Quản lý môi trường theo tiêu chuẩn ISO 14001 tại các doanh nghiệp sản xuất giầy ở Việt Nam thực trạng và khả năng áp dụng

DANH MUC CAC BANG Bang 1: Co cau cua bo tieu chuan ISO Bang 2: Danh sach cac cong ty da giay dugc chung nhan ISO 14001 a Viet Nam Bang 3: Danh sach cac cong ty da giay ma de tai da thuc

MUC LUC

MODAU 1 CHU'ONG 1: TONG QUAN NGHIEN ClTU 3

1.1 He thong quan ly moi trirong theo ISO 14001 3

l i l Bo tieu chuSn ISO 14000 3

1.1.2 Tieu chuAn ISO 14001 4

1.1.3 He thong quan ly moi truang theo tieu chuan ISO 14001 6

r

1.1.4 Lgi ich cua ap dung He thong quan ly moi truang theo ISO

14001 10 1.1.5 Tinh hinh ap dung He thong quan ly moi truang theo tieu chuan

ISO 14001 tren the giai va a Viet Nam 12

1.2 Nganh cong nghiep Da giay Viet Nam 14

1.2T Giai thieu nganh cong nghiep Da giay Viet Nam 14

1.2.2 Cac khia canh moi truang trong nganh Da giay Viet Nam 17

CHUONG 2: DOI TUQNG VA PHlTONG PHAP NGHIEN CUU 20

2.1 Doi tu^ng 20

2.2 Phirong phap nghien cuu 22

2.2.1 Phuang phap thu thap tai lieu thu cap 22

2.2.2 Phuang phap phong van ban chinh thuc 23

2.2.3 Phuang phap dieu tra nghien cuu thuc dja ket hop vai phong

van true tiep 24 2.2.4 Phuang phap danh gia, so sanh, hieu chinh so lieu va phan tich

tong hop 24

CHUONG 3: KET QUA NGHIEN ClTU 26

3.1 Hien trang quan ly moi tru^crng tai cac doanh nghiep chua duoc

cap chirng nhan ISO 14001 26

3.2 Hien trang quan ly moi truong tai cac doanh nghiep da du-ac cap

chiing nhan ISO 14001 \ 39

3.3 Kha nang trien khai mo* rong xay dung he thong quan ly moi

truong theo ISO 14001 tai cac doanh nghiep san xuat giay 48

3.3.1 Thuan lgi khi xay dung He thong quan ly moi truang theo ISO

14001 48 3.3.2 Kho khan khi xay dung He thong quan ly moi truang theo ISO

14001 ^ \ 49

3.3.3 Dieu kien de ap dung He thong quan ly moi truang ISO 14001:

2004 \ 50

3.3.4 Cac huong trien khai mo rong xay dung khi xay dung He thong

quan ly moi truang theo ISO 14001 51

3.4 Quy trinh xay dirng va duy tri He thong quan ly moi tru-crng theo

tieu chuan ISO 14001 51

3.4.1 Giai doan chuan hi 51

3.4.2 Trien khai hoat dong xay dung He thong quan ly moi truang 55

3.4.3 Theo doi, kiem tra, danh gia ve hoat dong moi truang theo tieu

chu4n ISO 14001 60 3.4.4 Danh gia cua ben thu 3 va dang ky chung nhan phu hop theo

tieu chuan ISO 14001 ve He thong quan ly moi truang 62

KET L U A N V A K I E N N G H I 64

Ket luan 64 Kien nghj 65 TAI LIEU THAM KHAO 66

DANH MUC CAC CHlT VIET T A T

Gia cong

To chuc Tieu chi

KCX

Organisation for Standardisation)

Khu che xuat max

Tieu chuan cho phep Tieu chuan Viet Nam Tieu chuan ve sinh Thuong mai

Trach nhiem huu han Thanh pho Ho Chi Minh San xuat

Xuat khau

DANH MUC CAC BANG

Bang 1: Co cau cua bo tieu chuan ISO

Bang 2: Danh sach cac cong ty da giay dugc chung nhan ISO 14001 a

Viet Nam Bang 3: Danh sach cac cong ty da giay ma de tai da thuc hien khao sat

true tiep va gian tiep Bang 4: Ket qua do nong do bui va hoi khi CO2, SO2 tai mot so cong ty

san xuat giay Bang 5: Nong do hoi khi doc va dung moi huu ca tai Cong ty san xuat

hang tieu dung Binh Tan Bang 6: Chat lugng nuoc thai tai Cong ty TNHH Fretrend (san xuat giay

the thao - Khu che xuat Linh Trung) Bang 7: Muc tieu, chi tieu moi truang cua Cong ty giay Thuy Khue (nam

2003) Bang 8: Chuang trinh quan ly moi truang cua Cong ty giay Thuy Khue

(nam 2003) Bang 9: Chat lugng moi truang khong khi cua Cong ty TNHH TaeKuang

Vina (Phan xuong de) Bang 10: Ket qua phan tich chat lugng nuac thai san xuat tai Cong ty

TNHH Duy Hung Bang 11: Ket qua thu dugc lu hoat dong cai thien cua Cong ty TNHH

Shyang Hung Cheng

DANH MUC CAC HINH

Hinh 1: Chu trinh Deming

Hinh 2: Mo hinh he thong quan ly moi truang theo ISO 14001

Hinh 3: Mo hinh van hanh he thong ISO 14001

Hinh 4: Cong doan chinh trong qua trinh san xuat giay

DANH MUC CAC BIEU DO

Bieu do 1: Cac doanh nghiep da giay phan chia theo thanh phan kinh te

Bieu do 2: Tieng on va nong do bui tai mot so noi tai Cong ty TNHH Sao

Vang Bieu do 3: Gia tri COD va BOD5 trong nuoc thai tai mot so doanh nghiep

san xuat giay

M O D A U

O nhiem moi truang do hoat dong cua con nguai da ton tai tu khi con nguai mai xuat hien tren trai dat, dac biet ke tu sau cugc each mang ve cong nghiep Di kem vai viec cac nha may dugc xay dung tren khap cac thanh pho, tinh thanh la qua trinh phat thai chat 6 nhiem cung vai cac nhan to khac dang dan tac dong manh me den chat lugng moi truang (khong khi, nuac, dat )

Vi vay, bao ve moi truang hien da tra thanh mot trong nhung yeu cau quan trgng doi vai cac doanh nghiep va cac nuac, dac biet la trong quan he thuong

f t Ik r f

mai giija cac quoc gia trong xu the hoa toan cau hoa, quoc te hoa hien nay Cac nuac phat trien thuang ap dung cac tieu chuan moi truang nhu la rao can thuang mai doi vai cac nuac dang phat trien (trong do c6 Viet Nam) De

CO the hoi nhap kinh te quoc te thanh cong, san xuat hang hoa Viet Nam, cu the la cac doanh nghiep phai dat tieu chuan moi truang chung trong mot he

r -' r r r

thong tieu chuan dugc ca the giai cong nhan Trong so he thong cac tieu chuan quoc te ve moi truang, ISO 14000 dugc coi la he thong tieu chuan tot dang dugc ap dung pho bien tren the giai va Viet Nam

Nganh cong nghiep da giay Viet nam tang truang nhanh chong trong thap

ky vira qua va tra thanh mot trong nhung nganh xuat khau chu chot cua Viet Nam De tham gia thi truang the giai, ngoai cac yeu cau ve chat lugng, cac doanh nghiep da giay phai tuan thu chat che cac yeu cau khac ve lao dong, moi truang va trach nhiem xa hoi doanh nghiep Viec dap ung nhung yeu cau tren the hien thuc tien hoat dong tot cua cac nha san xuat dugc chuan hoa thanh cac tieu chuan quoc te nhu Tieu chuan - He thong quan ly chat lugng (ISO 9000), Tieu chuan - He th6ng Quan ly moi truang (ISO 14001), Tieu chuan - He thong quan ly sue khoe va an toan lao dong (OHSAS 18001),

Hoat dong quan ly moi truang theo ISO 14001 do do cung da dugc cac doanh

nghiep trong nganh da giay nhan thuc la van de quan trgng

Tuy nhien, viec ap dung he thong quan ly moi truang theo tieu chuan ISO

r \ t

14001 tai cac doanh nghiep san xuat giay con han che Cac doanh nghiep

chua CO sir hieu biet day du ve quan ly moi truang de dua ra dugc dinh huong

hoat dong ve moi truang He thong quan ly moi truang trong cac doanh

nghiep chua dugc hinh thanh, ma chi la cac hoat dong kiem soat cu the nham

dap ung cac yeu cau cua cac ca quan quan ly Cac hinh thuc ho trg tu cac to

chuc ho trg doanh nghiep va cac ca quan quan ly trong viec cung cap, chia se

cac thong tin ve cac he thong quan ly theo cac tieu chuan quoc te con han che

Do la ly do toi da quyet dinh chon va thuc hien de tai

QUAN LY MOI TRUONG THEO TIEU CHUAN ISO 14001 TAI

CAC DOANH NGHIEP SAN XUAT GIAY O VIET NAM

vai muc tieu:

