Một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng quản lý giáo dục hướng nghiệp ở trường trung học phổ thông Krông Ana tỉnh Đắk Lắk
Trang 1PHẦN MỞ ĐẦU
1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Giáo dục và đào tạo là một trong những động lực quan trọng thúcđẩy sự nghiệp công nghiệp hoá - hiện đại hóa, là điều kiện để phát huynguồn lực con người… Coi trọng công tác hướng nghiệp và phân luồnghọc sinh trung học, chuẩn bị cho thanh niên, thiếu niên đi vào lao độngnghề nghiệp phù hợp với sự dịch chuyển cơ cấu kinh tế trong cả nước vàtừng địa phương Giáo dục lao động là hệ thống những tác động giáo dụcnhằm hình thành có mục đích, có kế hoạch, những quan điểm, niềm tin,thái độ đúng đắn đối với lao động, có tri thức lao động, rèn luyện kỹ nănglao động cần thiết, kỹ năng nghề nhất định ở học sinh, chuẩn bị tâm thế chothế hệ trẻ - những công dân tương lai sẵn sàng hội nhập với “thế giới việclàm”, “thế giới nghề nghiệp”, đi vào lao dộng sản xuất và đào tạo nghề, gópphần chuẩn bị nhân lực có kỹ năng nghề nghiệp nhất định cho địa phương
và xã hội Hiện nay đất nước ta đang chuyển sang một giai đoạn mới với sựphát triển mạnh mẽ của khoa học kỹ thuật đang rất cần một nguồn nhân lựcchất lượng cao đủ đáp ứng cho sự nghiệp công nghiệp hoá- hiện đại hoácủa đất nước Nguồn nhân lực ấy ở đâu ra và ta phải làm thế nào để cónguồn nhân lực chất lượng cao đó Ta không thể nào quên lời của của Chủtịch Hồ Chí Minh
“Vì sự nghiệp 10 năm thì phải trồng cây
Vì sự nghiệp trăm năm thì phải trồng người”
Lời nói nổi tiếng của Bác đã chỉ rõ tầm nhìn chiến lược lâu dài chođất nước Để có một con người có sức khoẻ, có tri thức, có những kỹ năngnhất định về nghề nghiệp và có những ước mơ hoài bão lớn lao không phải
là ngày một ngày hai mà là cả một quá trình hết sức lâu dài và gian khổ,với sự kết hợp của Gia đình Nhà trườngXã hội
Trang 2Khi sinh ra mỗi người đều có một năng khiếu riêng biệt mà trời đãBan tặng Ta phải làm gì để mỗi người đó bộc lộ được năng khiếu và rènluyện để phát huy được tối đa năng khiếu đó phục vụ cho lợi ích chung của
xã hội
Các cụ ta luôn truyền dạy : “Nhất nghệ tinh, nhất thân vinh” hay
“Một nghề thì sống, đống nghề thì chết” những câu nói đó đã thể hiện rất rõviệc chọn nghề, rèn luyện kỹ năng nghề, nghệ thuật hoá nghề, tinh thôngnghề, tất cả những cái đó có được khi ta chọn đúng nghề, đúng sở thích và
là mảnh đất mầu mỡ để ta vùng vẫy, sáng tạo thật sự bất công và đau đớnbiết bao khi một người rất thích vẽ, thích làm thơ mà lại không được làm
mà phải đi làm thợ cơ khí hay một ngành nào khác mà không phù hợp với
họ lỗi đó tại ai? Ta không thể đổ lỗi hoàn toàn cho nhà trường được mà chỉtrách cho việc hướng nghiệp cho các em chưa tốt Các em không được địnhhướng và tư vấn về nghề nghiệp về mọi vấn đề mà các em quan tâm Đểtránh việc đó xảy ra ngay từ khi học tiểu học ta phải quan tâm đến việchướng nghiệp cho các em Nhà trường không chỉ dạy chữ, dạy cách làmngười mà phải dạy hướng nghiệp nghề cho học sinh Thông qua hướngnghiệp phải hình thành cho các em những kỹ năng tối thiểu về nghề Nhàtrường không chỉ là trung tâm văn hoá giáo dục mà còn là trung tâm thôngtin, trung tâm đào tạo nguồn nhân lực cao Sản phẩm của giáo dục, của nhàtrường phải là những con người có Đức, có tài, có sức khoẻ và có những kỹnăng nhất định về nghề sẵn sàng tham gia vào mọi hoạt động của xã hội vàhội nhập quốc tế
Để làm tốt vấn đề hướng nghiệp cho học sinh trong những năm quaĐảng và nhà nước ta đã luôn quan tâm đến yêu cầu và mục đích của việcgiáo dục hướng nghiệp
Giáo dục hướng nghiệp là một Ban được các nhà trường thành lậptheo điều lệ trường trung học và trường phổ thông có nhiều cấp học, và là
