cae cap các Iiüimli, loại bỏ sụ cliồnu chéo về thấm quyền của các cò quan hành chính.nlùnm nuuòi l hục thi cò nu vụ và dám bảo hiệu lục hiệu quả của hoạt động quản lý nhà nuỏc, troníỉ ti
Trang 1NGƯỜI HƯỚNG DẨN KHOA HỌC
Trang 2IMỤC LỤC
P H Ầ N M ỏ đ ấ u
1 l ính cap ihiet của dồ tài
2 Tình hình nuhiên cứu
3 Mục đích nhiệm V I I và phạm vi imhiên cứu của luận văn
4 Có sổ lý luận và phương pháp luận
5 V imhũi và ilóim ụóp của luận văn
(). ('() cấu của ln;Ịn văn
P H Ẩ N n ộ i i h i n c ;
C H Ư O N G 1:
I I klu ii niệm c o nu vụ, cô liu chúc nhà nuổc và vai trò của công chúc
1 1.4 Vị trí CIKI CÔIHI chúc nhà núỏc trong nền hành chính 231.2 Nhùng ven cầu doi vói cõng chúc nha nuóc trong thòi kỷ công
1.2.2 Nhung liêu chuẩn dổi vói côn ụ, cluic hành chính 27
C H Ư Ơ N G 2
T llự c TRẠNí; XẢY DỤÌNC l)ộ l NGỦ CỎN(; CH ú t Ỏ NƯỚC TA
QUA T l-lự c TIỄN t i lừ a t h i ê n h u ế.
2 1 N huiìi’ qui (lịnh cun pliiip ỉuậl vỏ côim chúc nhà núỏc 29
Trang 32 1.4 Ọiúin lv CÔIIU chúc nha nuỏc 44 2.2 I hục trạng xây (lụim đội nmì còn ti chúc nhà IIUỔC ỏ IIUỎC tí) hiện 46
nay
2.3 Vắn đề xây dụng đội ngũ công chúc nhà niioc ổ Thừa Thiên Huế.53
2.3.2 Thục trạnu xây dụn« dội nmì công chúc nhà nudc J O • c_ o 56 2.3.3 Phuóng huóng xây dụng đội ngũ công chúc nhà núổc
3 2 1 í loàn thiện pháp luật c ô n e chúc nhà nuóc 743.2.2 Vỏ qui hoạch dội nu ũ C Ô I 1 Ü chúc nhà núỏc 75
ỉ 2.3 Vè luàn chuy ến dội ngũ c ô n g cluic 76
>.2.4 Vè dao tao hoi (luỏiiũ cô nu chúc nhà IUIOC • >- *_ 7X3.2.5 về tkinh ui;i cò ng chúc nhủ Iiiiỏc 823.2.6 về luyến chọn, bo nhiệm, miễn nhiệm c ô n g chúc nhà nũỏc 85 1.2.7 v ề chế dộ chính sách, tien luơim của c ô n g chúc nhà
P H A N k ế t l u ậ n
Trang 4PM A N M Ỏ Đ Ầ U
1-1 lu ll cấp 1 h ici Clin de tài:
Trong Il lui I 1 Í Ị nam qua kế lủ Dại hội VI của Dảng cộng sản Việt Nam (Năm 1986), voi đúỏng lối đổi mói tỉ lí ộc vạch ra trong nghị quyết, đât nũổc
la dà có nliìmu biióc chuyển bien quan trọng, chuyển tù nền kinh té kế hoạch hóa tập tn.111‘4 sang nền kinh tế hàný hóa nhiều thành phần theo định
hu dim XHCN Cùim vói sự chuyến dối về có chế kinh tế của nền kinh tế, nền hành chính eùnu có nhu cầu đói mỏi cho phủ hộp vói chúc năng nhiệm
vụ tronu LÚni (loạn moi, bỏo đảm xây dụ nu một nền hành chính chính qui hiện (lụi nên hanh chính phục vụ nhân dân
Daim vò Nhà mide ta dà xúc định:"Cải cách hành chính là trọng tâm của \ iệc liếp tục xây (lụim và hoìin thiện nhà núóc cộng hòa XHCN Việt Níìivi, \ây tliíim nhò luióc của dân, do dân, vi dân" Trong tiến trình cải cách nền hành chinh quốc uki quan diem của Dciniĩ và Nhà mióc ta ngày càng liu ộc nâng CLH) và hoàn thiện Chúng ta dã xác định được mục tiêu của công cuộc cải cách 1)011 luình chính, tló la xâv dụng một liều hanh chính trong sạch, hoại dộim co hiệu lục hiệu quả Công cuộc cải cách nền hành chính iluọc lieu hành lo.il) diện và tlồnu hộ trên cả bu mặt: củi cách thố chế hành chính, cải cách bộ máy hnnh chính, xây chum dội ngìì cán hộ công chúc nhà niióc ("cônu chúc nhà nuổc" sau đây viết tắt là "công chúc")
Nhìn ehmm tien (rình cải cách hành chính ỏ nuỏe ta trong những năm qua dà dại ckiục nhiïnü thành liíu dáng kế trên cá ba mạt:
I C the chờ và ihn (ục hành chính: Dã tùng buổc hoàn thiện hệ thong
phiip 1 uột, tỉón Li mil c;ic thủ tục hanh chính, công khai hóa các hoạt dộng của nhà nuỏc tunt» biiỏc bài trìi các tộ nạn quan liêu, của quyền, hách dịch, tham nhùim tro nu bò máy hành chính, tiến đến xây dựng một nền hành chínhC - «W • * m/ • •
phục vụ nhân dân có hiệu quả
ỉ'c hô máy hanh c liin h : Chúng ta tủn«! biíóc sắp xếp tổ cluic lại theo Iniỏim LLỌ11 nhẹ loại bỏ nluìnu cấp tru nu giíin không cần thièt; xây dựng các
có qiKiu quản ly da nuành, da lĩnh vục, xác (lịnh lại chúc nãnu nhiệm vụ của
Trang 5cae cap các Iiüimli, loại bỏ sụ cliồnu chéo về thấm quyền của các cò quan hành chính.
nlùnm nuuòi l hục thi cò nu vụ và dám bảo hiệu lục hiệu quả của hoạt động quản lý nhà nuỏc, troníỉ tiến trinh quản lý nhà nước, về lĩnh vực này chúng
la cùnu tlf) d;ii ckiọc nhũnu thành Cịiin nhai định, lùng bưổc xàv dụng đội ngũ cônu chúc chỉnh quy hiện dại Tuy nhiên thực tế ỏ nuổc ta cho đến hiện nay dội 11 mì cán bộ côim cluic vần còn nhiều bất cập, trình độ cliuvên môn, trinh clộ quan lv, trình độ lý luận, ngoại ngừ, tin học Sụ bát cập này do nhiều nguvên nhàn khác nhau, trong dó nguvên nhân cô bản là do những qui định cìia pháp luật và hoạt clộnu luyến dụng, sủ dụng, quản lý và đào tạo bồi clúổim cán bộ cỏnu, chức chúa hộp lý Có thế thấy rằng, sự thành công của cuộc cái cách hanh chính nói chung và xây dựng đội ngũ công chúc nói riêng là diều kiện đế dảm bảo cho sự thành công của công cuộc đối mới của
"I (ìn đế x â y íhịnỊi (tội niỊŨ CÔHỊỊ c h ứ c trontỊ ỊỊÌai đoạn hiện n ay (ỊUd thục
2-Tinli hình uyliiôn diu (le lili:
Tù khi Dảntí và Nhà niióc ta thực hiện công cuộc đổi mỏi nền hành chính Quốc gia có rắt nhiều tác giả quan tâm den vấn đề này, điên hình nhu một sổ công trình nghiên cứu sau đây:
Chuyên đề: Nen cônu chúc, công vụ (Viện nghiên cứu khoa học pháp lv-
Vàn I.IỎ hoan thiện pluip lililí CÔI112 chúc () Việi Nam (Luận văn thạc sĩ
I liùìim Anh).
Ngoài ra cỏn nhiều bài viết dăim tren các tạp chí chuyên ngành (Tạp chí nhà niíỏc \ à pháp luạU tạp chí quản lý nhà miớc).
4
Trang 6Tuy nhiên các tác giả chỉ nuhiên cún nhũng vấn dề cổ tính chát lý luận chung, con di vào nghicn CIÌII chế định tuvển dụng, quản lý, su dụng và dào lạo dội ngũ cỏ nu chúc một cách cụ thế và gán liền vỏi thục tiến một địa phiiónu thi chtía một lác giả nào dề cập den.
3 - M ụ c đ í c h , n h i ệ m v ụ v à p h ạ m v i iighiC'!] c ú u :
Việc nghiên dìu đề tài nhằm cóp phần hoàn thiện các qui định của pháp luật về tuyến dụns, sử dụng, quản lý và đào tạo đội nẹìi công chức Nhằm so sánh dổi chiếu uiùa lý luận và thục tiến dế tìm m nhũng điểm bất họp ly tù dó có phiiónụ luióim hoan thiện các chế định pháp liiật cũng như hoạt (lộim thực tiến.
3.2-Nhiêm Vít lĩiiliiên cứu:
ilụnu dùi nu,ũ cônu chúc nhà míỏc trong giai doạn hiện nay.
Tim ra nluìim nguyên nhân tồn tại và nhurm giai pháp khả thi đế hoàn thiện hệ tliổnu pháp luật cùnu nhu hoạt dộng của nhà nútỉc trong việc xâv dụng dội ngìi cô nu chúc nhà núỏc.
I )ã\ la nuil <lè lùi có pluim v i nghiên C l i n kh;I rộng bíio uồm:
I Lịch su phát triển của dội ngù công chúc nhà núốc
t Nhũng qui định của pháp luật hiện hành về công chúc, còng vụ.
■I Các hoại độn ụ của nhũ núóc liên quan den việc xây cking dội ngũ côim cluìc.
I PlìLíónu lìiióim xây clụnụ dội ngũ còng chúc.
4 C(j s o l ý liiíỊn v à p h i i ó ì i g p l i i ỉ p n g h i ê n CIỈ11:
4 ì-Co so Ị ỷ luận:
Minh về xây dụnu dội ngũ cán bộ còng chúc.
I Cụ thế: Dụn trên pliép biện ch lint!, d IIV vạt và duy vật lịch sủ đế Íiühién Clin về lịch siì hình thành, phát trien cún (lội ngũ cônti chúc, của pháp lu;)i eôniỊ clnic cùnụ lililí hoại dộnu xây dụnii dội ngũ cò nu cluic, khi xem
Trang 7\ é l (lặ t su v ậ ! h i Ộ11 lu ọ n u ( m í m m o i liê n hệ p h ố b iê n v a XCI11 x é t t r o n g sụ
5.1- V n g h ĩa ciitì luận vint:
* K c l C|iiả n ụ h iê n c ú n c ó th ế u o p p h ầ n v à o v iệ c h o à n thiện c h ế đ ịn h p h á p
lu ậ t c ô n g c h ú c c ủ a n iiỏ c ta c o th ế la m ta i liệ u th a m k h ả o c h o s in h v iê n v à
I iln ì im Ì i í i i i ỏ i n d i i ê n C lin v è c ô im c h iic c ò n ụ v ụ
* l ; i c ó s ổ c h o c h in h q u y ề n d ịa p h i ió n g I r o n tỉ v iệ c x â y d ụ n g đ ộ i n g ũ c ô n g
c h ú c t r o i m g ia i d o ạ n h iệ n n a y
* I n f i l l v ă n (là (lề c ậ p d e n n h u n u V íin d ề lý lu ậ n v ề c ô n g c h ú c v à x â y ( lụ n g
d ộ i n g ù c ô n ụ c h ú c m ộ t c á c h to à n d iệ n v à c ó hệ th ô n g
* L u ậ n v ă n c ù n g , leim s á n u tó t i l l ọ c I ilu ì n u b ill c ậ p I r o im h o ạ i đ ô n g l l i ụ c tie n
c ủ a n ỉù ì n iíò c v ỏ x â v d ụ n u d ộ i n ụ ìi c ô n g c h ü c , từ d ó d u a ra n h ù n g k iế n n g h ị
n ia i p h á p d ế h o à n th iệ n c h e đ ịn h p h á p lu ộ l v ồ c ô n g c h ú c v à x â y d ự n g d ộ i
n g u CÔIILỊ c h ú c i r o n u iiin i ( lo ạ n h iệ n n a y
(> C ó (’ f i l l c li il lu ậ n v ã n : X u ấ t p h i.il tủ m ụ c t lic h , n h iệ m v ụ , p h ạ m v i n g h iê n
C lin c h o n ô n lu ậ n v ă n c ó ( h u m li i ộ n ụ k h o á n ụ 1 00 t r a n g v ó i c ô c â u n h u s a u :
/'/n in mo dần, phiìti nội (/niìíỊ iỊồnt 3 c/níóng, phần kêt luận Ví) tà i liệu /ham khảo.
