Vận động hành lang trong hoạt động lập pháp của Quốc Hội (Nghị viện) một số nước trên thế giới

Cơ sở khoa học và thực tiễn của đề tài Vận động hành lang lobby trong hoạt động lập pháp được hiểu là những hoạt động có tính hệ thống nhằm tiếp cận, thuyết phục, gây ảnh hưởng, tác độn

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

KHOA LUẬT

NGUYỄN THỊ HỒNG CHƯƠNG

VẬN ĐỘNG HÀNH LANG TRONG HOẠT ĐỘNG LẬP PHÁP CỦA QUỐC HỘI (NGHỊ VIỆN) MỘT SỐ

NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Hà Nội - 2010

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

KHOA LUẬT

NGUYỄN THỊ HỒNG CHƯƠNG

VẬN ĐỘNG HÀNH LANG TRONG HOẠT ĐỘNG LẬP PHÁP CỦA QUỐC HỘI (NGHỊ VIỆN) MỘT SỐ

NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI

Chuyên ngành: Lý luận và lịch sử nhà nước và pháp luật

Mã số : 60 38 01

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Người hướng dẫn khoa học: GS.TS Nguyễn Đăng Dung

Hà Nội - 2010

MỤC LỤC

Trang phụ bìa

Lời cam đoan

Mục lục

MỞ ĐẦU 4

Chương 1: SỰ HÌNH THÀNH VÀ VỊ TRÍ, VAI TRÒ CỦA VẬN ĐỘNG HÀNH LANG 8

1.1 Vận động hành lang - lịch sử và định nghĩa 8

1.1.1 Lịch sử vận động hành lang 8

1.1.2 Định nghĩa vận động hành lang 11

1.2 Vị trí, vai trò của vận động hành lang và mặt trái của nó 15

1.2.1 Vị trí, vai trò của vận động hành lang 15

1.2.2 Mặt trái của vận động hành lang 19

1.3 Nhà vận động hành lang 21

1.3.1 Điều kiện trở thành nhà vận động hành lang 21

1.3.2 Chiến thuật vận động hành lang 24

1.3.3 Nghĩa vụ và trách nhiệm của nhà vận động hành lang 24

1.4 Nguyên tắc vận động hành lang trong hoạt động lập pháp 29

1.4.1 Vận động hành lang phải bảo đảm tính công khai, minh bạch 29

1.4.2 Quan hệ giữa nhà vận động hành lang và khách hàng phải dựa trên sự vô tư, trung thực và tôn trọng lẫn nhau 31

1.4.3 Thông tin được cung cấp cho nhà hoạch định chính sách phải bảo đảm

đầy đủ, chính xác và đáng tin cậy 33

1.4.4 Tôn trọng và hợp tác với các phương tiện truyền thông 34

1.5 Phương thức vận động hàng lang 35

Chương 2 : PHÁP LUẬT VỀ VẬN ĐỘNG HÀNH LANG TRONG HOẠT ĐỘNG LẬP PHÁP CỦA QUỐC HỘI (NGHỊ VIỆN) MỘT SỐ NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI 39

2.1 Pháp luật về vận động hành lang ở Mỹ 39

2.2 Pháp luật về vận động hành lang ở Québec, Canada 50

2.3 Pháp luật về vận động hành lang ở Anh 59

2.4 Pháp luật về vận động hành lang ở Áo 62

2.5 Pháp luật về vận động hành lang ở Đức 63

2.6 Pháp luật về vận động hành lang ở Đan Mạch 64

2.7 Pháp luật về vận động hành lang ở Pháp 66

2.8 Vận động hành lang tại Nghị viện châu Âu 67

Chương 3: MỘT SỐ KIẾN NGHỊ ĐỐI VỚI VIỆT NAM 69

3.1 Quốc hội Việt Nam với những phương thức tiếp nhận và xử lý thông tin 69

3.1.1 Các kênh thông tin được chuyển tải đến Quốc hội 70

3.1.2 Cách thức xử lý thông tin tại Quốc hội 73

3.2 Một số biểu hiện cho thấy xu hướng vận động hành lang ở Việt Nam 75

3.3 Xây dựng khung pháp lý về vận động hành lang 80

3.3.2 Một số nội dung cơ bản về vận động hành lang cần luật hóa 83

3.3.3 Những điều kiện bảo đảm để khung pháp luật về vận động hành lang được triển khai trên thực tế 94

KẾT LUẬN 98

DANH MỤC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ 100

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 103

MỞ ĐẦU

1 Cơ sở khoa học và thực tiễn của đề tài

Vận động hành lang (lobby) trong hoạt động lập pháp được hiểu là những hoạt động có tính hệ thống nhằm tiếp cận, thuyết phục, gây ảnh hưởng, tác động đến quá trình ra quyết định của cơ quan lập pháp, các nghị sĩ để họ ủng hộ hoặc không ủng hộ chính sách, dự luật, chương trình hoặc một vấn đề nào đó vì lợi ích của cộng đồng, các nhóm lợi ích hoặc của cá nhân Vận động hành lang là khái niệm khá mới mẻ đối với Việt Nam, nhưng lại rất phổ biến

ở nhiều nước trên thế giới Tại một số quốc gia, vận động hành lang được luật pháp thừa nhận như một hoạt động hợp pháp; những người tiến hành các hoạt động này phải đăng ký với chính quyền và thực hiện việc báo cáo định kỳ để bảo đảm các hoạt động này được tiến hành một cách minh bạch, ít bị lạm dụng nhất

Nhìn chung, dù được thừa nhận công khai hay không, vận động hành lang vẫn ngày càng trở nên quan trọng và là phần không thể thiếu được trong các hoạt động chính trị - xã hội, mà đặc biệt là trong các hoạt động nghị trường của Nghị viện Vận động hành lang mang đến cho các nghị sĩ cái nhìn toàn diện, đa chiều với đầy đủ thông tin, chứng cứ cũng như ý kiến, kiến nghị của cử tri và xã hội về vấn đề đang được Nghị viện xem xét, quyết định để trên cơ sở đó, đưa ra những quyết định có lợi cho xã hội, cử tri hoặc các nhóm

lợi ích… Chính vì vậy, có thể nói vận động hành lang là hoạt động “hậu

trường”, nhưng có vai trò bổ sung cho quá trình hoạch định chính sách của

Nghị viện Vận động hành lang tác động mạnh mẽ đến tất cả các công đoạn của quá trình ra quyết định, quá trình làm luật và hình thành chính sách đối nội, đối ngoại Không những thế, trong quan hệ với Nghị viện và Chính phủ,

vận động hành lang còn là sự phản ánh, sự giám sát và là cầu nối giữa các nhóm lợi ích và nhân dân với các cơ quan công quyền Ngày nay, vận động hành lang không chỉ là một phần thiết yếu trong đời sống chính trị của các nước phát triển mà đã len vào các quan hệ kinh tế, thương mại của các quốc gia, trở thành vấn đề quốc tế có tính thời sự nóng bỏng Tuy nhiên, vận động hành lang cũng có mặt trái của nó và trong không ít trường hợp bị coi là một nguy cơ cho nền dân chủ Vì vậy, để bảo đảm quyền gây ảnh hưởng của công chúng đến các quyết định chính trị được thực hiện một cách công khai, minh bạch, trung thực, pháp luật cần kiểm soát chặt chẽ hoạt động vận động hành lang

Ở Việt Nam, vận động hành lang chưa được chính thức thừa nhận và cũng chưa có các quy định cụ thể của pháp luật đối với việc tiến hành các hoạt động loại này Việc người dân có nhiều ảnh hưởng hơn trong quá trình xây dựng pháp luật cũng như việc các nhóm lợi ích khác nhau thể hiện chính kiến và vận động các nhà lập pháp chú ý tới mặt bằng xã hội không đồng đều

để ban hành pháp luật sao cho phù hợp là tiến trình tự nhiên, không thể phủ nhận Tuy nhiên, xu hướng phát triển hoạt động vận động hành lang ở Việt Nam nên như thế nào, sự can thiệp của Nhà nước vào hoạt động này đến đâu là vấn đề cần được bàn thảo, cân nhắc kỹ, đặc biệt là trong giai đoạn xây dựng Nhà nước pháp quyền Việt Nam xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân và hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay Chính vì vậy,

chúng tôi mạnh dạn chọn Đề tài: Vận động hành lang trong hoạt động lập pháp của Quốc hội (Nghị viện) một số nước trên thế giới

2 Mục đích, nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu

Đề tài mong muốn đạt được các kết quả nghiên cứu sau đây:

- Làm rõ sự hình thành và vị trí, vai trò của vận động hành lang đối với hoạt động lập pháp của Nghị viện, phương thức và nguyên tắc vận động hàng lang tại Nghị viện, nhà vận động hành lang

- Phân tích pháp luật về hoạt động vận động hành lang trong hoạt động lập pháp của Quốc hội (Nghị viện) một số nước trên thế giới

- Nêu ra được một số kiến nghị đối với Việt Nam trong bối cảnh xây dựng Nhà nước pháp quyền và hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay

3 Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện đề tài, phương pháp nghiên cứu cơ bản mà luận văn sử dụng là phương pháp quy nạp trên cơ sở thống kê, tổng hợp, nghiên cứu và phân tích các văn kiện của Đảng, pháp luật của Nhà nước để làm sáng rõ một

số vấn đề liên quan đến quyền tham gia của công chúng đối với hoạt động của

cơ quan công quyền Đồng thời, luận văn có phân tích, đánh giá thực tiễn để thấy được một số biểu hiện cho thấy xu hướng về vận động hành lang ở Việt Nam

