Một số giải pháp quản trị dự án để nâng cao hiệu quả các dự án ODA trong ngành GTVT - tình huống cụ thể dự án mạng lưới giao thông miền trung vay vốn ngân hàng phát triển châu á (ADB5)

Quàn ly du àn dàu tu: Quàn ly dir àn dàu tu là qua trình làp ké hoach, diéu phdi thdi gian, ngudn lue va giàm sàt qua trình phàt trién cùa dir àn nhàm dàm bào cho du àn hoàn thành dùng

INTERNATIONAL EXCUTIVE MBA PROGRAM (leMBA)

Chirang trình cao hoc Quàn tri kinh doanh Quoc té

LUÀN VAN TÒT NGHIÉP

M O T SO GIÀI PHÀP QUÀN TRI D i / ÀN DE NÀNG CAO

HIEU QUA CÀC DU ÀN ODA TRONG NGÀNH GTVT

-TÌNH HUÓNG CU THÈ DlT ÀN MANG LlTÓI GIAO THÒNG MIÈN

• • •

TRUNG VAY VÓN NGÀN HÀNG PHÀT TRIÉN CHÀU À (ADB5)

NGUYÉN HOÀNG lEMBA # 3

INTERNATIONAL EXCUTIVE MBA P R O G R A M (leMBA)

Chirong trình cao hoc Quàn trj kinh doanh Quòc té

BAN LUÀN VÀN NÀY DU'OC NÓP CHO

TRUÒNG DAI HOG IRVINE (MY)

VA

KHOA QUAN TRI KINH DOANH HSB

(DAI HOC QUÓC GIÀ HA NOI)

BAN LUÀN VÀN NÀY LÀ MOT PHÀN BÀT BUÓC TRONG CH^ONG TRÌNH DÀO TAO

Phé duyét cùa Ghuong trình Cao hoc quàn tri kinh doanh quòc té

Chù nhiém chuoTig trình

Tdi xàc nhàn ràng luàn vàn này dà dàp ung dugc càc yéu càu cùa mot luàn vàn tot nghiép

thudc chuong trình dào tao Thac sy Quàn tri kinh doanh

Nggc Anh :ich Hoi ddng

Chùng tdi, ky tén dudi day xàc nhàn ràng chùng tdi dà doc toàn bd luàn vàn này va cdng nhàn bàn luàn vàn hoàn toàn dàp ung càc tiéu chuàn cùa mot luàn vàn Thac sy quàn tri kinh doanh

"TST Ta Ngoc Càu Giào vién hudng dàn

Càc thành vién Hdi ddng

(Xép thù tu tén theo bang chù cài)

TS.Ta Ngoc Càu

NCS Tran Phuong Lan

NCS Dàng Ngoc Su

DANH MUC CAC TU VIET T A T

Dir àn mang ludi giao thdng mién Trung vay vdn Ngàn bang phàt trién chàu À Già tri lai nhuan rdng hién tai

Ty suàt noi hoàn Ngàn bang Thè gidi Ngàn bang phàt trién chàu À Quy tién té qudc té

Vién trg phi Chinh phù

Bd Ké hoach va Dàu tu Vàn phdng Chinh phù

Hd trg ky thuàt Ban Quàn ly du àn 1 Ngudn vdn vay iru dai ADB Ngudn vdn vay tu quy phàt trién Bàc Àu Thiét Ké Ky Thuàt

M U C L U C

Trang

Phàn mò" dàu 1 Ghuong 1: Mot so vàn de ly luan va còng cu trong

quàn ly du àn dàu tu 3

1 Tòng quan ve quàn ly du àn dàu tu 3

1.1 Khài niém ve dir àn 3

1.2 Quàn ly du àn 4

1.3 Noi dung cùa quàn ly du àn dàu tu 5

1.3.1 Quàn ly vTmd va quàn ly vi md ddi vói càc du àn 5 1.3.2 LTnh vue quàn ly duàn 6 1.3.3 Quàn ly theo chu ky dir àn 7

2 Md hình tó chuc va càc nhà quàn ly du àn 8

2.1 Càc md hình td chuc duàn 8

2.1.1 Md hình chù dàu tu truc tiép quàn ly du àn 8 2.1.2 Md hình chù nhiém diéu hành du àn 9 2.1.3 Md hình chìa khda trao tay 9 2.1.4 Td chuc quàn ly duàn theo chuc nàng 10

2.1.5 Md hình td chuc chuyén tràch quàn ly du àn 10 2.1.6 Md hình td chuc quàn ly du àn theo kiéu ma tran 11 2.2 Càc nhà quàn ly du àn, càc ben tham già du àn 11

2.2.1 Giàm ddc dir àn 11 2.2.2 Dgidiràn 12

2.2.3 Càc ben tham già du àn 14

3 Noi dung cu bàn cùa quàn ly du àn dàu tu 15

3.1 Lap ké hoach du àn 15

3.1.1 Khài niém, phàn loai va tàe dung cùa làp ké hoach 15 3.1.2 Qua trình lap ké hoach duàn 16 3.2 Quàn ly thdi gian va tién dò dir àn 17

3.3 Phàn phdi ngudn lue eùa dir àn 17

3.4 Dir toàn ngàn sàeh va quàn ly ehi phi dir àn 18

3.6.1 Giàm sàt duàn 20 3.6.2 Dành già dir àn 21 3.7 Quàn ly rùi ro dàu tu 22

4 Hieu qua cùa du àn dàu tu: 23

4.1 Hiéu qua kinh té 23 4.2 Hiéu qua xà boi 24

Ghuong 2: Hien trang Quàn trj càc du àn ODA cùa ngành GTVT

Viet Nam trong thòi gian vùa qua - Thòng qua

phàn tich hien trang du àn ADB5 26

1 Vi tri cùa ngành GTVT trong nèn kinh té quoc dàn - Mot so vàn de chung

ve du àn dàu tu phàt trién GTVT 26

1.1 Vi tri, vai trò cùa ngành GTVT trong nén kinh té qudc dàn 26

1.2 Mot so vàn de chung ve dir àn dàu tu phàt trién GTVT 27

2 Tóng quan ve nguòn vòn ODA 27

2.1 Khài niém ve ODA 27 2.2 Hình thuc cung càp ODA 28

2.3 Càc phuang thùe co bàn cung càp ODA 28

2.4 Co che tài chinh trong nude ddi vói viéc sir dung vdn ODA 29

2.5 Ngudn va ddi tugng cùa ODA 29

2.5.1 Ngudn cùa ODA 29 2.5.2 Càc ddi tugng cùa ODA 31

2.6 Vai trd eùa ODA trong ngành GTVT 31

2.7 Nhiìng tàe ddng tich euc va nhùng han che trong cung càp va tiép nhàn ODA 32

3 Thuc trang thu hùt va su dung vòn ODA trong ngành GTVT Viet Nam

trong thcri gian qua He thòng quàn ly càc du àn ODA trong ngành

GTVT - Du àn mang luui giao thòng mién Trung (ADB5) 34

3.1 Thuc trang thu hùt va su dung vdn ODA nói chung 34

3.2 Thuc trang thu hùt va su dung vdn ODA trong ngành GTVT 37

3.2.1 Thu hùt ODA trong ngành GTVT 37

3.2.2 Tình hình su dung ODA trong ngành GTVT 38

3.3 He thdng quàn ly càc du àn ODA ma bg GTVT dang àp dung

-3.3.2 He thdng quàn ly càc du àn ODA trong ngành GTVT 42

3.3.3 Qua trình hình thành va phàt trién cùa dir àn ADB5 43

a Tdng quan ve dir àn ADB5 43

b Qua trình hình thành va phàt trién 44

Ghuong 3: Gàc giài phàp Quàn tri du àn de nàng cao hieu qua du àn ADB5 nói riéng

va càc du àn ODA trong ngành GTVT Viet Nam nói chung 61

1- Ghién luoc phàt trién GTVT dèn nam 2020 61

1.1 Quan diém va muc tiéu phàt trién 61

1.1.1 Quan diém phàt trién 61 1.1.2 Muc tiéu phàt trién 62 1.2 Chién lugc phàt trién mang ludi tdng thè 64

1.2.1 Chién lugc phàt trién ké càu ha tàng giao thdng 64 1.2.2 Chién lugc phàt trién van tài 66 1.2.3 Chién lugc phàt trién GT dd thi va càc dàu mdi GT dd thi 66

1.2.4 Chién lugc phàt trién giao thdng ndng thdn 66 1.2.5 An toàn giao thdng va bào ve mdi trudng 67

2 Gàc giài phàp quàn tri du àn de nàng cao hieu qua du àn ADB5

nói riéng va càc du àn ODA trong ngành GTVT nói chung 67

2.1 Hiéu qua cùa dir àn ODA - Du àn ADB5 67

2.1.1 Hiéu qua kinh té 68 2.1.2 Hieu qua xà boi 69 2.2 Càc giài phàp nàng cao hiéu qua du àn ADB5 va

càc dir àn ODA trong ngành GTVT 72

2.2.1 Nhirng nhàn td ành hudng tdi viéc su dung hieu qua cùa dir àn ADB5 72

2.2.2 Nhijrng nguyén nhàn gay ra viéc han che hieu qua cùa du àn ADB5 72

2.2.3 Càc giài phàp nàng cao hieu qua dir àn ADB5 73

2.2.4 Nàng cao nàng lue Ban Quàn ly du àn 74

a Phàn càp quàn ly du àn ADB5 74

b Thuc trang va nhùng tdn tai trong he thdng quàn ly du àn 76

e Càc giài phàp nàng cao nàng lue Ban QLDA 79 2.2.5 Càc giài phàp quàn tri dir àn nàng cao hiéu qua

DANH MUC BANG BIÈU

Bdns I ODA cam két thdi ky 1993 - 2005 35

Bang 2 ODA ky két thdi ky 1993 - 2005 35

Ban2 3 ODA giài ngàn thdi ky 1993 - 2005 36

Bang 4 Co càu ODA theo ngành va lình vue giai doan 1993-2005 37

Bàns 5 Càc td chuc tài trg cho xày dung két càu ha tàng GTVT VN

giai doan 1993-2005 38

Ban^ 6 Phàn bd ODA theo lình vue 39 Bang 7 Chi tiét Tdng muc dàu tu dir àn ADB5 49

Ban2 8 Dir toàn va ké hoach tài chinh 50

Bang 9 Dir kién càc gói thàu xày làp giai doan 1 & 2 nhu sau; 54

Bang IO Tdm tàt két qua dành già 69

MÒBÀU Xày dirng két càu ha tàng trong giao thdng vàn tài (GTVT) là mot vàn de càp bàch cùa càc nude dang phàt trién trén Thè Gidi Giao thdng vàn tài phài ludn di trudc mot bude de tao dà cho phàt trién, tàng sue bàt cho nén Kinh té, tàng sue thu hùt vdn dàu

tu nude ngoài Trén thuc té, viéc xày dung két càu ha tàng GTVT ddi hdi nhCrng khoàn dàu tu rat Idn, do dd càc Qudc già dang phàt trién déu quan tàm dén viéc tìm kiém càc ngudn vdn khàc nhau De xày dung két càu ha tàng GTVT, ngoài viéc huy ddng càc ngudn vdn trong nude, vdn tu Ngàn sàch nhà nude con phài tranh thù càc ngudn vdn nude ngoài nhu vdn Ho trg phàt trién chinh thùe (ODA), vdn dàu tu truc tiép nude ngoài (FDI) Trong dd, ngudn vdn ODA vói uu the là mot ngudn vdn tap trung Idn, chù yéu dành cho nhCrng ITnh vue hét sùrc càn thiét cho tàng trudng va phàt trién kinh té nhu: Co

so ha tàng kinh té (Giao thdng, nàng lugng, Ndng nghiép ), co sd ha tàng xà hdi (Giào due, y té, xda ddi giàm nghèo ) dà va dang là ngudn vdn ho trg quy bau trong xày dung két càu ha tàng ndi chung va viéc xày dung két càu ha tàng ngành GTVT Viet Nam ndi riéng