()
Trang 8n g h ĩa n à y n il Ilü fm U Ọ I 1 nên 110 CÙI1U c h im k ìm rỏ d ú ộ c k h á i n iệ m c ô n g v ụ m à
m o i c h í ra clinic c h ủ th ế c ủ a c ô n ụ VI I
T h eo I li dien tiếng Việt thi cô n g vụ có nghĩa là: "v iệ c cô n g "C T ừ điển tiêng Việt N X B K h o a học xã hội 1994) đ ịn h n g h ĩa này c ũ n g có n h iề u h ạ n chê v;'i chua dầy (lú T h e o định nuhĩa này:
I c ỏ n u v ụ cliióc h iế u (heo im h ìa r ộ n u d ó !à h o a i d ỏ n g củ a lấ t cả c á c
c o q u a n nhà n i iổ c , d (jn v ị h à n h c h í n h sụ n g h iệ p , lực l i i ọ n g v ù t r a n g , các
d o a n h i m h i ệ p nh a n u ỏ c v à cả các t ố c h ú c xã h ộ i n h ằ m p h ụ c v ụ lộ i íc h clu in i» c ủ a to n n xà h ộ i, ló i ích của nh à IIIÍỎC đ ề u là c ô n g v u
ỉ D Ị n l i n g h ĩa n à y k h ù n g p h à n b iệ t chiộc đ ặ c t h ù củ a n h ũ n g n g ư ờ i là m
c ô n g v i ệ c k h á c n h a u , k h ô n g p h â n b iệ t CỈÙỢC h o ạ t đ ộ n g đ ặ c th ù c ủ a c á n b ộ ,
c ô n u c h ú c v ó i Illu m e n g iíờ i la o đ ộ n u k h á c
T h e o ô n ụ T h a n g văn Phúc:" chè d ộ c ô n g vụ ¡C! m ộ t hệ th ô n g c á c ch ê (lịn h p h á p Iv ỉic n (/IHIII tó i c á n hộ V(I c ô m ’ c h ú c c ủ a nền h à n h c h ín h b a o iỊồ m
cú c ch o í/ộ In v e n J ụ n iỊ ho n lì iạ iì (lá n h ÍỊÌỚ, ila o tạ o tic hạt, c h é cỉộ tie n / I I Ó I Ì Í c h è d ò U ìc n th ìú h iiỊ k ỷ ìiitit c h é líộ l i l i l í va tô c h ú c c/iichi lý c â n g ch ứ c
nh ằ m (h iu vào c h ì’ (ỉõ c ô n g 17/ lì h í iiì ^ CÒHỊỊ c h íic c ó tà i, c ó (lức, t r o n g seing
/(ìn IIIY v o i c ò iìg VII hút lò n g p h ụ c n h ã n </(//;'*{ 3 0 , 13 0 j
N h ú v ậ y c ó the t h ấ y c o n h iề u q u a n n i ệ m c ô n g v ụ k h á c n h a u , d iề u n à y
x u à t plii.il lu c h õ m ỗ i lá c ü ia x e m x é l c ô n u v ụ ổ n h ũ n g g ó c d ộ k h á c n h a u n h ú :
c 'l ií n h t r ị , p h á p lý xà h ộ i h à n h c h í n h t u y n h iê n th e o c h ú n u tò i k h á i n i ệ m d o các líic u iầ ổ V i ệ n n g h iê n c ú u h à n h c h í n h H ọ c v iệ n h à n h c h í n h Q u ố c g ia đ ù a
ra là c h u ẩ n xác h ò n cả, th e o k h á i n i ệ m n à y thì c ô n g v ụ c ó th ể d i i ộ c h iế u m ộ t
c á c h c l ì i n m n h ắ t n h ú s a u : " Công vụ là m ột (lạng lao động xi7 hội, chủ yếu do các CÔHÍ' chúc, viên chúc nhà niiỏc thục hiện, hoạt động cỏtiỊỊ vụ được điều chỉnh bơi ý chỉ nhà niíóc nhằm íhực hiện cúc nhiệm vụ, chức năng của nhà
I )ịnh Iiíihìa Iií'iv dà Ixio quai tkiộc nhùn g dặc I n i i m của c ô n g vụ:
I Dã nêu du'ộc chủ thố ill líe hiện 11 (Ult tlộnu c ô n g vụ dó là cán bộ c ô n gchúc
I D à p h à n đ ị n h đ u ọc hoạ i t lộ n u c ỏ n u v ụ v ó i các lo ạ i la o d ộ n g xã h ộ i
khác
X
Trang 9I Chí rỏ hoạt tlộim cô nu vụ m an u tính quyề n lục nhà niíớc, diiọc điều chỉnh hỏi ý chí Iilià niiỏc và n hằ m thục hiện chúc năng nhiệm vụ của nhà
nuóc.
I I loại ílộnu c ò n g vụ co tính chất tluiỏiiũ xuyên, c huy ền nghiệp; tính chat này bao dả m cho hoạt đ ộ n g c ôn g vụ đuọc liên tục ổn định
I I loại d ộ n g c ôn g vụ đuộc đả m bảo hằn Lí ngân sách nhà nước
I) Các niỊuyên tắc cita ché độ công vụ:
Nuhiêii CIIII về ché dộ cỏim vụ k hô n g thế khỏim dồ cộp đến nhữ ng nguyên lắc của c hê dộ c ỏn u V I I vì dây là một loại hoạt dộnii quả n lý nhà
1)1 lóc cho nên phái dựa tren nhĩìiiũ nguyên tắc nhắt định, diều dó đ ả m bảo cho hoạt d ộ n u đạt hiệu lực và hiệu quả T h e o qui định của phá p luật hiện h;ình khi thíim uia c ô ng v ụ c ô n e chúc phải triệt để tuân thủ n h ũ n g nguyê n lắc sau dây:
ỉ C Ớ I1 h ộ C Ô I Ì Ị Ị chúc l à cõuịỉ hộc của nhãn d â n :
l);ì\ la mộl nụuyên tắc Miên dịnh, nguyên tắc này xuất phát tù bần chal cỏn nhà IIUỎC til : ” Nhà nuổc của dân do dân, vì dân", xuất phát tù nền CÔI1Ü vụ phục MI nhân dân, chính vi vậv mà côim chúc phủi là ngúời bảo vệ lọi ich của nhãn dân dể đả m bảo nguyên tắc này, trong c ô n g vụ c ô n g chúc phủi lận tụy pluie V ụ nhân dân, irínu Iiü,he ý kiên nhân dân, di sâu di sát nhân dàn Dây lu nluìnu phố 111 chất của ngúòi c ò nu chức trong nền hành chính phục vụ là một tronu nhunạ, nội d u n g của c ô n g cuộc đôi mỏi nền hành
ch ín h quốc Lim nói chung, và c ùn g là nội d u n g của việc xây d ự n g đội ngũ
c ô im chức trong giai đoạn hiện nay
+ C á n hò CÒIÌÍỊ ch ứ c c h ịu s ụ iỊiá m s á t c ủ a nhân dân, có th ể b ị n h â n (lâ n /rự c tiế p h o ặ c g iá n tiế p b ã i m iễn.
N ề n c ô ng vụ của nhà niiổc ta là nền c ô ng vụ kết họp giũa hai hệ thổ nu " cỏim chúc theo việc làm và c ô ng chúc chuc nghiệp", cho nên c ô n g
vụ k h ô n g diiộc xem là imhề nuhiệp suối doi của nmiòi c ô n g chức, nguòi
cỏ im chúc có thế bị thay thế nếu họ khôno, có năn g lực hoặc có nhữ ng vi
ph ạm kv luẠl cỏ nu vụ, vi phạm kỹ luật lao dộnu có thái độ quan liêu hách dich hoặc vi phạm pháp luật
9
Trang 10Dổi Yỏi nuuỏi CÔ11U chúc trono uiiìi đoạn hiện nay, các yêu cẩu về phâm chat chính tri, dạo dúc IKÌIÌŨ lục cònti tác của ngLiòi công chúc niiàv canụ, cao diêu I U I V dôi hỏi nu.IIỏi công cluic phải thưòng xuyên phân dấu rèn luyện tư tiiỏim dạo đúc cách mạng, dem hết lòng, hét súc phục vụ tổ quốc phục vụ nhàn dân; ngũòi công chiic cũng phải thuồng xuyên chăm lo học tập, lUÌng cao trình độ năn ụ lực công tác đáp lìng đỏi hỏi của nền công vụ hiện đại Mọi hoạt dộng ả m công chúc đổ 11 dặt diíổi sụ giám sát chặt chẽ của nhân dân, nhân dân có thế trục tiếp hoặc ụián tiếp bãi miền thông qua cơ qunn đụi diện của mình nếu nmíòi công chúc không đáp úng nhu cầu nhiệm vụ.
I C òiì^ tác cán hò còng chúc dạt (ỉuoi sụ lãnh cỉạo thông nhắt của Dan^ cộng Sdìì I iừt NcHìĩ.
Dảnu cônu san Việt Nam lù lục liióim lãnh đạo Nhà nuớc và xã hội,*w- • V - • • • L • •dioII n;iv thì (liiọc kliắim tlịnli lruIIụ Ilion pháp 1992 của nha nuỏc ta vòi cuónu, vị dó Diinu thực hiện sụ lành dạo trên mọi lĩnh vực, Dảng thực hiện côn ụ tíic cán hộ tron» các tô chúc Diíng, thông qua việc đạo tạo nâng cao ruìng lục của dội nuil cán bộ là Díìnụ viên, Cịiia việc giổi thiệu các Dảng viên
II lú (lố đảm Imch nhung chúc vụ quan trọng trong bộ máy Nhà núỏc Dặc biêl Daim dà vạch ra đuỏiiiì lối xây diíim dôi ngũ cán bô côni» chúc trong uiai (loạn mói và dây là kim chỉ nam cho Nhà nuóc trong công tác này.
I M ọi CÒIÌM dân den hình (ỉiĩiiạ from ỉ việc ÍỈCUÌÌ nhiệm công vụ:
Xuất phát tu nguyên tắc nhân dân lao động tham gia đông đảo vào
q u ả n lý nhà miỏc xà hội Nhà nuỏc ta đã x â y dựng một ché độ công vụ của nhân (kill Theo q u y định của pháp lệnh 1998 và Nghị định 95/CP của Chính phủ thì mọi cônu dàn Việt Nam đều có thế tham gia công vụ, không phân biệt nam IUÌ thành phần dân tộc tôn giáo hất kỳ người nào nếu có dầy đủ điều kiện để phục vụ công vụ đều có thế tham ụia vào công vụ và trổ thành cônu chúc Các qui định của pháp luật công chíic về tuyển dụng, bô nhiêm đều IV1Í1 nu tính công khai dân chủ, điều liny dầm bảo cho quyền tham gia còng vụ của nhân (lim điiộc thục thi troim thực tê.
1 Bao </(1111 I I ^ I D ' Í ’II /(/( tập /hê, iỉi ( ỉ ò i v ỏ i việc phát huy trách nhiên của I I Ị Ỉ I I O Ì ( Ỉ I Í I I Í I d a n có (¡nan, tố chức, CỈÓIÌ v ị.
1(1
Trang 11('lie dọ CÕI1U \ ụ của Nhũ IRIỔC ta CÙI1Ü diíọc xây dụ nu trên nguyên tắc t;Ịp trung dân clin, (liều này nhằm phíit huy trí tuệ tập thế N h ũ n g vắn đề quan trọnu trong côn ụ uíc cán hộ nhu việc dỏ ra các chủ truóng, chính sách,
hô trí đá n h ilia sù (hum cônII chúc clồu phai dược dim ra bàn hạc thảo luận (;ip the V il C] Il vet (.lịnh theo da sổ Hên cạnh việc tập trung quyền quyết dịnh vao Clip tien, vào có quan nhà IIÚỔC ỏ tiling lióng, c h ú n g Ui cìíng ph àn cấp quản lý c ô n u chức, diều này tạo điều kiện cho cắp dưổi, cho địa phương chủ clộnu, sán LỊ tạo Irong cô n g tác quản lý và sử d ụ n g c ô n g chúc Chế độ cô ng VII của nhíì nudc la cùnu xác dịnh rỏ n u m trách nhiệm của tạp thế và cá nhím, (lặc biệt Ici trách nhiệm của nụúòi tiling đâu có quan, lố chúc
1.1.2 K h á i n iệ m CÔIIỊỊ c liú c
C ô n u chúc là một khái niệm có Ironụ pháp luật của hail hết các Quốc gin tièn thố iiiổi, nhằm d ể chỉ n h ùng ngiíỏi làm việc thu ồn g xuyên trong bộ ináv lìlià nuóc và ill lóc huổim kúinụ, tủ nuân sách nhà núỏc Tuy nhiên khái niộni c ò n ụ ehnc o các Quốc nin khíic nhau cìiim có nhìinu diem khác nhíiu,
vi phạm vi khái niệm CÔI1Ü chúc phụ thuộc vào nhiều veil lo nhú: Chính ui, lịch su kinh té xù hội Do dó có Q u ố c ui;i quan niệm c ô n g chúc là till củ nhù ng nmiỏi lam việc iron» có CỊIU1IÌ nhà I1UỎC và Iniỏng luông tù ngân sách lìlià mine Co Ọ n ổ c ụia lại qui c!ịnh cỏim cluìc chí bao gồm nhù n g nuuỏi làm
\ lộc iroim hộ tliốim có quan hànli pháp; Co Ọuổc gia lại mỏ rộnu khái niệm COI1U cluic Ixio uổ m t;il cả n h un g niiuỏi làm việc trong có quan hành pháp vì)
ỏ các don vị dịch vụ công.f I 2 I 2 0 Ị
l)c làm rồ khái niệm c ô n u chúc, cìĩim như đe hoàn thiện chế định CÒIIÍI vụ ỏ Việt Na m tníóc hết c h ú n g ta phải nghiên cúu khái niệm c ô n g chúc của ccic nu óc trôn thế giói
/ 1.2.1 Q uan niệm rề cô m ỉ ch ú c c iỉa cúc n iiứ c trê n th ế g iớ i.
lì - ơ C ụ/ỊỊỈ hòa Pháp. Khái niệm c ô n g chúc cù n g có sụ thay dối theo quátrinh phát triến của nền cô nu vụ
1 'l'hco tu (lien Petit I.arouse 1992, thì khái niệm c ô n g chúc điiọc hiếu nhu sa u :” Nhàn v ii.il của nhà II I H Ì C ihíọc hicn ché vào m ột cô)lự việc íhưòng
XI I ) cn ỈÍỪII lục íro iig một tìựạch của thú hộc liìin li chính, h it'll chừ C IU I một Iiiỉà n h c ò m v ụ " Nhu vậy theo định nuhìa này thỉ phạm vi cô n u chúc chỉ bao tiồm nhíinu Iimiỏi lủm việc ironu hệ thong hành pháp vỏi tính chàt cô ng
Trang 12việc lluioiiü, xtivcn, lien tục, cm định và phái iluộc xêp vào một HũỊieh trong thú hạc ciìíi co i|U;in hành chính nhà míổc Miện nay khái niệm c ô n g cluíc ổ Pháp d u ọc mỏ rộ II LỊ hôn: "C ô n iỉ clìức hao ÌỊOHỈ loàn hộ nhììn iỊ ngu ô i diiực lìh ii ntioc lìoạc (ÒIÌÍỈ lìồ n iỊ lãnh /lì(') (C ô iií! xà Tỉnh, V iiiìíỉ) hô nhiệm vào một
c ò iĩịỊ việ c íh n ỏ tỉiỉ xi/yừn tro n g một CÒIIỈỊ so hay công sở tự qucìn, kế cá các
h ệ ỉỉ/ì 17(7/ và th iọ c bien chê vào một IIÍỊỢCÌI c ủ a nền hành chính CÒIÌÍỊ "I Mì. 12 1 1 Phân tích khái niệm này cho thấy, ph ạm vi c ô n g chức bao uồm n hũ n u c ô n u cluic làm việc t m n g hệ t hố ng hành pháp, các c ô n g chúc làm việc ironu c;ic cõnii sổ nhà 1HIỎC khác và c ò n <4 sổ tụ quản, n h un g ngiiời này co nhuiiü dặc (.liếm c h u n g la CÔI1U v iệ c của họ có tính ôn định thường xuyên liên tục
I) - ơ ỉ !0 ( 1 K ỳ: Vào năm 1883 luật vẻ ché dộ c ô n g vụ đúộc ban hành ílâv là
có sỏ pháp lv chui tiên cho chê độ c ô n ” vụ hiện dại ổ Hoa kỳ C ho đến nay
luật này dà ch Hic cúi cách, va hiện na\ luật nà V dã diiỢc hiếu như sau: "Tôt ca nhàn viên tro n iỊ hộ m áy /lành chính cua Chính phủ cỉẻu íhiọc g ọ i chung /() CÒÌÌỊỊ chúc, hao lỊồìii nlìũníỊ Ìì^ u ồ i dìiọc hò nhiệm IV chính t r ị nh ú : Bộ
In io iìii, thú írn o iiịỊ, còn iỉọ i là cònX c/nỉc chính t r ị hay công chức chuyên
n y jiic /’ N /iiìh ịi lì^ n o i (/lin X (/(III hộ máy dộc lập và những CỊÌIUIÌ chúc của nạanh lìà ììli c h in h ".I I 2 2 , 1 2 1 Nhu vậy, ỏ I loa Kỳ các Thiiọng nghị sĩ, ỉ lạ lụihị sĩ (rong ng;mh lập phiip Vil nlifniL’, vieil chúc làm thuê cho Quốc hội
k h ôn g phải là c õ n u c h ú c
(• - ơ ỈSÌtậí b iin : C ô n g chúc du ọc chiII làm hai loại, cô ng chúc nhà niíỏc và
c ô n g chúc (IỊ;i phiíóim
I Cònự chúc nhà m iỏc hao iỊổm nhữnh Iilhìn viên g iũ chúc vụ tro n íỊ
hộ m áy của chính p h ủ írim ụ IKÌIIỰ, iiíỊíin h ỉ lí pháp Quốc hội quân dội, nhà
tn iỏ iìíĩ íỊitòc lập, hệnh viện, x í nghiệp CỊUÔC doanh cỉưọc h iỉổ n g lương tù ngán sách lì/ìà mine.