Trang 3một trong những nội dung giáo dục toàn diện học sinh đã được xác địnhtrong luật giáo dục Nghị quyết TW2 khoá VIII chỉ rõ: Trong giáo dục phổ
thông “Cần gắn với thực tiễn vùng, địa phương, đến sự tăng cường công tác hướng nghiệp, đào tạo kỹ thuật lao động dạy nghề phổ thông và kỹ năng cần thiết khác cho công việc trong nền kinh tế thị trường cho công cộc công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước” Chiến lược phát triển giáo
dục 2001- 2010 và chủ trương đổi mới chương trình giáo dục phổ thônghiện nay cũng nhấn mạnh đến yêu cầu tăng cường giáo dục hướng nghiệpnhằm góp phần tích cực và có hiệu quả vào việc phân luồng học sinh,chuẩn bị cho học sinh đi vào cuộc sống lao động hoặc được tiếp tục đào tạophù hợp với năng lực bản thân và nhu cầu của xã hội
“Muốn tiến hành công nghiệp hoá, hiện đại hoá, thắng lợi phải phát triển mạnh sự nghiệp giáo dục và đào tạo, phát huy nguồn lực con người, yếu tố cơ bản của sự phát triển nhanh và bền vững” Đồng thời Nghị quyết
Trung ương 2 khoá VIII cũng chỉ ra cho ngành Giáo dục và Đào tạo là:
“Cần gắn chặt thực tiễn vùng địa phương đến sự tăng cường công tác hướng nghiệp, đào tạo kỹ thuật lao động, dạy nghề phổ thông và kĩ năng cần thiết khác cho công việc trong nền kinh tế thị trường, trong công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước”.
- Trong văn kiện Đại hội khoá IX của Đảng tiếp tục nhấn mạnh: pháthuy tinh thần độc lập suy nghĩ và sáng tạo của học sinh, đề cao năng lực tự
học, tự hoàn thiện học vấn và tay nghề Thực hiện phương châm “Học đi đôi với hành, giáo dục kết hợp với lao động sản xuất; Nhà trường gắn liền với đời sống xã hội” Coi trọng công tác giáo dục hướng nghiệp và phân
luồng học sinh THPT chuẩn bị đi vào lao động nghề nghiệp
- Bước vào bậc học cuối cùng của nhà trường phổ thông, tuổi trẻ họcđường thường có những hoài bão lớn lao gắn liền với cuộc sống tương lai
của họ, không ít các em tự đặt cho mình những câu hỏi như “mình sẽ làm
Trang 4gì?”, “mình chọn nghề gì”, “nghề nào là hay nhất” và cũng không ít các
em đã trăn trở, đắn đo, suy nghĩ, bởi có biết bao nghề đáng yêu, biết baocon đường để đạt tới mục đích cuộc sống riêng
Tuy vậy, giáo dục hướng nghiệp hiện nay chưa được các cấp quản lýgiáo dục và các trường học quan tâm đúng mức, còn có địa phương vàtrường học chưa thực hiện đầy đủ các nội dung giáo dục hướng nghiệp.Chất lượng hoạt động hướng nghiệp chưa đáp ứng được yêu cầu của họcsinh và xã hội, học sinh phổ thông cuối các cấp học và bậc học chưa đượcchuẩn bị chu đáo để lựa chọn nghề nghiệp, lựa chọn ngành học phù hợp vớibản thân và yêu cầu của xã hội
Để phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn cách mạng mới, Đảng
và Nhà nước ta đã có chủ trương đẩy mạnh công tác hướng nghiệp- dạynghề phổ thông cho học sinh, nhằm đào tạo thế hệ trẻ thành lớp người laođộng mới có đủ phẩm chất, năng lực thực hiện thắng lợi sự nghiệp côngnghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước Do vậy công tác hướng nghiệp trongtrường phổ thông có một ý nghĩa quan trọng và là vấn đề đáng quan tâmcủa những người làm công tác giáo dục - đào tạo Với mong muốn gópphần nhỏ bé của mình trong việc nâng cao hiệu quả chỉ đạo hoạt độnghướng nghiệp trong trường phổ thông
Qua những lý do đã phân tích ở trên, qua thực tiễn quản lý hoạt độnggiáo dục hướng nghiệp ở trường trung học phổ thông Krông Ana tỉnh ĐắkLắk tôi đã mạnh dạn chọn đề tài
“Một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng quản lý giáo dụchướng nghiệp ở trường trung học phổ thông Krông Ana tỉnh Đắk Lắk”
2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU.