Viet Nam trong han 10 nam qua dà thuc hien chinh sàch ddi Ngoai md rdng, da dang bòa, da phuang hda, qua viéc thu hùt va su dung ngudn vdn ODA phue vu su nghiép phàt trién kinh té xà hdi trong dd ed viéc phàt trién co sd ha tàng GTVT dà dat dugc nhijng két qua ed y nghTa quan trong

Dành già mot càch tdng thè han 10 nam qua Viet Nam da uu tién su dung ngudn lue này de hd trg phàt trién ha tàng KT-XH, gdp phàn tàng trudng kinh té va cài thièn ddi song Nhàn dàn Vdn ODA dà làm thay ddi dàng ké bd mat cùa he thdng két càu ha tàng giao thdng, ddng gdp mot phàn quan trong cho su nghiép phàt trién kinh té, cdng nghiép hóa, hien dai hda dàt nude, hdi nhàp Qudc té va xoà ddi giàm nghèo cùa Viet Nam Trong viéc thu hùt va quàn ly, su dung ngudn vdn ODA trong thdi gian qua con nhiéu mat tdn tai, cà ve noi dung chuang trình dir àn, dén càc thù tue tiép nhàn, quàn ly

va su dung Dac biét trong ngành GTVT viéc thu hùt, quàn ly va su dung ngudn vdn ODA de xày dung két càu ha tàng GTVT mac dù dà dat dugc mot sd két qua quan trong, nhung cQng con tdn tai nhiéu bàt càp, dac biét là trong viéc quàn ly càc du àn ODA vay

uu dai de khdi pbuc he thdng co sd ha tàng GTVT

Thdng qua mot dir àn ODA dién hình trong ngành GTVT dd là du àn mang ludi giao thdng mién Trung vay vdn Ngàn bang phàt trién chàu A (Du àn ADB5), va su dung càc ky nàng quàn tri du àn de nghién cuu va de ra càc giài phàp nàng cao hiéu qua dir àn

ADB5 ndi riéng va càc dir àn ODA trong ngành GTVT nói chung là rat càn thiét va càp bàch trong giai doan hién nay Dd cung chinh là ly do chgn de tài "Mot sd giài phàp quàn trj dir àn de nàng cao hieu qua càc du àn ODA trong ngành GTVT - Tình hudng cu thè Dir àn mang ludi giao thdng mién Trung vay vdn Ngàn hàng phàt trién chàu A (ADB5)

De tài: " Mot sd giài phàp quàn tri du àn de nàng cao hieu qua càc dir àn ODA trong ngành GTVT - Tình hudng cu thè Du àn mang ludi giao thdng mién Trung vay vdn ngàn hàng phàt trién chàu A" dugc nghién cùru vdi muc dich nhàm:

1 Dành già thuc trang thu hùt va tình hình su dung vdn ODA trong ngành GTVT

2 Càn cu* vào chién lugc phàt trién ngành GTVT dén nam 2020 va Ly thuyét ve Quàn tri dir àn de de ra mot sd giài phàp nàng cao hiéu qua su dung càc dir àn ODA trong ngành GTVT

De tài su dung phuang phàp thdng ké so sành, phuang phàp phàn tich tdng hgp, phuang phàp diéu tra khào sàt thuc tè, he thdng vv Trong qua trình thuc hién, ngoài phàn md dàu va két luàn, noi dung cùa de tài dugc két càu nhu sau:

• Phàn md dàu

• Chuang 1 : Mot sd vàn de ly luan va còng cu trong quàn trj dir àn dàu tu

• Chuang 2: Hien trang quàn tri càc du àn ODA cùa ngành GTVT Viet Nam trong thdi gian vùa qua thdng qua phàn tich hién trang du àn ADB5

• Chuang 3: Càc giài phàp quàn tri du àn de nàng cao hiéu qua càc du àn ODA trong

ngành GTVT

• Phàn két luàn va kién nghì

Hién nay Viet Nam dang trong qua trình chuyén ddi nén kinh té de hdi nhàp Qudc

Té nén viéc thu hùt vdn trong nude hoac ngudn vdn nude ngoài de xày dung Két càu ha tàng ngành GTVT là mot vàn de hét sue quan trong Trudc yéu càu bue thiét phài phàt trién Két càu ha tàng GTVT de tao tién de cho tàng trudng kinh té thi viéc tàng cudng thu hùt va nàng cao hieu qua su dung vdn ODA là mot yéu càu bue thiét vdi ngành GTVT trong giai doan hien nay

Hy vgng de tài này se gdp phàn nhd vào viéc nàng cao hieu qua su dung vdn ODA trong ngành GTVT

Vi khà nàng ed han, thdi gian han che nèn chàc chàn khdng thè trành khdi nbCmg thiéu sót, rat mong dugc su giùp dd eùa càc giàng vién trong khoa Quàn trj Kinh doanh - Dai hoc Qudc già Ha Noi dac biét là thày giào TS Ta Nggc Càu - giào vién hudng dan luàn vàn de de tài hoàn thién han

CHlTonVG 1 MOT SO VÀN DE LY LUÀN VA GÒNG GU TRONG

QUÀN LY D i r ÀN DÀU TLT

Dàu tir là hogt ddng bo vdn (vdn ed thè bang tièn, tài san hogc thùi gian lao ddng) de dat dugc muc dich sinh lai cùa chù dàu tu thdng qua hogt ddng dàu tu

Theo chiec nàng quàn tri vdn, dàu tu ed dàu tu truc tiép, dàu tu gian tiép

Theo tình chat sir dung vdn dàu tu co dàu tu phàt trién

Theo tinh chat dàu tu co dàu tu mai, dàu tu chièu sàu

Theo ngudn vdn ed: vàn trong nude va vdn nude ngoài

Trong phgm vi de tài càn nghién cini chi de càp dén mot sd vàn de ly luàn va cdng cu trong quàn ly du àn dàu tu

1 TÓNG QUAN VE QUÀN LY DU' ÀN DÀU TU":

1.1 Khài niem du àn dàu tu:

Cd nhiéu dinh nghTa khàc nhau ve du àn, nhung djnh nghia dugc nhiéu ngudi dùng nhàt dd là: Du àn là chuoi càc su viéc tiép ndi dugc thuc hien trong khoàng thdi gian gidi han, ngàn quy gidi han de dat dugc két qua duy nhàt dugc xàc dinh rd va làm thda man nhu càu cùa khàch hàng

Du àn dàu tu là du àn tao mdi md rdng hoac cài tao nhCrng ca sd vàt chat nhàt dinh nhàm dat dugc su tàng trudng ve sd lugng hoac duy tri, cài tién, nàng cao chat lugng san phàm hoac dich vu dugc thuc hién trén dia bàn cu thè, trong khoàng thdi gian xàc djnh Du àn dàu tu bao gdm:

- Du àn dàu tu xày dung cdng trình là du àn dàu tu lién quan dén viéc xày dung mdi, md rdng hoac cài tao nhùng cdng trình xày dung nhàm muc dich phàt trién duy tri, nàng cao chat lugng cdng trình hoac san phàm dich vu

- Dir àn dàu tu khàc là du àn dàu tu khdng thudc loai du àn dàu tu xày dung cdng trình

Nhu vay, néu xét càc yéu td càu thành thi du àn dàu tu ed càc dac trung co bàn sau:

• Dir àn dàu tu ed muc dich, két qua xàc dinh - là két qua hay mot san phàm dugc mong dgi Muc tiéu cùa dir àn thudng dugc xàc dinh dudi gdc do pham vi, lich trình, chi phi

• Dir àn dàu tu ed chu ky phàt trién riéng va ed thdi gian tdn tai hùu han Dir àn dàu tu cùng trai qua càc giai doan: hình thành, phàt trién, ed thdi diém bàt dàu va két thuc

• San phàm cùa dir àn dàu tu mang tinh don chièc Khàc vdi qua trình san xuàt lién tue va gian doan, két qua ed dugc cùa du àn dàu tu khdng phài là san phàm san xuàt hàng loat ma ed tinh khàc biét cao San phàm va dich vu do du àn dem lai là duy nhàt

• Du àn dàu tu lién quan dén nhiéu ben va ed su tuang tàe phùc tap giùa càc bd phàn quàn ly chùc nàng vdi quàn ly du àn Du àn nào cùng ed su tham già cùa nhiéu ben lién quan nhu Chù dàu tu, ngudi hudng thu du àn, càc nhà tu vàn, nhà thàu, càc co quan quàn ly nhà nude

• Dir àn dàu tu su dung nhièu ngudn lue khàc nhau, nhùng ngudn lue dd bao gdm: nhàn lue, càc td chùc, thiét bj, nguyén vat lieu va tién nghi khàc

• Tinh bàt djnh va do rùi ro cao Hàu hét càc du àn déu ddi hdi quy md tién vdn, vàt tu va lao ddng rat Idn de thuc hién trong khoàng thdi gian nhàt djnh Mat khàc, thdi gian dàu tu va vàn hành kéo dai nén càc du àn dàu tu phàt trién thudng ed do rùi ro cao

1.2 Quàn ly du àn dàu tu:

Quàn ly dir àn dàu tu là qua trình làp ké hoach, diéu phdi thdi gian, ngudn lue va giàm sàt qua trình phàt trién cùa dir àn nhàm dàm bào cho du àn hoàn thành dùng thdi han trong pham vi ngàn sàch dugc duyét va dat dugc càc yéu càu dà djnh ve ky thuàt va chat lugng san phàm, dich vu bang nhùng phuang phàp va diéu kién tdt nhàt cho phép Quàn ly dir àn dàu tu bao gdm 3 giai doan chù yéu, dò là viéc làp ké hoach, diéu phdi thuc hién ma noi dung chù yéu là quàn ly tién do thdi gian, chi phi va thuc hién giàm sàt Càc cdng viéc dir àn nhàm dat dugc nhùng muc tiéu xàc djnh

- Lap ké hoach là giai doan xày dung muc tiéu, xàc dinh cdng viéc, du tinh ngudn lue càn thiét va là qua trình phàt trién mot ké hoach hành ddng thdng nhàt theo trình tu logie, ed thè bièu dien dudi dang càc so dd he thdng hoac theo càc phuang phàp lap ké hoach truyén thdng

- Diéu phdi thuc hién dir àn: Day là qua trình phàn phdi ngudn lue bao gdm tièn vdn, lao ddng, thiét bj va dac biét quan trgng là diéu phdi va quàn ly tién dd thdi gian

- Giàm sàt: Là qua trình theo ddi kiém tra tién trình du àn, phàn tich tình hình thuc hién

Càc giai doan cùa qua trình quàn ly du àn ed thè biéu dién thành mot chu trình nhu sau:

Làp ké hoach + Thiét lap muc tiéu + Dutfnh nguón lue + Xày dUng ké hoach

Hình 1.1 Chu trình quàn ly du àn dàu tu

- Muc tiéu cùa quàn ly dir àn dàu tu:

Muc tiéu co bàn cùa quàn ly dir àn dàu tu ndi chung là hoàn thành càc cdng viéc

du àn theo dùng yéu càu ky thuàt va chat lugng, trong pham vi ngàn sàch dugc duyét va theo tién dd thdi gian ebo phép Ba muc tiéu này ed quan he chat che vdi nhau ed thè biéu dien theo cdng thùe:

C = F (P,T,S) Trong dd: C - Chi phi

P - Muc do hoàn thành cdng viéc

T - Yéu td thdi gian

S - Pham vi du àn Phuang trình trén cho thày chi phi là mot hàm cùa càc yéu td mùc dò hoàn thành còng viéc, thdi gian thuc hién va pham vi dir àn

