Một số phương pháp giải phương trình vô tỉ” trong khuôn khổ chương trình bậc THCS

Một số phương pháp giải phương trình vô tỉ” trong khuôn khổ chương trình bậc THCS

A PHẦN MỞ ĐẦU

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:

Như chúng ta đã biết trẻ em đến trường không những để được dạy chữ màcòn được dạy làm người, nhà trường là nơi giáo dục toàn diện cho học sinh qua cáchoạt động văn thể, mỹ, hoạt động lao động sản xuất, các hoạt động xã hội… Trongcác hoạt động đó, hoạt động dạy học trên lớp là yếu tố quan trọng cơ bản có tínhchất quyết định kết quả đào tạo giáo dục của nhà trường, chiếm phần lớn thời giancủa quá trình đào tạo Giờ lên lớp của giáo viên phản ánh những gì họ đã tích luỹđược, đã nghiền ngẫm, đã luyện tập đồng thời cũng là lúc thể hiện tinh thần tráchnhiệm nơi họ; thể hiện sự hài hoà giữa công việc của thầy và trò Việc dạy học trênlớp giáo viên đóng vai trò chủ đạo trong việc truyền thụ kiến thức và học sinh đóngvai trò chủ động tích cực trong quá trình lĩnh hội kiến thức Do vậy cả Hiệu Trưởngvà Giáo Viên đều tập trung mọi sự chú ý, mọi cố gắng của mình vào giờ lên lớpnhưng mỗi người có vai trò riêng Trực tiếp quyết định kết quả giờ lên lớp là ngườigiáo viên Quản lý thế nào để các giờ lên lớp có kết quả tốt là việc làm của Hiệu

Trưởng Nhưng “quản lý mà không kiểm tra thì không phải là quản lý” Chính vì thế

việc kiểm tra giờ dạy trên lớp (KTGDTL) của giáo viên là công cụ sắc bén gópphần tăng cường hiệu lực quản lý nhà trường của người Hiệu Trưởng nhằm nâng caochất lượng giáo dục – đào tạo trong nhà trường

Thực tế cho thấy, qua giờ dạy trên lớp Hiệu Trưởng (HT) thu nhận được nhiềuthông tin về người dạy lẫn người học từ đó tìm ra nguyên nhân và đề ra các giải phápđiều chỉnh uốn nắn có hiệu quả đồng thời phát triển kinh nghiệm sáng tạo cá nhânlàm cho kinh nghiệm ấy trở thành tài sản tập thể Để tránh những nhận định cảm tínhvà chủ quan của HT đối với giáo viên về năng lực sư phạm; việc thực hiện qui chếchuyên môn; việc truyền thụ kiến thức cơ bản, xây dựng phương pháp học tập cho họcsinh; việc sử dụng dụng cụ: CSVC trang thiết bị phục vụ dạy học và thái độ học tậpcủa học sinh đòi hỏi người HT cần có những thông tin chính xác, cần thâm nhập thựctiễn cụ thể là các tiết dạy trên lớp của giáo viên Do vậy điều quan trọng và khôngthể thiếu được là việc HT tổ chức kiểm tra giờ dạy trên lớp của giáo viên Nhưng vấnđề kiểm tra như thế nào để tạo điều kiện cho giáo viên biết tự kiểm tra công việc củamình từng bước nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ sư phạm, nâng cao chấtlượng dạy và học trong nhà trường HT phải có kế hoạch tổ chức chu đáo về nội dung,mục đích yêu cầu để dễ dàng thấy được ưu điểm những tài năng của giáo viên cũngnhư những hạn chế để kịp thời điều chỉnh Vì vậy KTGDTL là chức năng trung tâmcủa người HT bởi lẽ nó vừa kiểm tra vừa đánh giá và bồi dưỡng đội ngũ đồng thời

cũng bồi dưỡng năng lực quản lý; cải tiến công tác quản lý lãnh chỉ đạo về mọi mặtcủa người HT Chính vì tầm quan trọng đó đòi hỏi người HT phải chỉ đạo và tổ chứcnhư thế nào, tạo điều kiện thuận lợi nhất để giáo viên nâng cao nghiệp vụ phát huynăng lực giảng dạy với đầy đủ lương tâm và trách nhiệm, tạo được niềm say mê tronggiảng dạy, hứng thú trong học tập cho học sinh góp phần nâng cao chất lượng giáodục trong nhà trường.