Luận văn sử dụng phương pháp so sánh, đối chiếu giữa pháp luật và thực tiễn về vận động hành lang ở một số nước trên thế giới để thấy được những nét khái quát nhất về vận động hành lang ở các nước này, từ đó liên hệ đến thực tiễn ở Việt Nam

Ngoài ra, luận văn còn sử dụng các phương pháp nghiên cứu cụ thể như phương pháp lịch sử, phương pháp lo gic, phương pháp phân tích, tập hợp, tổng hợp, thống kê, xã hội học,… để làm sáng tỏ những nội dung nghiên cứu của luận văn

4 Cấu trúc của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm có 3 chương:

Chương 1: Sự hình thành và vị trí, vai trò của vận động hành lang

Chương 2: Pháp luật về vận động hành lang trong hoạt động lập pháp của Quốc hội (Nghị viện) một số nước trên thế giới

Chương 3: Một số kiến nghị đối với Việt Nam

Chương 1

SỰ HÌNH THÀNH VÀ VỊ TRÍ, VAI TRÒ CỦA VẬN ĐỘNG HÀNH LANG

1.1 Vận động hành lang - lịch sử và định nghĩa

1.1.1 Lịch sử vận động hành lang

Vận động hành lang (lobby) được lấy theo tên địa điểm mà hoạt động

này diễn ra đầu tiên trong lịch sử, đó là hành lang của Nghị viện Anh quốc,

nơi mà trong thời gian nghỉ giải lao, các nghị sĩ thường trao đổi với đồng

nghiệp hoặc với bất kỳ người nào để bổ sung thông tin về vấn đề đang được

thảo luận hoặc quyết định tại Nghị viện

Lịch sử của khái niệm vận động hành lang có lẽ bắt nguồn từ bối cảnh

ra đời và hoạt động của Nghị viện Anh quốc Trong cơ chế hai viện của Anh

quốc, thành viên Viện nguyên lão (Thượng viện) thường chủ yếu đại diện cho

quyền lợi của các lãnh chúa, rất gắn bó với quyền lợi của Hoàng gia và hưởng

tước lộc cả đời từ Hoàng gia, do đó đại đa số nhân dân ít được tiếp cận với họ

Bổ sung cho sự thiếu hụt này là cơ chế Viện dân biểu (Common House) với

nguyên nghĩa là Nghị viện của “thường dân” Thành viên Viện dân biểu do

nhân dân trực tiếp bầu ra và họ có được tái cử hay không là tùy thuộc vào sự

tin cậy của cử tri [5] Mặc dù phải phục vụ lợi ích chính trị của các đảng phái

khác nhau, nhưng các vị dân biểu vẫn coi việc đại diện cho quyền lợi của cử

tri đã bầu ra họ là yếu tố quan trọng, quyết định việc thắng cử trong đợt bầu

cử tiếp theo Vì vậy, họ luôn coi trọng sự ủng hộ của cử tri và giữ mối liên hệ

chặt chẽ với cử tri Mỗi lần đến dự các kỳ họp, các vị dân biểu thường dành

thời gian đọc tài liệu, trao đổi với đồng nghiệp tại phòng chờ hoặc hành lang

luật về Nghị viện thì các nghị sĩ có thể ra ngoài phòng họp để trao đổi với nhau hoặc với bất kỳ người nào nhằm bổ sung thông tin; đồng thời cũng cho phép công dân có mặt tại hành lang của tòa nhà Nghị viện để trình bày ý kiến, kiến nghị với các vị đại biểu của mình Chính vì vậy, cử tri hoặc người đại diện cho họ thường đến khu hành lang này để gặp gỡ, bày tỏ quan điểm nhằm cung cấp thông tin, thuyết phục nghị sĩ bỏ phiếu ủng hộ hoặc không ủng hộ những vấn đề, chính sách hoặc dự luật sẽ hoặc đang được bàn thảo tại Nghị viện Từ đó, thuật ngữ vận động hành lang (lobby) đã ra đời

Đến đầu thế kỷ XIX, cùng với việc Quốc hội Mỹ cho phép công dân tiếp xúc với các nghị sĩ để vận động họ ủng hộ hoặc không ủng hộ đối với những chính sách, dự luật sẽ hoặc đang được xem xét tại Nghị viện, hoạt động vận động hành lang bắt đầu được thừa nhận rộng rãi Hiến pháp Mỹ năm

1787 trong bản sửa đổi đầu tiên, bằng việc khẳng định quyền tự do ngôn luận,

tự do hội họp và yêu sách hoà bình, đã cung cấp cơ sở pháp lý cho cái gọi là

“những nhóm lợi ích đặc biệt” Theo đó, bất cứ một nhóm nào cũng đều có

quyền yêu cầu các quan điểm của họ phải được sự lắng nghe của công chúng, của các cơ quan lập pháp, hành pháp và toà án Từ đó đã hình thành một lớp

người hoặc tổ chức chuyên nghiệp giữ vai trò trung gian, làm nhiệm vụ “con

thoi” giữa cử tri hoặc các nhóm lợi ích với các nghị sĩ nhằm tác động đến

những chính sách, dự luật Những người này được gọi là các nhà vận động hành lang (lobbyist) Họ hoạt động với mục đích trong sáng và được ghi nhận trong Hiến pháp Bằng các cuộc gặp gỡ chính thức hoặc không chính thức, viết thư, kiến nghị, gọi điện thoại,… nhà vận động hành lang tham gia vào quá trình hình thành các quyết định của Nghị viện để đưa ra quyết định hoặc ban hành chính sách tốt hơn cho người hoặc nhóm lợi ích mà họ đại diện Tuy nhiên, do hoạt động vận động hành lang thường gắn với những cuộc tiếp xúc

cá nhân nên dần dần hoạt động này đã bị biến tướng Trong không ít trường

hợp, vận động hành lang được miêu tả như một con “quái vật”, tìm mọi cách

luồn lách vào các phòng, ban, hành lang nghị viện để làm lũng đoạn Quốc hội Trước tình trạng đó, Quốc hội Mỹ đã ban hành nhiều đạo luật để đưa hoạt động vận động hành lang vào khuôn khổ như Luật đăng ký đại diện nước ngoài năm 1938, Luật liên bang về hoạt động vận động hành lang năm 1946, Luật về công khai hoạt động vận động hành lang năm 1995 Hoạt động vận động hành lang ở Quốc hội Mỹ do vậy đã có khuôn khổ hơn, trở thành phổ biến và được chấp nhận như một nghề tất yếu trong đời sống chính trị

Tại một số nước khác, nghề vận động hành lang cũng được thừa nhận, chẳng hạn như ở Cộng hòa Liên bang Đức, đạo luật ngày 21 tháng 9 năm

1972 quy định: đại diện các nhóm lợi ích có quyền đến Nghị viện, có những tiếp xúc cần thiết và có thể được mời tham gia các cuộc thảo luận của các Ủy ban của Quốc hội Tuy nhiên, các nhóm lợi ích này phải đăng ký với Chủ tịch Quốc hội biên bang nói rõ lý do hoạt động, cơ cấu của nhóm, tên của những người lãnh đạo và đại diện Hoặc như ở Québec, Canada, ngày 13 tháng 6 năm 2002, Quốc hội bang Québec, Canada đã ban hành Luật về đạo đức và tính minh bạch của vận động hành lang Mục tiêu của đạo luật này là nhằm tăng cường tính minh bạch trong hoạt động vận động hành lang của những người nắm giữ chính quyền và đảm bảo cho các hoạt động vận động hành lang được tiến hành theo đúng các nguyên tắc do luật định

Ngoài ra, Phụ lục 9 của quy tắc về thủ tục làm việc của Nghị viện châu

Âu quy định 10 điểm về vận động hành lang Theo đó, nhà vận động hành lang được cấp giấy phép ra vào khu vực làm việc của Nghị viện để cung cấp thông tin cho các nghị sĩ nhằm đạt lợi ích riêng của họ hoặc cho bên thứ ba Nhà vận động hành lang phải tuyệt đối tuân thủ đạo đức và tiêu chuẩn đối với nhà vận động hành lang, không được lấy thông tin bằng bất cứ hành động

nghị sĩ cũng phải làm bản công bố chi tiết các hoạt động nghề nghiệp và không được nhận bất cứ quà biếu hay tiền trong khi thi hành nhiệm vụ

Có thể nói, vận động hành lang là một thực tế không thể thiếu trong

đời sống chính trị, nó phát triển “đồng hành” cùng với sự phát triển của hệ

thống chính trị tại mỗi quốc gia, thậm chí vượt ra ngoài khuôn khổ các quan

hệ trong nội bộ của một quốc gia và trong không ít trường hợp, trở thành những vấn đề quốc tế có tính thời sự Vậy, vận động hành lang là gì?