1 Tim hieu tinh hinh thuc te cua cac doanh nghiep san xuat giay tai khu

vuc Ha noi, Hai phong, thanh pho Ho Chi Minh va cac vung Ian can ve

quan ly moi truang tren ca so so sanh thuc te vai cac yeu cau cua tieu

chu^nlSO 14001

2 Danh gia hieu qua va tinh hieu lire cua ISO 14001 trong quan ly moi

truang tai mot so Doanh nghiep san xuat giay

3 Dua ra nhung giai phap nham quan ly moi truang cua cac doanh nghiep

san xuat giay dap ung dugc cac yeu cau cua tieu chuan ISO 14001

CHU'DNG 1: TONG QUAN NGHIEN CUtJ

1.1 HE THONG QUAN LY MOI TRU'CJNG THEO ISO 14001

1.1.1 Bo tieu chuan ISO 14000

ISO (International Organisation for Standardisation) la lien doan quoc te cua cac ca quan tieu chuan hoa quoc gia va la to chuc tieu chuan hoa Ian nhat the giai hien nay Muc tieu cua ISO la thuc day su phat trien cua cong tac tieu chuan hoa va cac hoat dong co lien quan nham tao thuan lgi cho viec trao doi hang hoa va djch vu tren pham vi toan the giai va phat trien su hgp tac trong ITnh vuc tri tue, khoa hgc cong nghe va kinh te

Muc dich tong the ISO 14000 la ho trg trong viec bao ve moi truang va kiem soat 6 nhiem dap ung vai yeu cau cua kinh te, xa hoi Muc dich ca ban cua ISO 14000 la ho trg cac to chuc trong viec phong tranh cac anh huang moi truang phat sinh tu hoat dong, san pham hoac dich vu cua to chuc Hon nu*a, to chuc thuc hien ISO 14000 c6 the dam bao rang cac hoat dong moi truang cua minh dap ung va se tiep tuc dap ung vai cac yeu cau luat phap Cac tieu chuan ISO khong chi tao ra su khac biet tich cue vai cac nha ky thuat, nha san xuat ma con gop phan giai quyet cac van de buc xuc cua xa hoi, dong gop vao su phat trien, san xuat va cung cap cac san pham hieu qua han,

an toan han va sach dep han, dac biet la cung cap cho cac chinh phu nen tang

ky thuat ve sue khoe, an toan va phap luat moi truang

ISO CO tru so chinh a Thuy Sy vai mot mang luai cac thanh vien la cac vien tieu chuan quoc gia a 157 nuoc tren the giai ISO chinh thuc hoat dong

nam 1947, nhung da ban hanh tren 15.000 bg tieu chuan quoc te, vai hai bo ndi tilng la ISO 9000 va ISO 14000 Du ap dung cac tieu chuan ISO la tu

nguyen, nhung thuc te no dugc phat trien theo yeu cau cua thi truang va ciia

cac ben quan tarn

Co cau cua Bg tieu chuan ISO 14000 dugc the hien a bang sau:

Bang 1: Ca cau cua bo tieu chuan ISO 14000 [20]

HE THONG QUAN LY MOI TRl/ONG

DANH GIA HOAT

OONG M6I TRUONG

ISO 14031.14032 I B a H B B B O B n B i a B i OANH GIA H$ TH6NG

QUAN LY M 6 | TRUONG ISO 14010.11.12 ]

Y^U CAU 0 0 1 Vdl H f THONG

c OANH GIA VONG DOI SAN PHAM

ISO14040S 3

Y^u cAu o6i vcji SAN PHAM

Bang 1 cho thay moi quan he giiia cac tieu chuan trong bg tieu chuan ISO

14000 Bg tieu chuan ISO 14000 cung cap mot cong cu quan ly cho cac to

chuc muon kiem soat ITnh vuc moi truang cung nhu nhiJng tac dong den moi

truang ciia minh Trong do, he thong quan ly moi truang dong vai tro trung

tarn va nhung tieu chuan khac se gop phan ho trg cho cac nhan to nho trong

^ •*

chinh sach moi truang va he thong quan ly cua to chuc

1.1.2 Tieu chuan ISO 14001

ISO 14001 dugc ban hanh Ian dau tien vao nam 1996, sau do dugc sua doi,

bo sung va ban hanh Ian thu 2 vao nam 2004 ISO 14001 tap trung vao kiem

soat, phong ngua va giam thieu cac tac hai anh huong xau den moi truang

trong qua trinh san xuat, hoat dong Tieu chuan nay cho phep cac to chuc c6

the tiep can mot each he thong viec danh gia xem nhung hoat dong, san pham

va djch vu cua minh c6 quan he qua lai the nao vai moi truang dong thai c6

the kiem soat nhCrng hoat dong do nham dat dugc nhung muc tieu, muc dich

de ra

ISO 14001 cu the hoa cac yeu cau doi vai mot he thong quan ly moi

y f •> • »

truang va la tieu chuan duy nhat trong bg tieu chuan ISO 14000 dung de

chung nhan Tieu chuan ISO 14001 dugc xay dung theo mot chuoi vai cai ten

thuang dugc biet den la chu trinh Deming - dugc torn tat bang 4 chu PDCA

trong do F la Plan- lap ke hoach; D la Do- thuc hien, C la Check- kiem tra va

A la Act- Hanh dpng khac phuc

Hinh 1: Chu trinh Deming | 7 |

Theo phuang phap luan ciia ISO, can phai thuc hien Chu trinh Deming

(PDCA), ihco do;

P- Lap ke hoach (Plan): () giai doan nay muc tieu va muc dich khai quat

ciia cac doanh nghiep dugc thiet lap va cac phuang thuc de thuc hien chiing

cung dugc \a\ dung

D- Thtrc hien (Do): Ke hoach dugc thuc hien va cac tieu chuan da thong

nhat dugc ap dung nham dat dugc cac muc tieu ma doanh nghiep da de ra

C- Kiem tra (Check): Cac hoat dong dien ra theo ke hoach dugc danh gia

hieu qua va tinh hieu qua, va cac ket qua phai dugc so sanh vai ke hoach

A- Hanh dong khac phuc (Act): Nhung thieu sot hoac nhugc diem tim

thay phai dugc sua chira, khac phuc, ke hoach c6 the dugc nhin nhan lai va dugc thich nghi vai nhiing boi canh da thay doi, va cac thii tuc dugc cung c6 hoac dugc thay doi neu can thiet

Ve CO ban chu ky nay c6 nghia la dam bao mot su kiem soat chat che, huang nhung hoat dong kinh doanh theo ke hoach, kiem tra xem nhu*ng yeu cau de ra da dap ung dugc hay chua va khi can thiet phai tien hanh sua chiJa Thuc chat ciia qua trinh nay la sir cai tien khong bao gia ngirng ISO 14001 dugc xay dung theo moi chuoi trong chu trinh tren, bugc cac doanh nghiep phai lien tuc cai thien he thong quan ly moi truang de hoat dong ciia hg ngay mot it tac dong den moi truang Cac muc tieu khong bao gia dugc thuc hien mot each day du va su cai thien qua trinh la khong bao gia ket thuc Tinh trang ben trong va ben ngoai cua mot to chuc c6 the da thay doi hoac se thay doi trong mot tuang lai gan Vi the ma cac hoat dong dieu chinh co the dugc

r \ r

tien hanh dong thai vai cac hoat dong cai tien

1.1.3 He thong quan ly moi tru-crng theo tieu chuan ISO 14001

Tieu chuan ISO 14001 co the dugc ap dung cho tat ca cac loai hinh, quy

mo cua to chuc va no thich hgp vai cac dieu kien xa hoi van hoa, dia ly khac nhau tren pham \i toan cau Viec ap dung ISO 14001 la tu nguyen, he thong

quan ly moi truang khong tu dam bao cho cac ket qua toi uu Thanh cong ciia viec ap dung tieu chuan phu thugc vao sir tham gia ciia tat ca cac cap cac bg phan chuc nang va dac biet la cam ket tu phia lanh dao cao nhat

He thong nay cung cap mot tiep can co to chuc trong viec lap ke ho^ch va thuc hien cac bien phap bao ve moi truang, giiip cac to chuc xem xet lai qua trinh san xuat ciia minh va co cac chinh sach, muc tieu phu hgp de bao ve moi