* Ý nghĩa thực tiễn:

Trường THPT Hiếu Phụng được thành lập cách đây 19 năm Trước đây là phânhiệu của trường PTTH Vũng Liêm, sau đó sát nhập với trường THCS Hiếu Phụngthành trường cấp 2,3 Hiếu Phụng rồi lại chia ra theo 2 hệ công lập và bán công Dothay đổi nhiều năm như thế nên nhà trường và đội ngũ giáo viên cũng không ổn định.Giáo viên thuyên chuyển vì hoàn cảnh gia đình khá nhiều, lực lượng giáo viên trẻ(dưới 5 năm công tác) chiếm 57%, cán bộ quản lý (CBQL) mới được bổ nhiệm ít kinhnghiệm Trong thực tế đã gặp nhiều bất cập trong công tác kiểm tra nội bộ, công táckiểm tra chuyên môn đặc biệt là kiểm tra giờ dạy trên lớp của giáo viên

Qua thực tế nhà trường cho thấy hiệu quả của công tác kiểm tra trong nhữngnăm qua còn thấp, chưa thúc đẩy được chất lượng giáo dục, việc nâng cao tay nghềgiáo viên còn chậm Sau khi tham gia lớp cán bộ quản lý, được nghiên cứu chuyên đềvề kiểm tra nội bộ trường học cụ thể là việc kiểm tra giờ dạy trên lớp của giáo viên;được trang bị lý luận và nghiệp vụ quản lý trường học, bản thân tôi đã học hỏi đượcrất nhiều điều mới mẻ trong công tác này để soi rọi lại những việc mình đã làm vàđịnh hướng, vạch ra những việc sẽ làm trong thời gian sắp tới Vậy tôi mạnh dạn chọn

đề tài: “Hiệu Trưởng trường THPT Hiếu Phụng - Vũng Liêm – Vĩnh Long tổ chức

kiểm tra giờ dạy trên lớp của giáo viên- năm học 2003 - 2004” nhằm rút ra kinh

nghiệm cho công tác quản lý sắp tới, nhằm nâng cao chât lượng đào tạo của nhàtrường

II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI:

Nhằm tìm hiểu và phân tích thực trạng hoạt động KTGDTL ở đơn vị, soi rọi với

cơ sở lý luận từ đó rút ra bài học kinh nghiệm trong công tác quản lý nói chung vàcông tác KTGDTL nói riêng, đồng thời đề xuất cải tiến công tác này ở đơn vị

III GIỚI HẠN CỦA ĐỀ TÀI:

Việc HT tổ chức kiểm tra giờ dạy trên lớp của giáo viên là một hoạt động rất quan trọng trong nhà trường nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo, để thựchiện hoạt động này có hiệu quả đòi hỏi người HT phải khéo léo, nhạy bén, linh hoạt,sáng tạo trong công tác tổ chức Vì lý do thời gian và với khả năng còn hạn chế, bài

viết này xin được phép giới hạn nội dung trong phạm vi nghiên cứu trong năm học 2003– 2004.

B PHẦN NỘI DUNG.

I CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ PHÁP LÝ:

1 Cơ sở lý luận:

1.1 Các khái niệm cơ bản liên quan đến đề tài:

Theo từ điển tiếng Việt kiểm tra là tra xét kỹ lưỡng việc làm đó có đúng hay

không “Cần tăng cường hơn nữa việc kiểm tra đôn đốc để kịp thời phát hiện và phổ biến những kinh nghiệm tốt và kịp thời uốn nắn điều chỉnh những nhược điểm, những khuyết điểm”(HCM) (Trích Từ điển tiếng Việt trang 984 của tác giả Nguyễn Lân).

Theo tài liệu giảng dạy của thạc sĩ Trần Thị Tuyết Mai trong chuyên đề kiểm tra

nội bộ trường học “ Kiểm tra nội bộ trường học là hoạt động xem xét và đánh giá diễn biến cũng như kết quả các hoạt động giáo dục trong phạm vị nội bộ nhà trường nhằm mục đích phát triển sự nghiệp giáo dục nói chung, phát triển nhà trường và người giáo viên nói riêng”.

* Kiểm tra:

Kiểm tra là một trong những chức năng cơ bản của quản lý Đó là công việc hoạtđộng nghiệp vụ mà người quản lý ở bất kỳ cấp nào cũng phải thực hiện để biết rõnhững kế hoạch, mục tiêu đề ra trên thực tế đã đạt được đến đâu và như thế nào Từđó đề ra những biện pháp động viên, giúp đỡ, uốn nắn và điều chỉnh nhằm thúc đẩycác cá nhân và tổ chức phát triển

* Giờ dạy trên lớp:

Là hoạt động thể hiện một quá trình chuẩn bị trước của thầy và trò cũng như đánh giáđược mức độ chuẩn bị và hiệu quả của nó như thế nào

+ Về phía thầy:

- Thể hiện năng lực sư phạm, trình độ chuyên môn

- Thể hiện tinh thần trách nhiệm

- Phương pháp truyền thụ kiến thức và nội dung kiến thức cần truyền đạt

- Việc giáo dục tri thức và nhân cách cho học sinh

- Thể hiện cách tổ chức cho học sinh làm việc tập thể

- Có phát huy tính tích cực sáng tạo của học sinh không ?

+ Về phía trò:

- Thể hiện phong cách, tinh thần và thái độ học tập

- Tính tình và khả năng giao tiếp của các em.