1.1.2 Định nghĩa vận động hành lang

Theo từ điển, lobby (danh từ): hành lang ở Nghị viện (a lobby politician: người hoạt động chính trị ở hành lang hoặc người hoạt động chính trị ở hậu trường) Lobby (động từ): vận động ở hành lang (đưa ra hoặc thông qua một đạo luật ở Nghị viện) hoặc lui tới hành lang Nghị viện tranh thủ lá phiếu của nghị sĩ Vận động hành lang là cố gắng gây ảnh hưởng đến suy nghĩ của những nhà lập pháp hay các quan chức chính quyền khác để ủng hộ hay phản đối một vấn đề cụ thể, như vận động hành lang để bảo vệ môi trường tốt hơn, vận động hành lang chống lại sự gia tăng của vũ khí hạt nhân [19]

Dưới góc độ của những nhà nghiên cứu:

- Vận động hành lang (lobby) về nghĩa đen gốc tiếng Anh, mọi người đều biết đó là hành lang rộng của nhà Quốc hội, là nơi chờ đợi trong tiền sảnh của các khách sạn hay toà nhà lớn Nhưng lobby còn có nghĩa bóng rất thông

dụng, đó là “vận động người có chức, có quyền nhằm giúp mình đạt được

mục đích gì đó về kinh tế, chính trị, xã hội, ” [16];

- Vận động hành lang nghĩa là nỗ lực có chủ ý để gây ảnh hưởng đến

các quyết định chính trị thông qua nhiều hình thức vận động nhằm vào các nhà hoạch định chính sách;

- Nói một cách đơn giản, vận động hành lang là thuyết phục người được vận động ban hành chính sách theo ý muốn của người vận động Vấn đề cần vận động có thể là một dự luật hoặc đơn giản chỉ để yêu cầu nghị sĩ tiếp xúc thường xuyên hơn với một nhóm cử tri nào đó Nói một cách khái quát thì vận động hành lang là đưa ra chính kiến của một nhóm lợi ích đối với một chính sách của Nhà nước và tác động để biến đổi chính sách đó theo nhu cầu của nhóm lợi ích [8]

Dưới góc độ của các chuyên gia vận động hành lang:

- Vận động hàng lang là vận động giùm cho người khác về một vấn đề

mà người đó không hiểu rõ đường đi nước bước, họ không biết phải vận động như thế nào, vận động ai để đề đạt được ý nguyện của họ lên cơ quan lập pháp (Ann Sullivan, chuyên viên vận động hành lang ở Washington) [2];

- Vận động hành lang có thể được hiểu một cách rất đặc trưng là hoạt động nhằm tạo ảnh hưởng đến tiến trình ban hành quyết định hoặc có thể mang một nghĩa rộng hơn thế nữa [16];

- Vận động hành lang là hoạt động có hệ thống và được thực hiện một cách không chính thức để tác động đến những người có thẩm quyền ra quyết định [3] Tính không chính thức ở đây được hiểu rằng, vận động hành lang tuy không phải là một thủ tục bắt buộc của quy trình ra chính sách, quyết định nhưng lại có tác dụng bổ sung cho quá trình ra chính sách, quyết định của người có thẩm quyền Bởi lẽ, vận động hành lang mang đến cho người

có thẩm quyền cái nhìn toàn diện, đa chiều với đầy đủ thông tin, chứng cứ cũng như ý kiến, kiến nghị của cử tri và xã hội về vấn đề đang được xem xét, quyết định, trên cơ sở đó, họ đưa ra những quyết định có lợi cho xã hội,

cử tri hoặc các nhóm lợi ích,…

Theo quy định của pháp luật:

- Điều 1 của Luật về đạo đức và tính minh bạch trong vận động hành lang của Québec, Canada quy định vận động hành lang là một trong những hoạt động hợp pháp để tiếp cận với Quốc hội, các cơ quan của Chính phủ và chính quyền địa phương vì lợi ích của công chúng [14]

- Theo luật pháp của bang Washington - Mỹ, thì vận động hành lang và hành động vận động hành lang là cố gắng ảnh hưởng đến việc thông qua hoặc bãi bỏ bất kỳ dự thảo luật nào của cơ quan lập pháp của bang Washington hay

sự chấp nhận hoặc chối bỏ bất kỳ luật lệ, tiêu chuẩn, thuế địa phương hay văn bản của bất kỳ cơ quan chính quyền nào theo Đạo luật thủ tục hành chính nhà

nước Cũng theo luật pháp của bang này, dự thảo luật có nghĩa là các dự thảo

luật, các nghị quyết, những bản kiến nghị, những bản sửa đổi, những sự bổ nhiệm và những vấn đề khác chưa quyết định hoặc được đề xuất trong cả hai viện của cơ quan lập pháp, bao gồm bất kỳ vấn đề gì có thể là đối tượng hành động của cả hai viện hay bất kỳ uỷ ban nào của Nghị viện và tất cả những dự thảo luật và những nghị quyết đã được cả hai viện thông qua nhưng đang chờ

Thống đốc bang phê chuẩn Dựa trên định nghĩa này, vận động hành lang bao

gồm những nỗ lực để ngăn chặn việc đưa ra Nghị viện những dự thảo luật làm ảnh hưởng không tốt đến quyền lợi của thân chủ và nỗ lực nhằm gây ảnh hưởng tới quyết định của Thống đốc bang

- Khoản 7 Điều 3 Đạo luật công khai hoạt động vận động hành lang

1995 của Mỹ quy định các hoạt động vận động hành lang bao gồm việc lên kế hoạch, chuẩn bị, nghiên cứu, tìm kiếm thông tin có chủ định, thực hiện vận động đúng thời điểm, phối hợp với hoạt động vận động của những người khác Đó là quá trình giao tiếp bằng văn bản hoặc bằng lời nói (bao gồm cả giao tiếp điện tử) đối với quan chức thuộc cơ quan lập pháp, hành pháp được

thực hiện với danh nghĩa là đại diện cho khách hàng nhằm thiết lập, sửa đổi hoặc thông qua pháp luật Liên bang (bao gồm cả dự thảo luật); thiết lập, sửa đổi hoặc thông qua quy tắc Liên bang, quyết định của Chính phủ hoặc bất kỳ chương trình, chính sách nào khác của Chính phủ Hoa Kỳ; quản lý thực thi chương trình, chính sách Liên bang (bao gồm cả đàm phán, giải thưởng hoặc quản lý một hợp đồng, khoản trợ cấp, khoản vay, giấy phép); đề cử hoặc xác nhận cá nhân vào các vị trí liên quan thuộc thẩm quyền của Thượng nghị viện [13]

Tuy nhiên, cũng có quan điểm tiếp cận vận động hành lang từ mặt trái của nó, theo đó vận động hành lang chính là việc dùng thế lực của tiền bạc để vận động hoặc làm áp lực để Quốc hội hoặc các cơ quan nhà nước hành động theo chiều hướng phục vụ quyền lợi riêng của các nhà tư bản [26]

Như vậy, vận động hành lang được hiểu là những hoạt động có tính hệ thống nhằm tiếp cận, thuyết phục, gây ảnh hưởng, tác động đến quá trình ra quyết định của cơ quan lập pháp, hành pháp, các nghị sĩ, quan chức và những người có thẩm quyền khác trong bộ máy nhà nước để họ ủng hộ hoặc không ủng hộ chính sách, dự luật, chương trình, kế hoạch, hợp đồng, chứng chỉ, sự

đề cử, bổ nhiệm hoặc một vấn đề nào đó vì lợi ích của cộng đồng, các nhóm lợi ích hoặc của cá nhân

Vận động hành lang trong hoạt động lập pháp được hiểu là những hoạt động có tính hệ thống nhằm tiếp cận, thuyết phục, gây ảnh hưởng đến quá trình ra quyết định của Quốc hội (nghị viện), nghị sĩ hoặc các quan chức khác của cơ quan lập pháp để họ ủng hộ hoặc không ủng hộ dự luật, chính sách,

chương trình,… vì lợi ích của cộng đồng, các nhóm lợi ích hoặc của cá nhân

Tuy vậy, không phải mọi hành động tiếp cận, gây ảnh hưởng đến quá trình ra quyết định của cơ quan nhà nước, quan chức có thẩm quyền đều là

vận động hành lang, ví dụ như hành động ủng hộ tích cực (advocacy) hoặc quan hệ công chúng (PR)

Ủng hộ tích cực được hiểu là những hành động như phát biểu hoặc phổ biến thông tin nhằm tác động đến chính sách công cộng, pháp luật hoặc hoạt động của các đoàn thể Hành động ủng hộ tích cực có thể được thực hiện bằng những phương thức như biểu tình, thu hút sự chú ý của các phương tiện thông tin đại chúng, viết thư hoặc gửi đơn kiến nghị, khiếu nại đến cơ quan, tổ chức,

cá nhân có thẩm quyền Trong khi đó, vận động hành lang tập trung vào một điểm nào đó nhiều hơn, chẳng hạn như gửi tiếng nói đến nhân dân bằng cách tác động đến những người có thẩm quyền ra quyết định [3]

Quan hệ công chúng (PR) và vận động hành lang đều là hai hoạt động giao tiếp nhằm tạo nên ảnh hưởng và thay đổi những nhận thức hay quan niệm, thái độ của cơ quan hoặc quan chức Điểm khác biệt là ở chỗ: mục tiêu của vận động hành lang là nhằm thay đổi chính sách hoặc ảnh hưởng đến việc thay đổi quyết định Điều này đồng nghĩa với việc người ta có thể sử dụng PR như một công cụ để phục vụ mục tiêu của vận động hành lang

Bên cạnh đó, pháp luật các nước cũng quy định một số trường hợp ngoại lệ không phải là vận động hành lang như: tổ chức các cuộc trao đổi, phân tích hay nghiên cứu về cả hai khía cạnh của một vấn đề; trả lời một kiến nghị nào nó bằng văn bản của cơ quan nội các; ủng hộ hay phản đối các đề xuất lập pháp có thể làm thay đổi quyền lợi của tổ chức; kiểm tra và thảo luận những vấn đề chung của xã hội,