^ ^ •• - /

truang No co the la buac dau tien cho mot to chuc thuc hien de tien tai cac cai thien ve moi truang do h^ thong quan ly moi truang cho phep to chuc xac djnh dugc hi?n trang moi truang ciia minh va danh gia thuang xuycn hien trang va cai thien

Hinh 2: Mo hinh h^ thdng quan ly moi tru-crng theo ISO 14001 (201

H? thong quan ly moi truang la nham hinh thanh nen va thuc hien mot chinh sach moi truang phu hgp trong to chuc Dua tren 4 buac ciia chu trinh Deming, he thong quan ly moi truang theo ISO 14001 huang tai sir cai thien lien tuc bao gom nam yeu cau chinh: yeu cau ve chinh sach moi truang lap

ke hoach, thuc hien, kiem tra va hanh dong khac phuc va xem xet ciia lanh dao

Hinh 3: Mo hinh van hanh he thong ISO 14001 [20]

DOLL/dNG VA KHAC PHUC

CH?Tl6u MOI TRUONG

Ti£u M 6 I TRUd

n d i T R J O

LAP K^ HOACH

t CAC CHUONG TRJNH Q U A N L Y

MOI TR JONG

Theo mo hinh tren, chinh s^ch moi truang tao nen nen mong co ban cho tat ca cac phan cau thanh khac cua he thong moi truang Chinh sach moi truang dugc dc ra bai cap quan ly cao nhat ciia to chuc, va chinh sach phai dap ung tat ca cac yeu cau toi thieu Mot trong nhiing yeu cau toi thieu nay la nhurng cam ket nhu cam ket phu hgp vai luat phap va cac quy tac moi truang

CO lien quan, phu hgp vai cac quy djnh khac ma to chuc de ra, cam ket ve su cai ti6n lien tuc, va cam ket ve ngan ngua 6 nhilm

Tu nhung cam ket do, ke hoach dugc lap ra vai cac muc dich, muc tieu va cac chi tieu moi truang nhSm thiet lap cac qua trinh thuc hanh, thii tuc, quy trinh va quy djnh ro rang trach nhi^m de thuc hien va van hanh he thong Cac khia canh moi truang quan trong can phai dugc xac djnh cung nhu cac yeu

chu vC su ap dyng ve mat luat phap moi truang ISO 14001 khong yeu chu

doanh nghiv^p phai dc c^p tat ca cac khia c^nh, ma chi nhung gi dugc cho la quan trgng nhat, nhung khia canh moi truang ma co hoac co the co mpl lac

dong dang ke den moi truang Dua tren nhung nhijng yeu to na\', cac muc tieu, chi tieu va chuang trinh moi truang de thuc hien cac muc tieu va chi tieu

do dugc xay dung Ke hoach cilng can dugc to chuc va sap xep mot each khoa hgc Day la mot quy trinh quan trgng nham tao ra va duy tri cac dieu kien cho viec thuc thi ke hoach co hieu qua

Viec thuc hien cac ke hoach lien quan den viec xac djnh va sap xep mgt each CO he thong, moi nhiem vu lien quan den kha nang hoan thanh muc tieu Can CO ke hoach cho viec tim kiem cac neuon luc thuc hien cone viec va phan bo ca cau trach nhiem, va kiem soat phan cong cong viec theo thu tu uu tien Dong thai can phat trien he thong kiem tra cheo Ian nhau, kiem soat tai lieu va kiem soat van hanh nham dam bao rang moi nhiem vu deu dugc hoan thanh theo diing tien do

Qua trinh trien khai va van hanh phai dugc kiem tra va danh gia tu do phat hien ra nhiJng hanh dong chua phu hgp va chinh sua Trong suot thai gian thuc hien ke hoach, co ba van de can phai kiem tra la ke hoach co dugc hoan thanh theo dung du kien hay khong, mgi cong viec co dugc hoan thanh theo diing quy trinh ke hoach de ra hay khong; cac nhiem vu va muc tieu co dugc hoan thanh theo diing ke hoach khong, va chinh sua doi vai nhung cong viec thuc thi khong diing theo ke hoach Ket qua danh gia can dugc ghi lai trong

ho so va luu giij

Tinh phu hgp va hieu qua ciia He thong quan ly moi truang phai dugc dinh

ky danh gia bai cac xem xet cua lanh dao va cac tien bg dat dugc Tu cac ket qua thu dugc, doanh nghiep co the de ra nhung tac dong dieu chinh thich hgp nham bat dau lai chu trinh vai nhirng thong tin dau vao vao mai Mot quy trinh thuc hien vai cac buac nhu vay se tao nen mot chu trinh thuc hien va danh gia thuang xuyen va cai tien lien tuc

1.1.4 Lai ich ciia ap dung He thong quan ly moi tru-ong theo ISO 14001

ISO 14001 la tieu chuan tu nguyen vai cac to chuc De xay dimg mot he thong quan ly moi truang phu hgp vai tieu chuan ISO 14001 doi hoi nhiing

no luc va chi phi Tuy nhien, de bu dap lai cac chi phi va no lire do, ISO

14001 mang lai rat nhieu lgi ich, do la:

Cai thien chat lirang moi tnr&ng, gidm o nhiem moi tru&ng^ gidm rui ro

Lgi ich dau tien va Ian nhat ciia tieu chuan ISO 14001 la su cai thien moi truang, danh gia va quan ly cac tac dong moi truang ciia minh mot each co hieu qua va cam ket cai tien lien tuc he thong quan ly moi truang Neu cac to chuc hoat dong diing theo he thong quan ly moi truang ISO 14001 thi se giam dugc cac tac dong, su co moi truang, tang cuang hieu qua va cai thien ket qua hoat dong moi truang Cac khia canh moi truang cua to chuc dugc xem xet la viec kiem soat han che cac tac dong cua hoat dong san xuat tai moi truang Cac tinh trang khan cap can dugc thuang xuyen kiem tra va cac hanh dong phong ngua khac phuc luon dugc quan tam tien hanh nham giiip cac to chuc kiem soat dugc cac su co ngay tu dau va ke ca khi su co xay ra to chuc da co

ke hoach giai quyet

Dap irng v&i yeu cdu phap luat

De chung nhan he thong quan ly moi truang theo tieu chuan ISO 14001, to chuc phai tuan thii cac yeu cau phap luat va phai chung minh tinh hieu qua cua he thong quan ly moi truang, qua do cho thay y thuc chap hanh phap luat bao ve moi truang cua doanh nghiep

•r A

Thay doi nhan thuc ve hdo ve moi tru&ng

He thong quan ly ISO 14001 gop phan thay doi nhan thuc ve bao ve moi truang Chinh nha \ao hoat dong nay ma nhan thuc cua can bg cong nhan vien ve cac hoat dong moi truang ciia to chuc noi rieng va van de moi truang

0

toan cau noi chung se dugc nang cao han nua thong qua qua trinh giao due dao tao cua to chuc Dong thai muc tieu pho bien thong tin giao due, truyen thong cQng se dugc Ian rong ra ben ngoai cong dong, gop phan nang cao nhan thuc ve bao ve moi truang trong cong dong xa hoi

Lffi ich thirang mai vd dau tir^ tang lai the canh tranh thong qua dap img nhu cdu khdch hang trong nir&c vd quoc te trong van hoa tieu dung sdn pham sach

ISO 14001 hai hoa cong tac quan ly moi truang va cong viec quan ly kinh doanh gop phan cai thien moi truang, bao ve sue khoe con nguai, can doi dugc lgi ich kinh te va lgi ich moi truang Khi ap dung ISO 14001, su tin cay mang lai khong chi doi vai khach hang ma con ca cac nha dau tu, cac cong ty bao hiem, chinh quyen noi to chuc hoat dong nha su chung minh kha nang va chat lugng san pham di kem vai su bao ve moi truang ciia minh Khi ap dung

He thong quan ly moi truang, doanh nghiep co the chung minh cho cac ben hiju quan ve viec co the nang cao nang luc san xuat, giam chi phi, nguon lire, nang cao hieu qua san xuat va kinh doanh Viec chung minh dugc su kiem soat cac sir co co the xay ra, cac hanh dong chuan bi phong ngua se giiip to chii'c CO dugc cac hgp dong bao hiem vai mot chi phi re han do muc do an toan ciia to chuc dugc dam bao bai tieu chuan ISO 14001 Dong thai giiip doanh nghiep pha bo dugc cac rao can thuang mai trong xuat khau hang hoa vao thi truang yeu cau bat bugc viec chung nhan he thong quan ly moi truang phu hgp tieu chuan ISO 1400L