- Sự nhạy bén và trí thông minh trong quá trình lĩnh hội kiến thức

Qua giờ dạy trên lớp giáo viên khẳng định năng lực chuyên môn của mình trướcđồng nghiệp, thể hiện ý thức trách nhiệm của người thầy đồng thời thể hiện sự lãnhchỉ đạo của cấp trên; thể hiện sự vững vàng về kiến thức trước học sinh cũng như đạođức tác phong của một nhà mô phạm Trong nhà trường giờ dạy trên lớp được qui địnhbởi phân phối chương trình và sự sắp xếp của thời khóa biểu

* Kiểm tra giờ dạy trên lớp:

Là hình thức kiểm tra trực tiếp, xem xét kỹ lưỡng toàn bộ quá trình giảng dạytrong một thời gian nhất định nào đó của giáo viên để phân tích đánh giá năng lựcdạy học, nghệ thuật sư phạm của giáo viên; để khẳng định xem hoạt động của thầycó gây hứng thú giúp học sinh tư duy sáng tạo trong hoạt động học của các emkhông ?

Kiểm tra giờ dạy trên lớp thực chất là kiểm tra trình độ nắm kiến thức, kỹ năngthái độ cần xây dựng cho học sinh, trình độ vận dụng phương pháp giảng dạy mới vàochương trình của giáo viên Vì vậy KTGDTL là một nội dung kiểm tra chuyên đề,một trong bốn nội dung kiểm tra toàn diện giáo viên theo qui định hiện hành của BộGiáo dục

Kiểm tra đóng vai trò hết sức quan trọng trong công tác quản lý, nó là phươngcách duy nhất để người HT nắm được chính xác, cụ thể các mục tiêu của công tácgiáo dục nói chung, việc giảng dạy nói riêng có hiệu quả hay không ? Hơn nữa quaKTGDTL Hiệu Trưởng tự đánh giá các quyết định quản lý của mình có sát với thực tếkhông để kịp thời điều chỉnh và rút ra nhiều kinh nghiệm KTGDTL không phải xétnét giáo viên mà nhằm đôn đốc, thúc đẩy phát hiện tài năng, phát huy cái tiến bộnhằm mục đích cuối cùng là nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường và đạt đượccác mục tiêu mà nhà trường đề ra

Nguyên tắc kiểm tra:

* Kiểm tra giờ dạy trên lớp cần quán triệt các nguyên tắc sau:

- Kiểm tra phải chính xác khách quan: Kết quả kiểm tra phải đánh giá đúng thựctrạng giờ dạy trên lớp của giáo viên Tránh định kiến suy diễn, tránh hình thức giảtạo

- Kiểm tra phải có hiệu quả: KTGDTL không phải là tìm ra chỗ sai của giáo viêntrên lớp mà KTGDTL phải có tác dụng đôn đốc, thúc đẩy giáo viên giảng dạy tốt hơn

- Kiểm tra phải thường xuyên, kịp thời: Không phải đợi khi “ Có vấn đề” mới tổchức kiểm tra một vài tiết nào đó của giáo viên mà phải tiến hành thường xuyên theokế hoạch của HT trong công tác quản lý.

- Kiểm tra phải công khai, động viên thu hút quần chúng vào công tác kiểm tra,biến quá trình kiểm tra thành quá trình tự kiểm tra

* Các nhiệm vụ kiểm tra:

Kiểm tra giờ dạy trên lớp cần thực hiện các nhiệm vụ cơ bản sau:

- Kiểm tra: Xem xét việc tuân thủ các qui định, qui chế và hướng dẫn của các cấpquản lý liên quan đến hoạt động sư phạm của giáo viên

- Đánh giá: Xác định mức độ đạt được trong việc thực hiện các nhiệm vụ theo quyđịnh, phù hợp với bối cảnh và đối tượng để xếp loại lao động sư phạm của giáo viên tại thời điểm kiểm tra

- Tư vấn: Nêu được những nhận xét, gợi ý giúp cho giáo viên khắc phục nhữnghạn chế trong lao động sư phạm, nâng cao trình độ nghiệp vụ, hoàn thiện thiên chứcnhà giáo cũng như cải thiện kết quả học tập của học sinh

- Thúc đẩy: là hoạt động kích thích, phổ biến các kinh nghiệm, các định hướng mớinhằm hoàn thiện dần hoạt động sư phạm của giáo viên, góp phần phát triển hệ thốnggiáo dục

* Nội dung kiểm tra:

- Trình độ chuyên môn nghiệp vụ của giáo viên

- Việc thực hiện chương trình

- Năng lực sư phạm

- Chất lượng giảng dạy của giáo viên

- Kết quả học tập của học sinh

* Phương pháp kiểm tra:

- Phương pháp quan sát: dự giờ thăm lớp, quan sát hoạt động của thầy và trò,quan sát các HĐDH và các trang thiết bị giáo viên dùng trên lớp

- Phương pháp phân tích tài liệu sản phẩm: Kết hợp với tiết dự giờ HT kiểm tragiáo án của giáo viên, vở ghi của học sinh

- Phương pháp tác động trực tiếp đến đối tượng: HT có thể kiểm tra ngắn sau tiếtdự giờ trên lớp

* Các hình thức kiểm tra:

- Kiểm tra theo thời gian: kiểm tra đột xuất, định kỳ

- Kieơm tra theo noôi dung: Kieơm tra toaøn dieôn, kieơm tra theo chuyeđn ñeă.