- Nghiên cứu một số biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng giáodục hướng nghiệp dạy nghề cho học sinh trường THPT Krông Ana
Trang 5- Phân tích những tồn tại dẫn đến công tác quản lý giáo dục hướngnghiệp gặp nhiều khó khăn, các nguyên nhân chủ quan và khách quan từ đó
đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động giáo dục hướng nghiệp ởtrường trung học phổ thông
3 NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
- Xác định cơ sở khoa học và thực tiễn của công tác quản lý giáo dụchướng nghiệp
- Đánh giá thực trạng của công tác quản lý hoạt động giáo dục hướngnghiệp ở trường trung học phổ thông Krông Ana
- Đề xuất và lý giải một số biện pháp quản lý hoạt động giáo dụchướng nghiệp ở trường trung học phổ thông Krông Ana trong giai đoạnhiện nay
4 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
Tất cả các hoạt động giáo dục hướng nghiệp và cơ sở vật chất, thiết
bị dạy học phục vụ cho công tác hướng nghiệp
5 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
5.1 Nghiên cứu thực tiễn
- Trao đổi, trắc nghiệm đối với giáo viên và học sinh để tìm hiểu tâm
tư nguyện vọng và ước mơ của các em, sự hiểu biết về nghề nghiệp…
- Kết qủa thực hiện kế hoạch triển khai hoạt động giáo dục hướngnghiệp của trường trung học phổ thông Krông Ana
5.2 Nghiên cứu lý luận
- Nghiên cứu các văn kiện, nghị quyết, chỉ thị của Đảng các cấp vềgiáo dục và đào tạo
- Nghiên cứu sách giáo khoa “HĐGDHN” lớp 10, 11 nhà xuất bảngiáo dục năm 2004
Trang 6- Nghiên cứu văn bản hướng dẫn thực hiện công tác hướng nghiệptrong nhà trường.
- Nghiên cứu giáo trình, tạp chí của Học viện quản lý Giáo dục
6 GIẢ THUYẾT KHOA HỌC.
Hoạch định ra trong tương lai, nếu chúng ta áp dụng đúng, đầy đủ vàchính xác các biện pháp trên thì mang lại kết rất là khả quan
7 PHẠM VI VÀ GIỚI HẠN NGHIÊN CỨU.
Các hoạt động giáo dục hướng nghiệp và kết quả trong 2 năm học2008-2009, 2009-2010 và 2010 - 2011của trường trung học phổ thôngKrông Ana – Đắk Lắk
Trang 7PHẦN NỘI DUNG
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN, CƠ SỞ PHÁP LÝ VÀ CƠ SỞ
THỰC TIỄN CỦA VIỆC QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC HƯỚNG NGHIỆP TRONG TRƯỜNG PHỔ THÔNG.
