tập trung vào những nhóm nội dung chính sau: Những nội dung trùng lặp trong CT, SGK của nhiều môn học khác nhau. Những nội dung trùng lặp, có cả ở CT, SGK của lớp dưới và lớp trên do hạn chế của cách xây dựng CT, SGK theo quan điểm đồng tâm. Những nội dung, bài tập, câu hỏi trong SGK không thuộc nội dung của CT hoặc yêu cầu vận dụng kiến thức quá sâu, không phù hợp trình độ nhận thức và tâm sinh lý lứa tuổi học sinh. Những nội dung trong SGK trước đây sắp xếp chưa hợp lý. Những nội dung mang đặc điểm địa phương, không phù hợp với các vùng miền khác nhau.

Trang 1

UBND TỈNH BẮC GIANG

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN ĐIỀU CHỈNH NỘI DUNG DẠY HỌC

VÀ PHÂN PHỐI CHƯƠNG TRÌNH CẤP THCS

(Áp dụng từ năm học 2011 - 2012)

MÔN: NGỮ VĂN

Họ tên giáo viên: Trường: Dạy các lớp:

Trang 2

Phần thứ nhất HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN ĐIỀU CHỈNH (TINH GIẢM) NỘI DUNG DẠY HỌC

- Đảm bảo mục tiêu giáo dục của chương trình, sách giáo khoa (SGK) theo quy định của Luật Giáo dục

- Đảm bảo tính lôgic của mạch kiến thức và tính thống nhất giữa các bộ môn; không thay đổi CT, SGK hiện hành.

- Không thay đổi thời lượng dạy học đối với mỗi môn học trong một lớp và trong mỗi cấp học

- Thuận lợi cho việc tổ chức thực hiện tại các cơ sở giáo dục

3 Nội dung điều chỉnh

Việc điều chỉnh nội dung dạy học tập trung vào những nhóm nội dung chính sau:

- Những nội dung trùng lặp trong CT, SGK của nhiều môn học khác nhau

- Những nội dung trùng lặp, có cả ở CT, SGK của lớp dưới và lớp trên do hạn chế của cách xây dựng CT, SGK theo quan điểm đồng tâm

Trang 3

- Những nội dung, bài tập, câu hỏi trong SGK không thuộc nội dung của CT hoặc yêu cầu vận dụng kiến thức quá sâu, không phù hợptrình độ nhận thức và tâm sinh lý lứa tuổi học sinh

- Những nội dung trong SGK trước đây sắp xếp chưa hợp lý

- Những nội dung mang đặc điểm địa phương, không phù hợp với các vùng miền khác nhau

4 Thời gian thực hiện

Hướng dẫn thực hiện điều chỉnh nội dung dạy học được áp dụng từ năm học 2011 - 2012

5 Hướng dẫn thực hiện các nội dung

- Hướng dẫn này dựa trên SGK của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam ấn hành năm 2011 Nếu GV và HS sử dụng SGK của các nămkhác thì cần đối chiếu với SGK năm 2011 để điều chỉnh, áp dụng cho phù hợp Toàn bộ văn bản này được nhà trường in sao và gửi cho tất cả

GV bộ môn

- Ngoài các nội dung đã hướng dẫn cụ thể trong văn bản, cần lưu ý thêm một số vấn đề đối với các nội dung được hướng dẫn là

“không dạy” hoặc “đọc thêm”, những câu hỏi và bài tập không yêu cầu HS làm trong cột Hướng dẫn thực hiện ở các bảng dưới đây như sau:

+ Dành thời lượng của các nội dung này cho các nội dung khác hoặc sử dụng để luyện tập, củng cố, hướng dẫn thực hành cho HS + Không ra bài tập và không kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của HS vào những nội dung này, tuy nhiên, GV và HS vẫn có thể thamkhảo các nội dung đó để có thêm sự hiểu biết cho bản thân

- Trên cơ sở khung phân phối chương trình của môn học, GV điều chỉnh phân phối chương trình chi tiết đảm bảo cân đối giữa nộidung và thời gian thực hiện, phù hợp với điều chỉnh nội dung dạy học dưới đây

Trang 4

Phần thứ hai NỘI DUNG TINH GIẢM CHI TIẾT VÀ PHÂN PHỐI CHƯƠNG TRÌNH MÔN HỌCLưu ý:

1 Bài Hướng dẫn đọc thêm, Tự học có hướng dẫn viết tắt là: HDĐT

2 Định hướng dạy bài Hướng dẫn đọc thêm, Tự học có hướng dẫn:

- Mục tiêu: Dựa vào Chuẩn Kiến thức kĩ năng, xác định những mục tiêu chính về kiến thức bài học