ỉ C ó iiị : c lìi/r cỉịd Ị ) / n ỉ ( i n l i n / i i ì Ị Ị ỉiió n ạ /lì ngùn sách lỉịa
p h i/(> iiíỉ.\ĨQ \ 2 1 I
Nhu vậy việc xem xót một sô khiíi niệm côn« chúc của một sô quôc uia tròn thố ũiỏi cho thây tựu Irung khái niộm côim cluíc có thế chia làm ba
I o ạ i :
Trang 131 oại phạm vi rộng: Bao gồm n h ũn g ngiiời làm việc trong các cơ quan híinh chính ỏ triniíi lióng và địa phuõng, trong các đôn vị sự nghiệp và doanh nghiệp quôc doanh (Nhật lĩản, Pháp).
Loại phạm vi vua: Bao gồm nh ũn g ngúòi làm việc trong cơ quan hành chín h tù trung uõng đến địa phuóntí ( C I I L B Đúc, Mỹ)
I oại p h ạ m vi hẹp: Chỉ bao ¡2,0111 n hũ ng nguời làm việc ổ có quan hành chính ỏ trung liónu (Anh)
/ 1.2.2 H ệ íliốHỊỊ nhiíỊ chúc:
Khi xcm xét khái niệm c ò n u chúc imoài việc xác định ph ạ m vi c ô n g
chúc cỏn phái xác (.lịnh hệ thoiìũ công chúc Việc xâv d ụ n g chế độ cô n g
chúc theo hộ ilìông nàv liav hệ llìònu khác nó sẽ ảnh luiổng trực tiếp đến chế
ilộ luyen (Jiiim, sủ tlụim, cỊLian l\ Vil dào lạo dội ngũ c ô n g chức Nhìn chung,
tren thê giỏi hiện nay có hai hộ tliônu, CÔIIÍĨ cluic:
(I - HỌ thôn Ị ’ cônịĩ clìiíc chúc nghiệp: Là hệ thống mà người c ô n g chúc sau khi iluọc tuvcn tlụnn vào sẽ làm việc suổt tlỏi cho den khi nghỉ hưu Tù quan niệm dó việc luy011 clụnu sắp xếp c ô n g chúc vào bộ máv hành chính nhà IIIIỎC CỈLÍỌC thục hiện hằn Li thi củ can cú vao lài năng đế sắp xáp vào nuạcli bậc khíic nhíiu: Diến hình như nền cô ng VII ciìa c ộ n g hòa Pháp
I) - Hệ (lioiiịỊ cỏttỊỊ chúc "Theo việc làm": llộ thống c ô n g chúc nãy hình thành do nhu cầu của nền kinh te thị triionu dòi hỏi phải có một nền cô ng vụ nfniü d ộ n u thích Him I lico quan niệm này, việc tuyến chọn c ô n g chúc vào côn LI \ II tlico nhu cảu c ô n u việc I lộ thôn U CÕIIU việc điiục phân loại sắp xếp Iruóc S Í U I đó nmiỏi ta chọn nhủim c ô n g chúc thích hộp d ế hổ trí vào tùng vị
trí thích họp Do c ô n g vụ khỏnu phải là một nghề nghiệp ổn định, nhà nùổc
có thế thay dối vị trí c ô n g chúc theo yêu cầu của c ô n g việc và theo cô n g
trạim của tủnII nguôi Mộ t h ố n2 này có líu điểm là tạo ra SỊi cạnh tranh của côn li chúc, ui lìa nmiỏi tronụ CÔI1Ũ vụ và nmiỏi ngoài cô ng vụ, diều dó buộc nmiỏi CÔI1U cluic phải chăm lo học tập ròn luvện nâng cao trình độ chuyên mòn ngh iệp vụ nêu k hô ng muôn loại trù m khỏi c ô n g vụ, diên hình nhú nền côn ti VII I loa kỳ
I ì 2.3 ỌiKUì niệm về cô/ỉ,ự chúc d Việt Nam:
T r o n u qiKi Irìnli hỉnh ihànli vã phát Iricn của nhà nuỏc Việt Nam, quan niệm COI1U clnic qua tùng thỏi kỷ lịch sủ CÙIÌIỊ có điếm klìác nhau
Trang 14a - Quan niệm vê CÔ/ĨỊÌ chúc thòi k ỳ phong kiên: o nhà I11ÍỎC ph o n g kiên,
nha IHIOC lập tỊUNỎn chuyên chẽ Vua kì Thiên tú là ngiíòi cai trị muôn dân, cho liên nõn c o n g vụ của nhỏ niiỏc phoim kiên tkíỢc tạo cliiim dê phò Vim,
dố thục hiện V chí của nhã Vim Côim chúc trong nhà núỏc phonu, kiến dược chia lùm hai loại:
I Ọiiũii: l.n nguỏi trị dân, ui ù ciíõnu vị chỉ huv, Ọuari thiíòng do nhà Vua hố nhiệm và có thể bị thay dổi
I Nha lai: Là ngiioi thùa hành cô n g viêc và thườn«; k h ô n g bi thav đoi.() nhà IHIỎC p ho nu kiổn, côim vụ diiộc xem là sú m ện h cao cả, điiọc
hố nhiệm làm quan là một vinh hạnh lỏn, clúọc xã hội trọng vọng, chính vì vậy, m ộn u quan Iruỏne là mục liêu phan đau của nhiều kẻ sĩ
tìiim Ihiổc thiổt lập hệ thốnii chính quvền ỏ Việt Na m , chúnu, lọi dụ ng triệt
dố chính quyền phoim kiẽn dế thành lập một chính quyền thuộc địa (tlụic dàn p h o n g kiòii) Tro im một bối cánh lịch sủ nhu vậy, nền c ô n g vụ không con V nghỉu phục MI quoc um, lìíiuói cô n g chúc trong nền c ô n g vụ làm việc theo tỉiìim nuhĩa "làm c ô n g ăn l i i ó i m " , " Sán« vác ô đi, tối vác ô vê
(• - S an Cách Iini/ỈỊI tháìĩỵ tám năm 1945: Nổn c ô n g vụ của chế (lộ pho ng kicn thực dân hị xcki bỏ, c h ú n u ta dã xây d ụ n g một nền c ô n g vụ dân chủ mỏi c ù n ụ voi nền cò nu vụ này quan niệm về c ô n g chúc c ũ n g có sụ đổi mói
Niỉủv 20 tlìííne 5 năm 1()50 Ch ủ Tịch n ồ Chí Minh dã ban hành sắc lệnh 76 /C P về qui che c ô n g cluic I heo qui dinh tại điềul của sắc lệnh thỉ khái niệm c ô n ụ chúc (ỈIÍỌC hiếu nhú s a u : " N hiĨM Ị công dân Việt Nam dược chinh (Ịitycn nhân (I'tin Inven JÓ <:/'// m ội chức VII thường xuyên íro iiíỊ các có (/nan ( 'lìiiìlì Phủ, o iro iìíỊ li(i\' lĩiỊo tti nùổc (ỉền là công chúc theo (/ui chè này, trù nhí/ni* In /o iiiỊ họp clậc hiệt clo C hinh phu quy d in h ”. Dây là vấn bản pháp iiicit dầu tiên dặt nền niónu cho nen cò ng vụ và cũ n g là lẳn đầu tiên ổ Việt
Na m khái niệm cỏn tí, chúc dúọc ghi nhận trong một tro nạ một văn bản chính ilnic CỈK1 nhá núỏc s ắ c lệnh dã qui (lịnh rổ \ ị trí, nhiệm vụ, quy ền hạn của
c ò n g chúc I heo quan niệm này, phạm vi cò ng chúc cỏn rất hẹp, chỉ bao uỏm 11 lumh nmlỏi tliiọc tuyến d ụ n g giũ' một chúc vụ thưởng x uyê n trong các
có qu an Ch ín h phủ Tuy nhiên d a i doạn này c h ú n g ta phải thực hiện cuộc
14
Trang 15klianu chiến () năm chống thục dãn Pháp, cho nên nhung qui định về công
chúc còng vụ trong sắc lệnh không (luộc thục hiện dầy đủ
Sau năm 1054 vói chiến thắng Diện Biên Phủ, Miền Bắc tiến lên xây (.lụng chu im h k i xà hội nền cô nu vụ tmổe dày không còn phù họp cần phải
co n h ù n u q u i đ ịn h mỏi tlô (.liêu chỉnh lĩnh MIC này Tuv nhiên, trong giai đoạn Iiav ngoài I lien pháp ra chúng la chua xây dụng đùọc các đạo luật Tất
cả nluìim hoạt dộnu của hộ máy hành chính đều được điều chỉnh bổi các văn bản dưới luật Vỉín bản thế hiện rỏ nét nhắt nền công vụ của nhà niiớc ta giai đoạn lùiy là Nũhị dịnh 217/CP ha 11 hành tháng 6/1979, qui định về chế độ trách nhiệm, chế độ kỹ luật, chế dộ bảo vệ của công, chế độ phục vụ nhàn dân của cán hộ, nhân viên nhà nnỏc Nhú v ậ y có thể tháy tron” suốt một thỏi uian dài (dì nlnìníi năm 1960 đến nhùng năm 1980 ỏ Việt Nam không tồn tại khái niệm côniỉ chúc mà chỉ có khái niệm "cán bộ công nhân viên chúc nhà iníóc" k h ô n íi có sự phân b iệ t <ỊÌìm công cluỉc, viên chúc và công
nhàn.
d - T ù ntím I9S6: ('ùng vói công cuộc dôi mói cúa Dảng và Nhà núóc trên lình vục kinh le, non hành chinh cùng buộc phải đối mỏi cho phù họp vói cò chế qunn lý mỏi Vil chế định công chúc cũng dúỢc nhà núớc ta quan tâm, khái lìiộm CỎI1Ỉ2 cluic tliiộc sụ thum trỏ lại Tại điổul Nghị clịnh 169/HDBT
lnvén (lụng bố nhiệm g iữ IÌ1ỘÍ còiìì; vụ thuỏníỊ xuyên tro n g mộ/ còng sổ nhà niiỏc ỏ Irnnự IIÓIIự hay cìịci phìióng, ồ tro n g m ioc hav n goài m iỏc dã diiộ c xcp vào một n^ợc/ì hnong liiõ n ỵ do nựân sách nhà niìỏc c ấ p ". Dây là khái
niệm Uióim dổi dầy dủ các dấu hiệu có bản của công chúc, tuy nhiên theo
đôn vị hành chính sụ nuhiệp Như vây, Nuhị định 169 của HDBT tuy đã đề cạp den khái niệm công chúc và phàn biệt công chúc vói nhũng người không phải k'i còim chúc, nhung cũng chúa dầy đủ và rỏ ràng, bản thân các diều luật tro in: các vàn bủn nay cỏn mâu tliuấn vói nhau nhu tại mục V qui định: "Tù! cả n /iím x lìíỊìio i ỉà in việc í ro n g các lo chíic kinh ilo a n lì của nha ÌÌHỎC khòng p h ả i ìà còn ự chúc'' Iihùníi trong thực tế các chúc danh Giám dốc Phó Giám dốc, Ke toán vần duỏc coi là công chức và diiọc điều chỉnh
Trang 16hỏi pháp luật c ô n g chúc, hoặc một sổ dổi m ọ n g thuộc hệ thống dõ n vị cố sổ
lililí uiáo viên, nhà báo, nghệ sỳ cluia đúọc xếp vào loại nào
I )ế ho;m tliiện pháp luật vê c ô n g cluíc c ô n g vụ, xây d ụ n g đội ngù
cỏim d u i c phu hóp voi nhu e;ui của giai iluạii moi Niiày 26/2/1998 Uy Ban
thúònu, vụ Ọuoc llội dã ban hành Pháp lệnh l ()98 Tại diều I của pháp lệnh
qui đ ịn h: "Cán hụ cô MỊ chúc qui cỉịnh tại Pháp lệnh nay ỉ à công dân Việt
Pháp lệnh l ()98 phù họp vói qua trình phát trien kinh tế xã hội, phù họp vói
doi hỏi c ắp b;ich vỏi nhu cầu xây d ụn g dội 11 mì cán bộ c ô n g chúc trong giai
tloạn hiện nay Tuy nhiên, ìmhiêiì CÚÌI nh ũn g qui định của pháp lệnh cán bộ
c ô n u ch úc chiìnu ta thấy vẫn còn n h ung híin ché
- Vẻ d ô i filó n # cỉièỉt chính: Pháp lệnh chua phân định rỏ giũa cán bộ
va C Ô I Ì L Ị chúc do dó chúa có các qui định rỏ ràng về tuyển dụng, sủ dụng,
qimn lý phù hộp vói tùng đối tiiọng, diều này c ù n g gây khó khăn cho việc
xây lililí ụ các chính sách phù họp dổi vỏ ị c ô n g chúc Dê khắc phục điều này
ihang I I/ 199 X Chính phủ đà han hành Niỉhị (lịnh 95 /C P về tuyến dụng, sử
d ụ n u và qiuii) lý c ò n ” chúc, ỏ nghị định này khái niệm c ô n g chúc dà dược
xác (lililí một cách rỏ rù 11 ụ hòn Tụi điều I Iiũliị định nêu rỏ: "C ông chúc hao
iỉdtìi nhíin g lì^ iK iị i/iHic luyen c/iini' ho nhiệm hoủc g ia o g iũ một công vụ
íhnỏnX xnvèn, (/nóc /)/hìn lo ạ i tlieo trìn h (/(') dao tạo, Iiạành chuyên môn,
thiọc xép vào một ngạch lìànlì chính, sụ n^hiẹp, tro n g biên ché, huống luông
ÍIÌ niỊỜn sách Iilià tnióc /ủm việc Ir o ỉiỊ' các có (/lian san d â y":
Văn phòim Ch ủ Tịch niidc
Văn p h ò n g Quốc Hội
C ô quan hành chính nhà niióc ổ t ru ng úõng, tỉnh, thành phố trục
thuộc tr u n g líóng, huyện, quận, Thị xã, T hà nh phó thuộc tỉnh
Tỏa án nhân dân, Viện kiếm sát nhân dân
C ó quan dại diện cỉiíi nuỏc ( T I X Í K ’N Việt Nam ỏ niióc ngoài
I'ruỎI1ỊỊ học bệnh viện, có quan nuhiên cúu khoa học của nhà niíổc
C o quan búo chí phái thanh, truyền hình của nhà núdc
T h ú viện hảo tànụ, nhíì vãn hóa của nhà niíỏc
( ';ic tò c h ú c SI Í n g h iệ p kh íic của Iihíì n uóc.
