Ngoài việc phân chia theo tôngiáo, người Ai Cập có thể được xếp loại theo nhân khẩu thành những người sống ở vùngthành thị và nông dân fellahin hay các chủ trại ở các làng nông nghiệp.-
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ Tp HỒ CHÍ MINH
TIỂU LUẬN MÔN HỌC: MARKETING QUỐC TẾ
Đề tài số 1:
PHÂN TÍCH MÔI TRƯỜNG MARKETING TẠI CHÂU PHI – AI CẬP PHƯƠNG THỨC THÂM NHẬP SẢN PHẨM GẠO CỦA VIỆT NAM VÀO AI CẬP
GVHD: Th.S Quách Thị Bửu Châu Lớp: VB16MA001
Khóa: 16
Nhóm: 02
SVTH:
Lê Đình TúNguyễn Minh ThiệnNguyễn Thái Hòa
Lê Hương Lan
Trang 2MỨC ĐỘ HOÀN THÀNH CÔNG VIỆC CỦA THÀNH VIÊN
1 Lê Đình Tú Tìm tài liệu, phân tích môi
trường vi mô cho sản phẩm gạo, tổng hợp file word
100%
2 Nguyễn Minh Thiện Tìm tài liệu, phân tích môi
trường vĩ mô Châu Phi – Ai Cập, làm Power Point
100%
3 Nguyễn Thái Hòa Tìm tài liệu, phân tích thời
cơ thách thức và phương thức thâm nhập thị trường, làm Power Point, thuyết trình
100%
4 Lê Hương Lan Tìm tài liệu, phân tích môi
trường vĩ mô Châu Phi – Ai Cập, tổng hợp tài liệu tham khảo
100%
MỤC LỤC
A Môi trường vĩ mô Châu Phi – Ai Cập
1.Môi trường dân số
2.Môi trường kinh tế
3.Môi trường tự nhiên
4.Môi trường công nghệ
5.Môi trường chính trị
6.Môi trường văn hóa
7.Môi trường quốc tế
B Thời cơ, thách thức và phương thức thâm nhập
Trang 31 Thời cơ
2 Thách thức
3 Phương thức thâm nhập
C Môi trường vi mô cho sản phẩm gạo
1 Thị trường nội địa
2 Nhu cầu tại Ai Cập
3 Thâm nhập thị trường Ai Cập bằng phương thức xuất khẩu
4 Nguồn cung ứng
5 Thực trạng và khả năng cạnh tranh
6 Sản phẩm thay thế
7 Đánh giá sản phẩm thay thế và hướng đi của gạo Việt Nam
D Tài liệu tham khảo
Phần mở đầu
Ngày nay trong quá trình hội nhập toàn cầu hóa mạnh mẽ của các nền kinh tế trên thế giới, nhiều công ty, tập đoàn không chỉ kinh doanh phạm vi trong nước mà ngày càng mở rộng
ra các thị trường ngoài nước rộng lớn Đây là một bước chuyển mình rất lớn đối với các công
ty, cả về quy mô, doanh thu, lợi nhuận và vị thế cạnh tranh của mình Song, bên cạnh đó, con đường này không phải là dễ dàng và đơn giản, bởi từng đất nước có những khó khăn, thử thách nhất định, nếu công ty không biết thích nghi, phòng ngừa rủi ro thì thất bại là điều không thể tránh khỏi khi gia nhập thị trường rộng lớn này
Như vậy, có thể nói việc tìm hiểu về quốc gia mà công ty dự kiến xâm nhập là một điều kiện tiên phong và quan trọng nhất Như người xưa có câu : “Biết người biết ta, trăm trận trăm thắng”, nếu hiểu rõ từng khía cạnh điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức thì công ty mới
có một chiến lược phù hợp và hiệu quả với từng thị trường Trên cơ sở đó, bài tiểu luận “Phân tích môi trường vĩ mô của Châu Phi, cụ thể là nước Ai Cập và đề xuất phương thức xâm nhập cho gạo của Việt Nam” sẽ cho ta một cái nhìn bao quát và chi tiết về môi trường của nước Ai Cập, đồng thời giúp ta lựa chọn ra một phương thức thâm nhập hiệu quả nhất cho gạo của Việt Nam tại Ai Cập
A Môi trường vĩ mô Châu Phi – Ai Cập 1.Môi trường dân số:
Trang 4- Ai Cập là nước đông dân thứ hai ở Châu Phi, với khoảng 83 triệu người Hầu hết dân sốtập trung dọc theo hai bờ sông Nile (nhất là tại Alexandria và Cairo) và tại Châu thổ vàvùng gần Kênh đào Suez Gần 90% dân số theo Đạo Hồi và đa số còn lại theo Thiênchúa giáo (nhiều nhất là giáo phái Coptic Chính thống) Ngoài việc phân chia theo tôngiáo, người Ai Cập có thể được xếp loại theo nhân khẩu thành những người sống ở vùngthành thị và nông dân (fellahin) hay các chủ trại ở các làng nông nghiệp.