Cùng vdi su phàt trién va yéu càu ngày càng cao, muc tiéu cùa du àn dàu tu cùng thay ddi theo ehiéu hudng già tàng ve lugng va thay ddi ve chat Tu ba muc tiéu ban dàu (hay tam giàc muc tiéu) vdi su tham già cùa càc chù thè gdm Chù dàu tu, nhà thàu va nhà

tu vàn dugc phàt trién thành ngù giàc muc tiéu vdi su tham già quàn ly cùa nhà nude

An Toàn

Chi phi

Ve sinh

1.3 Nói dung cùa quàn ly du àn dau tu:

L3.L Quàn ly vi md va quàn ly vi md ddi v&i càc du àn dàu tu

• Quàn ly vT md vdi du àn: Là quàn ly nhà nude ddi vdi càc dir àn trong qua trình trién khai du àn nhà nude ma dai dién là càc ca quan quàn ly nhà nude ve kinh té ludn theo ddi, djnh hudng va chi phdi hoat dòng cùa càc du àn nhàm dàm bào cho du àn ddng gdp tich cuc vào viéc phàt trién Kinh tè - Xà boi Nhiuig cdng cu quàn ly vT mò bao gdm chinh sàch, ké hoach, quy hoach, nhu chinh sàch ve tài chinh, tién té, ti già, lai suàt, chinh sàch dàu tu, he thdng phàp luat

• Quàn ly vi md ddi vdi hoat ddng du àn:

Là boat ddng cu thè cùa du àn bao gdm càc còng viéc làp ké hoach, diéu phòi, kiém soàt

Qua trình quàn ly dugc thuc hién trong suòt càc giai doan, tu chuàn bi dàu tu, dén giai doan vàn hành càc két qua cùa dir àn Trong tùng giai doan, tuy dòi tugng quàn ly cu thè ed khàc nhau nhung déu phài gàn lién vdi ba muc tiéu ca bàn cùa boat ddng quàn ly dir àn là thdi gian, chi phi va két qua hoàn thành

L3.2 Lình vue quàn ly du àn dàu tu:

Theo ddi tugng quàn ly, quàn ly du àn dàu tu bao gdm càc lình vue càn xem xét sau:

- Làp ké hoach tdng quan: là qua trình td chùc dir àn theo mot trình tu logie, là viéc chi tiét hda càc muc tiéu cùa du àn thành nhùng cdng viéc cu thè va hoach dinh mot chuang trình thuc hién nhùng cdng viéc dò nhàm dàm bào càc ITnh virc quàn ly khàc cùa

du àn dà dugc két hgp mot càch chinh xàc va day dù

- Quàn ly thdi gian: Là viéc làp ké hoach, phàn phòi va giàm sàt tién dò thdi gian nhàm dàm bào thdi han hoàn thành du àn Nd chi rò moi cdng vice phài kéo dai bao làu, khi nào bàt dàu, khi nào két thùe va toàn bd du àn bao già sé hoàn thành

- Quàn ly chi phi: Là qua trình du toàn kinh phi, giàm sàt thuc hién chi phi theo tién do cho tùng còng viéc va toàn bg dir àn là viéc td chùc phàn tich sd liéu bào cào nhùng thdng tin ve ehi phi

- Quàn ly chat lugng: là qua trình trién khai giàm sàt nhùng tiéu chuàn chat lugng cho vice thuc hien du àn, dàm bào chat lugng san phàm du àn phài dàp ùng yéu càu cùa chù dàu tu

- Quàn ly nhàn lue: là qua trình dàm bào càc ddng thòng tin thdng sudt mot càch nhanh nhàt, chinh xàc giùa càc thành vién du àn va vdi càc càp quàn ly

- Quàn ly rùi ro: là viéc nhàn dién càc nhàn td rùi ro cùa du àn, lugng hoà mùc do rùi ro va ed ké hoach ddi phd cQng nhu quàn ly tùng loai rùi ro

- Quàn ly hgp ddng va boat ddng mua bàn: là qua trình lira chgn nhà cung càp hàng hóa va dich vu, thuang lugng ky két va quàn ly càc hgp ddng càn thiét cho du àn

L3.3 Quàn ly theo chu ky du àn

Chu ky du àn xàc dinh theo thdi diém bàt dàu, thdi han thuc hien du àn va thdi diém két thuc du àn

- Giai doan két thùe:

Trong giai doan két thùe chu ky du àn càn thuc hien nhùng còng viéc con lai nhu hoàn thành san phàm, bàn giao còng trình va nhùng tài liéu lién quan, dành già du àn

2 M Ò HÌNH TÓ CHÙC, CÀC NHÀ QUÀN LY DU' ÀN VA CÀC BEN THAM GIÀ DU" ÀN

Sau day là tùng loai hình tò chùc cu thè

2.1.1 Md hình chù dàu tu truc tiép quàn ly du àn

Mò hình chù dàu tu truc tiép quàn ly dir àn là mò hình tò chùc quàn ly dir àn ma chù dàu tu hoac tu thuc hién dir àn, hoac chù dàu tu lap ra ban quàn ly du àn de quàn ly viéc thuc hién càc còng viéc dir àn theo ùy quyén

Mò hình tò chùc " Chù dàu tu truc tiép quàn ly dir àn" dugc thè hién theo so do sau (Hình 2.1)

T 6 chirc thuc hién Duàn 2

T 6 chircthuc hién Duàn 3

Hình 2.1: Mò hình tó chuc " Ghù dàu tu truc tiép quàn ly du àn"

Hình thùe chù dàu tu tu thuc hién thudng dugc àp dung cho càc du àn ed quy md,

ky thuàt don giàn ddng thdi chù dàu tu ed dù nàng lue, chuyén mdn, kinh nghiém de quàn ly du àn

Trong trudng hgp chù dàu tu thành làp Ban quàn ly du àn thi Ban quàn ly dir àn phài chju tràch nhiém trudc phàp luat va chù dàu tu ve nhiém vu va quyén han dugc giao

2.1.2 Md hình chù nhiem diéu hành du àn

Md hình td chùc "Chù nhiém diéu hành dir àn" là hình thuc td chùc quàn ly trong

dd chù dàu tu giao cho ban quàn ly du àn chuyén ngành hoac thué mot td chùc tu vàn quàn ly ed dù diéu kién nàng lue chuyén mdn phù hgp vdi quy md, tinh chat cùa du àn làm Chù nhiém diéu hành du àn quàn ly viéc thuc hién du àn Mgi quyét djnh cùa chù dàu tu lién quan dèn qua trình thuc hién du àn sé dugc trién khai thdng qua td chùc tu vàn quàn ly dir àn hoac Ban quàn ly du àn

Md hình td chùc này thudng dugc àp dung cho càc du àn ed quy md lón, tinh chat

ky thuàt phùc tap Md hình chù nhiém diéu hành du àn ed dang (Hình 2.2)

Chù dàu tu'

Chù nhiém diéu hành duàn

Td chufc thuc hién duàn 1

Td chufc thuc hién duàn 2

Thué tuvà'n Thué nhà thau A Thué nhà

thàu B

Hình 2.2 - Md hình chù nhiém diéu hành du àn

2.1.3 Md hình chìa khda trao tay

Md hình "Chìa khda trao tay" là md hình td chùc trong dd Ban quàn ly du àn khdng chi là dai dién toàn quyén cùa Chù dàu tu, chù dir àn ma cdn là "chù" cùa dir àn Hình thùe này cho phép td chuc dàu thàu lira chgn Tdng thàu de thuc hién toàn bd duàn

Mò hình tò chùc dang " Chìa khóa trao tay" nhu sau (Hình 2.3)

Chù dàu tu*

Tó chùc dau thàu tuyén chon

Tdng thàu thuc hién toàn bo duàn

Thàu phu A

Thué lai

Thàu phu B

Hình 2.3 - Mó hình tò chùc dang " Chìa khóa trao tay"

2.1.4 Mó hình td chirc quàn ly du àn theo chùc nàng

Mò hình td chùc chuyén tràch quàn ly du àn là hình thùe td chùc quàn ly ma càc thành vién ban quàn ly du àn dugc diéu ddng tam thdi tu càc phdng chùc nàng khàc nhau dén vàn thudc quyén quàn ly cùa càc phdng chùc nàng nhung lai dugc dàm nhàn phàn viéc chuyén mdn cùa mình trong qua trình quàn ly diéu hành dir àn

Md hình quàn ly theo chùc nàng ed mot sd uu diém sau:

- Giàm bdt su trùng làp va chdng chéo giùa càc bd phàn

- Mang lai Igi ieh tu viéc chuyén mdn hda

- Chia sé dugc kinh nghiém va kién thùe

Nhugc diém cùa md hình này là:

- Cd su tàch biét giùa càc bg phàn

- Càu trùc hình cày làm cham qua trình ra quyét dinh

- Càc bd phàn dd Idi cho nhau trong trudng hgp dir àn thàt bai

- Thiéu su chàm sde khàch hàng

2.1.5 Md hình td chùc chuyén tràch quàn ly du àn

Md hình td chùc chuyén tràch quàn ly du àn là hình thùe td chùc quàn ly ma càc thành vién Ban quàn ly dir àn hoàn toàn tàch khdi càc phdng chùc nàng chuyén mdn Chuyén tràch thuc hién quàn ly diéu hành du àn theo yéu càu dugc giao

Md hình td chùc chuyén tràch ed nhùng uu diém sau:

- Quàn tri tap trung

- Giàm ddc du àn ed toàn quyén quyét djnh ddi vdi du àn va ddi du àn

- Chàm sdc khàch hàng tdt han

Tuy nhién, md hình td chùc dang chuyén tràch du àn cùng ed nhùng nhugc diém: -Khdng tdi uu ve chi phi

- Cd khà nàng nhiéu boat ddng lap di lap lai d càc dir àn khàc nhau

- Khd khan trong viéc trao ddi kinh nghiém, chia sé kién thùe, ky nàng giùa càc dòi dir àn

- Tdn tai vàn de bd tri lai cdng viéc sau mdi du àn

2.1.6 Mó hình td chùc quàn ly du àn theo kiéu ma tran

Loai hình td chùc quàn ly dir àn dang ma tran là su két hgp giùa md hình td chùc quàn ly du àn theo chùc nàng va md hình td chùc quàn ly chuyén tràch dir àn

Mò hình tò chùc quàn ly du àn theo ma tran ed nhùng uu diém sau:

- Su dung hiéu qua càc ngudn lue cùa td chùc

- Cd chuyén già gidi cho mgi dir àn

- Chuyén giao kién thùe, ky nàng va chia sé kinh nghiém tdt han

- Giao tiép tdt han trong noi bg cdng ty

- Chàm sdc khàch hàng tdt han

Tuy nhién mò hình td chùc quàn ly du àn theo ma tran cùng ed nhùng nhugc diém:

- Tdn tai tinh phùc tap cùa mdi quan he da kènh

- Càn co su càn bang quyén lue giùa giàm ddc du àn va càc trudng bd phàn

2.2 Càc nhà quàn ly du àn, càc ben tham già du àn

Ddi ngù dir àn ly tudng là ddi ngù ed thè hoàn thành dugc muc tiéu dir àn de ra trong thdi gian nhàt dinh trong dd moi thành vìén déu ed thè phàt huy hét nàng lue cà nhàn trong su phàt trién chung cùa ddi ngù Ddi ngù du àn ma giàm ddc du àn là hat nhàn xoay quanh là Ddi dir àn

ed thè dàm bào thuc hién muc tiéu du àn mot càch ed hiéu qua Ngudi phu tràch này ggi

là Giàm ddc dir àn, là ngudi quàn ly da àn, chiù tràch nhiém lành dao nhdm cdng tàe de

hoàn thành muc tiéu cùa du àn

Giàm ddc du àn ed tràch nhiém:

• Tràch nhiém làp ké hoach: Phài xàc djnh dugc muc tiéu cùa dir àn, thdng nhàt muc tiéu vdi khàch hàng, trao ddi muc tiéu vdi ddi du àn, cùng ddi du àn làp ké hoach cùng khàch hàng nghién cùu lai bàn ké hoach, thiét làp he thòng thòng tin trong dòi du

àn

• Tràch nhiém ve tò chùc: Xàc dinh va trién khai còng viéc cho càc thành vién dgi dir àn, thào luàn va ky két hgp dòng vdi càc nhà thàu phu, tao ra mòi trudng làm viéc va còng tàe

• Tràch nhiém ve kiém soàt: Thu thap thdng tin ve chat lugng, tién do, chi phi thdng qua he thdng thdng tin dugc xày dung So sành tién do thuc té vói ké hoach, dua ra hién phàp xù ly, thdng bào, chi dao dgi du àn thuc hién càc sua dòi này

Giàm dòc dir àn phài ed càc ky nàng:

- Càc ky nàng su dung cdng cu quàn trj du àn dd là: càc ky nàng xàc dinh muc tiéu du àn, lap ké hoach, xày dung WBS/ ma tran tràch nhiém, xày dung so dd mang

CPM/PERT/GANTT, truyén thdng trong dir àn, quàn tri rùi ro du àn

- Càc ky nàng khàc:

Giàm ddc du àn con phài ed càc ky nàng khàc là: Lành dao phàt trién con ngudi, giao tiép, quan he vdi cà nhàn, thuyét phue, ùy quyén, giài quyét càc vàn de, quàn ly thdi gian Càc td chat càn ed cùa giàm ddc dir àn: Tinh trung thuc, ed sue thuyét phue, kién quyét va quyét doan, cdi md de gàn gùi, ed tu duy he thdng, tinh té, nhay càm, chiù dugc

àp lue

Cd thè két luàn mot càch chung nhàt ngudi Giàm ddc dir àn là huàn luyén vién, là nhac trudng vdi tràch nhiém là dàm bào khàch hàng bài long, cdng viéc hoàn thành ed chat lugng, khdng vugt ngàn sàch, dùng thdi han

2.2.2 Ddi duàn

Thdng thudng mot cà nhàn rat khd hoàn thành dugc cdng viéc nhung néu ed su phdi hgp cùa cà mot dgi ngù thi co thè de dàng hoàn thành cdng viéc dd Dgi ngù d day gdm càc thành vién cùa càc chuyén mòn khàc nhau tap trung lai hình thành nén sue manh cùa dòi ngù, Dgi ngù du àn cùng vay Su thành còng cùa dir àn dugc quyét dinh d sue manh két hgp giùa càc thành vién ma ddi ngù lira chgn vói ngudi lành dao dir àn va càc nhàn vién ky thuat chuyén ngành ed nàng lue va trình do cao Diéu này là nhàn tò chinh quyét djnh su thành còng cùa dir àn

Dòi du àn là tap hgp càc cà nhàn làm viéc, còng tàe, phu thuòc làn nhau nhàm dat dugc muc tiéu chung

Làm viéc nhdm là su nd lue cdng tàe cùa càc thành vién trong nhdm nhàm dat dugc muc tiéu chung cùa nhdm

Ddi dir àn dugc thành làp de thuc hién mot dir àn Su tòn tai cùa dòi gàn lién vdi thuc hien dir àn Su thành cdng cùa dir àn phu thudc vào hiéu qua làm viéc cùa ddi (1) Su phàt trién va tinh hiéu qua cùa dgi du àn

Qua trình phàt trién cùa ddi du àn trai qua càc giai doan:

Hình thành -> Sdng gió -> Chuàn hda -> Thè hién

a- Giai doan hình thành: Qua trình chuyén ddi tu mot cà nhàn thành thành vién cùa nhdm Giai doan này tàm ly cùa càc thành vién là bào hùng, ehd dgi, bàn khoàn, nghi ngai vì vay vai trò cùa Giàm ddc du àn lue này là djnh huóng, xày dung càu trùc cùa nhóm, lòi kéo moi thành vién tham già vào viéc làp ké hoach

b- Giai doan sdng gid: Giai doan này muc tiéu eùa du àn da rÒ ràng, càc thành vién cùa nhdm du àn bàt dàu àp dung càc ky nàng vào viéc thuc hién càc nhiém vu dugc giao Khi bàt dàu làm viéc mùc do khdng hai long tàng dàn vi bi phu thudc vào Giàm dòc

du àn Màu thuan này sinh, càng thàng, tue giàn tham chi ed thài do thù dich Vai trò cùa Giàm ddc dir àn lue này phài giàm bót chi thj, giài quyét vàn de, trao quyén, thàu hiéu va

ho trg

e- Giai doan chuàn hoà: Giai doan này càc quan he di vào né nép, càc màu thuàn dugc giài quyét, càc quy trình dugc hoàn thién, su gàn két phàt trién Moi thành vién déu chàn thành, hoà nhàp, ho trg, chia sé Vai trò cùa Giàm dòc dir àn lue này phài giàm thiéu càc menh lenh, tàng cudng hd trg, cdng nhàn su ddng gdp cùa mdi thành vién

d- Giai doan thè hien: Giai doan này mùc dd cam két cao, thiét tha vdi muc tiéu cùa du àn, biéu hién trong nhdm là doàn két, tu bào, hd trg, trao quyén toàn dien Vai trò cùa Giàm ddc du àn giai doan này là giao tràch nhiém va uy quyén, tàp trung chinh vào ngàn quy, thdi han, chat lugng va phàt trién con ngudi

(2) Hiéu qua cùa dgi du àn va càc rào càn ành hudng dén hiéu qua

a- Hiéu qua cùa ddi dir àn:

Tinh hieu qua cùa ddi dir àn dugc thè hien qua: Hiéu biét rd ràng ve muc tiéu cùa

du àn, ky vgng va tràch nhiém cu thè rò ràng ddi vdi tùng thành vién ddi dir àn, huóng tai két qua, hgp tàe va cdng tàe, do tin tudng cao

b- Rào càn ành hudng dén hiéu qua cùa ddi du àn:

Nhùng vàn de trd thành rào càn ành hudng dèn hiéu qua eùa dgi du àn là: Muc tiéu khdng ro ràng, map md ve vai trò tràch nhiém, thiéu mach lac ve càu trùc du àn, thiéu su cam két, nàng lue lành dao kém, thay dòi thành vién trong nhdm dir àn, càc hành

vi thiéu tinh thàn xày dung

(3) Xày dung ddi dir àn va td chùc ddi làm viéc:

Là qua trình phàt trién mot nhóm càc cà nhàn thành mot tàp thè gàn két de dat dugc muc tiéu cùa du àn Mudn xày dung ddi dir àn va td chùc ddi làm viéc thành tàp thè gàn két de dat dugc muc tiéu cùa dir àn càn phài:

- Xày dung tràch nhiém cùa Giàm ddc du àn va mgi thành vién

- Phài gap gd trò chuyén thudng xuyén

- Su dung vàn phòng mot phdng

- Tò chùc càc su kién eùa du àn

- Tò chùc hgp nhóm du àn

- Giài quyét càc hành vi thiéu xày dung

- Phài thay cà nhàn ddc lap, chuyén mdn hoà, quyén lue àp dat, quan liéu bang tinh tàp thè, su da dang ve chuyén mdn còng viéc, bò sung, ho trg, chia sé vói nhau, tu chù, giao quyén, phàn ùng nhanh

(4) Màu thuàn trong du àn:

Màu thuàn trong dir àn là khòng trành khdi va càn tàn dung Igi ich cùa nò

Nguòn gdc cùa màu thuàn là:

- Quan diém khàc nhau ve viéc càn làm va càch làm ve phàn bd ngudn lue, Ijeh biéu, chi phi va càc uu tién, càc vàn de ve td chùc, khàc biét ve tinh càch Càch giài quyét màu thuàn:

Cd càc càch giài quyét là: Làng trành hoac rùt lui, ganh dua hoac cuong ép, hda giài hoac thoà hiép, hay cdng tàe cùng giài quyét vàn de

2.2.3 Càc ben tham già duàn:

Viéc thuc hién mdi dir àn déu ed su tham già cùa nhiéu ben dd là nhà dàu tu/Tài trg cho du àn càc td chùc/eà nhàn ed mdi quan tàm hoac nhàn dugc Igi ieh tu thành còng cùa dir àn Dac biét dòi vói du àn dàu tu, càc ben tham già vào hai qua trình quàn ly cùa

du àn dd là:

Quàn ly vT md cùa du àn:

VT md eùa dir àn dugc thuc hién bòi càc ca quan quàn ly nhà nuóc ve Quàn ly

dàu tu xày dung, dd là càc Bg Xày dung, Bg Ké hoach va Dàu tu, Bd Tài chinh, va Bd

chù quàn dir àn Nhiém vu cùa càc co quan tham già quàn ly vT md dugc quy djnh cu thè trong he thdng luat phàp ve Quàn ly dàu tu va xày dung

Quàn ly vi md cùa du àn dàu tu:

Là qua trình thuc hién du àn vdi càc ben tham già trong qua trình thuc hién du àn

là Chù dàu tu, Ban quàn ly du àn (Dai dien chù dàu tu), Tu vàn (TV lap du àn, TV GS thi còng va càc tu vàn khàc theo dac diém cùa tùng loai dir àn dàu tu) va ngudi tiép nhàn du

àn

Nhiém vu cùa càc ben tham già trong qua trình thuc hién du àn cùng dugc quy djnh trong luat phàp ve quàn ly dàu tu va xày dung hién hành

De càc ben tham già vào dir àn làm tdt chùc nàng cùa mình thi viéc hoàn thién he thdng luat phàp ve quàn ly dàu tu va xày dung là mot yéu càu càp thiét

Ngoài ra ddi vói càc dir àn dàu tu ODA con ed cà su tham già truc tiép cùa nhà tài trg vào toàn bd qua trình du àn

3 NÓI DUNG CO BÀN CÙA QUÀN LY DU" ÀN DÀU TU

3.1 Làp ké hoach du àn

Làp ké hoach du àn là mot trong nhùng chùc nàng quan trgng nhàt cùa cdng tàe quàn ly dir àn Cdng tàe làp ké hoach dir àn bao gdm nhiéu noi dung Tu viéc làp ké hoach tdng thè du àn dén nhùng ké hoach chi tiét, tu ké hoach huy ddng vdn, phàn phòi vòn va càc nguòn lue càn thiét cho du àn dén ké hoach quàn ly chi phi, quàn ly tién dò vv

Phuang phàp làp ké hoach du àn rat da dang, ngoài nhùng phuang phàp chung dugc àp dung de làp ké hoach trong nhièu ITnh vue thi quàn ly du àn con co nhùng phuang phàp dac thù nhu phuang phàp PERT/CPM, phuang phàp biéu dò GANTT, phuang phàp chia nhò còng viéc

Sau day là mot so noi dung ca bàn cùa còng tàe làp ké hoach du àn

3.1.1 Khài niemy phàn loai va tàe dung cùa lap ké hoach

• Khài niém: Làp ké hoach dir àn là viéc làp tién dò, tò chùc du àn theo mot trình

tu logie, xàc djnh muc tiéu va càc phuang phàp de dat dugc muc tiéu eùa dir àn, dir tinh nhùng còng viéc càn làm, nguòn lue thuc hien va thdi gian làm nhùng cdng vìéc dd, nhàm hoàn thành tdt muc tiéu dà xàc dinh cùa du àn Lap ké hoach dir àn là tién hành chi tiét hda nhùng muc tiéu cùa dir àn thành nhùng cdng viéc cu the va hoach dinh mdt chuang trình bien phàp de thuc hién càc cdng viéc dò