1 CƠ SỞ LÝ LUẬN
Hướng nghiệp là một hệ thống biện pháp tác động của gia đình, nhàtrường và xã hội, trong đó nhà trường đóng vai trò chủ đạo nhằm hướngdẫn và chuẩn bị cho thế hệ trẻ sẵn sàng đi vào lao động ở các ngành nghềtại những nơi xã hội đang cần phát triển, đồng thời lại phù hợp với hứngthú, năng lực cá nhân Là hệ thống những biện pháp dựa trên cơ sở tâm lýhọc sinh học, sinh lý học, y học và nhiều khoa học khác để giúp đỡ họcsinh chọn nghề phù hợp với những năng lực, sở trường và điều kiện tâmsinh lý cá nhân, nhằm mục đích phân bố hợp lý và sử dụng có hiệu quảnhất lực lượng dự trữ có sẵn của đất nước
* Định hướng nghề nghiệp:
Định hướng nghề nghiệp là việc thông tin cho học sinh biết về đặcđiểm hoạt động và yêu cầu phát triển của các nghề trong xã hội, đặc biệt làcác nghề các nơi đang cần nhiều lao động trẻ tuổi có trình độ văn hoá, vềnhững yêu cầu tâm sinh lý của mỗi nghề, về tình hình phân công và yêucầu điều chỉnh lao động ở cộng đồng dân cư về hệ thống trường lớp đào tạonghề của nhà nước, tập thể và tư nhân
Mục tiêu của hoạt động giáo dục hướng nghiệp là phát hiện và bồidưỡng phẩm chất nhân cách nghề nghiệp cho học sinh, giúp các em hiểumình, hiểu yêu cầu của nghề, hiểu được xu thế phát triển hệ thống nghềtrong xã hội ta Thông qua hoạt động giáo dục hướng nghiệp, giáo viêngiúp học sinh điều chỉnh động cơ học nghề, trên cơ sở đó các em địnhhướng đi vào việc sản xuất mà xã hội đang có nhu cầu nhân lực vì vậy giáodục hướng nghiệp ở trường trung học phổ thông cần làm các công việc sau:
Trang 8+ Giáo dục thái độ lao động và ý thức đúng đắn với nghề nghiệp ởtrường trung học phổ thông vì giáo dục lao động nhằm hình thành có mụcđích, có kế hoạch những quan điểm, thái độ đúng đắn với lao động, có trithức lao động, kỹ năng nghề nhất định ở học sinh chuẩn bị tâm thế cho thế
hệ trẻ những công dân tương lai sẵn sàng hội nhập với thế giới việc làm và
vì lao động là nền tảng để nhà trường làm tốt công tác hướng nghiệp dạynghề
Lao động là cầu nối giữa định hướng nghề và tham gia học nghề,giữa lý thuyết với thực hành
+ Giáo dục hướng nghiệp giúp học sinh có sự hiểu biết khái quát về
sự phân công lao động xã hội, cơ cấu nền kinh tế quốc dân
Sự phát triển của đất nước và địa phương, làm quen với những ngànhnghề chủ yếu, nghề cơ bản, đặc biệt là nghề truyền thống của địa phương
+ Giáo dục hướng nghiệp giúp tìm hiểu năng khiếu, khuynh hướngnghề nghiệp của từng học sinh để khuyến khích, hướng dẫn và bồi dưỡngkhả năng nghề nghiệp thích hợp nhất
+ Giáo dục hướng nghiệp giáo dục động viên hướng dẫn học sinh đivào những ngành gnhề mà nhà nước địa phương đang cần phát triển
2 CƠ SỞ PHÁP LÝ
- Nhằm đảm bảo việc thực hiện mục tiêu ngày 13/9/1981 Chính phủ
đề ra Quyết định số 126/CP “Về công tác giáo dục hướng nghiệp trong trường phổ thông và sử dụng hợp lý học sinh các cấp THCS và THPT tốt nghiệp ra trường”.
- Điều 3 của Chỉ thị số 33-2003/CT – BGD & ĐT ngày 23/7/2003
cũng đã chỉ rõ “Nghiêm túc triển khai thực hiện sinh hoạt hướng nghiệp ở các trường THCS, THPT và trung tâm KTTH, theo tài liệu hướng dẫn của
Bộ GD &ĐT, giúp học sinh, đặc biệt là học sinh cuối cấp hiểu về thế giới nghề nghiệp, thị trường lao động và đánh giá năng lực bản thân, hướng
Trang 9dẫn học sinh lựa chọn nghề hoặc lựa chọn trường học, ngành học phù hợp với năng lực cá nhân và yêu cầu của xây dựng đất nước”.