- Theo soâ löôïng cụa ñoâi töôïng kieơm tra: Kieơm tra toaøn boô, kieơm tra coù löïa chón

- Theo phöông phaùp: Kieơm tra tröïc tieâp, kieơm tra giaùn tieâp

1.2 Quy trình kieơm tra:

Quy trình toơ chöùc kieơm tra GDTL cụa giaùo vieđn vôùi vieôc thöïc hieôn caùc chöùc naíngquạn

lyù cụa ngöôøi HT ñöôïc thöïc hieôn theo caùc böôùc sau:

1.2.1 Xađy döïng keâ hoách kieơm tra ( KHKT) giôø dáy tređn lôùp:

Hieôu tröôûng xađy döïng keâ hoách kieơm tra phuø hôïp vôùi tình hình, ñieău kieôn cútheơ cụa tröôøng vaø coù tính khạ thi cuøng luùc vôùi xađy döïng keâ hoách naím hóc ñöôïc cođngboâ cođng khai vaø ñöôïc treo ôû vaín phoøng nhaø tröôøng Trong KHKT caăn neđu roõ thôøi giankieơm tra, ñoâi töôïng kieơm tra, noôi dung kieơm tra, múc ñích, hình thöùc, löïc löôïng kieơmtra vaø phöông phaùp tieân haønh kieơm tra Khi xađy döïng KHKT neđn laây múc ñích xađydöïng vaø boăi döôõng giaùo vieđn laø chụ yeâu, caăn chuù yù tôùi caùc chư tieđu quy ñònh, boâ trí noôidung kieơm tra phuø hôïp theo töøng thôøi ñieơm vaø raõi ñeău trong naím hóc Kieơm tra giôødáy tređn lôùp laø hình thöùc kieơm tra theo chuyeđn ñeă trong hoát ñoông kieơm tra lao ñoông

sö phám cụa giaùo vieđn Theo quy ñònh cụa Boô Giaùo Dúc vaø Ñaøo Táo haỉng naím HTcaăn kieơm tra toaøn dieôn 1/3 toơng soâ giaùo vieđn cụa tröôøng, nhö vaôy soẫ giaùo vieđn ñöôïckieơm tra giôøø dáy tređn lôùp baỉng 1/3 soâ giaùo vieđn ñöôïc kieơm tra toaøn dieôn + soâ giaùovieđn ñöôïc KTGDTL theo chuyeđn ñeă trình ñoô tay ngheă Keâ hoách kieơm tra phại ñöôïcxađy döïng theo caùc loái nhö: keâ hoách kieơm tra toaøn naím, KHKT thaùng, KHKT tuaăn

1.2.2 Toơ chöùc kieơm tra:

+ Xađy döïng löïc löôïng kieơm tra:

Do tính ña dáng vaø phöùc táp veă ñoâi töôïng kieơm tra, HT thöôøng khođng ñụ thođng tháoveă nhieău mođn, nhieău thôøi gian ñeơ tröïc tieâp kieơm tra trong tröôøng HT caăn xađy döïnglöïc löôïng kieơm tra nhieău thaønh phaăn, ñạm bạo tính khoa hóc, tính dađn chụ vì löïclöôïng kieơm tra coù yù nghóa quyeât ñònh chaât löôïng vaø hieôu quạ cođng taùc kieơm tra Vieôcxađy döïng löïc löôïng kieơm tra phại ñạm bạo caùc yeđu caău sau:

- Hieôu Tröôûng quyeât ñònh thaønh laôp ban kieơm tra, tröôûng ban kieơm tra phại laøHieôu Tröôûng hoaịc Phoù Hieôu Tröôûng

- Thaønh vieđn ban kieơm tra phại laø ngöôøi thođng tháo chuyeđn mođn nghieôp vú, coù

uy tín, saùng suoât vaø linh hoát trong cođng vieôc

- Các thành viên trong ban kiểm tra được phân công cụ thể phần việc được giao,xác định rõ quyền hạn, trách nhiệm.

+ Xác định cơ chế kiểm tra và phân cấp kiểm tra:

Có hai loại cơ chế kiểm tra: cơ chế trực tiếp và cơ chế gián tiếp

- Cơ chế trực tiếp: trong cơ chế này lực lượng kiểm tra cấp trên trực tiếp kiểm tracá nhân, bộ phận, đơn vị cấp dưới Cơ chế này khó tránh phiền phức cho đơn vị và tốnnhiều thời gian

- Cơ chế gián tiếp: được tổ chức theo 3 tuyến:

+ Tuyến đường: Do ban kiểm tra nội bộ chịu trách nhiệm.

+ Tuyến trung gian: Tổ chuyên môn và lực lượng trong tổ đối với giáo viên + Tuyến cá nhân tự kiểm tra: dưới hình thức tự kiểm tra, tự đánh giá.