Ngoai ra, He thong quan ly moi truang theo ISO 14001 con giiip to chuc

CO the tiet kiem va kiem soat bao toan dugc vat lieu va nang lugng nhap vao san pham mot each phu hgp Vi the no giiip cac doanh nghiep tang kha nang canh tranh tren thj truang do qua trinh kiem soat tot cac quy trinh san xuat

11

Viec ap dung tieu chuan ISO 14001 huu hieu se tao dieu kien tiet kiem

kinh phi trong tuang lai thong qua giam bat chi phi bao hiem, cai tien quan ly

cac van de moi truang, han che lang phi, tiet kiem chi phi xu ly 6 nhiem, ngan

ngua 6 nhiem, giam thieu chat thai, giam chi phi thong qua tai che su dung

To chuc se tiet kiem dugc nhieu han thong qua cac no luc giam thieu chat

thai va ngan ngua 6 nhiem

Tao mot hinh anh tot ve doanh nghiep, xay dung moi quan he tot vai

cong dong xung quanh, nang cao uy tin vd kha nang canh tranh tren thi

r r

trir&ng trong nir&c vd quoc te

Cac to chuc CO the tiep can va duy tri moi quan he vai cong dong xung

quanh khu vuc hoat dong khi tham gia vao xay dung va ap dung tieu chuan

ISO 14001 Cac doanh nghiep se chung to dugc sir quan tam ciia minh doi vai

moi truang xung quanh va moi truang cong ty, nang cao hinh anh ciia cong

ty Cac to chuc quan tam den chinh sach va cac hoat dong ve moi truang se

chiem dugc thien y cua cong dong Khi da dugc cap chung chi ISO 14001,

cac doanh nghiep co dugc quan he tot han vai cac ben huu quan va vi vay

cong tac hoat dong, xin giay phep, vay von cung de dang han nhieu bai cac

ben hiJu quan muon dau tu, lam viec vai doanh nghiep co cac hoat dong tich

cue bao ve moi truang

1.1.5 Tinh hinh ap dung He thong quan ly moi trirong theo tieu chuan

ISO 14001 tren the giai va a Viet Nam

Tieu chuan ISO 14001 hien dang ngay cang dugc ap dung rong rai tren th^

giai Xu huang toan cau hoa va y thuc bao ve moi truang co y nghTa rat Ian

trong viec gia tang cac chung chi ISO 14001 trong thai gian qua a cac nuac

tren the giai ISO 14001 da hoa nhap vao nen kinh te the giai va dang tiep tuc

khang dinh vai tro toan cau doi vai cac doanh nghiep va to chuc mong muon

hoat dong vai viec dam bao sir ben vung cua moi truang Theo so lieu cong

12

bo ngay 13/ 11/ 2007 cua To chuc Tieu chuan hoa Quoc te, den cuoi thang 12 nam 2006, da co it nhat 129.199 chung chi ISO 14001: 2004 dugc cap a 140 nuac va nen kinh te, tang khoang 18.037 chung chi (16%) so vai nam 2005 (vai 111 962 chung chi cap tai 138 quoc gia va vung lanh tho) [21]

Con a Viet Nam, tinh den het nam 2006 co khoang 189 to chuc, doanh nghiep dugc chung nhan ISO 14001, nhung 2/3 trong so do la cac doanh nghiep co von dau tu nuac ngoai [19 va 21]

Cac doanh nghiep da giay Viet Nam ap dung thanh cong he thong nay hien mai CO 08 doanh nghiep trong tong so 410 doanh nghiep da giay tren ca nuac (2,4%), chu yeu la nhiJng cong ty san xuat giay the thao cung cap cho cac khach hang va nhan hieu noi tieng nhu Nike, adidas, Timberland, Puma

Doanh nghiep duoc chung nhan

Cong ty TNHH Shyang Hung Cheng

Cong ty TNHH Chang Shin Vietnam

Cong ty TNHH Dona Chang

International

Cong ty DONA VICTOR

Cong ty giay Thuy Khue

Cong ty TNHH Duy Hung

Tap doan Pou Yuen quoc te Viet Nam

Cong ty TNHH TaeKwang Vina

— 1

To chirc chung nhan

TUV SGS SGS BVQI Quacert SGS SGS

ABS Quality Evaluation

Ngay chiing nhan

•

2005 01/08/2003 01/08/2003 01/08/2003 01/09/2002 18/12/2001 18/12/2001 01/01/1999

13

So vai mat bang chung cua the giai thi so doanh nghiep Viet Nam dang ky

va dugc cap chung chi la rat thap, ty le xap xi 1/1000 (1.000 doanh nghiep mai CO 1 doanh nghiep ap dung) Dieu nay co the giai thich a mot so nguyen nhan sau:

Cac to chuc, doanh nghiep trong nuac chua that su quan tam va nhan thuc dugc tam quan trgng cua he tieu chuan quan ly moi truang nen con bang quan vai no Nhieu doanh nghiep van chua xac djnh dugc viec bo ra hang tram trieu dong ap dung tieu chuan ISO 14001 la kinh phi dau tu chu khong phai kinh phi mat di

De ap dung thanh cong tieu chuan ISO 14000, cac doanh nghiep can phai dau tu ca ve tien bac Ian thai gian Thai gian toi thieu de tien hanh ap dung cac tieu chuan bat bugc cua ISO 14000 la 8 thang Va chi phi de ap dung tieu chuan ISO 14000 Ien den hang tram trieu dong, tuy theo quy mo san xuat, loai

r r

hinh san xuat va so lugng cong nhan cua doanh nghiep

Doanh nghiep Viet Nam chii yeu la nho va vira nen it doanh nghiep dam dau tu hang tram trieu dong de thuc hien tieu chuan ISO 14000

Nha nuac da co mot so van ban, chi thj huang dan va khuyen khich cac doanh nghiep ap dung ISO 14000 nhung thieu giai phap don doc manh me Nhieu doanh nghiep van co tam ly coi van de moi truang la nhiem vu cua Bg Tai nguyen - Moi truang nen chua chu dong bat tay vao thuc hien ISO 14000

1.2 NGANH CONG NGHIEP DA GIAY VIET NAM

1.2.L Gioi thieu nganh cong nghiep Da giay Viet Nam

Nganh cong nghiep Da giay Viet Nam tang truang nhanh chong trong thap

ky vira qua va da dugc thira nhan la mot trong nhung nganh cong nghiep dung dau dong gop dang ke vao sir phat trien kinh te cua Viet Nam Tiep nhan su

14

dich chuyen san xu4t va dau tu tu nhung nuac lang gieng trong khu vuc, nhung doanh nghiep trong nganh cong nghiep Da giay Viet Nam da nhanh chong nSm dugc ca hoi de cai tien ca sa san xuat dau tu thiet hi, may moc va

• Doanh nghiep nooai qij6c doanh

D Doanh nghiep 100% von n u w : ngoai

D Doanh nghiep lien doanh

Toan nganh da giay hien dang su dung tren 500.000 nhan cong va con so nay se tang dang ke trong nh&ng nam tai Nganh da giay hiCm dung vj tri thu

ba ve kim ngach xuat khau, chiem khoang 10% tong kim ngach xuat khau ciia hang hoa Viet Nam dua Vict Nam tra thanh mot trong 10 nuac san xudt va xuat khau giay Ian nhat the gioi lu nam 2004 Viet Nam da tro thanh nuac dung thu tu the giai ve xuat khau da giay, sau Trung Quoc, Mong Kong va

Italy Tu nam 2000- 2006, nganh luon dat kim ngach xuat khau nam sau cao

han nam truac vai muc tang binh quan la 18%/ nam va dat a muc cao nhat la

3,59 ty do la My nam 2006, vai san lugng xuat khau 579 trieu doi giay dep cac loai Den het nam 2006, toan nganh da trang bj tren 750 day chuyen dong

bg san xuat cac loai giay dep hoan chinh vai cong suat 715 trieu doi/ nam May su dung trong nganh da giay Viet Nam hien phai nhap khau chu yeu

tu cac nuac nhu Y, Han Quoc, Dai Loan va Trung Quoc Nam 2006 tong kim ngach nhap khau may moc thiet bi la 57 trieu do la My Tu nam 2000 nganh cong nghiep san xuat giay dep phai nhap khau tu 80 - 85% nguyen phu lieu ciia the giai, qua mot qua trinh phat trien den 2006, nganh da giam viec nhap khau nguyen phu lieu tu 80% xuong con 60% Cac nha may san xuat de, thugc da, nhira trong nuac da co the cung ung day du nguyen phu lieu cho nganh giay Cac doanh nghiep chi phai nhap khau nhung nguyen vat lieu co ham lugng chat xam cao nhu da cao cap ciia Y va mot so loai nguyen phu lieu dac chiing cua Han Quoc, Dai Loan