- Tiến trình bài dạy: Tiến hành theo các bước của một bài dạy đã quy định

- Mức độ kiến thức: GV hướng dẫn, định hướng cho HS tìm hiểu nội dung của bài một cách khái quát, cơ bản, tập trung vào những nội dungtrọng tâm; GV gợi mở để HS về nhà tự học, tự tìm hiểu thêm trên cơ sở những nội dung khái quát đã tìm hiểu ở lớp; không yêu cầu GV giảng

kĩ, bình sâu, tìm hiểu cặn kẽ các nội dung như khi học các bài khác

Ví dụ:

* Dạy văn bản đọc thêm: Hướng dẫn HS đọc, tóm tắt nội dung; tìm hiểu sơ lược về tác giả; tìm hiểu nội dung chính của văn bản qua hệ thốngcâu hỏi định hướng của GV; tìm hiểu những nét nghệ thuật cơ bản, đặc sắc của văn bản Những nội dung chi tiết, những kiến thức sâu hơn,

HS về nhà tự tìm hiểu dựa vào những điều cơ bản đã được hướng dẫn ở lớp

* Dạy bài Tiếng Việt và Tập làm văn: GV hướng dẫn HS những kiến thức cơ bản nhất dựa vào nội dung từng bài cụ thể

Trang 5

I LỚP 6

1 Nội dung tinh giảm

1 Văn học

Ông lão đánh cá và con cá vàng Tr.91 SGK tập 1 Cả bài Đọc thêm

Cầu Long Biên chứng nhân lịch sử Tr.123 SGK tập 2 Cả bài Đọc thêm

Chọn nội dung nhận diện, bước

đầu phân tích tác dụng của ẩn

Trang 6

2 Phân phối chương trình

Nội dung tiết

Ghi chú Tiết

Đối với các lớp HS Khá,

Giỏi (Do nhà trường xây dựng)

Đối với các lớp còn lại

HỌC KÌ I

1

HDĐT: Con Rồng cháu Tiên

HDĐT: Bánh chưng bánh giầy

Từ và cấu tạo từ Tiếng Việt

Giao tiếp, văn bản và phương

thức biểu đạt

4

4 Giao tiếp, văn bản và phương thức biểuđạt

Trang 7

9 Tìm hiểu chung về văn tự sự Tuần 3

16 Tìm hiểu đề và cách làm bài văn tự sự

17 Tìm hiểu đề và cách làm bài văn tự sự Tuần 5

5

Từ nhiều nghĩa và hiện tượng

chuyển nghĩa của từ

Lời văn, đoạn văn tự sự

Viết bài Tập làm văn số 1

5

18 Từ nhiều nghĩa và hiện tượng chuyển nghĩa của từ

19 Từ nhiều nghĩa và hiện tượng chuyển nghĩa của từ

Trang 8

Danh từ (đặc điểm của danh từ)

36 Ngôi kể và lời kể trong văn tự sự

10

Ếch ngồi đáy giếng

Thầy bói xem voi

4

Trang 9

Số từ và lượng từ

Luyện nói kể chuyện

Luyện tập xây dựng bài văn tự sự

- kể chuyện đời thường

4

14

Ôn tập truyện dân gian

Kể chuyện tưởng tượng

Cụm danh từ

Trả bài kiểm tra Tiếng Việt

5

15 HDĐT: Con Hổ có nghĩa

Động từ

phút

Trang 10

Luyện tập kể chuyện tưởng tượng 59 HDĐT: Con Hổ có nghĩa

Dạy 30phút

65 Thầy thuốc giỏi cốt nhất ở tấm lòng Tuần 17

72 Trả bài kiểm tra tổng hợp học kì I

HỌC KÌ II

Trang 11

Phó từ

Tìm hiểu chung về văn miêu tả

Quan sát, tưởng tượng, so sánh và

nhận xét trong văn miêu tả

Chương trình địa phương phần

Tiếng Việt

4

79 Quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhậnxét trong văn miêu tả

80 Chương trình địa phương phần Tiếng Việt

3

Bức tranh của em gái tôi

Luyện nói về quan sát, tưởng

tượng, so sánh và nhận xét trong

văn miêu tả

4

83 Luyện nói về quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả

84 Luyện nói về quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả

Viết bài Tập làm văn tả cảnh ở nhà

Trang 12

Kiểm tra Văn

Trả bài Tập làm văn tả cảnh viết ở

101 Trả bài Tập làm văn tả cảnh viết ở nhà Tuần 8

8

Cô Tô

Hoán dụ (chỉ chọn nội dung nhận

diện, bước đầu phân tích tác dụng

của Hoán dụ để dạy)