lí)
Trang 17N h ù n g ngúòi duọc tuyến dụng, bố nhiệm, hoặc dúộc giao nhiệm vụ
tluiỏng xuyèn lam việc trong các có quan đơn vị thuộc quàn đội nhân dân
mà klionu pluii l;i sĩ quan, quân nhàn chuy ên nghiệp, c ô n g nhân quốc phòng,
làm việc iroim các dón vị thuộc cộntí an nhân dân mà kh ôn u phải là sĩ quan,
hạ sĩ quan chuyên nụhiệp
N h ú vậy qua việc nghiên Clin các qui định của pháp luật về cô n g
c hue c ho chOim ta thay đói tượnu c ô n g chúc ỏ niiớc ta diíộc xác định theo
phạm vi rộng, bao g ồ m tắt cả n h ũ n g ngúỏi làm việc trong các cô qu an hành
chính nhà núỏc tù trung úõn g đến cấp huyện, nh ũn g ngúòi làm việc ỏ các tô
.chúc hành chính sụ nuhiệp và ngay cả Iron” có quan quyền lực, có quan tu
pháp các (loi uíọnu nay phải thỏa mùn các diều kiện
- T h ú 11 liât: Lủ cònu dân Viel nam làm việc trong hộ máy của nhà
I I I I Ỏ C hao uổm các cấp chính quvỏn tù tnmu, ương đến quận huyện và cấp
tilling du ón g, tron ti c ô n g sổ hành chính sụ nghiệp
- T h u liai: IXíọc tuyến dụng, bổ nhiệm, đuớc giao giũ nhiệm vụ
t h uỏ n g xuyên Ironu, một c ô n g sổ nhà núỏc Nhu vậy cô n g chúc phải là nẹúời
ci LI ộc lụa chọn, luyến dụim một cách chu dáo theo nh ũ ng tiêu chuẩn hoặc
theo nliìinu, qui trình nhất định, hoặc là diíọc hổ nhiệm đ ế thục thi cô n g việc
có tính thuòn« xuvên
- T h u b a : ÍXiọc xếp vào imạcli c ô n g chúc nhà nước, diều này nói lên
tính ôn định của c ò n g chúc xuát phát tù yêu cầu của nền c ô n g vụ phải liên
tục va on (.lịnh
- T h ú tu: Diiọc huỏim luóiiíi tù ngân sách nhà núổc theo một ngạch,
bậc lúõim nhát dịnli dây lủ diếm khác cơ bản so vói cán bộ và n h ùn g ngúòi
lao đ ộ n g khác
Tu nhũĩm diều nói Irên theo chúim lôi có thế di đến một khái niệm
chunu, nhắt vồ còim chiĩc nhu sau: C ô/IÍỊ chúc là những nguòì được nhà
í ục tron" cò quan nhà núóc, đó) ì vị liànli cliínlt sụ nghiệp, đuọc phân loại
theo trình độ (lạo tạo, nĩỊÌiith chuyên môn, được xếp vào một ngạch hành
1.1.3 P h â n loại cô 11 li chúc
17
Trang 18I’hñn loại c ò n e chúc là phân chia C ÔI1Ü chúc r a thành CLIC loại, các liạnu 11 >>11 ch khác nhau lũy theo nhùng tien chí nhất định Việc phân loại COI 1 LỊ chúc nham mục đích phục vụ cho việc xây (lụnLi, qui hoạch cổ ng chúc iliip mụ: nhu CÍĨII (loi hói c õ n g vụ.
Nuliièn c LIU chò ti ộ c ô n g VII của các nhà IIIÍỎC khác trên thố giỏi chothây hiện nay có nhiều cách phân loại c ô n g chúc, điến hình nhú:
M ột là các c ô n g chức dân sụ của bộ máy hành chính nhà nùớc, cũ n gnluí cnc hiệp hội dịa ph itô n s và các dơn vị công
H a i /à nlulim nmiòi phục VII quân dội các cán bộ tòa án và nghị viện Uni lo;ii cô n g cluic này íiuọc dieu chỉnh hổi hai loại điều lệ khác nhau Nuoài ra căn cú vào lính chắt cô n u việc, cônti chức còn điíọc chia ra 4 loại nho:
L o ạ i , 1: Bao ụồm n h ùn u nmiỏi C(j klin 11 ă 11 u hoạch định chính sách, đề ra chủ tnióim duỏim lòi quán lý
L o ạ i l ỉ : Bao ụồm nhìiiiũ nmiỏi có nhiệm vụ hiện thục hóa d ú ò n g lối chủ chiíóiiũ quản lý
L o ạ i C : Bno lit") 111 các ch u yê n «ici
L o ạ i D : Bao uồm các nhân viên u.ilip việc | 2 I 6 |
:|' Theo ( liíiny /ô i viçc I>liân lo ạ i cônỊỉ chíic lililí ồ (Y) /ỈÍỊ hòa Pháp có lì/iic n IIII (licm Ỏ ctich chia tìú i Iiln il (c liia 1 ( 1 ha i lo ạ i lỏ n ) dà phàn định ihìòc fililí chài cùm ; việc của ha i lo ạ i cõng chúc khác nhau, những người làm việc Iro n g I/Iià/Î dội, lòa án và lĩiỊh ị viện có tính dặc till) ỈIO'11 Việc chia CÒIIÍỈ chúc ra cãc lo ạ i nhỏ A, B c , I ) (lã xác ítinh rỏ chíọc tính chât công
r / r c vú n in h (it) ( lili lim X lo ạ i c ò n c h ú c , CÒIIỈỈ cỉìíic <> lo ạ i c ù iix cao tlù tính clìdt cònX viực c à n / i/ n ì c tạ/) hòn
lì - () inh:
Vỏ có bấn cò nu chúc nhà nuỏc diíỢc chia làm tliiọc chia làm liai loại: [21,6]
T ln i Iiliâ l, bao gồ m các nhà hoạt đ ộ n ” chính trị, nhú: Thủ Tưổng, Bộ Iriiỏim các Bi lliu nhà IU ÍỎ C là nhìing 1112,1101 sẽ bị thi.iv dối Irọng trúòng hộp chinh Phủ bị thay dôi;
T h ú h a i, bill) uỗm các CÔI1Ü chúc chuy ên nghiệp, khônti thay đôi, khỏnu lú chúc mạc đu Chính íMnì lủ chúc
I S
Trang 19* Cách phàn lo ạ i này co liu cìiếm (ló là phân dinh rồ vị t r í của công c/nìc chính tr ị và còiìự chúc clìiiycn môn Inv nhiên clnía xác íỉịn lì íỉiiọ c tính chút côn<j; việc vù yen cầu của tửiìíỊ lo ạ i CÔHÍ' chức, nó chì p hù họp vói nền /lành chinh của n/n'i m ine Hì sán.
I) - ( ) N h ậ t lỉt in : (,'ônu chúc cCmụ (luộc chia làm hai loại:
của Chính Plnì I t ime liónẹ, nuành tú pháp, Qu ốc hội, nhà triíỏng bệnh viện Ọiiổc lập, Xí imhiệp dón vị quốc doanh, dúộc h u ổ n g lúơng tù ngân sách nhà niíỏc C ô n u ch úc nhà nuổc lại dũọc chia làm hai loại: C ô n g chức c h u n g và công chúc dặc hiệt, c ô n g chức dặc biệt la loại c ô n g chúc đuộc bổ nhiệm khòim qua thi củ, có 18 loại nhân vieil ihuộc c ô n g chúc dặc hiệt nhii Thủ luỏnu Nội các Ọu ổc vụ Dại thần, số còn lại la c ô n g chúc chung
H a i là côim chúc dĩa p hu ó nu bao gồm nhu n g nhân viên luíỏng lương
lù lìựin sách dịíi phúõníỉl 1 1 8 6 1
* Xem XỚI c á c h p h â n lo a i này, c lio llh íy việ c p h â n cô M Ị ch ứ c n h à
m íó c ỉh tin h ( <'> 11 ' ’ c h ììc c h u m ! \ ’à ( ( ill} ’ c h ite (Ilie hiOt ổ N h ậ t B ả n t ì tia tre n cóo < * • • • •
so c á c h i ll úc IIIYCI1 (ỈIIIÌÌỊ C/IKI th i c ủ h o ặ c k h ò iiiỊ q u a th i cử, d ie u n à y c ũ M Ị thư h i l l ! ( /líiic lý In ' vù l i l i l í c lu ìl CÒHÍỊ việc c ím Í I Ỉ I 1 Í Ị lo ạ i c ô n g c h ú c n h i) n iù íc,
c o n X c h iic k h ô n g íịiK t th i c ù c ó vị In ' (¡ 11(111 fro m ỉ hon, n h iín g c ò n g việc k h ô n g ÒIÌ (H ull hen vïtu^ I /ực /)lh ìn /(XII th à n h c ò n ^ c /n ìc n h à n in íc và CÔIÌIỊ c lìú c í/ ịí i p h iió n iỊ, CÌ 1 I (lự a vào có sổ n ự n o n quỷ /lió n iỊ mc) họ cỉtíỢc luithìíỊ, việc
p h à n lo ạ i tìù v c ln u i n ó i lê n chiọc tín h c h ú t c ô n g v iệ c c ủ a tử n g lo ạ i c ô n g chúc.
c - ị) Tru M Ị Ọ uôc:
C ò n g chúc diiọc phàn thành 6 loại:
Nỉíúỏi làm c ô n g tác Dảniĩ
Nhân viên có quan hành chính
Nh;ìn \ i c n Iroim các c ó C |iia n xét X lì và kiểm tra.
Nhân vieil quán lý \í nulìiệp.
Nhân vieil các đón vị sự nghiệp.
Nhân vieil làm côim lác quần chúni» [11,151]
19
Trang 20:|: Nhì/ V(iy, c á c h p lìà n lo ạ i rúa TnitìiỊ Q itô c c h ỉ c ă n c ú vào n g he
n g h iệ p c u a C(')IÌÍỊ ch ú c, cliỏn IIÌIY c h ild là m r ỏ chiỢc v ị t r í c ím ự n h ìi vêit c ầ u
il(')i vo i m ò i lo ạ i CÒIIỊĨ c iv ic
( 1 - 0 I lệt n a m :
lliện IK1Y cìiim có nhiều cách phân loại khác nhau, Theo (iS Doãn
T r ọn g Truvồn có thể phân c ô n g cluìc ra làm 4 loại nhu sau:
C ô n g chúc lãnh đạo: Là nluìnn nmiòi giũ ciiõng vị chỉ huy, tô chúc
và điều hành côim việc, họ có quyền han hành các quvết định pháp luật,
lioạl d ộ n u của họ làm phát sinh thay dối chấm diỉt các quan hệ pháp luật
( OI1Ü chúc chuyên uia: l.a nliìiim imuỏi có trình dộ ehiivên môn kỹ
lluiậl co kha IKÌI1 <2 imhièn CÚII dè Miat các pluíóng luíỏng, quan diếm và thục
lili công việc clmvên môn phúc tạp họ là ngiíòi làm công tác chuyên môn
uiúp cõng chiíc lành dạo ban hành các quvèt dịnh quản lý
C ô n u chúc thi hành c ô n g vụ nhàn danh quy ền lực nhà nước: loại
cô n g chúc nà\ khônu, có quyen rn quyết dị nil quản lý, họ là nguỏi thửa hñnh
c ô n g vil, 1 rục tiẽp thực thi c ô n ” việc, họ (luộc tino nhííng thắm q uy ền nhắt
dịnh khi thục thi còniỉ, VII
(Ir xác ilịn li veil cầu ( /ôi I'di CÒIÌÍỊ chiu: dùọc inven (lụng.
Níioài rn ỏ niióc ta hiện nav còn có cách phàn loại theo qui định của
pháp luật, cụ thố có hai cách phân loại:
Phân lo ạ i llỉơo trìn h cỉộ íỉìio lạ o : ( K h o ả n I Đ iều 3 N D 95/CP).
T heo tiêu chí này cônii chúc du ọc phân thành các loại sau:
I C ô n g chúc loại A:
l à nh ù n g ngúỏi có trình dộ dào tạo ch uy ên môn tù đại học trổ lên
nhiỉnụ nuuỏi này có trình độ chuyên môn cao, giũ c ú õ n g vị lãnh đạo,
ch uy ên uia cõ klui lìănu nuhicn cứu phân tích và dua ra các quan điếm
chiên III ọc c;ic ké hoíich dni him C ô n u chúc loại A hao «join những nuuỏi
20
Trang 21u i lì cil lie vụ tù chủ lịch huyện, quíin, tỉnh, thành phổ, hoặc thú truồng, cục Iruỏim, VII truổim ổ các bộ
I C ô im chúc loại B:
l,à cô im chúc có trình độ dạo lạo chuyên môn ổ bậc trung học chuyên nghiệp, cao d ằ n g trình độ ch uy ên môn của loại này thấp hờn c ô n g chúc hạng A do dó họ tluíờim uiũ các chúc vụ nhú: phó chủ tịch U B N D quận, luivện, phó d á m đôc sổ
* Việc phàn lo ạ i c ò iiiỊ chúc theo trìn h í/ợ có liu íiicm là xá c ílịn lì công chúc H íòiiiỊ imX vói lìi'ạ ch bậc cần hô trí, dieu này nhằm dẫm hảo công chúc
có llk ’ ( / ( ĩ m ( Ì I Í Ó I Ì Í Ị i/iío c nhiệm v ụ Í Ú Ò I I Í Ị ú r i n ị Ị vói trìn h í h ) (lnọc íỉào lạo.
Phàn lo ạ i theo vị / r í CÔIIÍỊ tác: (Khoan 2 D ieu 3 -N D V5/CP).
! Cún;.' 1'liúi; lành (lạo (chỉ huy và dieu hành);
I C ỏ n li c h ú c c h u y ê n m ô n n u l ì i ệ p vụ
* - Việc phún lo ạ i công chúc theo vị I r í công tác (Theo chức vụ) có líu (lient 1(1 In iric Ììớt p lia i xác í/ịiìh các tiêu ( huấn /heo vờn cầu veto chức vụ liio n s ÌỈIÌỊỈ.
Tuy nhiCn VIÇC ¡ > / ¡ ( ¡ 1 1 lo ạ i này có một sò diêm hát họp lý, phân lo ạ i theo vị t r i CÔIÌỊỊ tác c h ỉ chia ra hai lo ạ i cônự chức (C ông chúc lãnh dạo VCI
cò tiiỊ ch/ic chuyên môn nghiệp vụ) lililí trên ìà không dầv cìủ Bởi vi trong thực lờ hiện Iiay có nhũng cò iìiỊ chúc không p h ủ i lí) công chúc lãnh dạo, cùn {Ị khòm* p h ả i là cô m ' chúc chnyùìì mòn Hiịhiẹp vụ nhu: háo I V lá i xe, nlnĩn viờn p hục vụ
Phàn lo a i llic o ngạch CÔIÌÌỊ chììc: (llic o Ọnyêt (ỉịnh 4 ỉ 4/Q D -TTạ, n^àv
2 5 / V / / W )
C ô n e chúc hanh chính nhỏ Iiiiỏc gồm co I I ngạch:
I Clniycn viên cao cap
Trang 22I I Nhâu viên bảo vệ.