1.2 Thông tư 31/TT ngày 17 tháng 8 năm 1981 của Bộ giáo dục:
“Để giúp học sinh hiểu biết các ngành nghề, các trường trung học sử dụngtạm thời mỗi tháng 1 buổi lao động để giới thiệu, tuyên truyền, giải thíchngành nghề” Như vậy mỗi năm học có 9 buổi sinh hoạt giới thiệu nghềđược phân phối chương trình trong 9 tháng của năm học
1.3 Quyết định 329/QĐ ngày 31 tháng 3 năm 1990 của Bộ trưởng
bộ giáo dục về mục tiêu và kế hoạch đào tạo của trường trung học phổthông
1.4 Quyết định 2397/QĐ của Bộ trưởng bộ giáo dục ngày 17 tháng 9nưm 1991 Ban hành danh mục nghề và chương trình dạy nghề cho học sinhtrung học phổ thông
1.5 Nghị quyết 40/2000/QH10 của Quốc hội
1.6 Chỉ thị 14/2001/CT – TTg của Thủ tướng chính phủ về đổi mớichương trình giáo dục phổ thông
1.7 Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX khẳng định:
“Giáo dục và đào tạo là một trong những động lực quan trọng thúcđẩy sự nghiệp công nghiệp hoá - hiện đại hóa, là điều kiện để phát huynguồn lực con người… Coi trọng công tác hướng nghiệp và phân luồnghọc sinh trung học, chuẩn bị cho thanh niên, thiếu niên đi vào lao độngnghề nghiệp phù hợp với sự dịch chuyển cơ cấu kinh tế trong cả nước vàtừng địa phương”
+ Luật giáo dục năm 2005 chương 2 “Những quy định mới của luậtgiáo dục “ năm 2005 phần 2 “Chương trình giáo dục” cũng nói chươngtrình giáo dục nghề nghiệp được tổ chức thực hiện theo năm học hoặc hìnhthức tích luỹ tín……và được cụ thể hoá thành giáo trình, tài liệu giảng
Trang 10dạy” và Chương trình giáo dục nghề nghiệp phải liên thông với các chươngtrình giáo dục khác.
Thực hiện chỉ thị của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo về nhiệm
vụ của toàn ngành trong năm học 2011-2012 về mặt giáo dục lao động –hướng nghiệp các Sở giáo dục và Đào tạo các trường phổ thông và cáctrung tâm KTTH-HN
- Tiếp tục việc triển khai Chỉ thị số 33/2003/TC-BGD&ĐT về tăngcường giáo dục hướng nghiệp cho học sinh phổ thông nhằm đẩy mạnhcông tác giáo dục hướng nghiệp nâng cao chất lượng, định hướng nghềnghiệp phù hợp với nhu cầu nhân lực của từng địa phương, góp phần tíchcực vào việc phân luồng học sinh cuối cấp THCS và THPT
3 CƠ SỞ THỰC TIỄN
Học sinh THPT là Ban thanh thiếu niên đến tuổi trưởng thành đượctiếp cận với một hệ thống kiến thức từ quá trình học tập ở Trường phổthông và được trải nghiệm thực tiễn thông qua những dạng lao động tronggia đình, trong các tổ chức đoàn thể, hàng ngày được tiếp nhận các dạngthông tin nghề nghiệp và chính những điều kiện này đã giúp các em hìnhthành được những cơ sở xác đáng về kiến thức, về kỹ năng và đặc biệt là sựtrưởng thành đáng kể trong nhận thức đối với ý nghĩa cuộc sống, vị trí củabản thân, có được sự thử thách trong lao động nghề nghiệp góp phần vàođời sống gia đình tạo ra những tiêu để cho quá trình thích ứng nghề nghiệpsau này Một số học sinh với ý chí vươn lên, ngay từ khi còn học phổ thông
đã tích cực học thêm các môn học cần thiết như tin học, ngoại ngữ… Vớicái nền rất đáng quí đó của học sinh THPT, nhiệm vụ hướng nghiệp đối vớicác em không chỉ dừng lại ở mức nâng cao nhận thức và sự hiểu biết kỹcàng hơn về nghề mà còn là quá trình xác lập những điều kiện kiến thức đểđưa các em hoạt động trong thế giới nghề nghiệp, tạo ra sự thích ứng ở mức