Trang 13

Thi làm thơ 5 chữ

Viết bài Tập làm văn tả người

10

Cây tre Việt Nam

HDĐT: Lòng yêu nước

Câu trần thuật đơn

Câu trần thuật đơn có từ là

4

11

HDĐT: Lao xao

Kiểm tra Tiếng Việt

Trả bài kiểm tra Văn, bài Tập làm

văn tả người

3

116 Trả bài kiểm tra Văn, bài Tập làm văn tả người

12

Ôn tập truyện ký

Câu trần thuật đơn không có từ là

Ôn tập văn miêu tả

3

13 HDĐT: Cầu Long Biên chứng

Trang 14

Viết bài Tập làm văn miêu tả sáng

tạo

123 Viết bài Tập làm văn miêu tả sáng tạo

124 Viết bài Tập làm văn miêu tả sáng tạo

Ôn tập về dấu câu (dấu chấm, dấu

chấm hỏi, dấu chấm than, dấu

phẩy)

Tổng kết phần Văn và Tập làm

văn

Trả bài Tập làm văn miêu tả sáng

tạo, trả bài kiểm tra Tiếng Việt

6

130 Ôn tập về dấu câu (dấu chấm, dấu chấmhỏi, dấu chấm than, dấu phẩy)

131 Ôn tập về dấu câu (dấu chấm, dấu chấmhỏi, dấu chấm than, dấu phẩy)

134 Trả bài Tập làm văn miêu tả sáng tạo, trả bài kiểm tra Tiếng Việt

Trang 15

140 Trả bài kiểm tra học kì II

II LỚP 7

1 Văn học Những câu hát về tình cảm gia đình Tr.35 SGK tập 1 Cả chùm bài Chỉ dạy bài ca dao 1 và 4

Những câu hát về tình yêu quê hương, đất nước, con người Tr.37 SGK tập 1 Cả chùm bài Chỉ dạy bài ca dao 1 và 4Những câu hát than thân Tr.48 SGK tập 1 Cả chùm bài Chỉ dạy bài ca dao 2 và 3Những câu hát châm biếm Tr.51 SGK tập 1 Cả chùm bài Chỉ dạy bài ca dao 1 và 2

Sau phút chia li (trích Chinh phụ

Bài ca nhà tranh bị gió thu phá Tr.131 SGK tập 1 Cả bài Đọc thêm

Sự giàu đẹp của tiếng Việt Tr.34 SGK tập 2 Cả bài Đọc thêm

Trang 16

Những trò lố hay là Va-ren và Phan

Chèo Quan Âm (Trích đoạn Nỗi oan

2 Làm văn

Cách làm bài văn biểu cảm về tác phẩm văn học Tr.146 SGK tập 1 Cả bài Chọn ngữ liệu phù hợp hơn để dạy

Bố cục và phương pháp lập luận trong bài văn nghị luận Tr.30 SGK tập 2 Cả bài Tự học có hướng dẫn

Cách làm bài văn nghị luận chứng

Chọn trọng điểm để dạy cho HS: Văn chứng minh là gì? Những nét đặc trưng của văn chứng minh?

Cách làm bài văn nghị luận giải

Chọn trọng điểm để dạy cho HS: Văn giải thích là gì? Những nét đặc trưng của văn giải thích?

2 Phân phối chương trình

Ghi chú Tiết Đối với các lớp HS Khá, Đối với các lớp còn lại

Trang 17

Giỏi (Do nhà trường xây

3

Những câu hát về tình cảm gia

đình (Chỉ dạy bài ca dao 1 và 4)

Những câu hát về tình yêu quê

hương, đất nước, con người

(Chỉ dạy bài ca dao 1 và 4)

Từ láy

Quá trình tạo lập văn bản

4

10 Những câu hát về tình yêu quê hương, đất nước, con người

12

Quá trình tạo lập văn bản;

Trang 18

Những câu hát than thân (Chỉ

dạy bài ca dao 2 và 3)

Những câu hát châm biếm

(Chỉ dạy bài ca dao 1 và 2)