• Phàn loai:

Ké hoach du àn bao gdm nhiéu loai ké hoach nhu ké hoach tdng thè ve dir àn, ké hoach tién do, ké hoach ngàn sàch, ké hoach phàn phdi ngudn lue, ké hoach quàn ly chat lugng, w

• Tàe dung: Làp ké hoach giù vi tri quan trgng trong còng tàe quàn ly du àn Ké hoach dir àn ed tàe dung:

- Làm co sd tuyén dung, dào tao, bò tri nhàn lue cho dir àn

- Làm càn cu de du toàn ngàn sàch cùng nhu chi phi cho tùng còng viéc cùa du

- Là càn cu de kiém tra giàm sàt, dành già tién trình thuc hién du àn ve càc mat thdi gian, chi phi, chat lugng

3.1.2 Qua trình lap ki hoach duàn

Làp ké hoach du àn là mot qua trình gdm càc bude sau:

(1) Xàc làp muc tiéu du àn:

Qua trình làp ké hoach bàt dàu bang viéc làp muc tiéu cu thè cùa du àn, nhùng muc tiéu này phàn ành rò:

- Khi nào du àn bàt dàu va khi nào dugc hoành thành

- Mùc ehi phi du toàn

- Càc két qua càn dat dugc

De xàc làp chinh xàc muc tiéu dir àn càn thuc hién càc bude sau:

• Tuyén bò muc tiéu: Liét ké nhùng mòc thdi gian quan trgng trong khudn khd thdi gian hoàn thành du àn Bd nhiém nhùng cà nhàn hoac bd phàn ed tràch nhiém de thuc hién dir àn Hg ed thè là nhùng nhàn tò rat quan trgng de thuc hién thành còng du

àn, càn dugc lira chgn sdm trong giai doan làp ké hoach

(2) Phàt trién ké hoach:

Trong giai doan phàt trién ké hoach tién hành xàc djnh càc nhiém vu chinh de thuc hién muc tiéu Noi dung giai doan phàt trién ké hoach bao gdm mot so còng viéc nhu lap danh muc va ma hóa còng viéc du àn Trình bay sa dò phàn nhò còng viéc (WBS) trong dd WBS là nhiém vu quan trgng nhàt

• Làp danh muc va ma hoà cdng viéc: Bude dàu tién trong cdng viéc phàt trién ké hoach là xàc dinh va làp danh muc càc cdng viéc càn phài dugc thuc hién de hoàn thành

du àn, sau dd ma hoà càc cdng viéc này

• Phàt trién co càu chia nhd cdng viéc (WBS):

WBS là viéc phàn chia càc cdng viéc cùa du àn thành nhùng phàn viéc nhd han

de de kiém soàt va quàn ly

(3) Xày dung so dò ké hoach dir àn

Sau khi xàc djnh quan he va thù tu trudc sau giùa càc cdng viéc du àn, càn phài lap mot so dd ké hoach de phàn ành quan he logie giùa càc cdng viéc Cd hai phuang phàp chù yéu de thiét làp so dd ké hoach là phuang phàp so dd theo thù tu va phuang phàp làp sa dd theo mùi tén

(4) Lap lich trình thuc hién du àn:

Là mot ké hoach tièn do so bd chi rò khi nào càc cdng viéc bàt dàu, khi nào càc cdng viéc két thùe, do dai thdi gian thuc hién tùng cdng viéc va nhùng móc thdi gian quan trgng Yéu càu này ed thè thuc hìén bang biéu do GANTT

(5) Dir toàn kinh phi va phàn bd nguòn lue cho mdi cdng viéc ké hoach

De làp ké hoach du àn tdng thè càn dir toàn chi phi cho tùng cdng viéc va tùng khoàn muc cùng nhu dir tinh nhùng ngudn lue càn thiét khàc nhu lao ddng, mày móc thiét bi

Thuc chat day là boat ddng làp ké hoach ngàn sàch dir àn gàn lién vói viéc lap Ijch trình thuc hién du àn truóc dò

(6) Chuàn bj bào cào va két thùe du àn

Bào cào tién dò, thdi gian, chi phi là nhàm kiém soàt ké hoach tu thdi gian cùng nhu du toàn chi phi Chuàn bi tdt he thdng bào cào kiém tra giàm sàt là mot trong nhùng khàu càn thiét de thuc hien thành còng ké hoach du àn

3.2 Quàn ly thòi gian va tién do du àn

Quàn ly thdi gian va tién do du àn là qua trình quàn ly bao gdm viéc thiét lap mang còng viéc, xàc dinh thdi gian thuc hien tùng cdng viéc cùng nhu toàn bd du àn va quàn ly tièn trình thuc hién càc cdng viéc du àn trén ca sd càc ngudn lue cho phép va nhùng yéu càu ve chat lugng dà djnh

Muc tiéu cùa quàn ly thdi gian là làm sao de dir àn hoàn thành dùng thdi han trong pham vi ngàn sàch va ngudn lue cho phép, dàp ùng nhùng yéu càu dà dinh ve chat lugng

Quàn ly thdi gian là co so de giàm sàt ehi phi cùng nhu càc ngudn lue khàc càn

cho còng viéc dir àn *•

De quàn ly thdi gian va tién do dir àn ngudi ta thudng su dung nhùng ky thuàt co bàn là ky thuàt tdng quan va dành già du àn (PERT) va phuang phàp dudng gang (CPM)

Cà hai phuang phàp déu ed chung càc bude co bàn sau:

(1) Xàc dinh càc cdng vìéc (nhiém vu) càn thuc hien cùa du àn

(2) Xàc dinh mdi quan he va trình tu thuc hién càc cdng viéc

(3) Ve sa dò mang cdng viéc

(4) Tinh toàn thdi gian va chi phi uóc tinh cho tùng cdng viéc du àn

(5) Xàc dinh thdi gian du trù cùa càc cdng viéc

(6) Xàc djnh dudng gang

3.3 Phàn phoi nguòn lue cùa duàn

Ngudn lue cùa dir àn bao gdm tién vdn, lao ddng, mày móc, thiét bj, nguyén vàt lieu, tién nghi, vi tri va khdng gian làm viéc De quàn ly va su dung ed hieu qua ngudn lue này, sau khi càc cdng viéc dà dugc phàn chia theo tùng gói, càn bg quàn ly du àn càn

phài làp ké hoach su dung ngudn lue eùa dir àn, tue là xàc dinh trình tu, qua trình thuc

hién càc cdng viéc cùa du àn vói nguón lue ed thè ed de thuc hién dir àn theo trình tu song song/ddng thdi hoac thuc hién tuàn tu

Ky thuàt xày dung mang cdng viéc PERT/CPM va biéu dd GANTT là nhùng phuang phàp ca bàn de làp ké hoach su dung ngudn nhàn lue

3.4 Du toàn ngàn sàch va quàn ly chi phi du àn

Chi phi du àn ndi chung dugc tinh khi xày dung de xuàt dir àn Ddi vói du àn dàu

tu xày dung ké hoach chi phi dir àn dugc xàc dinh trong dir àn dàu tu Tdng du toàn cùa toàn du àn do càc don vi tu vàn thiét ké làp dira trén két qua dàu thàu thi cdng xày làp, cung càp vàt tu, thiét bj va dich vu ky thuàt Diéu quan trgng trong quàn ly chi phi du àn

là phài theo dòi chi phi thuc tè va hiéu qua cdng viéc de dàm bào mgi boat ddng cùa du

àn dién ra theo dùng du toàn ngàn sàch Càn theo dòi djnh ky mot sd tham sd trong thdi gian du àn nhu chi phi thuc té cdng don tinh tu khi du àn bàt dàu, già tri thu dugc còng dòn cùa phàn còng viéc dà hoàn thành va chi phi dir toàn còng dòn theo ké hoach se ehi tiéu dira trén lich trién khai dir àn

Quy trình làp ngàn sàeh du àn gòm 2 bude, buóe thù nhàt du toàn chi phi cùa dir

àn dugc phàn bò cho càc còng viéc khàc nhau trong càu trùc phàn bò còng viéc dir àn Buóe tiép theo phàn bò ngàn sàch cho tùng còng viéc theo giai doan trong còng viéc qua

dò giùp xàc djnh dugc tòng chi phi phài phàn bò tai mot thdi diém bàt ky

Tinh tdng chi phi du toàn tu khi bàt dàu dén tai mot thdi diém bàt ky ggi là tdng chi phi du toàn cdng don Chi phi dir toàn cdng ddn se dugc su dung de phàn tich hiéu qua kinh té cùa dir àn tai bàt ky thdi diém nào cùa du àn Ngoài ra càn theo dòi già tri thu dugc cùa cdng vice dà hoàn thành

De xàc djnh già tri thu dugc cùa còng viéc dà hoàn thành càn phài thu thap so liéu

ve ty le phàn tram hoàn thành Sau dò so sành két qua thu dugc vói chi phi du toàn còng dòn va chi phi thuc tè còng dòn

De quàn ly chi phi du toàn ta càn su dung mot so chi tiéu khàc nhu:

- Chi sd hiéu qua cùa chi phi (CPI) Chi so này dugc tinh bang phuang phàp chia già tri thu dugc còng dòn cho chi phi thuc té còng dòn Chi so này là thudc do hiéu qua chi phi ma dir àn dang thuc hién

- Phuang sai chi phi (CV): là su chénh lech già tri thu dugc cdng ddn cùa cdng viéc da hoàn thành va chi phi thuc tè cdng ddn

- Chi phi dir bào khi hoàn thành (FCAC) cho phép ta du bào két qua chi phi cùa

du àn khi hoàn thành

De kiém soàt chi phi ta phài phàn tich hiéu qua ehi phi de xàc djnh nhùng cdng

vice nào càn phài diéu chinh va quyét d'mh hành ddng diéu chinh cu thè nhu thè nào, diéu

chinh ké hoach dir àn bao gdm dir tinh chi phi va thdi gian de phù hgp vdi hành ddng sua loi dir tinh

Cuòi cùng ta phài quàn ly ké hoach giài ngàn cùa dir àn Quàn ly ké hoach giài ngàn bao gòm viéc dàm bào càc khoàn thanh toàn day dù cùa dir àn dùng tién dò theo quy djnh

3.5 Quàn ly chat luong du àn

Quàn ly chat lugng dir àn là tàp hgp càc boat dòng eùa chùc nàng quàn ly, là mot qua trình nhàm dàm bào cho du àn thda man tdt nhàt càc yéu càu va muc tiéu de ra Quàn

ly chat lugng du àn bao gdm viéc xàc dinh càc chinh sàch chat lugng, muc tiéu tràch nhiém va viéc thuc hién chung thdng qua càc boat ddng làp ké hoach chat lugng, kiém soàt va bào dàm chat lugng trong he thdng

Làp ké hoach chat lugng dir àn: là viéc xàc djnh càc tiéu chuàn chat lugng cho du

àn va xàc dinh càc phuang thùe de dat càc tiéu chuàn dd Lap ké hoach chat lugng du àn

là mot bd phàn quan trgng cùa qua trình làp ké hoach se dugc thuc hién thudng xuyén va song hành vdi nhiéu loai ké hoach khàc Làp ké hoach chat lugng cho phép dàm bào chat lugng cho toàn du àn khai thàe hiéu qua càc ngudn lue, giàm chi phi lién quan

Noi dung ca bàn cùa cdng tàe lap ké hoach chat lugng du àn bao gdm:

• Xày dung chuang trình, chinh sàch va ké hoach hda chat lugng

• Xàc dinh nhùng yéu càu chat lugng phài dat tdi trong tùng thdi ky, tùng giai doan cùa qua trình thuc hien du àn

• Phàn tich tàe ddng cùa càc nhàn td ành hudng dén chat lugng dir àn, chi ra phuang hudng, ké hoach cu thè, xày dung càc bien phàp de thuc hién thành cdng ké hoach chat lugng