độ nhất định với nghề hoặc lĩnh vực lao động mà họ ưa thích
Trang 11Do sự phân luồng của xã hội, do thực tế bức xúc bởi vì không có sựliên thông giữa hướng nghiệp, đào tạo và sử dụng nên tồn tại thực tế
+ Sau khi tốt nghiệp THCS sẽ có tầng trạng:
Đầu vào nhiều, chưa
được định hướng, tư
vấn nghề
Đầu ra thừa thầy thiếu thợ chất lượng nghề kém
75% học tiếp THPT-> thi đại học, cao đẳng cần nhiều Giáo viên, Phòng học 14-15% học nghề (quá ít)
24-25% sống tự do vào đời với 2 bàn tay trắng -> sinh ra tệ nạn XH
Đại học cao đẳng 80%
THCN, DN 10%
Còn lại vào đời
Trang 12CHƯƠNG 2
THỰC TRẠNG CỦA CÔNG TÁC QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG
GIÁO DỤC HƯỚNG NGHIỆP Ở TRƯỜNG THPT TRONG GIAI ĐOẠN
VỪA QUA
1 ĐẶC ĐIỂM TÌNH HÌNH:
Một vài nét khái quát về trường THPT Krông Ana Trường đượcthành lập năm 1984 nằm ở trung tâm huyện Krông Ana tỉnh Đắk Lắk.Trường có 37 lớp nhưng chỉ có 33 phòng học nên phải học 2 ca trên ngày.Tổng số học sinh là 1545 em gồm 8 xã 01 thị trấn, địa bàn của huyện rộngnên nhiều em phải ở trọ để học
Cơ sở hạ tầng của Huyện còn kém, đường liên xã, liên thôn rất khó
đi mà chỉ đến trung tâm xã còn các buôn làng thì vẫn còn phải đi trên cáccon đường nhỏ tự mở
Kinh tế địa phương chủ yếu là nông nghiệp, huyện có 1 tiểu khucông nghiệp sản xuất gạch xây dựng Diện tích đất của huyện chủ yếu làđất trồng cây công nghiệp lâu năm (cây cafe), khí hậu thời tiết nhiều nămkhông thuận lợi, người trồng chưa ứng dụng được khoa học kỹ thuật cònmang tính chất truyền thống, lạc hậu nên hiệu quả chưa cao, gía cả hàngnăm không ổn định sản lượng, chất lượng sau thu hoạch thấp nên ảnhhưởng nhiều đến thu nhập hàng năm của dân Học sinh miền núi tuy đượchưởng chế độ miễn, giảm học phí nhưng nhiều gia đình cũng không lođược cho con đi học Học sinh sau khi học xong lớp 12 một số em ở nhàlàm cafe, hoặc làm thuê (đối với các gia đình không có đất) đó là mộtnguồn nhân lực lao động chủ yếu của địa phương
Trường THPT Krông Ana là trường trung tâm của Huyện nhưng sốhọc sinh bỏ học hàng năm là khá lớn so với trường trung tâm huyện trungbình 1 năm trên 20 em bỏ học Đội ngũ cán bộ giáo viên thiếu không đồng
bộ, chất lượng đội ngũ chưa cao
Trang 13- Tình hình xã hội:
Sau khi học xong lớp 12 nhiều học sinh ở nhà nên các tệ nạn xã hội
có chiều hướng gia tăng có thể thâm nhập vào nhà trường gây nên nỗi locho nhà trường và bức xúc cho xã hội Nhà trường đang cùng với UBNDHuyện bàn bạc và đã có các phương án để giải quyết số lao động này
+ Trong kế hoạch năm học 2011-2012 đã có kế hoạch hoạt độngGDHN cho học sinh các khối cụ thể:
+ Hiện nay biên độ dao động trong việc chọn nghề, hiểu biết nghề đã
ổn định hơn theo sơ đồ
Trang 14địa phương; nhu cầu sử dụng nguồn lao động chỉ đạo và kiểm tra công táchướng nghiệp của giáo viên, phối hợp các hình thức hướng nghiệp trong vàngoài nhà trường Kết hợp với địa phương trong việc sử dụng hợp lý họcsinh ra trường cuối năm tổ chức bàn giao học sinh cho địa phương.