Tuyến kiểm tra này rất quan trọng vì quá trình sư phạm được diễn ra chủ yếu ở tổchuyên môn và trên lớp

Đối với cơ chế kiểm tra gián tiếp nếu thực hiện tốt sẽ tạo tiền đề cho sự chuyển hoátừ kiểm tra bên ngoài vào tự kiểm tra bên trong

+ Bồi dưỡng chuyên môn nhgiệp vụ – chế độ chính sách:

- Cấp quản lý cần quan tâm bồi dưỡng về chuyên môn nghiệp vụ cho kiểm traviên thường xuyên để có được những kiến thức sâu rộng và tạo được uy tín khi kiểm trađánh giá

- Ngoài chế độ chính sách quy định, trường cần có chế độ bồi dưỡng để động viên

+ Xây dựng chuẩn kiểm tra:

Muốn kiểm tra, người kiểm tra phải có chuẩn để theo đó mà so sánh Nó là thước

đo cơ sở so với kết quả mong muốn; nó vừa là công cụ để người HT đánh giá trình độchuyên môn nghiệp vụ, năng lực sư phạm của giáo viên vừa có ý nghĩa hướng dẫn bồidưỡng giáo viên trong giảng dạy Khi xây dựng chuẩn kiểm tra phải kết hợp chuẩnquy định của cấp trên sao cho phù hợp với tình hình thực tế nhà trường về đội ngũgiáo viên, học sinh, CSVC và trang thiết bị dạy học (nhưng luôn giữ được tinh thần cơbản của chuẩn) để đảm bảo tính thống nhất trong quản lý

Chuẩn bao gồm hai yếu tố: định tính và định lượng Trong khi vận dụng vào thực tếcó thể thay đổi hai tính chất này

Muốn nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra không những người kiểm tra phảinắm vững chuẩn kiểm tra mà đối tượng kiểm tra cũng phải nắm được chuẩn đó để tự

kiểm tra phấn đấu nâng cao chất lượng công tác theo chuẩn Khi xây dựng chuẩnkiểm tra phải theo quy trình.

Hiện nay ở các trường THPT đang vận dụng chuẩn KTGDTL theo công văn số10227/ THPT ngày 11/ 09/2001 của Bộ Giáo dục và Đào tạo

+ Xây dựng chế độ kiểm tra:

Đây là một công việc rất quan trọng trong kiểm tra vì vậy HT cần quy định thể thức làm việc, nhiệm vụ cụ thể, thời gian, quy trình tiến hành, quyền lợi cho mỗikiểm tra viên… Ngoài ra cần cung cấp những điều kiện vật chất, tinh thần cho hoạtđộng kiểm tra, khai thác và tận dụng mỗi khả năng, sáng tạo của các thành viêntrong ban kiểm tra Nếu chế độ kiểm tra hợp lý sẽ có tác dụng tích cực, thúc đẩy côngviệc làm cho công việc trở nên nhẹ nhàng thoải mái

1.2.3 Chỉ đạo kiểm tra giờ dạy trên lớp:

Hiệu trưởng ra quyết định kiểm tra phù hợp với cơ chế kiểm tra và việc phâncấp kiểm tra Việc kiểm tra hoạt động sư phạm của giáo viên phải thực hiện cácnhiệm vụ sau: kiểm tra, đánh giá, tư vấn, thúc đẩy

* Kiểm tra: xem xét việc tuân thủ các quy định, quy chế và hướng dẫn của các cấp

quản lý liên quan đến hoạt động sư phạm của giáo viên

* Đánh giá: Xác định mức độ đạt được trong việc thực hiện nhiệm vụ theo quy định,

phù hợp với bối cảnh và đối tượng để xếp loại đối tượng kiểm tra

* Tư vấn: Nêu được những nhận xét, gợi ý giúp cho giáo viên thực hiện ngày càng

tốt hơn nhiệm vụ của mình

* Thúc đẩy: Là hoạt động kích thích, phát hiện, phổ biến kinh nghiệm những định

hướng mới nhằm hoàn thiện dần hoạt động của đối tượng kiểm tra, góp phần pháttriển công tác giáo dục Việc KTGDTL của giáo viên được thực hiện bằng phươngpháp đặc trưng và hiệu quả nhất đó là dự giờ

Quy trình dự giờ được diễn ra theo trình tự các bước sau:

+ Nghiên cứu nội dung bài giảng của giáo viên: mục đích yêu cầu, kiến thứctrọng tâm, kỹ năng hình thành cho học sinh, ĐDDH thông qua phân phối chương trình,sách giáo khoa, giáo án đồng thời thấy rõ được chuẩn bị của thầy và trò trước khi lênlớp.