Su tham gia tren thj truang quoc te cua cong nghiep Da giay cua Viet Nam dang dien ra va chac chan se tiep tuc trong tuang lai chung nao lgi the ve lao dong va cac nguon lire khac van con ton tai Nam 2006 theo thong ke trong 10 doi giay tieu thu tren the giai co tai 2 doi san xuat tai Viet nam Viet Nam van tiep tuc dugc xep vao thj truang san xuat giay dep cua the giai chi dung sau Trung Quoc va An Do a khu vuc Chau A Thi truang xuat khau chinh cua nganh Da giay Viet Nam la cac nuac thugc cong dong Chau Au, My va Nhat

la nhung thi truang co doi hoi cao va nghiem ngat khong chi ve mau ma, ch4t hrgng san pham ma ca ve cac tieu chuan ve an toan, ve sinh va moi truang Vi vay cac chung chi ve ISO 14001 hay ISO 9001, OHSAS 18001 la nhung bang chung ve su tuan thu ciia doanh nghiep doi \'ai cac yeu cau ve chat lugng

Hiep hoi da giay Viet Nam

16

dieu kien lam viec va moi truang, gop phan giiip cac doanh nghiep tiep can va

dat niem tin cho cac khach hang quoc te, phu hgp vai chuan muc hoat dong

thi^c tien cua cac doanh nghiep ngay nay tren the giai

1.2.2 Cac khia canh moi tru-crng trong Nganh Da giay Viet Nam

Giay dep la loai san pham tieu dung dugc hinh thanh sau nhieu buac cong

viec khac nhau song chiing lai co moi lien quan chat che vai nhau de hinh

thanh nen san pham giay dep hoan chinh Cho den nay, qua trinh san xuat

giay dep noi chung van chia thanh ba cong doan chinh do la cong doan chuan

bi va pha cat nguyen vat lieu; cong doan may mu giay va cong doan go, rap

de giay va hoan chinh san pham Hau het cac doanh nghiep deu khong thuc

hien khau thugc da hay che bien nguyen lieu lam giay, co so it doanh nghiep

CO qua trinh san xuat de giay cao su

Trong nganh da giay, de co nguyen lieu la da thi quy trinh thugc da rat

phii'c tap va su dung rat nhieu hoa chat trong do co hgp chat Cr6+ Do cong

nghe thugc da a Viet Nam con dan gian nen lugng tieu hao Cr Ian, nguy ca

nhiem Cr trong khi san xuat va qua duang chat thai cung rat cao Noi dung

luan van nay khong de cap den cac quy trinh thugc da

May mu giay

Boi, can

Go, dan, lap rap, luu hoa

Mai de, che bien cao

su, keo dan cac loai

Dau vao cua nganh da giay la cac vat lieu tho nhu da, vat lieu nhan tao

thay the da, vai det, chi bong, cao su, nhua, cac tong, cac loai hoa chat, keo

dan, cac loai dung moi, chat tay nhu xang, con etyl, toluen, aceton, MEK va

17

DAI HOC QUOC GiA HA N U TRUNG TAr/ T H I O N G TIN T H U \ / I F N

^-1^1139

cac vat lieu dung de chau chuot giay nhu: xi bong, sap Ngoai ra, dau vao con

CO nuac, dien, ky thuat, tai chinh, may, cong nghe va sue lao dong

Mot so nguyen vat lieu dau la cac chat nguy hiem nhu nguy hiem dugc sir

dung true tiep trong cac cong doan san xuat nhu: keo dan, dung moi, chat xu

ly, chat in mau, cac chat lam sach, cao su va cac hoa chat khac nhu PVC, PU

NhiJng chat nay co the gay anh huang bat lgi cho nguai lao dong mot khi

dugc su dung ma khong co cac bien phap bao ve day du va thich hgp Khong

I s \ f

chi dung lai a do, nhirng chat nguy hiem con ton du, hay con ggi la chat thai,

neu khong dugc quan ly tot con gay ra nhieu rui ro nguy hiem han cho cong

dong va moi truang xung quanh Vi du, cac thung sat da su dung de chua cac

hoa chat nguy hiem va dgc hai nay dugc sir dung lai de chua nuac sinh hoat

hay nuac uong se gay nhieu tac hai cho sue khoe con nguai, bai vi chiec

thung do khong dugc khu dgc va rira sach se truac khi tai sir dung Viec loai

bo chat thai khong diing cung co the lam 6 nhiem dat dai va nguon nuac, gay

anh huang khong nho den sue khoe cong dong noi nguon nuac dugc hiit Ien

1 n f

de dung trong sinh hoat va de uong

Mac du nganh da giay dugc trang bi vai may moc ngay cang dong bg, tuy

nhien, trong nhieu ca so san xuat giay hien nay con ton tai nhieu cong doan

thu cong, cong nhan tai cac phan xuang dan keo de giay van sir dung choi

quet keo dan bang tay Viec ep de luu hoa de cao su dugc tien hanh ngay sau

khi quet keo mot cac thu cong do do kha nang hai dung moi dgc xa ra xung

quanh khu vuc san xuat la rat Ian, gay 6 nhiem moi truang khong khi Dong

thai nguai cong nhan phai luon dung gan cac khuon ep dan de giay, nen kha

nang cong nhan true tiep hit cac hoi dung moi dgc a nhiet do cao la rat han

0 cong doan chuan bi \'a pha cat nguyen phu lieu, cac moi nguy hiem co

the gay ra cho moi truang la hoi dgc va mui kho chiu tu xang, keo, cao su

(doi vai san xuat giay vai) va mot so loai duns moi n2uv hai nhu benzen

toluen (doi vai giay da, giay the thao) Du lugng hoa chat dgc hai tich tu, tap trung a khu vuc kho nguyen lieu dac biet la kho hoa chat, kho keo, kho xang Cling CO nguy ca gay 6 nhiem moi truang Ngoai ra qua trinh pha cat

va sap xep ban thanh pham cung lam phat sinh bui va tieng on

•t > X

0 cong doan may mu giay, nhung nguy co ve moi truang dugc gay ra bai keo dan trong qua trinh phu may nhu gap, dan dinh vi, long co miit Cong doan lang da, day mep chi tiet gay ra nhieu bui va tieng on phat sinh tu cong viec due tan 6 de, khoa caị

O cong doan go, rap de giay va hoan chinh san pham, dung moi sir dung khi boi keo go, dan de, bgc got, bgc mat dep hay qua trinh phun xi mat de tao bong a cong doan hoan thien giay co nguy co gay anh huong cho sue khoe nguai lao dong va 6 nhiem moi truang Ngoai ra, cong doan thao phom nhat la khi sir dung phom nhom gay tieng on Ian Moi truang lam viec nong buc do nhiet cao toa ra tu cac buong say dac biet la trong mua hẹ

Ben canh cac cac khia canh moi truang co hai nhu tieng on, bui, hoi khi dgc, nhiet, cung vai nhiJng san pham mong muon nhu giay cac loai, thu nhap

va viec lam, qua trinh san xuat dong thai cijng lam phat sinh khi thai nhu CO2, SO2, NỘ hoa chat thai loai, nuac thai cong nghiep va nuac thai sinh hoat va chat thai ran nhu da thugc, da nhan tao, nhua tong hgp, EVA, nem mouse, cao su, vaị Vi vay, viec quan ly va thai bo hgp ly cac chat thai nguy hai la moi quan tam dac biet, vi neu khong chiing c6 the gay ra tac hai lau dai cho con nguai va moi truang

19

CHirONG 2: DOI TlTgfNG VA PHlTONG PHAP NGHIEN CUtJ

2.1 DOITl/ONG

, ^ ,

De tai dugc thuc hien doi vai 28 Cong ty da giay Viet Nam a Ha Noi, Hai Phong, thanh pho Ho Chi Minh, Binh Duang, Dong Nai va cac tinh Ian can Trong so 28 cong ty, co 4 cong ty da dugc cap chung nhan ISO 14001, cac cong ty con lai chua co chung nhan quan ly moi truang theo ISO 14001