- Thông qua các bộ môn văn hoá cơ bản, qua các bộ môn kỹ thuật,sinh hoạt hướng nghiệp và đặc biệt thông qua hoạt động lao động và dạynghề phổ thông, nhà trường đã tiến hành giáo dục hướng nghiệp cho toàn
bộ học sinh
Bắt đầu từ năm học 2008-2009 nhà trường đã liên kết với trung tâmGDTH- Hướng nghiệp dạy nghề tỉnh Đắk Lắk cử người về tư vấn cho họcsinh tuy làm muộn nhưng tỷ lệ học sinh tham gia khá tốt, đã có 98% họcsinh tham gia hoạt động GDHN và học nghề phổ thông
Năm học 2010-2011 sau khi được tư vấn nghề đã có 100% học sinhkhối 11 tham gia học nghề phổ thông và bước đầu nhiều em đã bộc lộ cácnăng khiếu về nghề nghiệp trong năm học 2010-2011 tất cả học sinh đượctham gia hoạt động sinh hoạt hướng nghiệp Học sinh khối 12 được tư vấnhướng nghiệp nhiều đợt trước khi làm hồ sơ tuyển sinh ĐH, CĐ, THCN
+ Nhà trường đã tính một phần kinh phí dành cho hoạt động dạy vàhọc vào hoạt động sinh hoạt hướng nghiệp
+ Chính quyền địa phương và phụ huynh đã bắt đầu quan tâm nhiềuđến các hoạt động giáo dục hướng nghiệp
Chất lượng giáo dục được nâng lên thể hiện qua các năm học cụ thểnhư sau:
Trang 15Năm học
Thành tích
Sốhs
Kếtquả
Tỷlệ
Sốhs
Kếtquả
Tỷ lệ Số
hs
Kếtquả
Qua các đợt hoạt động GDHN học sinh và phụ huynh đã có cái nhìn
cụ thể hơn với những ngành nghề mà xã hội đang có nhu cầu và đã có ýthức quan tâm hơn với những nghề mà địa phương đang có Nhiều em đãquyết tâm làm kinh tế trang trại đưa sản phẩm nông nghiệp trở thành hànghoá để tham gia thị trường mang lại lợi ích thiết thực cho quê hương
3 MỘT SỐ TỒN TẠI CỦA CÔNG TÁC QUẢN LÝ GDHN Ở TRƯỜNG THPT KRÔNG ANA ĐẮK LẮK
Nhà trường chưa quan tâm đầu tư nâng cao chất lượng công tác lập
kế hoạch, chương trình nội dung, phương pháp giáo dục hướng nghiệpnhằm nâng cao chất lượng giáo dục, và đáp ứng yêu cầu đào tạo nguồnnhân lực cho nền kinh tế xã hội
- Những năm qua đa số học sinh lựa chọn hướng học tập, định hướngnghề nghiệp chỉ theo cảm tính cá nhân và gia đình hoặc ảnh hưởng của bạn
bè Sự lựa chọn nghề mang đậm tính chất chủ quan và phiến diện, thiếutính thực tiễn và không phù hợp với xu thế, phát triển kinh tế – xã hội củađất nước
Hầu hết học sinh sau khi tốt nghiệp THPT thì lại chỉ muốn thi vàocác trường Đại học, coi đó là hướng duy nhất để lập thân, lập nghiệp Một
Trang 16số học sinh và cha mẹ các em chưa chú ý đúng mức đến điều kiện pháttriển kinh tế – xã hội của địa phương và của đất nước.