* i '/çc /ĩ/u ìn lo ạ i này (hm trìn h (ỉô chaven môn kiến thúc của n ụ iíò i còn<ĩ chúc, (/lú I vào trìn h íỉộ íỉào tạo Liu ílic iìi của lú) li) xác (lịnh cỉiiọc (rìnho • • •
dò cua COI lị! chúc ồ tù iiíỊ Iigạch, (licit này thuận lò i cho việc luven dụng và sắp xép c ò iiii chúc san khi luven ihnig N hiìníỊ cách phán lo ạ i này cũng có lìlìtiọ c <//<.•//?, (lo lù k h ò iiiỊ phàn (ỉịn lì i/iíọ c initia công chúc lành dạo, CÔIIÌỊ clì/íc c h a v a l I I I O I I và ròn<ỉ chúc íhíùi /lành Neu họ có trìn h d ọ lililí nlìíin thì den xep vào m ột Ii^ạc/ì và IntỏniỊ /iHinx lililí nhan M ặt khác, việc phàn lo ạ i lìà y chia cò /ìiỉ (•////<■ l/iciiìlì qua n/ìicn loại Iro n ạ k h i dó sụ' khác biệt vẻ trình (lộ của họ klìô iiự la hao nhiêu lililí ÌỊÍÍUI kỹ llìiiậ l viên ilá ỉili máy và nhún viên
( lánh m áy: ììOílc có In iỏ n g hộp ì ì Ị ’uni o HỊỊdc/i thấp lạ i có /rình íỉộ tỉcio tạo
ạid CÒIIỊÌ VII m ột vùi mĩm thì CÌ1Ỉ có the xép vào ngạch chuyên viên, nhùM Ị
111(1/ lìiiiiỏ i tôt n ỵ lỉiệ p củ nhàu lieu có thỏi ìỊÌan cònự tác 10 mĩm có the xép vào ngạch chuyên viên chỉnh.
Nhu vạy việc phân loại cô nu chúc ổ núổc ta hiện nay căn cú vào các tiêu chí khác nhau, nh ung dồn dựa vào n h ũ n g nguyên tắc ch u n g đó là:
t C ă n cú vào nghề nghiệp của ngũòi dó
I C ă n cii vào thòi i!,ian l à m làm việc dài hoặc theo nhiệm kỷ có thời
h ạ n
ỉ C ă n cú \ ăn Ixìn pháp luật dieu chỉnh Ị4 6 , 1 ]<S|
* T uy nhiên (lù III cách phân lo ạ i nào (li c h ã iiiỊ m ỉa cùniỊ nhằm mục dich /d xác i/ịn h tiên chnàn của tìiHỊĩ lo ạ i CÔHÍỈ chúc ílê nhàm /hục hiện một cách hụp /ý còniỊ tác tuyến íhniịi sủ (lụng và quẫn lý CÔI1ÍỊ chí/c.
Trang 23Qua YÍỌc Hghicn cứu cách phim loai cóng clìííc của một sỏ quốc gia
í rờn thờ ^iói CÍIIÌÌỊ nhu cách phân loại của một sò niu) nghiên cún () Việt Nam, ilico chúmĩ lòi việc phân loại cô mỉ chúc ồ mìoc ta nên căn d i vào
n lìũ n tiê u chi sun:
+ Căn cú vào tính chúi CÒIÌÍỊ việc.
+ Cân cú vào trình độ cíào tạo.
Nen cũn (7/ vào tính cha/ còni^ việc thi áp dụng cách phún loại của ( ¡S /)oàn Trọng huyen /à họ/) /ý.
Nci/ căn cu vào trình cỉộ cỉào tạo thi phân loại theo ND 95/CP của
( 'lìiiih 1’hii /d họp lý.
Việc phàn ngạch CÔIÌÍỊ chức, theo chiínạ tôi không nên chia thành
n liia i ngạch nlỉU hiện nay các ngạch íìi IIỈIIÌII viên kỳ tlìiiẹì/ (niỊạch 5) tỉên nhâu vi cu biĩo IV (nựạch 1) nên chìa vào một iiíỊạch, vì họ (lẻn là niỊiiỏi có hình c/ộ ihiói II1 HÌỊI cũ/).
1.1.4.Vị ( rí v;ii ( r o Cliii CÓI1J» cl n í c í r o lì Í» n ề n h à n h c h í n h
/ 1.4.1 Nên hành chính nhà I1UOC.
D ô Xiic đ ịn h v ị trí va i trò của c ô n g c h ú c tro n g nền hành c h ín h trước hối phủi làm ró k h ;ii n iệ m nền hành c h ín h c ù n g lililí dặc (liế m của nền hành
< 11 í 1111 I li i; I I I I h M
l l i ệ n Iu 1 \ U o i m klu>n \](K IkiiiIi c h i n h i h iu il lìũii " l l à n l ì c h í n h n h à
m i(k '" co n h ic u cách (lịn h nghĩa khác iiIk ìii T lic o G S D o à n T rọ n g T ru y ề n :"
llà u /i chinh nhá miỏc là hành chính côiiíị" "Hanh chínlì công hay hành cliíu/ì nhà miỏc hao i*om toàn hộ các có quan thuộc chính quyền của bộ máy lìành pháp lù Inm g liơnỵ den các cap chính quyền día /ìỉìiíóng, toàn hộ nhúiiíỊ llỉư clic vù và /loạt lỉộiỉg cùa bộ máy ày voi lút cả nhung nguỏi làm việc trong íỉó".\ I 1.7.8.91
T h e o lù d iế u V iệ t Pháp pháp Iuột và hành c h ín h thì k h á i n iệ m hành
c h ín h íliiọ c hiểu lililí sa u :" Nen hanh chính lì lu) niỉớc là lòng thề các tò chức
vù I/III c/iL hoạt IỈỘIỊỊỊ của hô máy hành pháp có /rácli nhiệm quản lý công vire lìtiiiịi Cìhi nhí) nìiỏc cio cac có (/nan co III cách pháp nhân công (/IIW’H lien hành hằiỉiỊ nhùng VÙI ì bán ihiói /¡Iiìl cic iỊiíi gìn trật In công cộng, hao IV (Ịiiycn và ¡ni ích công và phục vụ Ii/ìii CCIII ìùnig ìHỊÌtỳ của công dân
\ ’di 1 Hự/lìa hành chinh nhà mioc ị/Ỉà iìlỉ chinh côniỊ hay hành chính quốc
Trang 24I r h e o i m h ì a r ộ n « : " l l í i n l ì c h í n h l à t o à n b ộ n h ũ n g h o ạ t d ộ n g c ủ a c ó ( / 11(111 n h a m / d c l i / In m v , l i ó i i i Ị d e n d ị u p h i i ó n g t r o n g m ô i q u a n h ệ i Ị Ì ì ỉ a n h í)
iỊÌíếd n h a niiỏc và CCIC clììi t h ể k h á c ( c á n h à n to c h ú c ) , Ví) m õ i C/Itiin h ệ n ộ i b ộ
Iro/Ịịỉ h ọ í/uhìỊỉ h à n h c h í n h ( C h i n h plìíi trồ XHOIÌÍỊ c á p xà) d ự a t r ê n có sổ
n h ũ n g q u i i/ịnh c ủ a p h á p Ỉ I U Ĩ I d o n h à m i ó c h a n h à n h v à i ỉ ả m b a o t h ự c h iệ n
c ó lính c h à i áp cỉtĩl c ủ a m ệ n h lệnh (i/ìivền lực p h ụ c l ù n g ) n h â m t h ự c h i ệ n c ú c
c h ú c năm.' nhiêm VII 7 c ủ a n h à I i ì / d c "
cách sù diniịi lử Iiíỉtì, còn nội CỈIIHÍỊ thì khônự có ÍỊÌ khác Iihau, cả hai khái niệm ÍỈƯII xác dinh "hành chính n/h) niioc" 1(1 toàn bộ hoạt đ ộ n g của cơ quan lìlìà ÌUÌOC lù írimiỊ ìióiiiỊ (lên (ỉịci phìiòiìg; (liia /rên cơ sổ pháp luật dê diều chỉnh mòi (¡11(111 hệ ÍỊÌÍKI nhí) IIIHÌC và các ch/í thẻ khác, hàiìiỊ plììiòng pháp mệnh lệnìì fren có sổ mòi qimn hệ quyền lực - phục tùng.
T ro n II c u ố n "n h ậ p m ô n hành c h ín h nhà n iió c " f 4 6 ,2 J các tác g iả n ày lại
c h o rằim: "/Ví 77 h à n h c h ỉ n h lci h h i ỉ Ị t h ố c á c t ố c h ú c v a q u y c h ê h o ạ t d ộ n g c ủ a
h ộ m ũ v h à n h p h á p c ó t r á c h n h iệ m q u a n ỉ ý c ò n g v iệ c h à n g n g c iy c ủ a n h à
n i n h ' d o c á c c o ( Ị in i n c o I I I c a c ì ì p h á p n h à n C Ò I I ỊỊ t ịiiv ề n f ie n h à n h h à n g
Trang 25Ii/n 'm il V illi h u l l p h á p l u ậ t v à v ă n h ả n ( l n d i l n ậ l í ỉ ễ ạ i ù g ì n t r ậ t I I I c ô n g , h ả o
\ Ỳ ( / / / 1 ( 7 / l ọ i ('I)IIII V ( I/> h n c v ụ n h u ( ‘( ỉn h à i ì í ' l ìíỊ d V c ủ a n h à n d â n "
‘ Theo c h i l l ) lòi c/ịiì/i uphill nay /í) lỉùv (lú Ví) ró ràng vi (là xác dịnìì (iiíoc vị tri vui tro tàm (/ÌHIIÌ írọnii cíia nen hành chính nhà IIIHÌC, dã liên lờn (hiọc < r i / lỏi han (hài của tìuuìí H}>íí nền hành chính nhà niiỏc.
ì 1.4.2 ỉ (li trò Clin CÔĨĨỊỊ chức troll” nền ỉtàiĩli cliỉnlí.
N e n hành c h ín h q u ố c g ia hao u ỏ m ha bộ phận cấu th à n h , tro n g đ ó d ộ i ngù e ò im ch ú c c h iế m v ị trí quan trọ n g nhất, b ổ i vì nhân tố co n n g u ô i q u y ế t
đ ịn h m ọ i van đe N en hành c h ín h hoạt clộnu co hiệu lục h iệ u quả hay k h ô n g
In d im VÌ10 d ô i 11 mì cô n li ch ú c C ô n g ch ú c v ìia là ch ủ thế, v ìla là k h á ch thế quan lý D ộ i ngũ CÒIIU ch ú c d ó n g va i Irò dặc h iệ t tro n g v iệ c q u ả n lý , và th ú c dấy sụ p lii.il ni ốn cun \ ã h ộ i N ền hành c h ín h nhà n iio c dù có m ộ t hệ th ố n g
ph íip lu ậ t đầv chì, có hộ m á y tố c h ú c h ộ p lý , n h u n g nốiI k h ô n g có đ ộ i ngũ COI1 Li chiic co năim lục thì CÙIIIỊ k h ô n g t h ế p hát h u y d u ọ c tác d ụ n g C h ú c
nil nu n h i ệ m v ụ c i ì a n h à I1UOC co hoàn thành hay k h ô n g ? c lu ió n g trìn h p h á t
Iriố n k in h tẽ \ ã h ộ i cùa dát n iíỏ c có clinic đảm bảo thục hiện hay k h ô n g ? đều tliiọ c q u y ố l d in h h ỏ i p h ẩm chắt n ă ng lục và h iệu quả hoạt tlộ n g của đ ộ i ngũ
c ô im chứ c v ỏ i dặc tín h của nền hành ch ín h là tín h liê n tụ c và th íc h ứng, cho nên n m iỏ i cò n ụ chú c tro n g h o ạ i d ộ n ii lu ô n phủi lu â n thủ n h ũ n g n g u y ê n lac của ch é tỉõ c õ n g v ụ , tuân th ủ m ệnh lệnh cấp trê n , đ ồ rm th ò i ngùờ i c ô n g
c l u i c e ù n ụ p h n i i h u ỏ n ụ X I I v ò n 1VI1 lu y ệ n n à i m cao trìn h d ộ d ế th e o k ịp n h u n g yêu cầu CỈK1 nền hành c h ín h h iệ n d ạ i X u a t phát tù v iệ c xác đ ịn h vai trò đặc hiệt của d ộ i nụíì CÒI1U ch ú c tro n ụ nền hành c h ín h nhà n u ó c , nhà nước c ũ n g thì k i l l hành n lu ìn ụ văn bủn phéip lu ậ t về tu y ế n d ụ n g , sìi d ụ n g , dào tạo c ô n g chú c Im n g n iu i ilo ạ n h iệ n này, d iề u này LỊÌúp nhà nuổc ta nh an h c h ó n g có
m ột d ộ i nuù CÒI1L1 c h iic c h ín h q u i hiện đại dế quán lý nhà 11 li óc có h iệ u lục
liíệu LỊiin
N h u v ậ v c o Ihế th á y c ô im chú c là nhân tó q u v é t đ ịn h của nền hành
c h ín h VÌŨ1 In n u iiỏ i lổ c h iic nên hộ m á y hành c h ín h vua là n g u ỏ i thực h iện hoạt ilộ n u c|ti;ìn lý nền hành c h ín h nhà IUIỔC.
Trang 26I 2 l \ h ũ ì i f í y ê u Clin cìổi vói CÔI1 <4 cliiî'c t r o n g lliòĩ k ỳ c ô n g n g h i ệ p hóíi h i ệ n (lỉii h ó a <tỉìt IHIÓC.
T ù n ă m 19 86 , D ảny; và N h à Iiiiỏ c ta th ụ c h iệ n c ô n g c u ộ c đ ổ i m ó i sâu sắc va to à n d iệ n trê n m ọ i lĩn h v ụ c , dặc b iệ t là sụ đ ố i m ố i v ề c ó ch ế q u ả n lý
T h e o tin h th ẩ n N g h ị q u y ế t của B a n c h ấ p h à nh tr u n g lió n g D ả n g lầ n
th ú III k h ó a V I I I im à y 1 8 /6 /1 9 9 7 , liê u c h u ẩ n c h u n g của cán b ộ c ô n g c h ú c
tr o n g u ia i (lo ạ n h iệ n n a v p h ả i bao g ồ m các y e n tố sau.