Bang 3: Danh sach cac cong ty da giay ma de tai da thirc hien

khao sat true tiep va gian tiep

Cong ty giay Thuy Khe

Cong ty giay Thugng

Dinh

Xi nghiep giay Phii Ha

Cong ty TNHH giay dep

EIE

T \ \

Cong ty CO phan giay

Thong Nhat

Cong ty da giay Ha noi

Cong ty Co phan giay

Ngge Ha

Dia diem

Hai Phong

Ha Noi

Ha Noi

Ha Tay

Hai Phong Hai Phong

Ha Noi

Ha Noi

So lao dong

2.030 2.240 1.54

1650

828

315

800 1.171

Ap dung ISO

9001

chua

da

da chua chua chua

da chua

Ap dung ISO

14001

chua

da dang chua chua chua chua chua

Hinh thuc kinh doanh

Gia cong XKva

GC Xuat khau Gia cong Gia cong Gia cong Xu4t khau Gia cong

20

Daewoong Viet Nam

Cong ty Lien doanh

Tien Dong Nai

Cong ty Co phan giay

Dong Anh

Cong ty SX hang tieu

dung Binh Tan

Tp HCM

Tp HCM Binh Duong

Tp HCM

Tp HCM Binh Duong Dong Nai

Ha Noi

Tp HCM

Tp HCM

Hai Phong

So lao dong

1.798

612 2.227 3.000 2.082 6.883 1.968 3.266 1.047

Ap dung ISO

9001

chua

chua chua chua

da

da

da chua

da

da

da

da dang

da

Ap dung ISO

14001

chua

chua chua chua chua

da chua chua chua

chua

chua chua dang chua

Hinh thirc kinh doanh

Gia cong

XK

XK

GCva tuSX

GC va tuSX Gia cong TuSX vaXK Gia cong

GC va tirSX

TuSX vaXK

Gia cong Gia cong Gia cong Gia cong

21

Tp HCM

Tp HCM

Tp HCM

Tp HCM

So lao dong

6.659

14.27

4

302 1.861

596 9.142

Ap dung ISO

9001

chua

da

da chua

da

da

dung ISO

14001

chua

da chua chua chua

da

Hinh thirc kinh doanh

Gia cong Gia cone

Tu san xuat Gia cong TuSX vaXK GCva

XK

2.2 PHlTONG PHAP NGHIEN ClTU

2.2.1 Phu'ong phap thu thap tai lieu thir cap

Tac gia da thu thap, tim hieu cac thong tin lien quan tai van de moi truang

va quan ly moi truang trong doanh nghiep Cac tai lieu do bao gom:

- Bg tieu chu4n ISO 14000 va tieu chu4n ISO 14001

- Cac tai lieu lien quan den quan ly moi truang doanh nghiep

- Cac tieu chuan ve moi truang (nuac thai, vi khi hau, chat thai dgc hai, khi

thai ), Bg luat lao dong Viet Nam va Luat bao ve moi truang, nghi djnh, thong tu, quyet djnh ve bao ve moi truang va quan ly chat thai ran

- Cac bao cao tu van, khao sat, danh gia moi truang doanh nghiep, xay dung

mo hinh quan ly moi truang doanh nghiep

22

- Thong tin tren internet tu trang web eiia Tong cue tieu chuan do luang chat lugng, Trung tam san xuat sach Viet Nam, Trung tam nang suat Viet Nam

- Bao cao danh gia chat lugng moi truang va tai lieu luu trir ciia Cong ty giay Thuy Khue, Cong ty TNHH TaeKwang Vina, Cong ty TNHH Duy Hung

- Ket qua do kiem moi truang lao dong cua Cong ty TNHH san xuat tieu dung Binh Tan, Cong ty TNHH Sao Vang

2.2.2 Phu'ang phap phong van ban chinh thiic

Tren ca so tong quan thong tin thu thap dugc tu cac tai lieu thu cap, ket hgp vai noi dung ciia tieu chuan ISO 14001, tac gia da bien soan ra phieu cau

hoi ve ''Danh gia He thong quan ly moi trw&ng cua cdc Doanh nghiep sdn

xudt gidy theo tieu chudn ISO 1400V^ bao gom 38 cau hoi vai nhUng noi

dung xoay quanh cac yeu cau ciia he thong quan ly moi truang theo tieu chuan ISO 14001 tap trung vao 4 noi dung chinh sau:

- 4.1, 4.2 He thong quan ly moi truang va chinh sach moi truang

vao khoang tuan tu 9- 14/ II 2007 Truac khi gui phieu cau hoi cho doanh

nghiep, tuy thugc vao timg doanh nghiep tac gia da ggi dien true tiep cho lanh dao, can bg quan ly hoac can bo phu trach giai thieu so luge ve de tai, d^ nghi

23

su giiip do tu phia doanh nghiep va gui phieu cau hoi cho doanh nghiep

Trong vong 1 tuan sau khi phieu cau hoi gui di, tac gia da nhan dugc cac ban tra lai cau hoi tu phia doanh nghiep

2.2.3 Phu-ang phap dieu tra nghien ciju thyc dja ket hap vai phong van

r

tryc tiep

Cung vai phuang phap phong van ban chinh thuc thong qua phieu cau hoi, tac gia da lira chgn ra 04 doanh nghiep de thuc hien khao sat thuc dia trong thai gian tu 25/ 7/ 2007 den ngay 30/ 8/ 2007 Cac cong ty do la: Cong ty san xuat hang tieu dung Binh Tan, Cong ty TNHH Sao Vang, Cong ty giay Thuy Khue va Cong ty TNHH Shyang Hung Cheng Cac chuyen di khao sat doanh nghiep nham muc dich quan sat hien truang, quan sat true quan mgi van de lien quan den moi truang: cac qua trinh san xuat, cac hoat dong dang thuc hien, cac khu vuc xung quanh (khu dan cu, he thong nuac thai ) ciia doanh nghiep

Dong thai tac gia da phong van true tiep (dua theo cac cau hoi phong van sau) dai dien ciia cac cong ty nham tim hieu sau them ve hieu qua ciia he thong quan ly moi truang theo ISO 14001, cac chi tieu ma doanh nghiep dat dugc khi ap dung ISO 14001, cac chinh sach ve moi truang ciia doanh nghiep, nhan thuc cua lanh dao, cac nhan vien ve hoat dong bao ve moi truang, kho khan thach thuc thi ap dung ISO 14001, cac giai phap cu the doi chat thai ran, nuac thai tai cac cong ty, va cac bien phap nham tiet kiem nang lugng va duy tri ISO 14001

2.2.4 Phuong phap danh gia, so sanh, hieu chinh so lieu va phan tich

tong hop

Tren co so tong hgp va so sanh so lieu thu thap dugc, tac gia thuc hien phan tich \ a danh gia thuc trang quan ly moi truang theo ISO 14001, ty le

24

doanh nghiep dap ung dugc cac yeu cau ciia ISO 14001, sir phu hgp trong quan ly moi truang cua cac doanh nghiep doi vai tirng yeu cau ciia ISO

14001, va danh gia hieu qua cua he thong quan ly moi truang doi vai hoat dong san xuat kinh doanh va moi truang ciia doanh nghiep Dong thai trong qua trinh do, tac gia cijng ghi nhan nhimg thuan lgi cung nhu thach thuc trong viec ap dung ISO 14001 vao quan ly moi truang tai doanh nghiep va kha nang trien khai ma rong cung nhu nhung de xuat ve ap dung ISO 14001 trong quan

ly moi truang tai cac doanh nghiep san xuat giay a Viet Nam

25

CHirONG 3: KET QUA NGHIEN ClTU

3.1 HIEN TRANG QUAN LY MOI TRUONG TAI CAC DOANH

NGHIEP C H U A D U O C CAP CHlTNG NHAN ISO 14001

Trong xu the hien nay, hoat dong quan ly moi truang cung da dugc cac doanh nghiep trong nganh da giay nhan thuc la van de quan trgng Tuy nhien, hau het cac doanh nghiep chua co su hieu biet day du khai niem hoat dong quan ly moi truang de dua ra dugc djnh huang hoat dong ve moi truang Cac doanh nghiep tien hanh cac hoat dong lien quan den moi truang chii yeu la dap ung cac yeu cau phap ly hoac cac yeu cau khac mang tinh bat bugc tu phia cac co quan quan ly moi truang cua nha nuac

Chinh sach moi truong

Hau het cac doanh nghiep khong co chinh sach ve hoat dong quan ly moi truang vi cac doanh nghiep khong co khai niem the nao la chinh sach moi truang, tru mot so doanh nghiep da dat chung chi ISO 9000 nhu Cong ty giay Bitis', Cong ty san xuat hang tieu dung Binh Tan, Cong ty giay Thugng Dinh Vi su nhan thuc ve cac van de moi truang ngay cang tang, nhung doanh nghiep da co luu y ve cac van de moi truang va da tien hanh nhung hoat dong can thiet de kiem soat phe thai trong qua trinh san xuat Tuy nhien nhi>ng hoat dong nay chua vugt qua nhiing yeu cau ciia cac ca quan quan ly

va khong dugc thuc hien mot each co he thong

Co 6 trong so 28 doanh nghiep (22%) tham gia tra lai phieu cau hoi the

hien cam ket doi vai viec giir gin moi truang va cac hoat dong cai tien trong cac qua trinh san xuat cua hg, va cung khoang 30% (8 doanh nghiep) trong so doanh nghiep do da co muc dich va muc tieu doi vai hoat dong quan ly moi truang Tuy nhien, nhung phuang huang \ a muc tieu cho hoat done moi