Dàm bào chat lugng dir àn: là tàt cà càc boat ddng ed ké hoach va he thdng dugc thuc hién trong pham vi he thdng chat lugng nhàm dàm bào du àn se thda man càc tiéu chuàn chat lugng tuang ùng Dàm bào chat lugng là viéc dành già thudng xuyén tình hình de dàm bào du àn se thda man càc tiéu chuàn chat lugng dà djnh Dàm bào chat lugng dir àn ddi hdi du àn phài dugc xày dung theo nhùng hudng dan quy djnh theo càc quy trình dugc duyét trén co sd tinh toàn khoa hgc, theo beh trình, tién dd ké hoach Kiém soàt chat lugng du àn: là vice giàm sàt càc két qua cu thè cùa dir àn de xàc djnh xem chùng dà tuàn thù càc tiéu chuàn chat lugng hay chua va tìm bién phàp de loai

bd nhùng nguyén nhàn khdng hoàn thién

Kiém soàt chat lugng dugc thuc hién trong sudt qua trình thuc hién du àn, de dàm bào dir àn sau khi hoàn thành thda man càc yéu càu ve chat lugng eùa du àn

3.6 Giàm sàt va dành già du àn

3.6.1 Giàm sàt duàn

Giàm sàt dir àn là qua trình kiém tra theo dòi du àn ve tién dò, thdi gian, chi phi

va tién trình thuc hien nhàm dành già thudng xuyén mùc dd hoàn thành va de xuàt nhùng bien phàp, hành ddng càn thiét de thuc hién thành cdng du àn He thdng giàm sàt du àn

co tàe dung giùp càc nhà quàn ly du àn:

• Quàn ly tièn dò, thdi gian, dàm bào yéu càu ké hoach

• Giù cho chi phi trong pham vi ngàn sàch dugc duyét

• Phàt hién kip thdi nhùng tình hudng bàt thudng này sinh va de xuàt càc bién phàp giài quyét

Càc he thdng giàm sàt:

•He thdng giàm sàt tài chinh: He thdng này theo dÒi tàt cà càc vàn de tài chinh trong du àn nhu: Hgp ddng vay mugn, thanh toàn, vdn dàu tu, càc khoàn chi phi va thu nhàp cùa du àn

• He thdng giàm sàt qua trình: he thòng giàm sàt này lién quan dén viéc thuc hién dir àn va càc tò chùc lién quan de quàn ly dir àn hiéu qua

• He thòng giàm sàt boat dòng: he thòng giàm sàt này lién quan dén viéc ghi chép càc boat dòng thudng ngày trong dir àn va dàm bào ràng chùng dugc thuc hién

Càc loai hình giàm sàt:

• Giàm sàt ké hoach: là viéc kiém tra dira trén co sd so sành giùa thuc té vdi ké hoach dugc trình bay theo so dd GANTT hoac CPM Càc sd liéu thuc té ludn ludn dugc càp nhàt de so sành vdi ké hoach co sd nhàm phàt hìén nhùng chénh lech, trén co sd dd diéu chinh càc boat ddng

• Giàm sàt chi phi; don giàn nhàt de kiém soàt chi phi là so sành giùa chi phi thuc

té vdi chi phi ké hoach Thdng thudng càc td chùc du àn déu xày dung he thdng theo dÒi

va kiém soàt chi phi Trén co sd thdng tin kiém soàt chi phi càc khà nàng chi phi vugt trgi ed thè dugc phàt hien, phàn tich va co bién phàp xù ly kip thdi

• Giàm sàt boat dòng: He thdng giàm sàt boat ddng bao gdm he thdng kiém tra chat lugng va dàm bào chat lugng

Bào cào giàm sàt du àn:

Bào cào giàm sàt dir àn là mot tài liéu rat quan trgng phue vu yéu càu quàn ly du

àn cùa Giàm dòc dir àn, càc co quan giàm sàt, chù dàu tu, nhà thàu, dai dién co quan quàn ly nhà nude, nhùng ngudi hudng Igi

Ve co bàn bào cào giàm sàt gdm càc noi dung sau:

- Phàn gidi thiéu: Md tà ngàn ggn noi dung dir àn càc muc tiéu va ngudn lue

- Phàn trình bay thuc trang eùa dir àn: De càp dèn chi phi, thuc trang quy md vdn, tình hình su dung vdn cùa du àn, tién do thdi gian

Két hgp càc thdi gian vói chi phi ngudn lue, du tinh thdi gian két thuc du àn va quy md tién vdn cùng nhu càc ngudn lue khàc càn phài ed de thuc hién càc cdng viéc con lai Bào cào cùng làm rò càc phuang phàp quàn ly chat lugng, he thdng dàm bào chat lugng ma dir àn dang àp dung

- Phàn két luan: Phàn này bào cào trình bay càc két luan kién nghi lién quan dèn

- Phàn trình bay nhùng diém cdn han che va càc già dinh cùa bào cào

3.6.2 Dành già du àn

Dành già dir àn là qua trình xàc dinh, phàn tich mot càch he thdng va khàch quan

càc két qua, mùc dò hiéu qua va càc tàe ddng, mdi lién he cùa du àn trén co sd càc muc

tiéu cùa duàn

Dành gid du àn nhàm:

- Khàng dinh lai tinh càn thiét cùa dir àn, dành già càc muc tiéu, xàc djnh tinh khà

thi thuc hién cùa du àn

- Dành già tinh hgp ly, hgp phàp cùa dir àn, xem xét tinh day dù, hgp ly, hgp phàp cùa vàn kién thù tue lién quan dén du àn

Càc càn cu theo thdi gian hay chu ky thuc hién dir àn ed thè chia thành 3 loai dành già chù yéu: Dành già giùa ky, dành già két thùe du àn va dành già sau du àn

Dành già giita ky nhdm:

- Xàc djnh pham vi, càc két qua cùa du àn dèn thdi diém dành già, dira trén co sd

nhùng muc tiéu ban dàu

- Phàn tich tién do thuc hién cdng viéc cho dèn thdi diém dành già

- Giùp càc nhà quàn ly du àn dua ra nhùng quyét dinh lién quan dén viéc diéu chinh muc tiéu, ca che kiém soàt tài chinh, ké hoach

- Phàn hdi nhanh cho càc nhà quàn ly ve nhùng khd khan, tình hudng bàt thudng

de ed su diéu chinh chi phi va ngudn lue kjp thdi

- Là càn cu de ra nhùng quyét d'inh ve viéc tiép tue duy tri hay tu bd du àn, dành

già lai càc muc tiéu va thiét ké du àn

Dành già két thuc du an nhàm:

- Xàc dinh lai mùc dò dai duoc càc muc tiéu cùa du àn

qua

Phàn tich càc két qua cùa dir àn, dành già nhùng tàe ddng ed thè co cùa càc két

- Rùt ra bài hgc, de xuàt càc boat ddng tiép theo cho du àn

Dành già sau du àn nhdm:

- Xàc dinh két qua va mùc do ành hudng làu dai cùa dir àn dén ddi sdng kinh té, chinh tri, xà hdi cùa nhìrng ngudi hudng Igi tu du àn cùng nhu nhùng dòi tugng khàc

- Rùt ra càc bài hgc kinh nghiém, de xuàt khà nàng trién khai càc du àn mdi

3.7 Quàn ly rùi ro dau tu

Mdi trudng boat ddng dàu tu phàt trién chùa dung càc yéu td bàt dinh cao Thdi gian dàu tu thudng kéo dai, quy mò tién vòn vàt tu va lao dòng càn thiét cho mot dir àn rat Idn, thdi gian van hành càc két qua dàu tu dien ra trong nhiéu nam Nhùng yéu td này

là nguyén nhàn dàn dén dàu tu phàt trién co dò rùi ro cao Xàc dinh nhùng nhàn tò rùi ro, dành già mùc dò rùi ro va dac biét là tìm ra phuang thùe quàn ly rùi ro va phòng trành rùi

ro là nhùng còng viéc rat quan trgng cùa td chùc quàn ly dir àn

Khài niém rùi ro: Rùi ro dàu tu là tdng hgp nhùng yéu td ngàu nhién ed thè do ludng bang xàc suàt, là nhùng bàt trac gay nén càc màt màt thiét hai

Quàn ly rùi ro: Quàn ly rùi ro dir àn là qua trình nhàn dang, phàn tich nhàn td rùi

ro, do ludng mùc do rùi ro Trén co sd dd lira chgn trién khai càc bién phàp va quàn ly càc boat ddng nhàm han che va loai trù rùi ro trong sudt vòng ddi dir àn

Quàn ly rùi ro là mot qua trình bao gdm nhièu ndì dung tu boat ddng xàc dinh, nhàn dìén rùi ro dén phàn tich dành già rùi ro, de ra giài phàp, chuang trình phòng chóng rùi ro va quàn ly càc hoat ddng quàn ly rùi ro (xem hình)

ChUdng trình quàn ly rùi ro

Hoat dòng

quàn ly rùi ro

Nhàn dién phàn loai rùi ro

Phàt trìén chUdng trình phòng chò'ng rùi ro

Dành già mufc

dò rùi ro

Su do hoat dòng quàn ly rùi ro

4 HIÉU QUA CÙA DU" ÀN DÀU TU

Hieu qua cùa dir àn dàu tu là toàn bg muc tiéu de ra cùa dir àn dugc dac trung bang càc tiéu thùe ed tinh thè hién d càc loai hiéu qua dat dugc va bang càc chi tiéu dinh lugng thè hién d quan he giùa chi phi dà bd ra cùa du àn va càc két qua dat dugc theo muc tiéu cùa dir àn Ddi vói dir àn dàu tu phàt trién GTVT thi biéu qua cùa dir àn ed thè dugc phàn thành:

- Hiéu qua kinh té;

- Hiéu qua xà boi

4.1 Hieu qua kinh te:

De dành già hiéu qua kinh tè cùa du àn dàu tu ngudi ta thudng su dung càc chi tiéu sau:

- Già Ui Igi nhuàn rdng (hiéu sd thu chi) hién tai (Net Present Value - NPV);

- Ty suàt noi hoàn (Internai Rate of Return - IRR)

Già tri lai nhuàn rdng hién tai - NPV:

Chi tiéu già tri '*?' nhuàn ròng hién tai con ggi là hién già cùa hiéu sd thu chi ky hiéu là NPV Chi tiéu này cho biét Igi nhuàn ròng thu dugc tdi thdi diém xem xét ké tu khi bàt dàu bd vdn dàu tu, cùng nhu tdi thdi diém nào làm vdn sinh Idi va tdi nàm két thuc dir àn dàu tu thi Igi nhuàn thu dugc se là bao nhièu Day là chi tiéu cho thày rò quy

mò so tién lai thu dugc tu du àn dò là diéu ma nhà dàu tu quan tàm dàu tién

Càc bude xàc djnh nhu sau:

NPV=t^^-t-^>0

t;(l + r)' ttiì + r)'

Trong dd: Bt là khoàn thu d nàm t bao gdm: Doanh thu nàm t, già tri thu hdi khi thanh ly tài san do hét thdi gian tdn tai cùa du àn dà két thùe Vdn luu ddng da bd ra ban dàu va phài thu lai d cuoi ddi dir àn

e t là khoàn thu chi d nàm t bao gdm: chi phi dàu tu de mua sàm hay xày dung tài san co dinh (Mày mdc, nhà xudng ) d thdi diém dàu va càc thdi diém t, cùng nhu khoàn vdn luu ddng tdi thiéu bd ra ban dàu de khai thàe dir àn, chi phi van hành

n - vòng ddi cùa du àn

r - ty suàt chiét khàu

Tv suàt nói hoàn - IRR:

Ty suàt nói hoàn (Internai Rate of Return) - ky hiéu là IRR là lai suàt chiét khàu tói da ma du àn co thè chju dugc, nghTa là ùng vdi r = IRR thi NPV = 0, tue là chi tiéu IRR thda man diéu kién:

NPV = t ^' , - t — ^ = 0

tax + IRR)' ttil + IRR)'

Giài phuang trình này se tìm dugc IRR

Vói càc du àn dàu tu phàt trién ca sd ha tàng GTVT thi IRR > 12% thi dugc dành già là ed hiéu qua

4.2 Hieu qua xà hoi:

Hiéu qua xà boi bao gdm hiéu qua truc tiép ma du àn dàu tu mang lai cho mot bd phàn cdng ddng hay toàn bd cdng ddng Hiéu qua xà boi cùng bao gdm hiéu qua truc tiép

va hiéu qua giàn tiép ma du àn dàu tu mang lai Hiéu qua truc tiép là hiéu qua cho ngudi

su dung thành qua du àn va hieu qua giàn tiép là hieu qua giàn tiép cho cdng ddng (co thè ggi là hiéu qua xà boi khàc)

a Hiéu qua cho ngudi su dung:

Ddi vdi du àn dàu tu phàt trién GTVT ngudi su dung thu dugc hieu qua chù yéu

do tiét kiém thdi gian Vdi hành khàch di trén phuang tién vàn tài thi hiéu qua thu dugc

là tiét kiém thdi gian di trén càc phuang tién vàn tài, giàm thdi gian ehd dgi tai càc diém

do

Hiéu qua cùa ngudi su dung do rùt ngàn thdi gian van chuyén bao gdm: hiéu qua

do tiét kiém thdi gian di lai cùa hành khàch va hiéu qua do tiét kiém thdi gian vàn chuyén hàng hóa cùa chù hàng

b Càc hiéu qua xà bòi khàc:

Càc hiéu qua xà bòi do mot dir àn dàu tu GTVT mang lai là rat lón, thdng thudng là:

- Thùe day san xuàt phàt trién: do ed du àn dàu tu GTVT nén tao diéu kién luu thdng giùa càc ca sd san xuàt hoac làm giàm chi phi van tài, tao cho già thành san phàm tai noi tiéu thu phù hgp vdi già cà thi trudng Két qua sé thùe day qua trình san xuàt cùa loai san phàm này

- Gdp phàn nàng cao dàn tri va cài thién ddi sdng vàn hda: do ed du àn dàu tu GTVT, nén su giao luu giùa mién nùi va ddng bang, giùa thành thi va ndng thdn cùa nhàn dàn ngày càng phàt trién, cudc sdng vàn hda tinh thàn dugc cài thién

- Tao cdng àn viéc làm, tàng thém thu nhàp cho toàn xà boi: khi co dir àn dugc tién hành sé thu hùt lao ddng càn thiét, gdp phàn giàm bdt tình trang thàt nghiép trong xà

hdi Ngoài ra dir àn con mang lai cho nhà nude càc khoàn ddng gdp nhu thué, càc loai phi va dem lai cho ngudi lao dòng khoàn thu nhàp tuang ùng vdi cdng sue cùa hg

- Nàng cao khà nàng cùng ed an ninh, dàm bào trat tu va dn djnh xà hdi: GTVT

co chùc nàng dàm bào nhu càu di lai thudng xuyén càn thiét cho xà hoi Néu he thòng vàn tài hi àch tàe thi ngoài thiét hai ve kinh té con dan dén tiéu cuc ve tàm ly, chinh tri, trat tu va an toàn va òn dinh xà hoi

- Góp phàn cài thién mòi trudng: du àn dàu tu xày dung GTVT dugc làm tdt sé han che d nhiem mdi trudng, giù gin dugc mdi trudng Chi phi cho cdng tàe khàc phue ành hudng cùa d nhiém mdi trudng nhd dd cùng giàm dàng ké

cHiTonvc 2 HIÉN TRANG QUÀN LY CÀC DlT ÀN ODA CÙA NGÀNH GTVT

VIET NAM TRONG THÒI GIAN V Ì T A QUA THÒNG QUA PHÀN TICH HIÉN TRANG DU^ ÀN MANG LU^ÒI GIAO THÒNG

MIÈN TRUNG (DlT ÀN ADB5)

1 VI TRI CÙA NGÀNH GTVT TRONG NÈN KINH TÉ QUÓC DÀN - MOT SO VÀN DE CHUNG VE DU ÀN DÀU TU' PHÀT TRIÉN GTVT

1.1 Vj tri, vai trò cùa ngành GTVT trong nén kinh té quoc dàn

Kinh tè Viet Nam sau han 20 nàm ddi mdi dà ed nhiéu thay ddi dàng ké Hàu hét càc ngành kinh té déu co toc dò tàng trudng khà, dn dinh, ddi sdng vat chat va tinh thàn cùa ngudi dàn ngày càng dugc nàng cao, tao uy tin tdt trén trudng qudc té va dugc thè gidi dành già cao

Trong thành tiru chung dd phài ké tdi su dòng gdp cùa ngành GTVT, mot yéu td quan trgng tao tièn de vàt chat cho sue bàt ban dàu eùa nén kinh tè, ndi lién mgi boat ddng, ddi sdng kinh tè - xà boi, phàn bd lai càc vùng kinh té, thu hep su khàc biét gìùa thành thi va ndng thdn, giùa mién nùi va ddng bang GTVT ed mot vai trò quan trgng trong nén kinh té, do dò nd cùng là mot ngành càn dugc uu tién phàt trién hàng dàu de tao tién de cho su phàt trién toàn dién nén kinh té cùa dàt nude

GTVT tham già vào luu thdng, dàu vào va dàu ra cùa qua trình san xuàt xà hdi, là huyét mach cùa nén kinh té qudc dàn Trong tàt cà càc ITnh vue cùa nén kinh té qudc dàn, vai trò quan trgng cùa GTVT thè hien d:

- GTVT là huyét mach cùa nén kinh tè, ddng vai trd co bàn trong luu thdng hàng hoà Mot he thdng ca sd ha tàng GTVT phàt trién khdng chi tao diéu kién thuàn Igi cho luu thdng trong nude ma con hét sue thuàn Igi ddi vdi xuàt khàu va nhàp khàu

Ngành Du lich khdng thè phàt trién néu thiéu mot ha tàng GTVT

Ddi vdi an ninh qudc phòng thi GTVT luòn dóng vai trò quan trgng ddi vdi vice tàng cudng an ninh qudc phdng cùa mot qudc già, dù d thdi chién hay thdi bình

Vdi su phàt trién cùa xà boi, GTVT ndi lién càc mién trong mot dàt nude, tao mdi doàn két giùa càc dàn toc, nhd he thdng GTVT dac biét là dudng bd, ngudi dàn ndng thdn ed co boi tiép xùc nhiéu han vói càc chuang trình phùc Igi, y tè, giào due cùng nhu

ky thuàt tién tién va vàn hda hien dai

- Mot mang ludi GTVT rdng va hién dai giùp giàm chi phi van tài, tàng toc do luu thdng, già thành san xuàt se giàm, viéc giàm càc chi phi này tàng khà nàng canh tranh cùa hàng hoà noi dia vdi hàng hoà nude ngoài

Vi vay, GTVT dang là phuang tién quan trgng trong muc tiéu cùa Chinh phù Viet Nam, phàn dàu xoà bd ddi nghèo, dd thj hoà ndng thòn, xày dung xà bòi giàu manh, còng bang dàn chù vàn minh

1.2 Mot so van de chung ve du àn dàu tu phàt trién GTVT

Khàc vói dàu tu mang tinh chat san xuàt kinh doanh, dàu tu phàt trién GTVT ed nhùng dac diém sau:

Mdt là: Muc tiéu cùa dàu tu phàt trién GTVT khdng phài vi muc dich kinh doanh

don thuàn de thu Igi nhuan ma quan trgng han là tao tièn de cho càc ngành san xuàt khàc phàt trién va phue vu nhu càu di lai cùa nhàn dàn là diéu kién de dn dinh va phàt trién toàn bd nèn kinh té qudc dàn trong hién dai cùng nhu trong tuang lai Do vay khi xem xét hiéu qua eùa dir àn dàu tu phàt trién GTVT càn lày lai ieh, hiéu qua kinh té xà boi là

muc tiéu chinh Sau dò ed xét dén Igi ieh thoà dàng cùa Chù dàu tu

Hai là: Xày dung càc cdng trình giao thòng là ngành san xuàt nhàm xày dung két

càu ha tàng xà bòi, là tién de cho viéc phàt trién càc ngành kinh té xà hdi khàc, bdi vay viéc dàu tu phàt trién GTVT phài ludn di trudc ve nàng lue trình dd va cdng nghé

Xày dung co sd ha tàng GTVT là nén tàng, là tién de de phàt trién càc ngành kinh

té xà boi trong khu vue, d mdi vùng va trén toàn lành thd cùa mot qudc già Hiéu qua cùa

nò chinh là su thùe day va tao tièm nàng, phàt trién càc ngành kinh té xà bòi trong vùng thu hùt cùa du àn dàu tu Chinh bdi vày, mudn phàt trién kinh té xà bòi, truóc hét càn uu tièn dàu tu phàt trién GTVT, di truóc mot bude, nhu là su md dudng cho càc ngành khàc phàt trién Day cùng là kinh nghiém rùt ra tu thuc té phàt trién kinh té xà bòi d Viét Nam cùng nhu trén thè gidi

Ba là: Du àn dàu tu phàt trién GTVT dòi bòi quy mò ban dàu lón, ed chu ky kinh

doanh dai, gap phài nhièu yéu td bàt dinh va thudng nàm ngoài khà nàng tu diéu tiét cùa càc nhà dàu tu tu nhàn, de gay rùi ro vi vày nhàt thiét phài ed su can thiép cùa nhà nude Dàu tu phàt trién GTVT dòi hdi nhùng khoàn dàu tu rat lón do dd Viét Nam cùng nhu càc Qudc già dang phàt trién khàc déu quan tàm dèn viéc tìm kiém càc ngudn vdn khàc, trong dd viéc huy ddng càc ngudn vdn nude ngoài nhu vdn Hd trg phàt trién chinh thùe (ODA), vdn dàu tu truc tiép tu nude ngoài (FDI) là rat quan trgng va càn thiét

2 TÓNG QUAN VE ODA

2.1 Khài niém ve ODA

ODA là tén viét tàt cùa cum tu tiéng Anh Officiai Developmin Assistanse ed nghìa là hd trg phàt trién chinh thùe

Theo td chùc Hgp tàe phàt trién kinh té Chàu Àu (OECD) thi ODA là ngudn tài chinh cùa càc co quan chinh thùe (chinh quyén Nhà nude hoac chinh quyén dia phuang) cùa mot nude vién trg cho càc nude dang phàt trién nhàm thùe day phàt trién kinh té va xà hdi cùa nude này

Theo Ngàn hàng Thè gioì (WB) thi hd trg phàt trién chinh thùe là tàp con cùa tài chinh phàt trién chinh thùe (ODF) va bao gdm khoàn vay uu dai trong dd ed l't nhàt 25% thành tò khdng hoàn lai Tai diéu 1 cùa Quy che quàn ly va su dung hd trg phàt trién chinh thuc ban hành kèm theo Nghj dinh 131/2006/ND-CP ngày 9/11/2006 cùa Chinh phù quy djnh: Hd trg phàt trién chinh thùe (ggi tàt là ODA) trong quy che này dugc hiéu

là su hgp tàe phàt trién giùa Nhà nude hoac Chinh phù nuóc Cdng hoà xà boi chù nghTa Viét Nam vdi nhà tài trg là Chinh phù nude ngoài, càc td chùc tài trg song phuang va càc

td chùc lién qudc già hoac lién chinh phù

Khài niém do Viét Nam dua ra nghièng nhièu ve phia nude nhàn tài trg, su hgp tàe phàt trién quòc già vdi càc nhà tài trg song phuang va da phuang theo hình thùe ho trg chù yéu