I 1’ lnn c ó lin h th ầ n y ê u 1UIỎC sâu sắc, tận tụ y p h ụ c v ụ n h â n d â n , k iê n (.lịnh m ụ c tiê u d ộ c lậ p d â n tộ c và c h ủ n u liìa xà h ộ i, p h ấ n d ấ u thực h iệ n c ó
kế t quả d u ò n e lố i củ a D ả n ẹ c h ín h sách p h á p lu ậ t của nhà n u ổ c
t- C ầ n k iệ m liê m c h ín h c h í c ô n g v ô tu , k h ô n g th a m n h ũ n g và c u ơ n g
q u y ế t d ấ u tra n h c h ố n g th a m n h ũ n g C ó ý th ú c to c h ú c k ỹ luật, tr u n g th ụ c
k h ô im c ó h ộ i Uiin b ó m ậ t th iế t v ó i n h â n d â n (tu ộ c n h â n d â n tín n h iệ m ,
t C ó trìn h đ ộ h iể u b iế t lý lu ậ n c h ín h t r ị, q u a n d iế m d u ồ n g lố i c ủ a
D ả im c h ín h sách p h á p lu ậ t của N h à IIUÓC, c ó tr ìn h đ ộ v ã n hóa c h u y ê n m ô n ,
d ỏ n ă im I Lie và súc Ishỏc d ế la m v iệ c có h iệ u q u ả đ á p lín g n h u cầu n h iệ m v ụ cliíọc u ia o
N h u v tiv c ó t h ò l l i ú v ồ I I ÌI Ó C t a h i ệ n n a y \'C H c ầ n I k i i i í ị ( Ỉ Í Ì I I c u a c ô n g
c / ì i i c l à v ờ n Ccìiirc' c h í n h t r ị h ổ i v i c ò i ì g c h ú c 1(1 n g i i ờ i t h ự c t h i c õ n g VII m ả ổ
m i n e t a l i ề n h ì m h c h í n h n h í) Ị H i ỏ c ỉ ệ t h u ộ c Y ()o c h í n h t r ị V í) t h ự c t h i n h i ệ m v ụ
Trang 27cliín/ì Irị rua Dihỉg và Nhà mine Phàm chài chinh trị của ngnỏi câng chúc tlỉc hiện ồ việc trunÍỊ thành vói (ỉuòniỊ loi cíui Dcíng cộniỊ sản Việt Nam.
1.2.2.Các tiêu ch II ẩn cụ the (tối với công chúc hành chính:
I h co G S , T S N g u y ễ n D u v G ia , tro 112, g ia i đoạn h iệ n n a y c ô n g chúc hành c h ín h cần phải c ó n h ìỉn e tiê u ch u ẩn san : [2 5 ,2 0 0 ]
u - Tiêu cliuẩn vè cliỉnlĩ trị: Phải hiế u b iế t rộ n g v ề c h ín h t r ị, c ó bản lĩn h lập
trũ ò n g lu tư ỏ n g v ũ n g v à n g , tíc h cực th a m g ia c ô n g cu ộ c đ ổ i m o i, tru n g
sự p h á i trie n , tổ n u kế t p h át trie n , th a m gia xâ y d ụ n g đ u ò n g lố i c h ín h sách pháp lu ậ t, th u y ế l p h ụ c và to c h ú c nhân dàn th ụ c h iệ n , có V th ú c và khả n ăng dấu tra n h bảo vệ q u a n đ iế m , đ iiò n g lố i cúa Đ ả n g , c h ín h sách và p h á p lu ậ t của nhà n u óc.
Dây lò fien (hitan íỉồng thỏi cũng ¡(I vêII cầu về chính trị của công chiĩc /roiHỊ iỊÌíii (loạn hiện nay khi mù (ỉnỏniỊ lôi của Đcms* và Nhí) miớc có SII lìòi mói "Thiừl híp (ỊHtin hệ ngoại iỊÌtìo với mọi qitỏc gia trên thê gi(íi khòiiìỊ phân hiựl chê (ĩộ chính trị", trong dó có nhiều tịitòc gia có chê cỉộ chính tr ị dôi lập vói chím<ỉ ta K hi Mí) các the hic thù dịch tìm mọi cách dẻ xóa hỏ chê cỉộ XHCN, thì hcm lĩnh và lìi íiíổng chính trị của người công chức phải VÍÌỈIỊỈ vàng, khôuíỊ nhũng llìê công chúc còn phải tham gia xây dựng (lining lõ i chinh sách pháp huit và i/ợc hiệí phai bièt lô chức vận dộng nhân dàn thực hiện <Z///7LT (luonự lô i chú tn iò ỉìỉi CHCI DảniỊ và Nhà niíoc.
I) - (ỉiióỉtỊỊ mẫu vè đạo đúc lối sốHỊỊ, có túc ph ong dãn cliiỉ khoa học có
ch í hốt súc quan trọ n g đ ố i v ó i đ ộ i ngũ c ô n g chức tro n g g ia i đ o ạn h iệ n na y,
k h i mà ló i số n g phư ơ ng T â y du nhập vào nước ta, n h ũ n g lu tu ổ n g v ị k ỷ cá
n h â n , lố i s ố n ti thực d u n g b à n g q u a n g th ò õ v ó i th ò i c u ộ c đ a n g m anh nha Iro n u đ ò i son LI \à hội thì vẩn đề g ú ò n g m ẫu về dạo đúc lố i s ố n g là hết súc
q u an trọ im h ỏ i vì c ô n g ch ú c nhà 11 líó c là Iig u ỏ i đ ạ i d iệ n c h o N hà n u ổ c , là tíim ỊU iõ im của q u ần c h ú n g nhân dân nên cần có đạo d u c lố i số n g lành
m ạnh M ặ t khác N hà n iiơ c ta đ a n g tiế n hanh xâ y d ụ n g m ộ t nền hành c h ín h dân ch ủ nền lùm lì c h ín h phục v ụ nhân dân c h o nên tác p h o n g dân c h ủ của
n u u ò i c ò n u chú c p lia i d iíọ c phút h u y , cần phải xỏa bỏ n g a y tệ nạn q u an lưu
27
Trang 28là" p h ụ m ẫ u c h i d ân " , mỗi nuuỏi c ô n g chú c phải tự xác đị nh thực hiện c ô n g
v ụ là p h ụ c VII n h à n dân Phải sát d àn , gần dân , vì lội ích củ a d ân , lắn g ng he
c h u y ê n m ô n thích h ộ p , nh u hiếu về lý luận và thực tiến q u ả n lý n h à nu ổ c, lý luận k h o a học q u ả n lý, tổ c h ú c b ố trí nh ân sự, c h ủ thể, k h á c h t h ể q u ả n lý,
n g u y ê n tắc, hình thúc, p h ư ơ n g p h á p , lĩnh vực q u ả n lý
d - Tiêu chuẩn về phẩm chût cú nhân: C ó ý chí cá ch m ạ n g , k iê n đ ị n h về lập i n í ỏ n g tú t ú ỏ n i i , c ó khả n ă n g s á n a t ạ o ỈỊiíi c h ọ n , sử d ụ n g c o n n gũ ò i, sắp
c h ắ p h à n h n g h i ê m c h ỉ n h đii ờn g loi, chí n h sá ch p h á p luật của D ả n g và nhà míổc; i m h i è m túc, tụ giác thục hiện c ô n g khai hóa dân c h ủ hó a X H C N ; có
k h ả n ă n g tốn ụ hộp, c h ọ n lọc V kiến của cúc cliuv ên gia, cá n bộ t h a m miiu,
c ó k h a nănLL d ụ t l o a n h o ạ c h dị nh ch í n h s á c h c ho tư ơn g lai, b i ế t vận d ụ n g lý
*011(1 n/iíiiiỊỊ riêu chuchi chn/ỉỊỊ của cân hộ CÔI11Ị chúc của, nhíờỉiỊ tiên
Trang 29C H Ư Ơ N G 2
PHÁP LỰÂT vỀ CÔNG CHÚC VÀ THỤC TRẠNG XÂY DỤÌNC ĐỘI
NCŨ CỒNG CHÚC Ớ NƯỚC TA QUA THỰC TIEN
THỬA THIÊN HUẾ
2.1 - Nhũng qui định ciia pháp luật về công chức nliíì nuớc.
2.1.1.Tuyển (lụng công chúc:
T u y ế n d ụ n g c ô n g c hú c là m ộ t hoạt đ ộ n g củ a nhà nú ổ c, dựa trên c ô sổ
n h ũ n g qui đị nh của p h á p luật, các cơ q u a n nhà nú ổ c có n h u c ầ u tiến hành lựa c h ọ n n h ũ n g ngúòi thích hụ p d ể tu y ển v ào có q u a n n h ằ m thục hiện ch ú c
n ấ n g , n h i ệ m vụ c ủ a c ó qu a n nhà niiớc T r o n g lịch sủ p h á t triển c ủ a nước ta
c ũ n g n h ư trên thế giói có nh iề u p l u iò n g thức tu yển d ụ n g k h á c n h a u , mỗi
a PhúoìtiỊ thúc tuyển (ỉụiĩíỊ thẳng:
c ô n g c h ú c vói số lư ợ n g cụ thế và tliiọe cơ q u a n có t h ấ m q u y ề n xét duyệt ( ' ă n cú v à o chí tiêu biên c h ê đu ộc d u y ệ t cô q u a n tu yến c h ọ n c ô n g c hú c vào làm việc, ớ niiỏc ta c h o đ ến tn iổ c khi có P h á p lệnh cá n bộ, c ô n g ch ú c ( 1 9 9 8 ) ( s a u đây gọi là P h á p lệnh 1998) thi đâ y là p h ú ó n g thúc tu y ển d ụ n g
Tììú nhât: Việc tu yên d ụ n g t h ư ò n g că n c ú và o hồ sơ, v ăn bằn g, c h ú n g chỉ, n h ú n g nhiều t r u ò n g h ọ p hồ sò k h ô n g p h ả n á n h đ ú n g n ă n g lực, trình độ
C l i n II 12,11 ỏi tliióc luyến
Tlìứ hai: Việc tu yế n d ụ im th ắ n g thư ờ n g t h ô n g q ua hội đ ô n g xét tuy ến,
nế n a n g , lụi d ụ n g c h ú c vụ q u v ề n hạn, lội d ụ n g sụ q u e n biết, d ế đ ũ a c o n em
Thú ba: Việc xét tu y ển k h ô n g k h ô n u th ế thực hiện điiọc n g u y ê n tắc
t uycn d ụ n g theo tài năng
29
Trang 3077/ nhíing sự liạn chừ lió d ầ n lĩên c ò i i i Ị lác tuyên (lụng công chúc ổ
Ì 1 UỎC ta tnióc khi có Pháp lệnli 1998 có nhiẻu hạn chê; người dược tuyển clụniỊ khôníĩ ihìp lỉìig nhu cầu CÒ/ĨÍỊ việc hoặc tuyển dụng trá i ngành, trái nghề s a n d ó phải (lào lạo lại theo VCII c ầ u còng v iệ c , diều này ảnh hưỏng không nhỏ ÍỈCI1 hiệu ỉực (Ị nản ỉ ỷ nhí) nuóc.
D ày là p h ii ó n g thúc p h ố hiến nhất mà nhi ều q uố c gia trên thế giới
n g ày na y áp thum P hư ơ ng thức nà v vừa bảo d ả m c ô n g vụ vừ a m a n g tính
k h ách q u a n , b;ỉo đ ả m côn«, b ằ n g tro n g tuv ển d ụ n g c ô n g chúc, ó nước ta việc thi tu yên c ô i m c h ú c bắt dầu thục hiện tú n ă m 1993, n h u n g mài đên n ă m
1995 mói có văn bản qui định về van đề này (nghị định 2 5 / C P ng ày 25/ 3/ 95
c ủa C h í n h phủ và t h ô n g tú h u ổ n g dẫn số 3 4 / T C C P B C T L N g à y 2 0/ 1 /1 9 9 6 )
T u y nhiên việc thi tuyến ỏ uiai d o ạ n này cluia p h ổ biến, mỏi chỉ áp d ụ n g tro n g m ộ t sổ lĩnh vực nhu giáo dục, ngâ n hà ng , bưu diện N ội d u n g c h ư ơ n g trình thi tuyến clìMLĩ cliu'a diíọc (h ổn g nhắt Plini đ ến khi P h áp lệnh 1998 ra
17/1 1/1998, thi việc thi tuyến mỏi trỏ thành m ột qui địn h có tính bắt buộc
"Níịúỏì chìỢc tuyến (lintiỊ phải có phiĩm chài íỉạo lỉiỉc, tỉímg với tiêu chuẩn nghiệp vụ và thònsị (¡ 11(1 thi tuyến llìco (/lú (lịnh của pháp lìiậl". T u y nhiên, ỏ niíóc ta việc thi tuyể n chí áp d ụ n g c h o n h ũ n g ngạch th ấp (Tù c h u y ê n viên
í rỏ x uố ng ) , ch ú k h ô n g thi tu vển d ầ u và o ổ c ác n g ạ c h cao N h u n g trên thế
ngnòi thi thi lự lựa chọn thi vào một trong hai ngạch cua bộ - Ngạch thứ
n h ấ t 1(1 ngạch lỊÍành r i ê n g cho cán hộ lãnh (.lạo (phó phòng, triiong phòng,
ỉ)ê việc thi tuy ển đ ả m bảo tính khách q u a n c ô n g bằng, tạo điề u kiện
c h o mọi CÔI1Ü dâ n dề n có cớ hội um n h ập CÔI1Ü vụ, cầ n phải xâ y d ự n g một qui trình thi tuyên c h ặl chẻ
3 0
Trang 31C PltùơìĩỉỊ ilute phún bô hoặc ÍỊÌÓÌ thiệu:
P h u ó n u thúc này d u ộ c thực hiện khi các c ô n g sổ n h à nưốc có n hu cầu
lu y ến d ụ n g c ô i m c hú c v ào làm việc ổ n h ũ n g n g ạc h cao, n h u n g bản thân
c ô n g sỏ dó k h ô n g the tìm điiọc ngúòi thích họp, do dó phải t h ô n g q u a sụ
p h â n bổ hoặc aiỏi th iệ u của các có q u a n nhà n ũ ớ c có t h ẩ m q u y ề n n h ư Ban
tổ c h ú c C á n bộ C h í n h phú Ban to ch úc c h í n h q u y ề n củ a T ỉ n h ho ặc c ác tổ
c h ú c D á n g , D o à n lliè
(I PltiióììiỊ thúc liùo tạo tiền cô MỊ vụ:
P h ú ó i m thúc n ày thiíòng áp d ụ n g n h ằ m d ế bo s u n g n g u ồ n c ô n g c hú c thúỏiiũ, x u y ên c h o c ác có q u a n nhò núổc, các địa p hư ơng P h ư ơ n g thức này
cá c triiònu h;'inh c h í n h d ế tra n« bi nhũ nu, kiến th ú c cần thiết của m ộ t ngạch
di d à o tạo, học x o n g mỏi ph ân b ổ v ào ng ạc h tư ơn g ung N h ú n g khi mộ t nụiiỏi cliiọc tiếp nh ận d ế d ũ a di d à o tạo thì x em n h u điiỢc tu y ể n d ụ n g v à o bộ
m á y nhà nũỏc
2 Ị 1.2 Chế (lộ tuyển (lụtiỊỊ cônỵ c/iiíc (í tì nóc ta
ti Nguyên tắc dân ch li và CÔHỊỊ bíìtiịỉ
c ô n g việc c h u n g , k h ô n g chỉ d à n h r iê ng c h o một số nguờ i, m ộ t số t ầ n g lóp
ho ặc m ộ t giai c ấ p n h ấ t đị nh m à phải là sụ n g h iệ p củ a toàn dân Do dó, cầ n tạo diều kiện d ế mọi ngù òi có n hu cầu và đủ đi ều kiện đ ề u có c ô m a y n g a n g
nh au , đề u đu ọc tụ d o ui a n h ậ p vào c ô n g vụ Dê thực hiện d ược m ụ c tiêu dó,
t m ỏ c tiên phoi bảo cũun n g u v c n tắc dâ n chủ , c ô n g b ằ n g khi tu y ển d ụ n g c ô n g
C á c côn ti sỏ h o ặc các có q u a n chú c n ă n g thục hiện việc tu y ển d ụ n g căn cú v ào kê h o ạc h tu y ến d ụ n g dã dú ộ c xét du y ệt , c ô n g bó c ô n g khai
n h ũ i m vêu c;ui tiêu c h u ẩ n , thòi Lì um xét c h ọ n và n h ũ n g điều kiện r àn g buộc
d ế hắt cú ai có nhu c ả u và hội đủ a i e dieu kiện có t h ế ứ n g tuyến
31
Trang 32Khi xét c họ n , phải tliònh lập hội d ồ n g c ô n g khai và bảo đ ả m tính
k h á c h q u a n t r o n g tuyế n lựa c ô n u chúc D ồ n g thời, phải c h ố n g tinh t r ạ n g tùy
k h ô n ụ tính đ ến tiêu c h u ẩ n , hoặc d ù n g tiền bạc hối lộ n h ũ n g ngũòi có trách
n h i ệ m d ế biên việc tu y ến d ụ n g thà nh q u a n hệ m u a bán
b Nguyên tắc lựu chọn tài nătiỊỊ lịiui thi tuyển.