+ Xem lại chuẩn đánh giá

+ Chuẩn bị phiếu dự giờ, biên bản đánh giá

+ Chuẩn bị câu hỏi, bài tập để kiểm tra học sinh trên lớp

b Quan sát giờ dạy trên lớp:

+ Quan sát toàn bộ diễn tiến tiết dạy

+ Ghi nhận toàn bộ hoạt động dạy của thầy và học của trò Đặc biệt quan tâmđến nội dung kiến thức cơ bản truyền cho học sinh; phương pháp giảng dạy của giáoviên; cách ứng xử giữa thầy và trò trong quá trình dạy học; việc sử dụng thiết bị giáodục; việc hướng dẫn học sinh học tập

+ Ghi nhận các tình huống xảy ra trong tiết dạy và cách xử lý của giáo viên (nếucó)

Qua đó giúp HT cải tiến cách quản lý hoặc chỉ đạo các bộ phận có liên quan

c Phân tích - đánh giá giờ dạy:

Đây là bước hết sức quan trọng nhằm thúc đẩy giáo viên làm việc tốt hơn, làlúc phát huy các mặt mạnh mặt tiến bộ và xoá dần những tồn tại hạn chế Do vậy bankiểm tra phải thật khéo léo trong nhận xét đánh giá vì rất dễ gây tranh cãi về chuyênmôn và gây tiêu cực cho giáo viên

*Phân tích giờ dạy:

Căn cứ vào các dữ liệu ghi nhận được qua quá trình dự giờ Ban kiểm tranhững người dự giờ thống nhất những vấn đề cần trao đổi với giáo viên, các biệnpháp giúp giáo viên tiến bộ

* Trao đổi với giáo viên:

- Trước hết: giáo viên tự đánh giá tiết dạy của mình, nêu lên mục đích yêu cầucủa bài, phương pháp giảng dạy, hình thức tổ chức cho học sinh học tập

- Sau đó: Đại diện ban dự giờ nêu lên ưu, nhược điểm và nguyên nhân của nóđồng thời đưa ra các biện pháp khắc phục những thiếu sót, tồn tại về các mặt: Nộidung,

phương pháp, cách tổ chức,…

- Đánh giá: Nêu lên kết quả giờ dạy, bài dạy; chỉ ra đặc điểm lao động của ngườithầy, các đặc tính lao động học tập trong quá trình dạy học của tiết đó đồng thời kiếnnghị những giải pháp thích hợp cho các đối tượng (thầy – trò) nhằm nâng cao hiệuquả của quá trình dạy học Cuối cùng đi đến thống nhất giữa hai bên ( ban dự giờ vàgiáo viên được dự giờ ), giáo viên tự nhận thấy được ưu và nhược điểm của mình đểphát huy và khắc phục, tự điều chỉnh và bồi dưỡng để các tiết dạy sau đạt hiệu quảcao hơn.

- Lưu hồ sơ: Mỗi cá nhân có một hồ sơ lưu trữ và mỗi tổ chuyên môn cũng cần cómột hồ sơ kiểm tra lưu trữ Các hồ sơ kiểm tra phải thể hiện sự tiến bộ của giáo viênqua các lần kiểm tra

1.2.4.Tổng kết điều chỉnh:

Sau mỗi đợt kiểm tra hoặc sau mỗi tháng, học kỳ HT cần tổng hợp thông tin kếtquả KTGDTL Kết luận kiểm tra là cơ sở cho nhà quản lý ra các quyết định điềuchỉnh nhằm hoàn thiện dần năng lực sư phạm của giáo viên, cải tiến quá trình quảnlý, nâng cao chất lượng và hiệu quả của công tác kiểm tra, nâng cao chất lượng dạyhọc giáo

dục của nhà trường góp phần thúc đẩy sự phát triển của hệ thống giáo dục quốc dân

2 Cơ sở pháp lý:

- Công văn số 10227/ THPT ngày 11/ 09/ 2001 của Bộ Giáo dục và Đào tạo vềviệc đánh giá xếp loại giờ dạy của giáo viên trung học

- Quy chế về tổ chức và hoạt động của hệ thống thanh tra Giáo dục và Đào tạo(ban hành kèm theo QĐ số 478/ QĐ ngày 11/03/1993 của Bộ Trưởng Bộ Giáo dục vàĐào tạo) quy định công tác kiểm tra nội bộ trong các trường học và các đơn vị trong

ngành: Hiệu Trưởng các trường, thủ trưởng các cơ sở giáo dục, đào tạo trong ngành có trách nhiệm sử dụng bộ máy quản lý và các cán bộ trong đơn vị để kiểm tra việc thực hiện chính sách pháp luật, nhiệm vụ kế hoạch của cá nhân và các bộ phận thuộc quyền, xem xét và giải quyết các khiếu nại, tố cáo; các vấn đề trách nhiệm quản lý của mình (chương VI điều 22).

- Công tác kiểm tra nội bộ trường học là một trong những nhiệm vụ của HT được quiđịnh trong điều lệ trường trung học, phần nhiệm vụ quyền hạn của HT quản lý giáoviên – nhân viên, học sinh, quản lý chuyên môn, phân công công tác, kiểm tra đánh giáviệc thực hiện nhiệm vụ của giáo viên, nhân viên (điều 17C ngày 11 tháng 07 năm2000)

- Văn bản số 3668/ VP ngày 11/ 05/ 2001 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về kếhoạch triển khai nghị quyết 40/2000/ QH 10 của Quốc Hội về đổi mới giáo dục phổ

thông “ kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh ở bậc trung học”.