Đại từ

Luyện tập tạo lập văn bản

Viết bài Tập làm văn số 1 ở nhà

4

14 Những câu hát châm biếm

16

Luyện tập tạo lập văn bảnViết bài Tập làm văn số 1 ở nhà

6

HDĐT: Côn Sơn ca

HDĐT: Buổi chiều đứng ở phủ

Thiên Trường trông ra

Đặc điểm văn bản biểu cảm

Đề văn biểu cảm và cách làm

bài văn biểu cảm

3

23

HDĐT: Côn Sơn caHDĐT: Buổi chiều đứng ở phủ Thiên Trường trông ra

25 Đề văn biểu cảm và cách làm bài văn biểu cảm Tuần 7

Trang 19

31 Viết bài Tập làm văn số 2 tại lớp

36 Cách lập ý của bài văn biểu cảm

10

Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh

Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới

38 Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê

40 Luyện nói văn biểu cảm về sự vật, con người

11 HDĐT: Bài ca nhà tranh bị gió thu phá 4 41 HDĐT: Bài ca nhà tranh bị gió thu phá Tuần11

Trang 20

Kiểm tra Văn

Các yếu tố tự sự, miêu tả trong văn biểu cảm

13

Trả bài kiểm tra Văn, bài kiểm

tra Tiếng Việt

Cách làm bài văn biểu cảm về

tác phẩm văn học (Chọn ngữ

liệu phù hợp hơn để dạy)

Tiếng gà trưa

4

49 Cách làm bài văn biểu cảm về tác phẩm vănhọc Tuần13

50 Trả bài kiểm tra Văn, bài kiểm tra Tiếng Việt

54 Luyện nói: Phát biểu cảm nghĩ về tác phẩm văn học

Trang 21

lớp 56 Viết bài Tập làm văn số 3 tại lớp

Mùa xuân của tôi

HDĐT: Sài Gòn tôi yêu

Chuẩn mực sử dụng từ

Ôn tập văn bản biểu cảm

4

17 Luyện tập sử dụng từ

Ôn tập tác phẩm trữ tình

Ôn tập Tiếng Việt

69 Chương trình địa phương Tiếng Việt Tuần18

70 Kiểm tra học kì I (đề tổng hợp)

71 Kiểm tra học kì I (đề tổng hợp)

Trang 22

72 Trả bài kiểm tra học kì I

73 Tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất Tuần 1

74 Chương trình địa phương phần Văn và Tập làm văn

2 Tục ngữ về con người và xã hội 4 77 Tục ngữ về con người và xã hội Tuần 2

Trang 23

Rút gọn câu

Đặc điểm của văn bản nghị luận

Đề văn nghị luận và lập ý cho

bài văn nghị luận

80

Đề văn nghị luận và lập ý cho bài văn nghị luận

81 Tinh thần yêu nước của nhân dân ta Dạy 60phút

82 HDĐT: Bố cục và phương pháp lập luậntrong bài văn nghị luận Dạy 30phút

84 Luyện tập về phương pháp lập luận trong bài văn nghị luận

85 Luyện tập về phương pháp lập luận trong bài văn nghị luận Tuần 4

89 Tìm hiểu chung về phép lập luận chứng minh Tuần 5

90 Tìm hiểu chung về phép lập luận chứng minh

Trang 24

Cách làm bài văn lập luận

chứng minh (Chọn trọng điểm

để dạy cho HS: Văn chứng

minh là gì? Những nét đặc

trư-ng của văn chứtrư-ng minh )

Luyện tập lập luận chứng minh

92 Cách làm bài văn lập luận chứng minh

93

Luyện tập lập luận chứng minh Tuần 6

95 Chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động

96 Chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động

7

Viết bài Tập làm văn số 5 tại

lớp

Ôn tập văn nghị luận 3

8 Kiểm tra Văn

Tìm hiểu chung về phép lập

luận giải thích

Trả bài Tập làm văn số 5, trả

bài kiểm tra Tiếng Việt, bài

kiểm tra Văn

105 Tìm hiểu chung về phép lập luận giải

Trang 25

106 Trả bài kiểm tra Tiếng Việt, bài kiểm tra Văn

9

Sống chết mặc bay

Cách làm bài văn lập luận giải

thích (Chọn trọng điểm để dạy

cho HS: Văn giải thích là gì?

Những nét đặc trưng của văn

giải thích )

Luyện tập lập luận giải thích

Luyện tập lập luận giải thích;

113 Luyện nói: bài văn giải thích một vấn đề Tuần11

Trang 26

127 Luyện tập làm văn bản đề nghị và báo cáo

128 Luyện tập làm văn bản đề nghị và báo cáo

15 Ôn tập Tiếng Việt, Hướng dẫn

làm bài kiểm tra tổng hợp

Kiểm tra tổng hợp cuối năm

Văn và Tập làm văn

Hoạt động ngữ văn

10

131 Ôn tập Tiếng Việt, Hướng dẫn làm bài kiểm tra tổng hợp

132 Ôn tập Tiếng Việt, Hướng dẫn làm bài kiểm tra tổng hợp

16

Trang 27

Tiếng Việt

Trả bài kiểm tra tổng hợp cuối

năm

137

Hoạt động Ngữ văn

Tuần17

140 Trả bài kiểm tra tổng hợp cuối năm

III LỚP 8

1 Nội dung tinh giảm

Trang 28

1 Văn học

Vào nhà ngục Quảng Đông cảm

Tổng kết phần Văn học Tr.130, 144, 148 SGK tập 2 Cụm bài Chọn nội dung phù hợp ở 3 bài đó để dạy trong 2 tiết