26

truang da khong dugc truyen dat den cac nhan vien trong phan Ian cac doanh

nghiep da xac dinh phuang huang va thiet lap cac muc tieu nay

Co the noi hoan toan chua co sir dap ling cac yeu cau neu ra trong tieu

chuan ISO 14001, nhung it ra cac doanh nghiep cijng dap ung dugc cac yeu

cau va tieu chi do cac co quan quan ly nha nuac ve moi truang dat ra Co 7

doanh nghiep (26%) hieu ro va co dugc cac quy dinh va yeu cau phap ly cu

the ve cac van de moi truang

Mac du khong ap dung bat cu he thong quan ly nao nhung 41% (11) doanh

nghiep da ap dung cac bien phap de kiem soat hoat dong co tac dong den moi

truang cung nhu viec xu ly nhirng phe thai trong qua trinh san xuat de tranh

bi khieu nai hoac bi cac ca quan quan ly moi truang phat

Lap ke hoach

Cdc khia canh moi truang

Ket qua dieu tra da cho thay 33% (9) doanh nghiep chi ra nhiing hoat dong

va qua trinh co the co tac dong den moi truang Ty le nay co the giai thich

bang viec cac doanh nghiep chi don gian coi la cac qua trinh san xuat hoac

^ ' '

phe thai khong co tac dong co hai den moi truang do vay hg thuc sir rat it sir

quan tam ve van de nay Hon ni>a, tham chi neu cac doanh nghiep co nam ro

va tien hanh cac hoat dong de kiem soat nhung tac dong nay, chi rat it doanh

nghiep co bao cao day du va tong hgp thong tin ve van de moi truang

Trong do, co 7 doanh nghiep (26%) da lap thanh van ban mo ta nhung tac

dong doi vai moi truang do cac qua trinh san xuat tai doanh nghiep cua hg

gay ra va ngirgc lai nhung khia canh ve moi truang c6 the bi tac dong bai

nhung qua trinh san xuat cung dugc cac doanh nghiep liet ke

27

Cdc yeu cdu phap ly vd cdc yeu cdu khdc

r > '

Mot vai doanh nghiep da nam ro cac yeu cau phap h\ thiet lap \ a du\' tri cac thii tuc de xac dinh va tiep can den cac yeu cau phap ly va cac yeu cau khac Tuy nhien, phan Ian cac truang hgp, cac yeu cau dugc cac ca quan quan

ly nha nuac nhu So Khoa hgc va Cong nghe, Sa Cong thuang, uy ban Nhan dan hoac cac So, co quan lien quan hoac to chuc cong doan chuyen den va bat bugc thuc hien Thong thuang mot so doanh nghiep quy djnh mot pho giam doc chiu trach nhiem ve van de nay, neu khong thi thong tin do bg phan Hanh chinh thu thap

Cdc muc dich vd muc tieu

Cac doanh nghiep hau het chua xay dung dugc dinh huang, muc tieu va muc dich cho cac hoat dong ve moi truang Cac muc tieu cua doanh nghiep mai chi dugc dua vao trong muc tieu ket qua hoat dong kinh doanh chung hoac mai chi la muc dich chung ve moi truang Noi chung nhiing muc dich nay mai dugc lap ra a cap doanh nghiep va thuang la khong cu the Phuang huang hoat dong ve moi truang a cac doanh nghiep mai chi the hien a cac khau hieu rat chung chung hay dugc dua vao noi quy lao dong hoac quy dinh

ve van hanh may moc thiet bj chung Hoat dong bao ve moi truang chua thuc sir dugc trien khai den cac hoat dong trong cac doanh nghiep

Cdc chuang trinh qudn ly moi trirang

Hau het cac doanh nghiep da thuc hien cac chuang trinh quan ly moi truang, tap trung chu yeu vao cac chuang trinh xanh, sach dep do dia phuang phat dong, trong cay xanh, tham co tai khuon vien cua Doanh nghiep Tuy nhien, thuc te cho thay viec thuc hien mai chi la hinh thuc vao mot thai diem chijr chua co y thuc du\ tri Chi c6 khoang 22% cac doanh nghiep la c6 the hien viec cuns cap cac nsuon luc thuc hien cac chuans trinh nav

28

Cac chuang trinh moi truang khac chi dung lai a cac hoat dong kiem soat

cu the nham dap ung cac yeu cau cu the tu phia cac co quan quan ly Hoat dgng moi truang thuang dung a Do kiem tra moi truang lao dong hang nam

theo quy dinh a Thong tu 13/BYT-TT ngay 21/ 10/ 1996 cua Bg y iL Cac

doanh nghiep chu y dau tu cho cac phuang an san xuat than thien vai moi

r f r f

truang noi sinh nhu Lap dat he thong hiit bui, quat thong gio, he thong ong hiit hoi keo,dung moi hoa chat tai cac chuyen co su dung keo va hoa chat, lap dat he thong say bang tia hong ngoai thay vi he thong say bang nhiet cai thien nhiet do va moi truang lam viec, co giai phap quan ly chat thai ran, lap dat he thong xu ly khi thai 16 hoi, dgn dep phe thai cong nghiep, phan vung khu vuc

de cac chat thai, ky cac hgp dong xu ly chat thai vai cac don vi co chuc nang

Hau het cac doanh nghiep chua co he thong xu ly chat thai dgc hai truac khi thai ra moi truang, khong thuc hien danh gia chat lugng moi truang hang nam Phan Ian cac doanh nghiep cho rang nuac thai doanh nghiep thai thang

ra ho ben canh doanh nghiep va khong gay anh huang tai moi truang

Thuc hien va van hanh

•

Ca cdu vd trdch nhiem

Quan sat tai cac doanh nghiep cho thay khong co mot co cau mang tinh he thong dugc thiet lap cho cac hoat dong quan ly moi truang Khai niem He thong quan ly moi truang con xa la va coi la chua can thiet doi vai cac doanh nghiep noi ma kha nang quan ly con han che va con dang phai vat Ion vai nhirng van de va kho khan tac nghiep hang ngay de co the dap ung cac yeu cau ciia hgp dong va thai han giao hang

Khoang 22% (6) doanh nghiep co thuc hien danh gia noi bg theo dinh ky, lap cac bao cao va nhung bao cao nay cung dugc cac lanh dao xem xet de dua

29

ra dugc cac quyet djnh cai tien ket qua hoat dong moi truang Tru khi co cac yeu cau khac, thong thuang cac van de ve moi truang dugc tong hgp \ a dugc dua vao ban bao cao hoat dgng hang nam cua doanh nghiep hoac dugc ghi lai trong so ghi ca nhan hoac dugc truyen dat trong cac buoi hgp hang tuan, thang

Dao tao, nhdn thirc vd nang lire

Thuc te, hoat dgng dao tao ve cac van de moi truang khong dugc dua vao

cac chuang trinh dao tao cua doanh nghiep Cac doanh nghiep cho rang van

de moi truang khong co gi cap bach phai giai quyet truac, do vay cac van de

va quy tac lien quan den moi truang mai chi dugc dua vao chuang trinh dao tao chung cho cac nhan vien moi 48% cac doanh nghiep co xac dinh cac noi dung can thiet de dua vao cac hoat dgng dao tao co lien quan den hoat dgng quan ly va bao ve moi truang Thong thuang la co mot nguai chiu trach nhiem va nguai do la thanh vien cua Ban an toan

Viec tham gia vao chuang trinh dao tao ve moi truang tai cac co sa dao tao dugc hau het cac doanh nghiep coi la can thiet doi vai cac can bg phu trach ve moi truang de sau do huang dan trong doanh nghiep Nhung ban rgn trong mua san xuat co the lam cho cac doanh nghiep khong the tham gia cac khoa hgc nay

Hieu biet ciia nhirng nguai lam cong tac quan ly va nhan vien true tiep san xuat ve cac van de moi truang con han che Co 22% cac doanh nghiep thuc hien viec truyen dat nham tang nhan thuc ciia nhan vien ve van de nay, tuy nhien a muc rat khiem ton