II THỰC TRẠNG VÀ PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG VIỆC TỔ CHỨC KIỂMTRA GIỜ DẠY TRÊN LỚP CỦA GIÁO VIÊN TRƯỜNG THPT HIẾU PHỤNG NĂM HỌC 2003 - 2004.

1 Đặc điểm tình hình nhà trường:

1.1.Đặc điểm chung:

Trường trung học phổ thông Hiếu Phụng là một trường vùng sâu của huyện VũngLiêm được thành lập vào năm 1985 Đời sống nhân dân ở khu vực này còn gặp nhiềukhó khăn, kinh tế chủ yếu là nghề nông Học sinh vừa đi học vừa tham gia sản xuấtgiúp đỡ gia đình Trình độ dân trí chưa đồng đều cũng làm ảnh hưởng một phần đếnviệc giáo dục con em Đội ngũ giáo viên không ổn định có nhiều giáo viên xin thuyênchuyển sang huyện khác, về thị xã hoặc lên thành phố (vì lý do hoàn cảnh gia đình).Giáo viên trẻ mới ra trường (công tác từ ba đến năm năm) chiếm tỉ lệ 57%, chấtlượng học tập của học sinh còn thấp vì chất lượng đầu vào thấp điểm tuyển vào lớp

10 lấy xuống đến 7 điểm hoặc 5,5 điểm Khuôn viên nhà trường rất hẹp khoảng5000m2 Không có sân chơi bãi tập nên giờ học thể dục ồn ào gây ảnh hưởng rấtnhiều đến các lớp học lân cận

1.2.Tình hình nhân sự:

* Tổngsố cán bộ giáo viên – công nhân viên của trường là 82/ 52 nữ

- Giáo viên thực dạy khối cấp 3: 44/30 nữ

- Giáo viện thực dạy khối cấp 2: 35/22 nữ

- Trình đọ chuyên môn nghiệp vụ đạt chuẩn – 78/ 52 nữ

- Giáo viên hợp đồng 01 (giáo viên tin học)

- Giáo viên đang theo học thạc sĩ (tự túc) 06/ 04 nữ

* Chi bộ Đảng độc lập với 24 Đảng viên/ 8 nữ.

* Công Đoàn viên:82/ 52 nữ

1.3 Tình hình cơ sở vật chất nhà trường:

- Tổng số phòng hiện có:26, số phòng cấp 2: 20, số phòng cấp 3: 06, không cóphòng tre lá

- Phòng đang sử dụng học tập: 22, đảm bảo cho học sinh học hai ca sáng và chiều

- 01 phòng hội đồng sư phạm

- 01 phòng vi tính

- 01 phòng lãnh đạo

- 01 phòng thiết bị giáo dục Không có các phòng chức năng và thư viện

- Chất lượng hạnh kiểm của học sinh:

Tốt: 1.480 = 90%; khá 158 = 9.6%; trung bình 6 = 0.4%; yếu 0

* Giáoviên:

Đạt chuẩn đào tạo

Công tác trên 15 năm

Công tác từ

6 đến 10 năm

Công tác từ

3 đến 5 năm

Giáo viên giỏi cấp tỉnh

Giá viên giỏi cấp trường

Giáo viên khó khăn về chuyên môn

16 8 15 14 13 12

3 2 5 6 4 1

3 0 1 2 6 1

10 6 10 6 3 10

0 0 1 0 2 2

3 0 1 2 2 3

1 0 1 1 2 1

Qua bảng trên cho thấy rằng:

- Giáo viên đạt chuẩn đào tạo: 78/ 79 tỉ lệ: 88,8%

- Giáo viên công tác trên 15 năm: 21/ 79 tỉ lệ:26,6%

- Giáo viên công tác từ 6 đến 10 năm: 13/ 79 tỉ lệ: 16,5%

- Giáo viên công tác từ 3 đến 5 năm: 45/ 79 tỉ lệ: 57%.

- Giáo viên giỏi cấp tỉnh: 5/ 79 tỉ lệ: 6,3%

- Giáo viên giỏi cấp trường: 11/ 79 tỉ lệ: 13,9%

- Giáo viên còn khó khăn về chuyên môn: 6/ 79 tỉ lệ: 7,6%

*Xếp loại giáo viên:

- Trường có đội ngũ giáo viên giỏi, giáo viên lâu năm tuy không nhiều nhưng đólà lực lượng nồng cốt hỗ trợ rất nhiều cho lực lượng kiểm tra trong nhà trường

- Đa số giáo viên là người địa phương nên không bị động về thời gian công tácgiữa gia đình với nhà trường

- Lãnh đạo nhà trường mới nhận công tác, còn non trẻ về kinh nghiệm nên luôntìm tòi học hỏi kinh nghiệm để hoàn thành tốt công việc cấp trên giao phó

- Hóc sinh vuøng sađu, hoaøn cạnh kinh teâ coøn khoù khaín, phại phú giuùp gia ñình locho vieôc aín vieôc maịc Gia ñình ít quan tađm ñeân vieôc hóc cụa con em vì baôn laøm kinhteâ.