V iệ c thi tu y ế n có tô c h ú c theo d in h k ỷ h à n g năm đê các c ô n g chức ỏ
ch ú c n h iề u lần d ố i v ó i v iệ c tu y ế n d ụ n g n g u ò i m ỏ i vào bộ m á y nhà nước.
B ên cạ n h n m i y ên tắc d ân chủ c ô n g b ằn g, việc tu y ế n d ụ n g c ô n g ch ú c
liên t r o n u thi luyến cùiiíi là d ế d ấ m bảo sụ c ô n g bằn g, n h ù n g ngtiòi đ ú ộ c liu liên là n h ù n u gia đ ì n h c h í n h sách, người có c ô n g vói c á c h m ạ n g , gia đìn h
t h ư ơ n g binh, liệt sì, ho ặ c m ộ t số đối t ư ợ n g đ ặ c biệt khác C ụ thể, th eo qui
đị nh tại T h ô n g tú số 0 4 / 1 9 9 9 / T C T C C P N g à y 2 0 / 3 / 1 9 9 9 c ủ a B a n T ổ c h ú c
C á n b ộ C h í n h Phủ thì n h ữ n g đối iư ợn g sau đ ây sẽ dược liu tiên t r o n g thi
tu yế n :
N LUI ỏi dân tộ c th iế u số, n g u ò i tô t n g h iệ p ổ các trư ờ n g đào tạo c h u y ê n
m ò n d ạ t loại u iỏ i hoặc nh ữ n g ngũờ i là th ú ó n g b in h được c ộ n g th ê m 1 đ iế m
Ngiíỏi tình n g u v ệ n ph ục vụ ỏ v ù n g cao v ù n g sâu, v ù n g xa, hải đảo, con liệt sĩ diiộc c ộ n u t h ê m 2 d i ế m v ào kết q u ả thi
32
Trang 33N h ũ n u n m iỏ i là A n h h ùn« lao d ộ n g , A n h h ù n g lực lư ợ ng v ũ tra n g
d u ọ c CỘI1Í’ th ê m .ỉ đ iế m và o k ế t quả th i.
Theo chiing lò i quy lIỊii/ì IV un liên trong thi tuyên nlìii trên ỉà hợp lý, việc (ịìiy (lịnh lỉu lien trong lili Inven thực chãi cũng nhàm lỉê íỉctm hảo sự côniỉ hàiiíỊ cho nhũnh cỉôi tìiỌììiỊ (ỉợc hiệt tìày k lii dự tuyển
(I Nguyên í ắc phục vụ vô điều kiện.
C ô im c lu ìc tr o n2 bộ m á y hành c h ín h nhà n ú ổ c là "cânư bộc của nhím dân", dược N h à n ú ố c bảo đ ả m n h ũ n g d iề u k iệ n cần th iế t đ ể h o ạ t đ ộ n g , d o
d ó , họ phải có bốn phận lo à n tâ m , toàn ý p hụ v ụ nhân d â n, p h ụ c v ụ N hà
lu iỏ c C ô n u ch ú c p hải c h ịu sụ d iề u đ ộ n g của N h à n iiỏ c , p h ả i h ế t lò n g vì
c ô n ạ v ụ , phoi c h ịu sự đ iề u c h ỉn h của lu ậ t hoặc q u i chế về c ô n g c h ú c , "ớ nhiều mine, niỊiiòi 1(1 còn câm còng chức kliòng lỉiiọc dinh còng, hiểu tình và t/nini íỊÌa hoạt lỉộníỊ chinh trị, vì CÒHÍỊ chúc mà hoạt dộng nhu vậy xè làm aiilì hnoniỊ den việc thực thi CÍÌIÌÍ’ VII, làm ách tác nhùng hoạt dộng của Nhít
IÌ1UH phục VII cho sinh hoạt /hìíòniỉ xnyừn của nhân <Jân"[\ 1,170],
l u v ế n d ụ im là kh â u rấ t quan Irọ n g đễ h ỉn h th à n h đ ộ i n gũ c ô n g ch ú c ch o nên k h i tu y ế n dụ nu phải căn c ú và o n h ũ n g d iề u k iệ n n h ất d ịn h :
íì Dicn kiện Ví’ (Ịtidc tịch: (khoảnI diều 6 Nghị (ỉịnh 9 5 /!99H/ND -CP)
N u Li 01 m u ố n m’a nhập c ô n g v ụ p hải "1(1 công í/ân Việt Nam, có cỉịíi chỉ lỉiiiò /ìí’ Irú lụ i Việt Nam". D iề u nàv x u ấ t p lu it tù tín h c h ấ t của liề n c ô n g vụ của N h à n ũ ỏ c ta đ ó là nền c ô n g v ụ thực th i n h iệ m v ụ c h ín h tr ị V ì v ậ y , c ô n g
ch ú c c h ịu sự r à iiỉi b u ộ c về c h ín h t r ị, d ể p h ụ c v ụ c h o h o ạt đ ộ n g c h ín h trị, có trá c h n h iệ m v ó i sụ n g h iệ p của Q u ổ c g ia nên họ p h ả i là ngườ i Việt Nam,
m a n g q u ố c tịc h V iệ t N a m D iề u k iệ n này vìia th ế h iệ n tín h c h ín h tr ị, tín h hổn ph ận , vùn xu ấ t p h át tủ tỉn h cảm dân lộ c , trá c h n h iệ m d ố i v ỏ i dắt n uóc
k lì ô im riê n g c liú im ta, inà n h iề u lìiiỏ c tro I1ÍỊ q u i chế của m ìn h c ũ n g đều nó i
rò va n dề q u ố c tịc h
" T h ô n th iiò n iỊ thì ngúồi ta (¡IIÍ (lịnh lí) muôn gia nhập công VII, tro thành còng c/nìc phải mang c/ttôc tịch nudc cló lỏ i thiển từ mây num trổ Ìciì".\ I 1 1 7 1 ] Sỏ d ĩ n hu v ậ y là v i tro n g th ò i dại n g à y nay, v iệ c di c h u y ế n dân ụiũ íì các n u ỏ c dã trỏ th à n h b ìn h tliu ỏ n ụ , v iệ c th a y d ổ i q u ố c tịc h dế c ô n g dân
Trang 34c ủ a m ột IIIỈỔC này th à n h c ô n g dân m ộ t IHÍÓC khác k h ô n g p h ải là vấ n dề k h ó
k h ă n ph úc tạp n i ì a T u y n h iê n , c ó n h u n g c ô n g v iệ c c ầ n s ử d ụ n g n g u ò i nuỏc
n g o à i, th i dụ nhu các bác sĩ, g iá o v iê n ổ các bệnh v iệ n tn iò n g h ọc, n h ũ n g
n g i i ỏ i lái x e , phục VII c ó quan s ú q u á n tại nuỏc n g o à i T r o n g tru ò n g hợp đ ó ,
N hà I11Í Ỏ C sử d ụ n g phươ ng p h á p h ọ p đ ồ n g , tạm tu y ể n và bản thân họ c ũ n g
c h ịu sự rà n u bu ộc của q u i chá c ô n g chúc.
h Dicu kiện về tuổi tác: (lilioun 2 điểu 6 Nịịltỉ định 95/199H/ND -CP).
T h e o q u i đ ịn h của ph áp lu ậ t h iệ n hành tu ổ i 2,ia nhập c ô n g v ụ được q u i
đ ịn h la tù IX lu ố i (rỏ lên đến 40 m ố i đ ổ i v ỏ i n a m , tù 18 tu ổ i trỏ lên đến 35
tn ô i d ô i v ó i m ì D ô i v ó i v ó i m ộ t sổ d ổ i t ư ợn g n h u : N h ù n g người dà là m v iệ c
tro nu các d o iin h n u h iệ p nhà n u ỏ c, tro n g lực lượ ng vũ tra n g , là cán bộ xã
phu o nu c ó the kéo dài dộ tu ố i n h u n g CĨI11U k h ô n g quá 45 tu ổ i đ ó i v ổ i nam và
40 tu ổ i đ ố i v d i nu 0 nhử nu lìn h vực lao d ộ n g khác có th ể tu y ể n n h ũ n ti
im u ỏ i ít tu ổ i hôn, n h u n g v ó i c ô n g ch ú c thì d ủ t k h o á t phải đủ tư cách c ô n g
dân m ỏ i xe m xét tu y ể n d ụ n g D iề u này phản ánh sụ rà n g bu ộc về pháp lv
d ố i v ó i cỏ nu c ln ic nếu m ộ t n m iỏ i cluỏi 18 tu ổ i, tú c là chù a chì tú cách c ô n g
dàn th i k h ô n u th ế c h ịu trá ch n h iệ m pháp lý trước c ô n g vụ
* Qui dinh IV (ỉộ lnôi inven ( ỉ ụ i ĩ i Ị lililí Iren 1(1 phù họp vói (lộ tnôi nghỉ hun ch lọc qui tìịnh trong Bộ luật lao dộng (Nam tỉíi 60 mòi va Nũ đủ 55
íiioi) I Di (lò I / I Ò I Ị ì (ven (/ụnạ nhu v ậ y , 11 '^noi ( < i n ỵ c/uir it ll/nil < />//Lf />hục vụ
còiiiỉ Vil (hide 20 mull tù khi inven dụng (ỈC 11 lúc về lililí Tuy nhiên, ổ một sô
lĩnh vục lililí: giáo dục, V tờ, nghiên cún khoa học theo chímg lôi càn qui
N u u ỏ i dụ tu y ê n p h ả i " k h ô n g tro n g th ò i g ia n b ị tru y cú n trá c h n h iệ m
h ìn h sự c h ắ p hành án ph ạt tù , cải tạo k h ô n g g ia m g iũ , qu ản chế, đ a n g b ị áp
d u n ” h iệ n phííp ÜKÍO d ụ c tại xà, p h ư ò n g , th ị trấ n hoặc dúa và o cô sổ chua
b ệ nh , có sổ u iá o d ụ c ".
D à y là m ộ t tro n u n h ìín u tiê u ch u ẩn qu an trọ n g tro n g lu v ể n d ụ n g c ô n g
c h ú c T h e o q iin n đ iế m của D n n u , N hà n u ỏ c, của Bác H ồ th i c ô n g chức là
" n m iỏ i d ầ y tỏ tru im th à n h c ủ a nhân d â n ", phủi hét lò n g v ỉ bổn phạn, vì sụ
im h iệ p p h ụ c \ ụ N hỏ n ií ( k \ ph ục VII nhân chín, lù n ln ìn íỉ "c ô n g b ộ c " của nhân
Trang 35dàn, ch o non họ p lin i là n liíin u im u ỏ i có hcinil k iế m tố t, có t'Li cách cỉúnu dắn Iro n g Ihực t lii conũ, vụ.
D iề u kiệ n dê tu y ể n d ụ n u m ộ t n u iiò i vào làm v iệ c tro n g bộ m á y nhà
ánh m ổ i q u an hệ g ia d in h , xã h ộ i d ầ y chì (khoản3 cìiều 6 MD 95/199X/CP)
( 'h ú n g ta c h ố n « lạ i qu an n iệ m cù k ỹ , d u y V ch í về "th à n h phần ch ủ n g h ĩa ",
n h ú n g nhu th ế k h ô n g có n g hĩa là k h ô n g xem xé t đến hạnh k iể m của con
n g iiỏ i cụ th ế h iế u h iệ n tro n g quan hệ tương tác v ó i g ia d in h , xã h ộ i và tro n g lịc h sủ bản thân.
" Sự tnm g thành" của n m iỏ i c ô n g chức là m ộ t tro n g nh ữ n g đi ều k iệ n (liv e n tlụ n g niel p liíip luật côn Li c h ú c của hầu hốt các q u ố c gia trên the g iỏ i dề
lìm lỏi tlioá/ khác 1(1 chuyện vò iHỊhĩa Tài cả cức hộ máy viên chúc ồ Pháp,
chúc chuyên nghiệp có hail trung /hành voi quyền lọi cíui nhí) nude”
| 2 9 , 118]
(I Diếu kiện vế súc khỏe: (khoan 4 điều () Nghị (tịnh 95/1 99Ü/ND -CP).
1)0 dam hảo th ụ c thi tố t c ô n g v ụ , người dilỢc tu yế n clụng vào c ô n g
c lu ic phủi có súc kh ỏ e, do dó súc kh ỏ e đ iíọ c x e m là m ộ t đ iề u k iệ n đổ tu y ể n
d ụ n g c ô n g c lu ic I liệ n n a v ổ n iíỏ c ta v iệ c đánh g iá về súc khóe đ ú ộ c dụa v à o c;íc tiêu chuấn y tổ, n g u ỏ i dụ th i phải có g iá y c h ú n g nhận dủ súc khỏe của
có quan V té co tham q u y ồn N u o à i n h ũ n g tiê u chuẩn c h u n g , k h i tu y ể n d ụ n g
m ỗ i ngành n tille lĩn h V Ị Í C có the có n h ũ n g tiê u ch u ẩn riê n g C ó lĩn h VỊic có
y ê u cầu về c h iỏ u cao, về ng oạ i h ìn h , có lĩn h vực p h ải x e m x é t về th ế c h ấ t
Tuy nhiên, vắn dề xác Iihận sức khoe của người dụ' thi ỏ nước ta hiện Iiay 1/ni cỉịnh child C Ỉ I Í Ọ C chặt chẻ, hall lililí nil cả các cơ so V từ Ị ừ cấp huyện
khúm Stic khỏe imniiỊ tính hình llìíic nguòi khám ch ỉ cần dóng một khoản lệ
p h i 1(1 có l/ic Í Ỉ I K H ' C l i p lìíỊdY IIÌỘ/ Lri(ìy cliiỉniỉ nhận" Diĩ M I C khỏe cìo công tác" Theo cliim\<ỉ tòi cần quy (ỉịnh rỏ cò I / I I C I I I V tê có thâm quyền xác nhận s/ic khỏe cíui HỊỊiiiii (hi tuyến.