1.2 Vị trí, vai trò của vận động hành lang và mặt trái của nó

1.2.1 Vị trí, vai trò của vận động hành lang

Hoạt động vận động hành lang là quá trình kiến nghị đến chính quyền

để gây ảnh hưởng đến việc ra chính sách, quyết định Vận động hành lang

theo đúng nghĩa được ghi nhận trong các văn bản pháp luật có mục đích rất trong sáng và có vai trò, tác dụng tích cực đến hoạt động của chính quyền nói chung và cụ thể là quá trình hoạch định chính sách nói riêng Vị trí, vai trò của vận động hành lang thể hiện ở các điểm sau đây:

Thứ nhất, vận động hành lang là một bộ phận chính đáng, hợp pháp

của thiết chế dân chủ

Quyền kiến nghị của nhân dân đối với chính quyền đã từng được ghi nhận trong Hiến chương Magna Carta (1215) của nước Anh, trong rất nhiều các hiệp ước liên quan đến lãnh thổ thuộc địa Mỹ, trong Tuyên ngôn độc lập của nước Mỹ và trong các hiến pháp của bang và Liên bang Mỹ thời kỳ hậu cách mạng, bao gồm cả Bản Tuyên ngôn nhân quyền [32] Đây chính là cơ sở

để hoạt động vận động hành lang dần được thừa nhận và ngày càng phát triển (đặc biệt là ở Mỹ và EU) như là một phần chính đáng, hợp pháp của thiết chế dân chủ bất kể nó do cá nhân công dân hay do các nhóm lợi ích tiến hành [25]

Ở Mỹ, sự tham gia của công dân vào chính trị nói chung và quá trình ra quyết định nói riêng là một trong những đặc trưng của hệ thống chính trị truyền thống Mỹ Trên thực tế, vận động hành lang ở Mỹ đã và đang là một vấn đề mang tính chính trị - pháp lý - xã hội, có tác động mạnh mẽ đến Quốc hội và Chính phủ Mỹ trong tất cả các công đoạn của quá trình xây dựng pháp luật và hình thành chính sách đối nội, đối ngoại Sự có mặt của hoạt động vận động hành lang trong tất cả các công đoạn của quá trình hình thành chính sách không chỉ thể hiện lợi ích tự thân của các tổ chức vận động hành lang mà còn

là nhu cầu chính đáng của chính quyền, các nhà hoạt động chính sách Bởi lẽ, trong mối quan hệ với Quốc hội và Chính phủ, vận động hành lang đồng thời

là sự phản ánh, giám sát, kiềm chế, đối trọng của các nhóm lợi ích và nhân

dân đối với các cơ quan công quyền Hơn thế nữa, vận động hành lang mang đến cho người có thẩm quyền cái nhìn toàn diện, đa chiều với đầy đủ thông tin, chứng cứ cũng như ý kiến, kiến nghị của cử tri và xã hội về vấn đề đang được xem xét, quyết định Nếu các nghị sĩ muốn được tái cử trong nhiệm kỳ tới thì việc làm hài lòng cử tri là trách nhiệm lớn nhất đối với họ Để thực hiện trách nhiệm này, nghị sĩ không chỉ đơn thuần chứng minh sự mẫn cán của mình tại nghị trường hoặc tại đơn vị bầu cử mà còn thông qua lá phiếu hoặc tham luận bày tỏ quan điểm, phản ánh những mối quan tâm của cử tri hoặc phải biết cách giải thích thỏa đáng cho cử tri về một hành động bỏ phiếu bất thường nào đó của mình Mặc dù các nghị sĩ phải chịu sự chỉ đạo của các nhóm đảng phái trong Hạ viện và Thượng viện khi bỏ phiếu, song họ vẫn phải dành sự quan tâm đáng kể đến ý kiến của công luận và của cử tri tại các quận hay bang của mình Nếu một nghị sĩ nhận được yêu cầu của một số lượng đáng kể cử tri về một vấn đề nào đó, trong lúc ban lãnh đạo đảng yêu cầu vị này phải bỏ phiếu khác đi, thì tiếng nói của cử tri thường chi phối kết quả bỏ phiếu cuối cùng Do đó, về bản chất, vận động hành lang là sự chia sẻ quyền lực giữa Nhà nước và xã hội Sự thừa nhận về mặt pháp lý của vận động hành lang cũng là sự minh hoạ cụ thể về tính đại diện của Quốc hội Mỹ [26]

Thứ hai, vận động hành lang giúp cho các ý nguyện của cử tri đến

được với chính quyền, mà cụ thể là cơ quan lập pháp, một cách nhanh chóng,

rõ ràng, hiệu quả nhất

Theo quy định của pháp luật, bất kỳ công dân, tổ chức hoặc công ty nào đều có thể đề đạt ý nguyện của mình lên Quốc hội Tuy nhiên, thật là không thực tế nếu yêu cầu một vị dân biểu, một nghị sỹ hay các nhân viên của họ dành thời giờ để nói chuyện với từng cử tri, từng tổ chức hoặc đoàn thể hiện diện trong đơn vị bầu cử của họ Hơn nữa, không phải cử tri nào cũng có khả

năng chuyển tải đến nghị sĩ những thông điệp rõ ràng, chính xác, ngắn gọn và

đi thẳng vào nội dung, mục đích cần đạt tới nhằm thu hút sự chú ý của họ Vì vậy, các tổ chức, công ty hay các nhóm cử tri có cùng lợi ích phải nhờ đến các nhà vận động hành lang Đây là những người ít nhiều gắn bó với hoạt động ở nghị trường, có thể dành thời gian để tiếp xúc, tác động đến các nghị sĩ, có các mối quan hệ cũng như kinh nghiệm trong việc vận động các chính khách Một chuyên gia vận động hành lang có thể nói thay cho nhiều người khi trình bày các quan điểm chính sách trước Quốc hội Chuyên gia vận động hành lang cũng biết sẽ phải chuẩn bị nội dung thông điệp như thế nào, thông qua các phương thức gì để có thể gây sức ép hay tác động có hiệu quả đến các nghị sĩ Đây chính là cách biến bức xúc của công chúng, của cử tri thành bức xúc của chính quyền để tranh thủ sự ủng hộ của chính quyền đối với những

vấn đề mà cử tri quan tâm Vì vậy mà có thể nói, “hơn hẳn các phương thức

vận động của ý nguyện khác, vận động hành lang có tác dụng ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả bỏ phiếu của nghị sĩ” [6]

Thứ ba, vận động hành lang giúp mang những vấn đề quan trọng đến

với bàn họp của Nghị viện, góp phần làm cho quá trình quyết định thêm minh bạch, dân chủ

Nhờ vào tính chuyên nghiệp hóa của hoạt động vận động hành lang, những vấn đề của các nhóm lợi ích trong xã hội, bất kể đó là nhóm đa số hay thiểu số, đại diện cho các lợi ích phổ thông hay chỉ là những lợi ích riêng lẻ trong xã hội đều có thể được phản ảnh một cách rõ ràng, chính xác đến tai các nhà lập pháp Các cơ quan có thẩm quyền không thể hoàn toàn tự do trong việc hoạch định chính sách mà họ còn phải chịu nhiều áp lực từ các nhóm lợi ích trong xã hội Và vì vậy , vận động hành lang trở thành một trong những cầu nối, là kênh liên lạc giữa các nhóm công chúng mà nó đại diện với chính

Nói đến vai trò của vận động hành lang, không ít nghị sỹ Hoa Kỳ đã từng phát biểu rằng, thật khó tưởng tượng được sự vắng mặt của các chuyên gia vận động hành lang đối với hoạt động của Quốc hội Hoa Kỳ Vì vậy mà ông Paul Miller, Chủ tịch Liên đoàn các nhà vận động hành lang Mỹ đã tự

hào khoe rằng: “Không có chúng tôi, tôi không biết có điều luật nào được

thông qua ở Mỹ hay không” [10]

1.2.2 Mặt trái của vận động hành lang

Mặc dù hoạt động vận động hành lang là một phần tất yếu trong đời sống chính trị của các nước phát triển song cũng không tránh khỏi những hạn

chế nhất định Điều đó thể hiện ở những điểm sau đây:

Thứ nhất, vận động phải có năng lực tài chính để chi trả cho hoạt

động điều tra, thu thập thông tin và tác động, nhưng đồng tiền khi dan díu với quyền lực chính trị sẽ đẻ ra nguy cơ bè đảng, bóp méo dân chủ, cướp đi cơ hội của những nhóm yếu thế được có tiếng nói trong quá trình ra quyết định [5]

Điều này đúng với tổ chức, cá nhân vận động chuyên nghiệp Trong số những tổ chức, cá nhân đã đăng ký tại Quốc hội Mỹ, thống kê cho thấy: khoảng 72% trong số họ đại diện cho các tổ chức và hiệp hội kinh tế, 8% đại diện cho các tổ chức xã hội - nghề nghiệp, 5% đại diện cho các nhóm bảo vệ dân quyền, phúc lợi xã hội, 2% đại diện cho người nghèo và 1% đại diện cho những nhóm yếu thế trong xã hội như người già, người tàn tật [26] Như vậy,

số người hành nghề vận động hành lang đại diện cho quyền lợi của giới kinh doanh và doanh nghiệp chiếm số lượng áp đảo Một khảo cứu của Quốc hội Canada cũng cho thấy, giới doanh nhân nước này đã dành thời gian và tiền bạc rất lớn cho việc vận động thông qua các chính sách có lợi cho mình [30]