- Khođng coù phoøng chöùc naíng phúc vú cho vieôc dáy vaø hóc Trang thieât bò giaùodúc coøn thieâu thoân

- Moôt soâ hóc sinh khaù gioûi ôû cuoâi caâp hoaịc hóc sinh caùc gia ñình khaù giạ thöôøngchuyeơn leđn thò xaõ ñeơ hóc taôp

- Chaẫt löôïng hóc löïc hóc sinh coøn thaâp

2 Phađn tích thöïc tráng toơ chöùc KTGDTL cụa HT:

Cođng taùc KTGDTL ñöôïc tieân haønh thođng qua vieôc thöïc hieôn caùc chöùc naíngquạn lyù töùc laø ñi töø vieôc xađy döïng keâ hoách ñeân toơ chöùc chư ñáo vaø toơng keât ñieăuchưnh

2.1 Xađy döïng keâ hoách kieơm tra giôø dáy tređn lôùp:

Keâ hoách kieơm tra cụa tröôøng laø moôt boô phaôn höõu cô cụa keâ hoách naím hóc,ñoăng thôøi laø maĩc xích tróng yeâu cụa chu trình quạn lyù trong ñoù KTGDTL cụa giaùo vieđnlaø hoát ñoông quyeât ñònh veă chaât löôïng giaùo dúc cụa nhaø tröôøng do vaôy HT xađy döïng keâhoách KTGDTL truøng vôùi keâ hoách kieơm tra toaøn dieôn giaùo vieđn (haøng naím vôùi chưtieđu 1/3 giaùo vieđn ñöôïc kieơm tra toaøn dieôn theo quy ñònh cụa Boô Giaùo Dúc vaø ÑaøoTáo), vieôc kieơm tra naøy do ban kieơm tra nhaø truôøng thöïc hieôn Beđn cánh ñoù HT giao chocaùc toơ khoâi chuyeđn mođn leđn keâ hoách KTGDTL theo haøng thaùng, tuaăn ñoâi vôùi soâ giaùovieđn coøn lái roăi sau ñoù baùo caùo keât quạ veă laõnh ñáo nhaø truôøng

Keâ hoách KTGDTL cụa giaùo vieđn naím hóc 2003-2004:

Tuaăn Mođn Giaùo vieđn ñöôïc kieơm tra Soâ tieât Tuaăn Mođn Giaùo vieđn ñöôïc kieơm tra Soâ tieât

Leđ Thanh TađmNguyeên Phuùc Laôp

229

Nguyeên Thò Thanh TruùcNguyeên Thò NguyeôtNguyeên Thaønh Nghieôp

22211

Lyù

Hoaù

Sinh

Vi Thò toâ HoaNguyeên Thò Hoăng PhuùcTraăn Thò Kim Lyù

33

3 25

ToaùnSöû

Nguyeên Thanh Bích TuyeănLeđ Vaín Thöôøng

22

3 27

AVToánVăn

Hồ Nguyễn Yến LinhLê Văn Hải

Huỳnh Kim Phụng

222

* Số giáo viên còn lại trong từng tổ chuyên môn, HT chỉ đạo cho tổ trưởngchuyên môn từng tổ lên kế hoạch KTGDTL theo từng tuần, báo cáo lịch kiểm tra vàkết quả kiểm tra về cho HT Qua việc xây dựng kế hoạch KTGDTL như trên cónhững ưu điểm và tồn tại như sau:

* Ưu điểm:

- Kế hoạch KTGDTL được HT lên từ đầu năm học và công khai trước hội đồng sưphạm nên giáo viên được kiểm tra và các thành viên trong ban kiểm tra chuẩn bịngay từ đầu, kết quả kiểm tra phản ánh được nổ lực cố gắng của giáo viên qua cáctiết dạy trên lớp

- Kế hoạch KTGDTL của trường và của tổ chuyên môn được rãi đều trong nămhọc và bao gồm đủ các đối tượng giáo viên (giáo viên lâu năm, giáo viên trẻ, giáoviên khá giỏi, trung bình và giáo viên khó khăn về chuyên môn) nên việc KTGDTLđược tiến hành thường xuyên hàng tuần, tháng, tạo nề nếp kỹ cương trong làm việc(giảng dạy) tránh đối phó xuê xoa

- Một số tuần ban kiểm tra phải dự đến 9 tiết và mỗi giáo viên đựơc kiểm traphải được dự đến 3 tiết nên bị động về thời gian; ban kiểm tra khó bố trí sắp xếpgiờ dự, đôi khi một số tiết dạy không được dự đủ số thành viên trong ban kiểm tra,ngoài ra còn tạo không khí căng thẳng cho người trong ban kiểm tra và cho đốitượng được kiểm tra

- Kế hoạch kiểm tra của HT còn đánh đồng cho các đối tượng kiểm tra; chưa cósự phân biệt giữa giáo viên giỏi với giáo viên còn gặp khó khăn trong chuyên môn;giữa giáo viên lâu năm và giáo viên trẻ chưa có kinh nghiệm trong chuyên môn(cùng số tiết dự / năm học)