2 Tiếng Việt Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ Tr.10 SGK tập 1 Cả bài Tự học có hướng dẫn

2 Phân phối chương trình:

Ghi chú

Tiết Đối với các lớp HS Khá,

Giỏi (Do nhà trường xây dựng)

Trang 29

4 Lão Hạc

Từ tượng hình, tượng thanh

Trang 30

16 Viết bài Tập làm văn số 1

Luyện tập viết đoạn văn tự sự

kết hợp với miêu tả và biểu cảm

4

29 Luyện tập viết đoạn văn tự sự kết hợp với Tuần

Trang 31

Lập dàn ý cho bài văn tự sự kết

hợp với miêu tả và biểu cảm

4

33 Lập dàn ý cho bài văn tự sự kết hợp với miêu

tả và biểu cảm

Tuần9

9 Hai cây phong

40 Thông tin về ngày trái đất năm 2000

11

Trang 32

Kiểm tra Văn

Câu ghép

Luyện nói: kể chuyện theo ngôi

kể kết hợp với miêu tả và biểu

45 Luyện nói: Kể chuyện theo ngôi kể kết hợp

với miêu tả và biểu cảm

Tuần12

12

Ôn dịch thuốc lá

Phương pháp thuyết minh

Trả bài kiểm tra Văn, bài Tập

làm văn số 2

3

49 Trả bài kiểm tra Văn, bài Tập làm văn số 2 Tuần

13

Bài toán dân số

Dấu ngoặc đơn và dấu hai chấm

Đề văn thuyết minh và cách

làm bài văn thuyết minh

Văn

4

52 Đề văn thuyết minh và cách làm bài văn

Trang 33

Luyện nói thuyết minh về một

thứ đồ dùng

Ôn luyện về dấu câu

Kiểm tra Tiếng Việt

HDĐT: Muốn làm thằng Cuội

Ôn tập Tiếng Việt

Thuyết minh về một thể loại

văn học

7

16

Trang 34

76 Viết đoạn văn trong văn bản thuyết minh

2 Quê hương

Khi con tu hú

Trang 35

Thuyết minh về một phương

Câu cầu khiến

Thuyết minh về một danh lam

thắng cảnh

Ôn tập về văn bản thuyết minh

4

5 Chiếu dời đô

Trang 36

Nước Đại Việt ta

Ôn tập luận điểm

Viết đoạn văn trình bày luận

điểm

3

8

Bàn luận về phép học

Luyện tập xây dựng và trình

bày luận điểm

4

điểm

Trang 37

Luyện tập đưa yếu tố biểu cảm

vào bài văn nghị luận

Kiểm tra Văn

117 Tìm hiểu về các yếu tố tự sự và miêu tả

trong văn nghị luận

Tuần12

118 Lựa chọn trật tự từ trong câu (luyện tập)

12 Ông Giuốc-đanh mặc lễ phục

Luyện tập đưa các yếu tố tự sự

Trang 38

và miêu tả vào bài văn nghị

luận

121 Luyện tập đưa các yếu tố tự sự và miêu tả

vào bài văn nghị luận

Tuần13

13

Văn

Chữa lỗi diễn đạt (lỗi lôgic)

4

15

15 Trả bài kiểm tra Văn + Tiếng

Việt

Trả bài Tập làm văn số 7

16

Trang 39

Ôn tập phần Tập làm văn

Văn bản thông báo

Luyện tập làm văn bản thông

báo

Kiểm tra học kì II + Trả bài

17

III LỚP 9

Trang 40

1 Văn học

Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh Tr.60 SGK tập 1 Cả bài Đọc thêm

Mã Giám Sinh mua Kiều Tr.97 SGK tập 1 Cả bài Không dạy Lục Vân Tiên gặp nạn Tr.118 SGK tập 1 Cả bài Không dạy

Cố hương Tr.207 SGK tập 1 Phần viết chữ nhỏ Không dạy Tôi và chúng ta (trích cảnh ba) Tr.173 SGK tập 2 Cả bài Không dạy

Ghi chú

HỌC KÌ I

Định dạng
Số trang	55
Dung lượng	885 KB