Ưu thế về tài chính trong vận động hành lang đã bóp méo nền dân chủ phương Tây, thao túng đáng kể đời sống chính trị các quốc gia này [5]

Thứ hai, sự phát triển không ngừng của các hoạt động vận động hành

lang còn là môi trường cho tham nhũng, hối lộ sau hậu trường chính tri ̣

Đối với những nhà tư bản thì vận động hành lang chính là việc dùng tiền bạc để gây sức ép đối với hoạt động chính trị, nhằm tạo dựng lợi ích cho mình, tạo áp lực để Quốc hội hoặc các cơ quan nhà nước hành động theo

chiều hướng phục vụ quyền lợi của tư bản “Nói cách khác, tư bản đã bỏ tiền

ra để sắp đặt người làm việc nhà nước…, đôn đốc, theo dõi xem những người

đó có phục vụ đúng quyền lợi của tư bản không” [26]

Vận động hành lang là hoạt động không chính thức, nó không diễn ra trong phòng họp, tại các phiên họp của nghị viện hay uỷ ban của nghị viện,

mà ở hành lang nghị viện và bên ngoài trụ sở nghị viện với các cấp độ khác nhau hết sức phong phú Ngoài việc chiêu đãi tiệc tùng, đưa các nghị sĩ đi chơi bằng máy bay riêng hay mời dự hội thảo, hội nghị, những nhà vận động hành lang luôn sẵn sàng để chiều theo sở thích, ý muốn của những nhân vật quyền thế Đó chính là mặt trái của vận động hành lang Do đó, dân chủ và minh bạch là điều kiện cần để chống lại sự lũng đoạn của các nhóm lợi ích Công chúng cần phải được biết ai là người đang chi trả và chi bao nhiêu cho các nhà hoạt động vận động hành lang để vận động ai, về cái gì Các nhà lập pháp cần thông tin này để đánh giá một cách chính xác áp lực chính trị mà họ phải chịu Dân chúng cần thông tin này để đánh giá tính liêm chính của những

nhà lập pháp [31] Không có thông tin công khai này “tiếng nói của người

dân có thể bị nhấn chìm hoàn toàn bởi tiếng nói của những nhóm lợi ích đặc biệt tìm kiếm sự ủng hộ trong khi giả mạo là những người ủng hộ cho phúc lợi chung” [34]

1.3 Nhà vận động hành lang

Nhà vận động hành lang (lobbyist) là những cá nhân hoặc tổ chức được khách hàng thuê để tiến hành vận động hành lang vì mục đích của khách hàng (khoản 10 Điều 3 Đạo luật công khai hoạt động vận động hành lang 1995 của

Mỹ) [13] Nói cách khác, nhà vận động hành lang hoạt động nhân danh khách

hàng, thay mặt cho khách hàng để nói lên tiếng nói của họ trước các cơ quan chức năng và được khách hàng trả thù lao bằng tiền hoặc bằng các lợi ích vật chất, tinh thần khác tùy theo uy tín, năng lực cũng như hiệu quả làm việc của

đó

1.3.1 Điều kiện trở thành nhà vận động hành lang

Để trở thành nhà vận động hành lang, người đó phải đáp ứng đủ các điều kiện sau đây:

Một là phải am hiểu quy trình, thủ tục ban hành chính sách, quyết

định: nhà vận động hành lang phải hiểu rõ quy trình, thủ tục ban hành chính sách, quyết định và biết được ở khâu nào, giai đoạn nào thì người nào có thẩm quyền ra quyết định cũng như ai là người sẽ quan tâm, ủng hộ đến vấn đề mình sẽ đưa ra Đây là một điều kiện quan trọng, quyết định đến hiệu quả, sự thành công của nhà vận động hành lang Sulivan, một chuyên gia vận động

hành lang ở Washington đã nói: “tôi không bao giờ mon men vận động một

nghị sỹ về một vấn đề mà ông ta không quan tâm tới hoặc ông ta không làm được gì cho vấn đề đó cả” [2]

Hai là phải có kỹ năng truyền đạt thông tin hiệu quả, thuyết phục: vận

động hành lang là quá trình làm cho nghị sĩ, quan chức tin, hiểu và hành động theo cách mà nhà vận động hành lang mong muốn Dù được thực hiện theo phương thức nào thì vận động hành lang vẫn là một quá trình giao tiếp giữa người với người, giữa các nhà vận động với quan chức Vì vậy, để các quan chức nghe mình, hiểu mình và hành động theo mình, nhà vận động hành lang phải có nghệ thuật truyền đạt thông tin nhằm thuyết phục được người nghe

một cách hiệu quả nhất "Muốn đối thủ của mình chịu nhượng bộ thì mình

phải tạo được cái thế chính trị để đối thủ phải cân nhắc, chịu thương lượng trước khi ra tay” [4] Cơ hội để gặp gỡ, tiếp xúc với các nghị sĩ, quan chức là

hiếm hoi, thời gian họ dành cho việc vận động là có hạn nên nhà vận động hành lang sẽ không đạt được mục đích nếu không có kỹ năng truyền đạt thông tin hoặc thông tin đó không thuyết phục được các nghị sĩ Vì vậy, nhà vận động hành lang phải là những người đi đầu về khả năng thuyết phục Trong một thời gian ngắn, có thể là 3 đến 5 phút gặp gỡ, nhà vận động hành lang phải phát đi những thông điệp ngắn gọn, xúc tích, rõ ràng, mạch lạc, chính xác và đi thẳng vào vấn đề nhằm thu hút sự tập trung chú ý của các nghị sĩ, quan chức Có như vậy mới hy vọng nghị sĩ, quan chức thấu đạt ý nguyện của

khách hàng mà mình đại diện, từ đó họ ra những quyết định có lợi nhất cho khách hành của mình

Ba là phải có uy tín: nhà vận động hành lang có uy tín là người có đạo

đức tốt, có kinh nghiệm thuyết phục người khác, có quan hệ lành mạnh với các nghị sĩ, quan chức cũng như khả năng duy trì và phát triển các mối quan

hệ đó một cách lâu dài Chính vì điều kiện này mà ở Mỹ, nhà vận động hành lang thường là cựu nghị sĩ, quan chức cao cấp bang hoặc liên bang, những người đã từng giữ chức vụ cao tại Hạ viện, Thượng viện hoặc là những nhà ngoại giao có nhiều kinh nghiệm

Bốn là phải có tư cách đạo đức tốt: là người đại diện cho khách hàng,

nhà vận động hành lang phải có tư cách đạo đức tốt, trung thực, không vi phạm pháp luật, để có thể hiểu hết được những yêu cầu, mong muốn của khách hàng, phục vụ khách hàng một cách tốt nhất Một nhà vận động hành lang trung thực, tận tuỵ sẽ tạo cho khách hàng niềm tin, duy trì được các mối quan hệ lâu dài cũng như tạo được uy tín, ảnh hưởng đến các quan chức có thẩm quyền Nhà vận động hành lang phải có trách nhiệm đối với tính hợp pháp, dân chủ và công bằng của quá trình ra quyết định mà nhà vận động hành lang đã tác động đến

Ngoài ra, pháp luật một số nước còn quy định để trở thành nhà vận

động hành lang, tổ chức hoặc cá nhân phải có thời gian tiến hành hoạt động vận động hàng lang từ 20% trở lên trên tổng số thời gian mà người đó thực hiện cho khách hàng trong 6 tháng và đăng ký với cơ quan có thẩm quyền (Khoản 10 Điều 3 Luật công khai hoạt động vận động hành lang năm 1995 của Mỹ) [13]

Mặc dù đáp ứng những điều kiện trên đây nhưng nếu người đó đang giữ một công vụ hoặc chức vụ nào đó trong các cơ quan nhà nước thì không

thể trở thành nhà vận động hành lang, trừ khi họ thôi làm nhiệm vụ Theo pháp luật của thành phố Orlando, Mỹ thì công chức, nhân viên điều tra, tổ chức được thành viên của Hội đồng thành phố thuê, người xin hầu toà, người

có hợp đồng với Hội đồng thành phố không được làm nhà vận động hành lang Theo pháp luật của Québec, Canada thì bất kỳ ai đã quản lý Văn phòng

cơ quan công quyền từ một năm trở lên không được vận dộng nhà cầm quyền với tư cách là nhà vận động hành lang (Điều 28 Luật về đạo đức và tính minh bạch trong vận động hành lang) [14],

1.3.2 Chiến thuật vận động hành lang

Để tiến hành vận động hành lang, nhà vận động hành lang phải triển khai nhiều biện pháp, chiến lược và chiến thuật khác nhau Có thể có hai bước như sau:

Bước thứ nhất là lên kế hoạch vận động, trong đó nêu rõ kết quả mong

muốn là gì? ai là người có khả năng giúp đạt được kết quả này? điều gì là mối quan tâm lớn nhất của nghị sĩ, quan chức mà mình đang cần tác động? cách thức nào là tốt nhất và hợp pháp để tiếp cận những người này? những sự kiện nào là quan trọng nhất đối với vấn đề cần vận động? thời điểm nào thì cung cấp thông tin gì, bằng biện pháp nào?