Trao doi thong tin

Trao doi thong tin la mot diem yeu ma co the de dang nhan thay trong tat

ca cac doanh nghiep Cac doanh nghiep khong thiet lap va duy tri mot hinh

30

thuc trao doi thong tin noi bg va ben ngoai ve van de moi truang Thong

thuang, day la trach nhiem cua bg phan hanh chinh hay to chuc tuy thuoe \'ao

tung doanh nghiep Hai bg phan nay phai chiu trach nhiem xu ly cac van de

ve moi truang vai cac co quan ben ngoai Tuy nhien, cac van de lien quan den

ky thuat van thugc su xem xet cua bg phan ky thuat

Tdi lieu he thong qudn ly moi trwang

Tai lieu he thong quan ly moi truang hau nhu rat it trong cac doanh nghiep

vi thuc te la he thong quan ly nay chua ap dung trong cac doanh nghiep

Kiem sodt tdi lieu

•\ r /

Phan Ian cac doanh nghiep rat it khi ban hanh cac van ban lien quan den

van de moi truang Chi co cac bao cao danh gia hoac thanh tra cua cac ca

quan quan ly nha nuac ve cac van de moi truang lao dgng

Kiem sodt hoat dong

Kiem soat hoat dgng quan ly moi truang chua thuc sir dugc thuc hien a

cac doanh nghiep Theo nhu quan sat, kiem soat hoat dgng mai chi han che a

muc kiem soat cac dieu kien hoat dgng ciia may moc va thiet bi, nguyen vat

lieu su dung va cac qua trinh san xuat Tuy nhien, rat it bang chung chung to

nhijng hoat dgng kiem soat thuc hien doi vai phuang tien va thiet bi cijng nhu

nhirng hoat dgng kiem soat va kiem tra khac mac du cac doanh nghiep co quy

djnh ve nhung ky nang va ky thuat can thiet doi vai nhan vien de thuc hien

cong viec nham giam tac dgng co hai den moi truang

Phuang tien va thiet bi thuang dugc sua chua khi co yeu cau Tuy nhien,

cac doanh nghiep da bat dau thuc hien viec nay mot each co ke hoach Tat ca

cac thiet bi van hanh co chat thai hoac tac done den moi truane xuniz quanh

da chii y den cai tien viec su dung 16 hoi dot bang gas hoac dau sang 16 hai

dot bang than, co he thong Ige bui, xu ly khi thai 16 hoi, nha vay ma tiet kiem

dugc 30% chi phi trong viec sir dung nhien lieu dot 16

Sit sdn sdng irng pho vai trwang hap khdn cdp

Cac doanh nghiep khong co each thuc ung pho the hien su san sang va kha

nang dap ung trong nhiing truang hgp khan cap Tren thuc te nhung hoat

dgng nay tuan thii theo cac buac logic tuan tu va theo kinh nghiem Bg phan

Hanh chinh hoac Ban an toan giai quyet phan Ian cac truang hgp Tren thuc

f t r r

te nhiing truang hgp khan cap hoac tai nan ciing it khi xay ra Neu xay ra

nhiing truang hgp nhu vay, lanh dao cao nhat se dua ra quyet dinh xu ly co sir

tham van cua Ban an toan va bg phan ky thuat

Kiem tra va cac hanh dong khac phuc

Gidm sdt vd do luang

Hau het cac doanh nghiep tien hanh sua chiia va bao duang may moc thiet

bj dam bao hoat dgng tot, dac biet la cac thiet bj anh huong den moi truang

thi dugc danh gia hoac kiem tra do bg phan trong doanh nghiep hoac mot don

vj ben ngoai thuc hien de kiem chung sir phu hgp de hoat dong Ho so viec

giam sat va do luang chi dugc lap khi viec kiem tra do co quan ben ngoai

thuc hien Thong thuang, phan xuong co dien chiu trach nhiem thuc hien

cong viec Hau het cac cong ty deu thuc hien do kiem tra moi truang lao dgng

hang nam theo Thong tu so 13/ BYT/TT ciia Bg Y te

Sir khong phii hop vd cdc hdnh dgng khdc phuc, phong ngira

Cac doanh nghiep san xuat giay da tien hanh cac hoat dgng khac phuc va

ph6ng ngua nhirng tac dgng co hai den moi truang nhu Ve sinh may moc

dinh ky; Lap dat he thong thong gio, lam mat bang hoi nuac, hiit mui; Han

che su dung cac nguyen vat lieu, hoa chat nguy hiem nhu: Thay dung moi g6c

1?

hoa chat thanh dung moi goe nuac; xay 16 cao thu va lang bui, Igc khoi noi hoi; trong cay xanh trong khuon vien doanh nghiep Tuy nhien a mot so khu vuc san xuat, cac yeu to vi khi hau (nhiet do, tieng on dac biet la hoi khi dgc) e6n vugt qua tieu chuan cho phep

Ho sa

Chi CO 26% trong so cac doanh nghiep tra lai la co lap ho so ve cac hoat dgng moi truang Nhiing ho sa nay chii yeu la ho so thanh tra hoac kiem tra hoac bao cao Ien cac co quan ben ngoai nhu cac co quan quan ly nha nuac hay cac ca quan quan ly ve moi truang Thong thuang, cac thong tin lien quan den cac van de moi truang dugc ghi lai trong so ghi ca nhan va dugc dua vao trong ban bao cao chung hang nam ve tat ca cac van de trong doanh nghiep

Ddnh gid he thong qudn ly moi truang

Hau het cac doanh nghiep khong to chuc cac cugc hgp rieng ve moi truang, chii yeu chi long ghep vai cac van de khac nhu An toan ve sinh lao dgng Cac doanh nghiep khong co cac bao cao cho lanh dao doanh nghiep ve hoat dgng quan ly moi truang, chi co bao cao khi co van de nay sinh

Xem xet cua lanh dao

56% cac doanh nghiep co xem xet hoat dgng quan ly moi truang dua tren cac thong tin tong hgp trong ban bao cao chung hang nam va bao cao xu ly cac truang hgp phat sinh Tuy nhien cac doanh nghiep khong luu giii bang chung va ket qua xem xet

Xem xet cua lanh dao de cai tien hoat dgng quan ly moi truang khong

r \

dugc tien hanh dinh ky theo nhu yeu cau ciia tieu chuan

Thirc trang ve dieu kien moi tru'ang

Nhin chung, hau het nha xuang tai cac doanh nghiep deu thoang mat, sach

se Cac so lieu ve do kiem moi truang cac yeu to vi khi hau, nong do hoi khi

f r r r \

dgc va chat lugng nuac thai cho thay da so cac ket qua deu phu hgp vai tieu

chuan cho phep Tuy nhien, van c6n co mot so yeu to c6n chua phu hgp, chua

dam bao tieu chuan ve sinh cho phep

Bang 4: Ket qua do nong do bui va hoi khi CO2, SO2 tai

0,2

0,17

TB 2,2

±0,24 (n = 28)

2,6

±2,05 ( n = 1 0 )

1,3

2,2

2,6

TB 0,8

±0,29 ( n = 1 6 ) 1,11

±0,39 (n = 21) 1,2

±0,48 ( n = 1 6 )

40 mg/m"

max 1,8

4,7

4,5

!

SO2 Min

0,04

0,02

0,01

TB 0,6 ± 2,1 (n = 9) 6,4

±1,21 (n = 28) 2,9 ± 3,4 ( n = 1 5 )

max 1,2

18

12 lOmg/m^

Nong bg bui tai cac phan xuong thuong nam trong tieu chuan cho phep,

tuy nhien a bg phan mai de, nguon bui phat sinh ra la bui cao su co muc do

f y y

dgc hai rat cao Nong do SO2 trong cac bg phan ciia quy trinh cong nghe giay

deu a dual muc giai han cho phep, tuy nhien co nhiing noi nong do kha cao

nhu a bg phan de hoac bg phan hoan thanh, nong do vugt gan gap 2 Ian tieu

chuan cho phep

- Quy dinh 3733'2002 QD-BVT cua Bo y \k

34

Bieu do 2: Tieng on va nong do bui tai mot so noi tai Cong t>^ TNHH

Sao Vang [5]

90 T - mg/m3

Pha c5t Thanh Phong May Mai 6^ Vi/ori Khu dan Ti/ang Tuang

hinh pha keo hoa cu- hu'(5'ng hu'b'ng

Muc on do tai 4 vj tri a moi truang ben ngoai nha may cung deu nSm trong giai han cho phep va dao dgng khoang tu 52 - 58,4 dBA, theo tieu chuan TCVN 5949-1998 (75 dBA: ap dung cho khu vuc cong cong va khu dan cu nam canh noi san xuat)

35