Mac dù ODA dugc hiéu d nhièu giàc dd khàc nhau song ed thè hiéu chung nhàt là ngudn hd trg cùa càc nude phàt trién cho càc nuóc dang phàt trién nhàm giùp càc nuóc này tàng trudng kinh tè va phàt trién ben vùng

2.2 ITinh thuc cung cap ODA bao gòm:

a- ODA khdng hoàn lai: là hình thùe cung càp ODA khdng hoàn tra lai cho nhà tài trg

b- ODA vay uu dai (hay con ggi là tin dung uu dai): là khoàn vay vdi càc diéu khoàn uu dai ve lai suàt, thdi gian àn han va thdi gian tra ng dàm bào "yéu td khdng hoàn lai" (Con ggi là "thành tò ho trg") dat it nhàt 35% dòi vói càc khoàn vay ràng buòc va 25% dòi vói khoàn vay khòng ràng buòc

e- ODA vay hòn hgp: là càc khòan vién trg khdng hoàn lai hoac càc khoàn vay uu dai dugc cung càp ddng thdi vói càc khoàn vay tin dung thuang mai, nhung tinh chung lai ed "yéu td khdng hoàn lai" dat it nhàt 35% ddi vdi càc khoàn vay ràng bude va 25% ddi vdi khoàn vay khdng ràng bude

2.3 Càc phuung thuc cu bàn cung càp ODA gòm co:

a-Hd trg duàn

b- Hd trg ngành

e- Ho trg chuang trình

d- Hd trg ngàn sàch

2.4 Ctf che tài chinh trong nuóc dòi vói vice su dung vón ODA:

a- Càp phàt tu ngàn sàch nhà nuóc

b- Cho vay lai tu ngàn sàch nhà nuóc

e- Càp phàt mot phàn, cho vay lai mot phàn tu ngàn sàeh nhà nuóc

2.5 Nguòn va dói tuung cùa ODA

2.5.1 Ngudn cùa ODA

ODA dugc cung càp trén co so 3 ngudn: ngudn song phuang, ngudn da phuang

va tu càc td chùc phi Chinh phù

+ Ngudn hd trg song phuang: là khoàn vién trg truc tiép tu Chinh phù này qua

Chinh phù khàc, khdng thdng qua td chùc thù ba Ho trg song phuang bao gdm cà vién trg cho khdng, hgp tàe ky thuàt, cho vay khòng lai hoac lai suàt thàp, thè hién dudi hình thùe: ho trg nhàp khàu, hd trg theo chuang trình, du àn

Trong nhièu trudng hgp, càc nude vién trg ngudn ho trg song phuang ludn yéu càu nhùng diéu kién ed Igi cho hg ve kinh té va chinh tri nhu viéc chièm ITnh thi trudng,

mó rdng thi trudng, khai thàe tài nguyèn thién nhién va ngudn nhàn lue ddi dào tu càc nude nhàn vién trg; dòng thdi tiéu thu dugc hàng hoà, mày mdc, bàn dugc nhiéu cdng nghé thdng qua càc diéu kién ràng bude khi vién trg ed khi vdi già cao han già trén thi trudng Càc nude vién trg thudng yéu càu nhùng ràng bude ed Igi cho hg nhu:

+ Ràng bude ve chinh tri: bude nude nhàn vién trg di theo dudng Idi ddi mdi, ddi ngoai ma hg dàt ra Vi du nhu Australia yéu càu Indonesia phài tàch Dòng Timo ra néu muòn dugc Australia tiép tue vién trg: Phàp, Nhàt yéu càu Viét Nam phài ngùng can thiép vào Camphuchia mói dugc vién trg tiép

+ Ràng buòc ve kinh tè: càc tò chùc vién trg dua ra nhùng ràng buòc nhu: ben nhàn phài uu tién cho ben càp ODA trong viéc nhàn thàu càc cdng trình su dung vdn ODA hay nude nhàn ODA phài dành phàn Idn vdn vién trg de chi tiéu cho viéc mua sàm càc hàng hoà, thiét bi, cdng nghé cùa nuóc vién trg

+ Ràng bude ve diéu kién kinh tè - chinh trj: nuóc cung càp ODA ra nhijng diéu kién nhàm tàe ddng dén chinh sàeh kinh tè - xà hdi eùa nude nhàn nhu: nude nhàn phài cam két phàt trién kinh té theo md hình kinh tè thi trudng: uu tién phàt trién mot sd dia bàn hoac ITnh vue kinh té cu thè dành mdt phàn ODA cho phàt trién kinh té tu nhàn

Nhd càc khoàn hd trg song phuang, càc nuóc nhàn ed diéu de tàng trudng kinh tè

tu càc chuang trình cài càch co càu kinh té, phàt trién co sd ha tàng, phàt trién ngudn nhàn lue va he thdng y té, giào due dugc nàng cao Tuy vày nd cùng dòng nghTa vdi nude nhàn vién trg phài chiù theo càc ràng bude ma càc nude vién trg dua ra Hién nay Nhàt Bàn là mot ddi tàe song phuang lón nhàt thè giói ve ODA Mac dù gap nhièu khó khan

ve tài chinh song nhùng nàm qua mùc cam két va ty le giài ngàn vdn ODA cho Viét Nam vàn òn dinh Tuy nhién viéc nhàn vién trg bang dòng Yèn Nhàt, vòn khòng phài là ngoai

té manh sé là nhùng han che dàng ké cho nude nhàn, nhàt là viéc du bào ty già ddng Yèn Nhàt so vdi ddng Dola là khó khan

+ Vién tra da phuang: là ngudn hd trg cùa càc td chùc da phuang nhu: WB,

ADB, IMF cho.càc nude dang phàt trién là boi vién cùa thành vién chinh thuc cùa td chùc da phuang dd Càc nude này phài tuàn thù càc thù tue, thè le quy dinh chat che tu càc td chùc trén nhu viéc ddng gdp ed phàn, thu nhàp bình quàn dàu ngudi, càc chi tiéu

ve GDP lién quan dén chinh sàeh tài trg trong tùng thdì ky nhàt dinh Càc td chùc da phuang cùng xem xét rat ky mùc dd tin cày ve khà nàng tra ng, tinh dn dinh ve kinh té -chinh tri, uy tin cùng nhu tién bg eùa nude nhàn vién trg Càc nuóc nhàn vién trg néu mudn dugc tiép tue nhàn vién trg phài thuc hién dugc co che quàn ly chat che va su dung

co hiéu qua ngudn vién trg cùng nhu cam két va thanh toàn ng dùng han

So vói nguòn vién trg song phuang thi ngudn vién trg da phuang dòi bòi càc nude nhàn nhùng diéu kién ràng bude it khàt khe han, ngoài ra nhùng bàt Igi do le thudc kinh tè, chinh trj sé bót tram trgng hon, nhàt là khi xày ra nhùng bién ddng lón nhu khùng hoàng kinh té, khùng hoàng dàu lùa, chién tranh thè giói bdi vi ngudn ho trg da phuang dugc dàm bào bang sue manh tdng hgp cùa nhiéu qudc già ed vi tri dia ly, diéu kién tu nhién,nén kinh té - chinh tri - xà boi khàc nhau

Mot vi du là Nhàt Bàn, nude ed cung càp ngudn ODA song phuoug cho càc nude Chàu à, khi gap phài nhùng khd khan ve kinh té do khùng hoàng tài chinh tién té dà càt giàm ngudn vién trg này ddi vdi mot so nude trong nàm tài chinh 1998, giàm 10,4% so vdi nàm 1997 Trong khi dd thi càc ngudn da phuong nhu WB, ADB hàu nhu khòng thay dòi

Tuy nhién càc nude nhàn vién trg da phuang phài ddi mat vdi cudc canh tranh de thu hùt vdn ODA cho nude mình cùng nhu phài ddi mat vdi nhùng khd khan khdng nhd trong viéc hoàn tàt càc thù tue de rùt vdn nhanh chdng

+ Vién trg phi chinh phù: ngudn vién trg này là cùa càc td chùc phi chinh phù, ggi

tàt là NGO (Non Government Orgnizatìon) dugc chuyén giao truc tiép tu càc td chùc này

cho td chùc va dja phuang trong nuóc nhàn vién trg Càc NGO giù vai trò quan trgng trong viéc tài trg cho Viét Nam tu truóc nàm 1993 va trong giai doan hién nay, bình quàn moi nàm Viét Nam tiép nhàn 70-75 trieu USD vién trg tu càc NGO

Ngudn vién trg này thudng khdng yéu càu càc diéu kién ràng buòc chat che nhung ben canh muc dich hd trg cùng mang tinh chat chinh tri cùa càc td chùc này Do

dd ben canh nhùng quy che quàn ly su dung hiéu qua ngudn ho trg này, càc nuóc nhàn vién trg cùng phài ed su thàn trgng trong ca che quàn ly, chuyén giao nguòn ho trg này

2.5.2 Càc ddi tuang cùa ODA

Nguòn ODA eùa càc tò chùc, càc nude trén thè giói chi tàp trung dành cho nhùng nuóc ed thu nhàp bình quàn dàu ngudi thàp, dac biét là d nuóc duói 220USD/ngudi/nàm, tue là chi dành cho nhùng nude dang phàt trién Trén thè giói co khoàng 150 nuóc dang phàt trién chièm khoàng 77% dàn sd thè giói, nhung tdng san phàm qudc doanh cùa càc nuóc này lai chiém chua day 14% tóng san phàm cùa toàn thè giói Khoàng càch ve kinh

té - xà hdi giùa càc nude cdng nghiép tién tièn vói càc nuóc dang phàt trién ngày càng lón Hàu hét càc nude dang phàt trién phài ddi màt vdi hàng loat càc vàn de nan giài nhu: kinh té chàm phàt trién, thiéu hut trong càn càn thuang mai qudc tè ngày càng già tàng va tình trang nghèo tùng ngày càng thém nan giài Ben canh càc vàn de ve kinh té thi càc vàn de xà bòi khàc nhu: ty le tàng dàn so cao, ddi àn, suy dinh dudng, thiéu càc phuang tién y té, nude sach, giào due va càc vàn de mdi trudng cùng tàe ddng nàng né lén càc nude dang va chàm phàt trién Ngoài ra thi càc nuóc này ed nguy co "tut hàu" trong ITnh vue GTVT, vien thdng, nàng lugng, cdng nghiép Do vày de thoàt khdi nhùng tình trang

dd, dòi bdi càc nude này phài phàt huy hét sue manh noi lue va tranh thù tdi da su vién trg, giùp dò cùa nude ngoài

Nhùng muc tièu phàt trién kinh té - xà hòi cùa nguòn von ODA

Theo quy dinh cùa Nghi dinh 131/2006/ND-CP (Dièu 3) thi ITnh vue uu tién su dung ODA là:

(1) Phàt trién nòng nghiép va nòng thòn (bao gòm nòng nghiép, thùy Igi, làm nghiép, thùy san) két hgp xda ddi giàm nghèo

(2) Xày dung ha tàng kinh té ddng bd theo hudng hién dai

(3) Xày dung két càu ha tàng xà bòi (y té, giào due, dào tao, dàn so va phàt trìén mot so ITnh vue khàc)

(4) Bào ve mòi trudng va càc ngudn tài nguyèn thièn nhién

(5) Tàng cudng nàng lue thè che va phàt trién ngudn nhàn lue, chuyén giao cdng nghé, nàng cao nàng lue nghién cùu va trién khai

(6) Mot sd ITnh vue khàc theo quyét djnh cùa Thù tudng Chinh phù

2.6 Vai trò cùa ODA trong ngành GTVT