Bước tiếp theo là tiếp cận quan chức, nghị sĩ để vận động, cung cấp

thông tin, tạo ảnh hưởng với họ thông qua các hình thức như gặp gỡ trực tiếp, gửi thư, mời dự hội thảo, tọa đàm hay liên hoan, chiêu đãi, tặng quà, mời đi

du lịch,…

1.3.3 Nghĩa vụ và trách nhiệm của nhà vận động hành lang

Nhà vận động hành lang có các nghĩa vụ và trách nhiệm sau đây:

Nghĩa vụ đăng ký:

Pháp luật một số nước quy đinh để được hành nghề vận động hành lang, người đó phải đăng ký với cơ quan nhà nước có thẩm quyền Luật về đạo đức và tính minh bạch trong vận động hành của Québec, Canada quy định: việc đăng ký phải do chính nhà vận động hành lang thực hiện hoặc do người đại diện của doanh nghiệp vận động hành lang hay tổ chức vận động hành lang thực hiện Nhà vận động hành lang phải đăng ký trước ít nhất là 30 ngày, doanh nghiệp hoặc tổ chức vận động hành lang phải đăng ký trước ít nhất là 60 ngày, sau đó nhà vận động hành lang thay mặt cho khách hàng bắt đầu tiến hành các hoạt động vận động hành lang [15]

Luật công khai hoạt động hành lang năm 1995 của Mỹ quy định: muộn nhất là sau 45 ngày kể từ khi người vận động hành lang thực hiện cuộc vận động đầu tiên hoặc được thuê để thực hiện cuộc vận động, tại bất kỳ thời điểm nào trước thời hạn này, người vận động phải đăng ký với Tổng thư ký Thượng viện và Tổng thư ký Hạ viện [13]

Tuân thủ pháp luật và tôn trọng cơ quan nhà nước, quan chức

Nhà vận động hành lang phải tôn trọng và tuân thủ pháp luật; có trách nhiệm cá nhân đối với tính hợp pháp, dân chủ và công bằng của quá trình ra quyết định mà nhà vận động hành lang đã tác động đến

Luật pháp của Quebec, Canada quy định, khi thực hiện công việc, nhà vận động hành lang phải tôn trọng Nghị viện, Chính phủ, các tổ chức cấp thành phố và các quan chức (Phần I, Chương III Luật về chuẩn mực ứng xử của nhà vận động hành lang của Québec, Canada) [15]

Trung thực và liêm chính:

Nhà vận động hành lang phải tiến hành vận động hành lang một cách trung thực và liêm chính; phải bảo đảm thông tin gửi cho quan chức là chính xác, đầy đủ và kịp thời; tôn trọng quyền được nhận những thông tin chính xác

của công chúng nếu trong quá trình vận động hành lang có sử dụng phương tiện điện tử hoặc văn bản viết để giao tiếp nhằm ảnh hưởng đến công luận; tránh trình bày sai sự thật hoặc lừa dối quan chức và tránh cho bất cứ người nào bị nhầm lẫn có chủ định; không được thuyết phục quan chức vi phạm chuẩn mực hành vi ứng xử được áp dụng đối với quan chức đó; tránh gây áp lực thái quá một cách trực tiếp hoặc gián tiếp đối với quan chức; không được trình bày những lợi ích đối nghịch hoặc bất lợi hoặc đặt người mà quyền lợi của họ đang bị đe dọa vào một tình huống có sự xung đột lợi ích, trừ trường hợp có sự đồng ý của những người này; không sử dụng các thông tin bảo mật của các hoạt động vận động hành lang mà họ đang tiến hành vào mục đích khác và ngoài nhiệm vụ được ủy thác (Phần II, Chương III Luật về chuẩn mực ứng xử của nhà vận động hành lang của Quebec, Canada) [15]

Nhà vận động hành lang không nên né tránh hay che đậy các kinh nghiệm của mình, không nên giả tạo các kỹ năng chính trị và khả năng tiếp cận trong vận động hành lang

Tôn trọng khách hàng:

Mối quan hệ giữa nhà vận động hành lang và khách hàng phải dựa trên

sự vô tư và tôn trọng lẫn nhau Trước khi chấp nhận một nhiệm vụ hay ký kết hợp đồng với khách hàng, nhà vận động hành lang cần xem xét, đánh giá lịch

sử đạo đức của khách hàng có liên quan đến hoạt động vận động hành lang Nhà vận động hành lang chỉ thấp thuận hợp tác hay tiếp tục hợp tác với một khách hàng nếu nhà vận động hành lang thấy rằng khách hàng tuân thủ theo các chuẩn mức đạo đức có thể chấp thuận được

Nhà vận động hành lang có trách nhiệm cố vấn cho khách hàng về các tác động có hại của các mục tiêu vận động, chiến lược và chiến thuật vận động đang được xem xét

Nhà vận động hành lang phải thông báo cho khách hàng mà họ đại diện

về trách nhiệm và nghĩa vụ của họ theo quy định của pháp luật; khi tiếp xúc với quan chức, phải thông báo rõ danh tính của khách hàng mà họ đại diện và mục đích của cuộc tiếp xúc (phần III, Chương III Luật về chuẩn mực ứng xử của nhà vận động hành lang của Québec, Canada) [15]

Nhà vận động hành lang phải thông báo cho khách hàng về các chiến lược, biện pháp vận động hành lang có thể chấp thuận được về mặt đạo đức

và cho khách hàng cơ hội lựa chọn các chiến lược, biện pháp này

Nhà vận động hành lang cần bảo đảm bí mật các thông tin của khách hàng; không được tiết lộ các thông tin mật mà không có sự cho phép của khách hàng

Nhà vận động hành lang không được che đậy hay làm sai lệch danh tính của khách hàng mà mình vận động giúp vì sự lựa chọn của nhà hoạch định chính sách không chỉ dựa trên các quan điểm và lý luận của nhà vận động hành lang mà còn dựa cả vào danh tính của khách hàng

Nhà vận động hành lang không được nhận công lao cho các công việc

mà họ không có đóng góp gì hoặc đóng góp rất ít

Nhà vận động hành lang cần phải tránh các xung đột về lợi ích Một xung đột về lợi ích tồn tại (i) nếu nhà vận động hành lang cùng lúc đại diện cho hai khách hàng có quan điểm cần vận động đối nghịch nhau hoặc (ii) niềm tin, các mối quan hệ hay lợi ích của nhà vận động hành lang xung đột với lợi ích hay quan điểm của khách hàng mà nhà vận động hành lang đại diện Vì vậy, nhà vận động hành lang cần phải quán triệt nguyên tắc: trừ trường hợp có sự đồng ý trước của tất cả các khách hàng, nhà vận động hành lang không được tiến hành hoặc tiếp tục thực hiện chức năng đại diện cho

khách hàng, nếu điều đó gây ra hoặc có thể gây ra sự xung đột về lợi ích giữa các khách hàng mà mình làm đại diện

Nghĩa vụ báo cáo:

Pháp luật của Mỹ quy định khá chặt chẽ nghĩa vụ báo cáo của nhà vận động hành lang Đây là một trong những cách thức để công khai, minh bạch hoạt động vận động hành lang, đặc biệt là công khai về tình hình tài chính Điều đó sẽ góp phần hạn chế những hoạt động vận động hành lang dựa trên

sự hối lộ, mua chuộc, ví dụ quà tặng, chuyến du lịch và những chi phí giải trí gây những ảnh hưởng không tốt đến dư luận Theo đó, nhà vận động hành lang phải trình báo cáo trước Tổng thư ký Thượng viện và Tổng thư ký

Hạ viện về các hoạt động vận động hành lang hai lần trong một năm Báo cáo phải có những nội dung sau đây:

- Tên nhà vận động hành lang, tên khách hàng;

- Danh sách những công việc cụ thể mà nhà vận động hành lang được thuê thực hiện, danh sách số đơn thư, chứng từ và những văn bản liên quan đến tố tụng của cơ quan hành pháp;

- Bản thông báo của Nghị viện và các cơ quan liên bang mà nhà vận động hàng lang có được;

- Danh sách những người được thuê làm vận động hành lang;

- Bản đánh giá về tổng số tiền thu nhập từ khách hàng, loại trừ thu nhập

về những lĩnh vực không liên quan đến công việc vận động; bản đánh giá minh bạch tổng chi phí cho hoạt động hành lang [13]

Nâng cao trình độ nghiệp vụ:

Nhà vận động hành lang có trách nhiệm tăng cường hiểu biết về hoạt động của mình và tính hợp pháp của những hoạt động đó cho công chúng

thông qua thực hành nghề nghiệp của mình; tránh làm mất uy tín của nghề vận động hành lang (phần III, Chương III Luật về chuẩn mực ứng xử của nhà vận động hành lang của Quebec, Canada) [15]

1.4 Nguyên tắc vận động hành lang trong hoạt động lập pháp

Có thể nói, tại Mỹ và một số quốc gia châu Âu, vận động hành lang là một nghề cho khá nhiều người Tuy nhiên, cũng như mọi nghề khác, vận động hành lang có những nguyên tắc cơ bản mà mỗi nhà vận động hành lang phải thực sự am hiểu và tuân thủ Nói cách khác, có những khuôn khổ pháp lý và đạo đức ràng buộc để nhà vận động hành lang hoạt động phù hợp với tiêu chí nghề nghiệp của mình, đó là tác động để biến đổi chính sách theo nhu cầu của khách hàng mà mình làm đại diện, đồng thời phải bảo đảm cho các chính sách

đó được ban hành vì lợi ích của số đông dân chúng, bao gồm cả việc quan tâm đến lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân khác, đặc biệt là người nghèo và những người chưa có tiếng nói đại diện cho họ ở cơ quan lập pháp