- Công tác GDHN còn nhiều bất cập hạn chế như:
+ Hoạt động SHHN và tư vấn hướng nghiệp còn chưa được tổ chứcđồng bộ ở các địa phương Các giờ học giáo dục hướng nghiệp nhiều khicòn mang tính hình thức, nghèo nàn nội dung
- Khó khăn lớn nhất là việc sử dụng chưa hợp lý học sinh tốt nghiệpTHPT hiện nay Một số em tốt nghiệp THPT không muốn trở về địaphương sản xuất vì nhiều địa phương không có kế hoạch phát triển kinh tế
xã hội, do đó ảnh hưởng tới công tác qui hoạch phát triển đào tạo cán bộ,
sử dụng lao động tại chỗ Mặt khác chất lượng hướng nghiệp dạy nghề, đàotạo tay nghề của các cơ sở đào tạo hiện nay chưa đáp ứng yêu cầu nghềnghiệp ở địa phương trong cơ chế thị trường
- Tổ chức hoạt động hướng nghiệp còn lúng túng chưa gắn với thực
tế địa phương Địa bàn nhà trường đóng khá đa dạng về ngành nghề như:công nghiệp, nông nghiệp, buôn bán… Mặc dầu ngành nghề khá đa dạngnhư vậy nhưng kinh tế ở các ngành chưa phát triển, phân công lao độngcòn hạn chế, lực lượng lao động dôi dư còn khá nhiều Một số ngành nghềtruyền thống không đủ điều kiện phát triển, một số ngành nghề như trồngnấm, của trung tâm dạy nghề huyện cũng mới hình thành
4 NGUYÊN NHÂN VÀ MỘT SỐ VẤN ĐỀ ĐẶT RA VIỆC GIÁO DỤC HƯỚNG NGHIỆP CHO HỌC SINH THPT
4.1 Nguyên nhân
- Chiến lược phát triển của một số lãnh đạo địa phương, một số lãnhđạo, cán bộ quản lý nhà trường, giáo viên quan tâm chưa đúng mức, sát vớitình hình thực tế của địa phương Sự hiểu biết của một số gia đình và bảnthân học sinh về công tác hướng nghiệp còn hạn chế, chưa rõ ràng đúngđắn Họ chưa thật hiểu rõ về vai trò và tầm quan trọng của công tác hướng
Trang 17nghiệp cho học sinh trung học phổ thông đối với bản thân học sinh nóiriêng và đối với sự phát triển kiến thức xã hội nói chung.
- Nhà trường không làm thay đổi được một số vấn đề xã hội liênquan đến công tác hướng nghiệp như vấn đề việc làm, tuyển chọn nghề,chế độ đãi ngộ với các nghề… Nhà trường không làm thay đổi được nhậnthức của cha mẹ học sinh về vấn đề hướng nghiệp
- Sự bất cân đối trong hệ thống giáo dục quốc dân dẫn đến sự mấtcân đối trong sự phân luồng học sinh sau tốt nghiệp trung học phổ thông
- Giáo viên làm công tác tư vấn nghề, hướng nghiệp chưa được đàotạo, chưa có giáo viên chuyên trách
- Còn thiếu các tài liệu hướng dẫn về nội dung của tài liệu còn nghèonàn, thiếu hấp dẫn, chương trình chưa thật sự rõ nét, chưa phù hợp thựctiễn
- Chương trình học các môn văn hoá và tâm lý thi cử còn quá nặngnề
- Cơ sở vật chất phục vụ lao động sản xuất – hướng nghiệp- dạynghề còn quá thiếu thốn, trường không có xưởng cho học sinh lao động,không có một số thiết bị trực quan phục vụ sinh hoạt hướng nghiệp
4.2 Một số vấn đề đặt ra cần giải quyết trong công tác chỉ đạo hoạt động GDHN
Qua thực tế đã đạt được và một số tồn tại trong công tác quản lýGDHN của trường THPT Krông Ana bản thân tôi nhận thấy rằng để làm tốtcông tác này cần có các giải pháp sau:
+ Nâng cao nhận thức về GDHN của cán bộ quản lý các cấp và độingũ nhà giáo
- Bộ GD-ĐT và các Ban ngành chức năng kết hợp với UBND cáccấp cần có phương thức đào tạo Bồi dưỡng đội ngũ giáo viên một cách