Trang 36c Dieu kiện VC c/túiìíỊ clii văn hằng: (kltoun 3 điều 6 Nghị định 95/1998/ND -CP).
V ă n bã nu c lu ĩn u c h ỉ là th u ỏ c do trìn h d ộ c h u y ê n m ôn của n g ù ò i c ô n g
c h ú c 111V theo ngạch bộc dụ tu y ế n mà người dụ tu y ế n phủi có vă n bằng
c lu iim c h ỉ tu ó im ú im , ví dụ: l) ế dụ tu y ế n vào ngạch c h u y ê n v iê n N g u ò i dụ
tu y ế n phải có trì n il d ộ dại học.
D iề u k iè n văn bằ ng c h ú n g c h ỉ, nhằm d ầm bảo n g ú ò i m nhập c ô n g vụ
có th ế đ ả m đư ơ ng điiỢc trọ n g trá c h , trá n h tìn h trạ n g tu y ể n n g ú ò i k h ô n g đ ú n g chức licích V e m ặt lý luậ n tổ c h ú c thì k h i tu y ể n d ụ n g và bó tr í nhân sụ tro n g
có quan nhà m iổ c phải căn cú vá o trìn h đ ộ của ngư òi được tu y ể n d ụ n g N ếu
lu y ế n d ụ n g v á o nuạch cao h ò n trìn h d ộ của im ư ò i CÜH2, ch ú c th ì n g ũờ i c ô n g
c h ú c k h ô n g the thực hiện d iiọ c ch ú c trá ch , n m iộ c lạ i nêu tu y ế n và o ngạch
th â p h(jn thì im iiỏ i c ô n g ch ú c sẽ cầm tliấ v nhàm chán v ó i c ô n g v iệ c
N u o à i văn barm c h u y ê n m ô n , N g ù ò i dụ tu y ế n cần có n h ữ n g ch ứ n g c h í
n h ai d in h n il li : C h ú iiũ c h í nuoại nuú, tin h ọ c D â y c ũ n g là lililí cầu cấn th iế t (lo i v ỏ i n ụ ú ò i ra nhập c ô n u v ụ í ron ti g ia i đoạn h iệ n nav, k h i mà d ắ t IUÍỎC ta llalli» th ụ c h iệ n c ô n g cu ộ c d o i m ỏ i m ỏ của ui ao k ill, h ộ p tác v ó i các qu ốc gia trên thố íiiỏ i trên n h iề u lĩn h vụ c B iế t ng oạ i ngừ sẽ g iú p n g ú ò i c ô n g chức
im h ié n c iiu sách háo tài liệ u cim n iiỏ c im o à i u ia o Ill'Ll v ó i các to c h ú c , cá nhân n ú ỏ c n g o à i kh i th ụ c th i c ô n g v ụ T ro n g nền c ô n g vụ h iệ n d ạ i, v iệ c ủ n g
đ im u các th à n h tụII của khoa học h iệ n d ạ i, dặc b iệ t là c ô n g nghệ tin học tro n » c ô n g v ụ kì rắt cần th iế t, vì nó sẽ uóp phần n â n g cao h iệ u lực, h iệ u quả
tr o n li q u ản lý D o đó n g iio i u iíi nhập c ô n g vụ p h ải có trìn h đ ộ tin h ọ c, T ù y
th u ộ c và o iiLuieh họ sẽ tlu ộ c tu y ể n d ụ n g mà yê u cầu về trìn h đ ộ có th ể khác
n h m i
2 1.1.4 T/itỉ tục tuyển (ỈIUIỊ*:
(I Thông l)(ío tuyến dụng: (điều 9 Nghị địnlì 95/Ỉ99H/ND -CP).
T h ô im bá(ì tu y ế n d ụ n u là m ộ t hiện ph áp n h ằm đ ả m bảo tín h c ô n g khai cú;i hoat clônu tu vế n dụnu,, dế m o i còni> dñn có nhu cầu và đủ đ iề u k iệ n có the th a m g ia dụ tu y ế n T h e o q u v cỉịnh của p h á p lu ậ t h iệ n hành thì triíổ c 30
n g à y tố c h ú c thi tu y ể n , các có qu an phải th ô n g báo c ô n g kh a i về d iề u k iệ n , liê u c h u ẩ n , số lượng can tu v ể n trên các p lu iơ n g tiệ n th ô n g tin đại c h ú n g ỏ diet p ln ió n u đế m ọ i n tiiiỏ i b iế t vủ d ă n g k ý dự th i.
Mì
Trang 37I) To cliiỉc ỉlii tuyển:
Nguòi t ha m gia dụ tuyến phải dụ tu yến hai phần bát buộc:
Phần thi viết
Phân vân đ á p (hoặ c thục hành van đáp)
Nguòi t rú n g tuyế n phải có kết q u ả mỗi phần thi tù 5 đ i ể m trỏ lên theo
t h a n g đ iế m 10 và điiỢe tính tù ngiioi có đ i ể m c a o nhất đ ến hết chỉ tiêu biên
chế.
Sau khi thi luyến, c h ậ m nhất là 25 n g à y k ể tù khi tổ chức kỳ thi hội
d o n g thi tuyến phải báo cáo két quả lên bộ triíỏng, thủ t trú ổ n g cô qu an
n g a n g bộ, thủ t n i ổ i m cơ q u a n th uộc C h í n h phủ, c h ủ tịch U B N D tỉnh d ế x em
xét va ra q u v e t định c ô n g nhận kết qu a thi tuyến C h ậ m nhất là 30 ngày kể
tù khi kết thúc kỷ thi tuyến, hội d ồ n g (hi tu y ến phải c ô n g bố kết q uả thi và
kết quả t rú n g luye n tại trụ sổ của cò q u a n tố c h ú c thi tu y ển và t h ô n g báo ch o
nmiỏi dụ tu y ến biết,
Sail khi có kết qu ả thi tuyến, ngiiòi diiộc tuy ển d ụ n g phải đ ế n nhận
việc tại c ó qiKin tuyến d ụ n g tron ụ thỏi hạn 30 n g à y kể từ n g à y có q u y ế t dịnh
lu y ế n tlụ iụ i 11011 q iiíi thỏi hạn trên mà k h ô n g có lý d o chí n h đ á n g thì c ô quan
í 11 veil ilụng c o q u y ề n ra q u v e t dị nil l iỉiv bỏ q u y ế t dị n h tuyển dụim
Ọuì dịnlì này n h ằ m dỏ m hảo ch o việc hố surm dội ngũ c ô n g chúc
d ũ n g kế ho ạc h của cơ q u a n , đón vị
(I Tập sự, hồ nhiệm:
cluỢc tuy ến d ụ n g v ào biên chế làm q u e n vói c ô n g việc, vói môi triiờng c ô n g
tác, tập làm nh ũ n « c ô n g việc của ng ạ c h c ô n g ch ú c sê diíọc h ổ n h i ệm , t h ô n g
qua dó b ổ s u n g các kiến thúc cần thiết c h o ng h ề n ghi ệp, trau dồi kỹ n ă n g
ch úc và kỹ luạt làm việc, là cầu nổi ui lìa kiến thúc dược đ à o tạo và llụlc lế
và nhạn thúc (.luộc bốn phận, trách n h i ệm c ủ a ngúòi c ô n g cluíc, d ế có thế
c h in h thúc đ ả m n hi ệm và làm tổl c ô n g vụ Xu ất phát tù mục đích trên, ph áp
lệnh 1998 và Null ị định 95/C.T q u y tlịnh thòi gian tập sụ nhú sau:
ch úc lủ Bác sĩ thì thỏi gian tập sụ' là 9 tháng
3 7
Trang 38Dôi vdi c ô i m cluíc loại B thòi t’ian tập sụ là 9 tháng.
Ngoài ra còn có m ột sô triiong họ p dặc biệt:
vào n h ũ n g n g ạ c h y êu c ầ u c ó t r ì n h đ ộ t m n ũ h ọ c hoặc c a o d ẵ n ụ thì t h ò i gian
t ậ p SỊÍ là 6 t h á n g
N e n nguòi c ó trình đ ộ t ru n g học trổ lên tụ n g u y ệ n và đ u ọ c tu y ển dụny, v à o nhìỉim imạclì yêu cầu có trình đ ộ só c ắ p thì thòi gia n tập sự là 3 tháng
Nhu vậy, l/ìỏi <11(111 rù/) sự theo qui (lịnh của pháp luật hiện ìùmìì íỉiiúc
rin IÌÍỊƠ I1 s o vói tniỏc d â y (24 ihiiiỉiỊ vói bậc (lụi học, /<v thánh dôi vói trung
" học di dôi vói hành".
* Nội ( Ỉ I I I I Ì Ỉ của việc tập Sìi:
I lọc tập ng hĩ a vụ c ủ a c ô n g cluíc đú ọ c qui đ ị n h t r o n g p h á p lệnh
I lọc tập va nìim một c á c h có hệ t h o n g về có cầu to cluíc, ch ú c nă n g,
n h iệ m vụ c ủ a n g à n h và của có q u a n đước tu y ển d u n g v ào làm việc
I lọ c lậ p nội q u y , q u y ché của c ô q u a n ; chế đ ộ trách n h i ệ m của c ô n g
v i ệ c s ò tlúỢc phân cô n g.
I lọc tập các kiến thúc, kỳ n ă n g theo yê u cầu trinh độ hiếu biết của ngạch sè cỉiiọc b ố nh iệm
H ọ c tập các c h ế độ ch ín h sách và các c ô n g việc liên q u a n đ ế n c ô n g việc c ủ a c õ q u a n d a n g c ô n g tác
I lọc tập íĩiao tiếp
T ậ p làm tập d ả i q u y ế t và thực hiện các c ô n g việc củ a n g ạc h c ô n g chú c sẽ d ược b ố n h i ệ m và các c ô n g v iệc được p h â n công
Olía mục lỉích cũng nhu' nội LỈnìig của việc tập sự cho thủy tập sự ìà khoảng thòi vian cần llìiêl dôi với tât cả Iihững ngnỏi mói dược luyen dụng,
vì họ den còn xa lạ vói còng việc cũng n/ní lẻ lô i cách thúc làm việc trong cònỊi VII trà i (¡11(1 thỏi kỳ tập Mi c/níc ( Inhi họ sẽ (ỉảm nhicni C Ô I Ỉ Ì Ị việc tô/ lìón khi lỉi/ọc inven iỉụníỊ chínli thúc.
Trang 39T r o i m thòi kỷ tập sự, có q u a n t uyế n d ụ n g c ô n g c h ú c phái củ người
h u ổ n g d ẫn lập sụ N uuỏ i h u ỏ n u dẫn tập sụ phải có uy tín, có n ă n g lực và ỏ
c ô n g cluìc l u iổ ne dần tập sú c ó tltí khả nă n g, trình dộ d ể íiiúp ngiioi tập sụ
N h a v ậ y , C/UCI l ì g h i ê n cứu c h è ciộ t n v é n ( ỉ ụ i i í Ị c ô n g c h ú c của n h à n ù ó c
c h ú c cá n bộ củ a cá c cơ q u a n nhà niiổc Khi bố trí nh ân sụ các cơ q u a n nhà
nu ổ c phải dựa v ào n h ũ n g có sổ n h ắ t định, t h u ờ n g thì có ba có sổ:
Một /à\ K h o ả n g 7 5 % - 8 0 % các vắn dề kh ó kh ăn pluìc tạp g ây ra cho
c ôn ụ tác q u ả n lý dền bắt n g u ồ n tù' c ô n g tác tố chức
V)
Trang 40Hai là: N h ù n g phí p h ạ m lo ngại nhắt làm c h o ngúòi ta phải giật mình
là n h ũ n g phí p h ạ m vồ tinh thẩn làm việc và n ă n g lực c ủa nh ân viên do tô chúc k ém cỏi ina ra P hần lỏn n h ũ n g kh uy ết d i e m mắc phải là do ngúời ta coi t h ư ờn g các qui luật có bản Ị27.41 ]
Vì vạy, việc bổ trí nhân sụ phải đ ẫ m bả o các n g u y ê n tắc của m ộ t cơ
c an lố chúc h ộ p lý Cụ thế phải luân thủ các nm i y ê n tác sau:
a K h ô n g có c h ú c n ă n g n ào k h ô n u có nguỏi đ ả m dương
b K hòn LI có imuòi nào lai khỏ nu có chíic năng.C T C T c
-c Một nguòi có thê đ á m đ u ó n g m ộ t hoặc nhiêu c h ú c năng
d Cĩ in u mộ t ch ú c n ă n g thì k h ô n g giao ch o nh iều tổ ch ú c đ ả m n h iệm [27,421
2.1.2.2 Diều (ỈỘIIIỈ, hiệt pit ái công chuc.
(I Diêu độỉtiị CÔHÍỊ chức: Là việc c h u y ế n c ô n g chúc tù cò q u a n nh à nước này (lốn làm việc ổ cơ qu an tô c h ú c khác th eo vêu cầu của n h i ệ m vụ, c ô n g vụ; N h ằ m m ụ c đích d ể b ổ s u n g c h o cò q u an , tổ ch ú c, đ ó n vị về số lúộ ng chất liíọng c ô n ụ ch úc, d ể g iú p cò q u a n dơn vị d ó hoàn thành nh iệ m vụ dược
u i n o
Diều clộnụ c ô n g ch ú c còn n h ằ m m ục đ í c h luân c h u y ế n cán bộ, c ô n g clii’ic i’ifm t ru ng lióim và địn pillion” , giiĩíi các ng ành , lĩnh vục, d ế sử d ụ n g
c ô n g chúc có hiệu quả, tạo sụ đ ồ n g dề u t ro n g đội ngíĩ c ô n g ch ú c, tạo điều kiện c h o cán bộ c ô n g ch ú c trẻ, có triển vọ ng, t ro ng qui ho ạ c h có điều kiện ròn luyện thủ thách t ro n g thực tiễn, kh ắc p h ụ c lình trạng k h é p kín c ủ a từ n g Iiííành, lửng (lịa pluiong
Ị) Biệt phái côn ” chúc: Là củ CÒI1U chức đ ế n làm việc tại cơ qu an , d õ n vị
kh ác có thòi hạn Thời h ạ n củ biệt phái theo q u y đị n h c ủa p h á p luật hiện