Trên cơ sở những quy định của pháp luật và các quy phạm đạo đức nghề nghiệp mà nghề vận động hành lang khá phát triển ở một số quốc gia Nhìn chung, có thể đưa ra một số nguyên tắc vận động hành lang sau đây:

1.4.1 Vận động hành lang phải bảo đảm tính công khai, minh bạch

Nhà vận động hành lang là người vừa cung cấp thông tin, vừa dùng các lợi ích vật chất và tinh thần để có được sự quan tâm, ủng hộ của quan chức hành chính và các nhà lập pháp nên các nhà vận động hành lang có khả năng điều tiết dư luận có lợi cho những chính sách vì lợi ích của họ Đây là một nhu cầu của xã hội và hoạt động này có tác động lớn đến chính sách, pháp luật của Nhà nước nên cần phải có sự kiểm tra, giám sát một cách chặt chẽ Vì vậy, nguyên tắc đầu tiên trong vận động hành lang là công khai, minh bạch Theo nguyên tắc này, các nhà vận động hành lang phải phải đăng ký với cơ

quan có thẩm quyền, nêu rõ tên tuổi khách hàng và vấn đề mà họ dự tính sẽ vận động các nhà lập pháp

Ở Mỹ, pháp luật quy định các nhà vận động hành lang phải đăng ký, phải công khai hóa các khách hàng, các cuộc tiếp xúc, công khai hóa các vấn

đề vận động hành lang và số tiền công được chi trả Chẳng hạn, theo quy định của đạo luật về công khai hóa hoạt động vận động hành lang thì chậm nhất là sau 45 ngày, kể từ khi người vận động hành lang thực hiện cuộc vận động đầu tiên hoặc được thuê để thực hiện cuộc vận động, tại bất kỳ thời điểm nào trước thời hạn này, người vận động hành lang phải đăng ký với Tổng thư

ký của Thượng viện và Tổng thư ký của Hạ viện; nếu không đăng ký, người vận động hành lang có thể bị phạt tới 50.000 đô la Đồng thời, họ phải thực hiện chế độ báo cáo hai lần một năm về các nội dung hoạt động và vụ việc mà mình tham gia Nội dung báo cáo phải tường trình các nguồn tài chính và mức

độ sử dụng, phải công khai hóa danh sách khách hàng, các cuộc tiếp xúc, những vấn đề đã vận động và số tiền công được chi trả Các thượng nghị sỹ

và nhân viên Văn phòng Thượng viện không được nhận quà hoặc chiêu đãi trị giá trên 100 đô la mỗi người mỗi năm, không được tham dự những chuyến đi giải trí do tư nhân đài thọ, Riêng đối với các hoạt động vận động hành lang đại diện cho các Chính phủ nước ngoài, theo quy định của đạo luật đăng ký tác nhân nước ngoài, nhà vận động hành lang phải báo cáo trực tiếp cho Bộ

Tư pháp Mỹ Mục đích của các quy định này không phải là ngăn cản việc vận động hàng lang, mà ngược lại khuyến khích họ tiến hành công việc đó một cách công khai, minh bạch, đặt các quan hệ này dưới sự giám sát của Quốc hội và công luận

Ở Cô ̣ng hoà Liên bang Đức , đa ̣o luâ ̣t ngày 21 tháng 09 năm 1972 quy

đi ̣nh các nhóm lợi í ch phải đăng ký với Chủ ti ̣ch Quốc hô ̣i liên bang nói rõ lý

Đổi lại, những đa ̣i diê ̣n của nhóm có thể đến Nghi ̣ viê ̣n , có những tiếp xúc cần thiết và khi cần được mời tham gia các cuô ̣c nói chuyê ̣n của các Uỷ ban của Quốc hô ̣i

Ở Québec, Canada, Luật về đạo đức và tính minh bạch trong vận động hành lang quy định: không ai được phép vận động hành lang các quan chức của cơ quan lập pháp, hành pháp, chính quyền địa phương mà không có đăng ký; không ai được nhận lợi nhuận phi pháp thông qua các hoạt động vận động hành lang Các nhà vận động hành lang không được nhận tiền hoa hồng từ hợp đồng, tiền trợ cấp hay bất kỳ lợi nhuận nào từ nhà cầm quyền, người được uỷ quyền hoặc thông qua doanh nghiệp, tổ chức mà người vận động hành lang đang đại diện hoặc cho người thứ ba có quan hệ với người vận động hành lang chiếu theo Bộ luật thuế Đồng thời, những người thứ ba, doanh nghiệp hay tổ chức cũng không được phép nhận hợp đồng, tiền trợ cấp hay lợi nhuận đó [14]

1.4.2 Quan hệ giữa nhà vận động hành lang và khách hàng phải dựa trên sự vô tư, trung thực và tôn trọng lẫn nhau

Đây là một yêu cầu đặt ra đối với nhà vận động hành lang và khách hàng của họ Như đã trình bày ở phần trên, để có được sự quan tâm, ủng hộ của quan chức hành chính và các nhà lập pháp, các tổ chức vận động hành lang có thể sử dụng nhiều biện pháp khác nhau, kể cả việc điều tiết dư luận có lợi cho những chính sách phù hợp với lợi ích của họ Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là nhà vận động hành lang và khách hàng của họ có thể bất chấp mọi thủ đoạn, kể cả những hành vi trái pháp luật và đạo đức xã hội để đạt được mục đích của mình Cụ thể, mối quan hệ giữa khách hành và nhà vận động hành lang cần được nhìn nhận dưới các góc độ sau đây:

- Khi lựa chọn một nhà vận động hành lang thực hiện công việc đại diện cho mình, khách hàng nên xem xét kỹ lịch sử đạo đức của người đó và không nên lựa chọn một nhà vận động hành lang hay một công ty vận động hành lang mà mình phát hiện ra là từng có các hành vi phi đạo đức Ngược lại, trước khi chấp nhận công việc hay hợp đồng của một khách hàng, nhà vận động hành lang cần xem xét, đánh giá lịch sử đạo đức của khách hàng đó có liên quan đến hoạt động vận động hành lang; không nên chấp nhận hợp tác với khách hàng có lịch sử đạo đức không tốt;

- Khi tiếp xúc với khách hàng, nhà vận động hành lang không nên né

tránh hay che đậy các kinh nghiệm của mình, không nên giả tạo các kỹ năng chính trị và khả năng tiếp cận trong vận động hành lang cho một chính sách

cụ thể nào đó Nếu nhà vận động hành lang hay công ty vận động hành lang thiếu tư liệu hay các mối quan hệ chính trị cần thiết để đại diện hiệu quả cho một khách hàng về một vấn đề cụ thể nào đó thì nhà vận động hành lang cần nói rõ cho khách hàng của mình biết điều này Nhà vận động hành lang cũng cần nói rõ cho khách hàng về tất cả các hoạt động vận động hành lang mà mình đã từng thực hiện trước đây về vấn đề mà khách hàng quan tâm;

- Nhà vận động hành lang cần thông báo cho khách hàng về các chiến

lược và biện pháp vận động hành lang có thể chấp nhận được về mặt đạo đức

và cho khách hàng cơ hội lựa chọn các chiến lược và biện pháp này;

- Nhà vận động hành lang cần thông tin cho khách hàng biết liệu các

mục tiêu vận động hành lang đề ra của khách hàng và các chiến lược vận động hành lang của họ có vấn đề gì về đạo đức, luân lý không Nhà vận động hành lang có trách nhiệm cố vấn cho khách hàng về tác hại tiềm tàng của các mục tiêu, chiến lược và chiến thuật vận động đang được tiến hành, bao gồm cả những tác động của các mục tiêu, chiến lược vận động hành lang đối với lợi

ích chung hay lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức khác, đặc biệt là người

nghèo và những người thiếu tiếng nói đại diện cho họ;

- Nhà vận động hành lang phải thông tin đầy đủ cho khách hàng về những hoạt động quan trọng được tiến hành với tư cách là đại diện của họ, đồng thời không được tiết lộ bí mật thông tin của khách hàng, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác

1.4.3 Thông tin được cung cấp cho nhà hoạch định chính sách phải bảo đảm đầy đủ, chính xác và đáng tin cậy

Nhà hoạch định chính sách có quyền đòi hỏi sự công khai, trung thực của nhà vận động hành lang, trước hết là đòi hỏi các thông tin chính xác, đáng tin cậy về danh tính của khách hàng và bản chất, tác động của các vấn đề được

vận động Nguyên tắc này đòi hỏi nhà vận động hành lang phải có tính trung

thực, có kiến thức để cung cấp cho các nhà hoạch định chính sách và nhân viên của họ thông tin đầy đủ, chính xác và được phân tích một cách thuyết phục

Khi trình bày với một nhà hoạch định chính sách, nhà vận động hành lang cần tìm cách cung cấp những thông tin đúng, thời sự và chính xác Nhà vận động hành lang không nên cố ý trình bày sai hay thông tin sai lệch cho bất kỳ bên nào; không nên bỏ qua hay không công khai các thông tin cần thiết

để bảo đảm độ chính xác của các phát ngôn quan trọng đến nhà hoạch định chính sách

Nhà vận động hành lang không nên che đậy hay làm sai lệch danh tính của khách hàng mà mình giúp vận động, bởi vì sự lựa chọn của nhà hoạch định chính sách có thể không chỉ dựa trên các quan điểm và lý luận của bên vận động mà còn dựa vào danh tính khách hàng của nhà vận động hành lang

Do đó, nhà vận động hành lang không nên tham gia vào việc tạo ra hay đại

diện một một tổ chức nào đó để che dấu danh tính thực sự của các khách hàng

mà mình đại diện

1.4.4 Tôn trọng và hợp tác với các phương tiện truyền thông

Trong xã hội thông tin như hiện nay, công chúng bị ảnh hưởng rất mạnh bởi các phương tiện truyền thông Quá trình dân chủ đòi hỏi các nhà hoạch định chính sách, các cơ quan truyền thông và công chúng phải được thông tin chính xác về việc ai là người đang hậu thuẫn cho một chính sách nào đó và ai là người đang tài trợ, hỗ trợ cho các nỗ lực vận động vì chính sách ấy Vì vậy, việc sử dụng phương tiện truyền thông trong các chiến dịch vận động hành lang phải tuân thủ các nguyên tắc sau:

- Nhà vận động hành lang có thể tiến hành các chiến lược vận động

hành lang nhằm tác động đến các nhà hoạch định chính sách thông qua báo chí và các phương tiện thông tin đại chúng khác Để đạt được mục tiêu này, nhà vận động hành lang không nên tham gia các hành vi truyền thông không chính đáng để tác động trực tiếp đến nhà hoạch định chính sách;

- Khi làm việc với các phương tiện truyền thông với tư cách là đại diện

cho khách hàng, nhà vận động hành lang phải giữ bí mật các thông tin riêng của khách hàng, đồng thời không tìm cách cản trở nhà báo tìm kiếm thông tin chân thực có tác động đến các quyết sách công và việc họ đưa tin công bằng

và khách quan;

- Nhà vận động hành lang không nên sử dụng các chiến lược vận động

tạo ra các lợi thế bất công trong quá trình ra quyết sách cho các khách hàng Những chiến lược này có thể bao gồm việc tạo ra các tổ chức nhằm che đậy danh tính thực sự của khách hàng, tuyên truyền quá đáng nhằm bóp méo một vấn đề nào đó, dùng những phương pháp phi đạo đức để tạo áp lực đối với các

quan chức hoặc chi tiêu bất bình thường để tạo ra một sân chơi không công bằng

Để thực hiện các mục tiêu của khách hàng, nhà vận động hành lang cần thể hiện sự tôn trọng đối với công chúng, quyền được biết thông tin chính xác, có giá trị của công chúng cũng như các nhà hoạch định chính sách và nhân viên của họ

1.5 Phương thức vận động hàng lang

Phương thức vận động hành lang là cách thức được sử dụng nhằm tác động đến những người quyết định để người đó ủng hộ hoặc không ủng hộ một chính sách nào đó Tuỳ thuộc vào kết quả muốn đạt đến (mục đích ngắn hạn hay dài hạn như là giành hợp đồng hay thay đổi một đạo luật ), đối tượng nhằm đến (người có khả năng quyết định như là các quan chức trong lĩnh vực lập pháp, hành pháp ), điều gì là mối quan tâm lớn nhất, sự kiện nào là quan trọng nhất đối với vấn đề vận động, cũng như các vấn đề về tổ chức, những nguồn có thể sử dụng vào quá trình vận động mà nhà vận động hành lang lựa chọn cách thức và phương pháp phù hợp sử dụng trong quá trình vận động Trong quá trình vận động có thể có một phương thức được sử dụng nhưng cũng có thể nhiều phương thức khác nhau được sử dụng phù hợp với từng thời điểm, hoàn cảnh cụ thể Việc thường xuyên có

sự cân nhắc lựa chọn các phương thức phù hợp là nhằm tạo ra được hiệu quả cao nhất để thực hiện mục đích nhắm đến Muốn đạt kết quả cao trong vận động hành lang thì các nhà vận động phải có kỹ năng hình thành và gửi các thông điệp đầy ý nghĩa, có bằng chứng thuyết phục đến đúng người và đúng thời điểm

Vận động hành lang có thể được thực hiện thông qua phương thức trực tiếp hoặc gián tiếp:

Vận động hành lang trực tiếp là việc nhà vận động hành lang có cuộc

gặp mặt trực tiếp với người ra quyết định để bày tỏ quan điểm, cung cấp thông tin, thuyết phục người đó ra quyết định ủng hộ hoặc không ủng hộ những vấn đề nào đó Ví dụ, đối với vấn đề về chính sách, nhà vận động hành lang có thể đến nghị viện để nói chuyện với các thành viên nghị viện, những người sẽ bỏ phiếu ủng hộ hoặc không ủng hộ chính sách đó hoặc gặp mặt Bộ trưởng quyết định chính sách

Vận động hành lang gián tiếp được thực hiện thông qua những người

có ảnh hưởng tới quan điểm của người quyết định Ví dụ, để tác động đến Bộ trưởng quyết định chính sách, nhà vận động sẽ tác động đến Cố vấn đặc biệt của Bộ trưởng đó, Cố vấn chính sách, Nghiên cứu viên của các nhóm đảng phái, Chuyên viên Văn phòng địa phương của đại biểu là Bộ trưởng, các vị cố vấn địa phương tại đơn vị bầu cử của vị Bộ trưởng để qua đó tác động đến Bộ trưởng

Vận động hành lang có thể thông qua lời nói - nhà vận động hành lang tác động đến người quyết định bằng lời nói hoặc vận động hành lang bằng văn bản - nhà vận động hành lang tác động đến người quyết định (các quan chức) bằng văn bản, vận động hành lang bằng văn bản bao gồm cả các phương tiện truyền thông điện tử

Vận động hành lang không phải ở trong phòng họp, tại các phiên họp của Nghị viện hay các Uỷ ban của nghị viện mà ở ngoài hành lang và bên ngoài trụ sở nghị viện với phương pháp hết sức phong phú và các cấp độ khác nhau Việc vận động có thể diễn ra trong một buổi gặp mặt chính thức hoặc buổi gặp mặt không chính thức như là gặp một nhà chính trị hoặc một công chức cao cấp của Nhà nước trong một buổi tiệc chiêu đãi, một buổi gặp mặt ngẫu nhiên hoặc qua sự giới thiệu của người khác có quan hệ tốt với

người đó, có thể là mời đi hội thảo nước ngoài, phát các hồ sơ kỹ thuật, gọi điện thoại, hay đến văn phòng làm việc của người đó tặng quà, mời các quan

chức giữ vai trò cố vấn cho công ty Người được mệnh danh là ông “vua

lobby” ở Quốc hội Mỹ thế kỷ XIX, Samuel Ward đã nói “bữa ăn tối” là

phương thức hiệu quả nhất để tiến hành vận động hành lang [11]

Vận động hành lang có thể thông qua phương thức vận động minh bạch hoặc không minh bạch Phương thức vận động minh bạch như mở diễn đàn thảo luận để người ra quyết định có điều kiện thu thập thông tin và ý kiến của các nhóm lợi ích đối với dự luật và chính sách Phương thức vận động không minh bạch thường đi kèm với những quà cáp bất hợp pháp, những món quà này có thể là tiền bạc hay những chuyến đi nghỉ, đi chơi xa thật đắt tiền

Trong một nghiên cứu về vận động hành lang của các nhóm lợi ích công tại Mỹ, Berry đã chia thành ba nhóm lớn các chiến thuật hay hoạt động

mà họ theo đuổi Đó là:

- Những kỹ thuật liên lạc trực tiếp giữa nhà vận động hành lang và các quan chức Chính phủ, bao gồm cử các đại diện cá nhân trình bày với quan chức Chính phủ; chứng thực trước các Ủy ban của Quốc hội và tiến hành các hành động hợp pháp như khiếu kiện và tác động đến các vấn đề hành chính

- Thông qua cử tri, các nhóm vận động hành lang chuyên nghiệp hoạt động như những người trung gian, được người dân khích lệ thực hiện hoạt động vận động hành lang đối với Quốc hội; họ có thể yêu cầu các thành viên của họ viết thư hoặc tham gia vào các cuộc biểu tình hoặc yêu cầu những cá nhân có ảnh hưởng lớn, những thành viên hoặc cử tri gặp gỡ những nhà lập pháp quan trọng

- Các nhóm có thể nỗ lực thay đổi chính sách của Chính phủ thông qua

việc gây ảnh hưởng tới các cuộc bầu cử hoặc điều chỉnh dư luận Các công cụ

sử dụng trong các loại hoạt động này thường là đóng tiền cho các chiến dịch tranh cử, công bố các kết quả bầu cử, đưa ra các kết quả nghiên cứu thăm dò,

và các chiến dịch quan hệ công chúng (PR) [33]

Quá trình vận động hành lang được tiến hành với rất nhiều phương pháp, chiến lược, chiến thuật Tuy nhiên, sẽ là không phù hợp nếu nhà vận động hành lang tiến hành các biện pháp sau đây:

- Tài trợ hay phát tán các thông tin giả mạo về một ứng cử viên, một người hay một vấn đề Nếu nhà vận động hành lang đã phát tán các thông tin

mà không biết rằng đó là thông tin giả mạo thì khi phát hiện ra cần phải lập tức tiến hành các biện pháp để sửa đổi tình hình, trừ trường hợp các thông tin này có thể không có hại đối với một người khác hay tác động đến quyết định của nhà hoạch định chính sách;

- Tham gia công kích nhân cách của một cá nhân, nếu thông tin đưa ra không liên quan trực tiếp đến vấn đề đang được vận động;

- Thiết kế chiến dịch với ý đồ làm lệch sự chú ý của công chúng vào vấn đề thực sự là chính sách đang được vận động bằng cách tập trung vào các vấn đề không phù hợp hoặc vấn đề giả tạo