- Từ thời cổ đại, đặc biệt trước khi Thượng và Hạ Ai Cập thống nhất, những ảnh hưởng
từ Bắc Phi và Địa Trung Hải đã trở thành thống trị ở phía bắc, trong khi người Ai Cập ởphía Nam vẫn giữ quan hệ với người Nubians và Ethiopians Dù có những khác biệt đó,người Ai Cập hiện đại đang ngày càng có quan hệ gần gũi hơn với nhau và đều là concháu của xã hội Ai Cập cổ, luôn gắn với nông nghiệp và đông đúc so với các vùng xungquanh Dân Ai Cập đã sử dụng nhiều loại ngôn ngữ từ hệ ngôn ngữ Afro-Asiatic trongsuốt lịch sử của họ bắt đầu từ Ai Cập Cổ cho tới Ai Cập Ả rập hiện đại
- Sự Ả Rập hoá Ai Cập là một quá trình văn hóa đã bắt đầu với việc du nhập Đạo Hồi
và ngôn ngữ Ả rập sau khi người Ả rập Hồi giáo chinh phục họ vào thế kỷ thứ 7 Trongcác thế kỷ tiếp theo, một hệ thống thứ bậc xã hội đã được tạo ra theo đó người Ai Cập đãcải đạo Hồi giáo có được vị trí mawali hay "khách hàng" đối với tầng lớp Ả rập cai trị,trong khi những người vẫn theo Thiên chúa giáo, Copts, bị gọi là dhimmis Sự ưu tiêncủa cộng đồng Ả rập thiểu số tiếp tục biến đổi thành một hình thức mới trong giai đoạnhiện đại ở vùng nông thôn, nơi những tàn tích của các bộ lạc Ả rập Bedouin tồn tại songsong với các nông dân Ai Cập Một tác giả đã miêu tả nhân khẩu học xã hội nông thônvùng Thượng Ai Cập như sau:
- Thượng Ai Cập bao gồm tám vùng thủ hiến xa nhất về phía nam lịch sử vùng này là một trong những trung tâm cách biệt nhất khỏi trung tâm đời sống quốc gia Mối quan hệ địa phương hình thành từ điều kiện đó trong nhiều thế kỷ đã khiến Thượng Ai Cập có một nét riêng biệt bên trong quốc gia Ai Cập hiện đại Bên cạnh đó, sự hiện diện từ xa xưa của người Copts, những nhóm bộ tộc từ thời chinh phục của người Ả rập đã hình thành nên một tôn ti trật tự đặt hai nhóm [thiểu số], ashraf và Ả rập lên vị trí thống trị Trật tự này được các bộ tộc nhỏ hơn tuân theo, với người nông dân [Ai Cập] ở vị trí thấp nhất trong xã hội Tôn giáo là trung tâm của sự phát triển xã hội Thượng Ai Cập Ashraf tuyên bố họ là con cháu trực tiếp của Prophet, trong khi Ả rập cho rằng họ có nguồn gốc từ một nhóm bộ tộc ở Ả rập Mặt khác, người nông dân (fellahin) vẫn bị cho là con cháu của các cộng đồng tiền Hồi giáo Ai Cập và đã cải sang Hồi giáo, một lịch sử khiến họ không thể vượt lên cả ashraf lẫn Ả rập Trong các cộng đồng Hồi giáo cũng như Thiên chúa giáo, và đặc biệt ở mức độ kinh tế xã hội thấp hơn, việc thực thi tôn giáo rất quan trọng đối với những yếu tố dân gian không chính thống, một trong những nguồn gốc từ thời pharaoh.
Trang 5Nông nghiệp Ai Cập cổ đại
- Fellah có nghĩa là "nông dân", "tá điền", trong tiếng Ả rập nó chỉ những người dân vùng
nông thôn tại những nơi người Ả rập đã chinh phục được 60% dân số Ai Cập,
làfellahin có cuộc sống khổ cực và tiếp tục sống trong những ngôi nhà làm bằng gạch
bùn giống như tổ tiên xưa kia của họ Đầu thế kỷ 20, con số này còn cao hơn, trước khi
có làn sóng nhập cư của họ vào các thành thị và thị trấn Năm 1927, nhà nhân loại học
Winifred Blackman, tác giả cuốn Người Fellahin Thượng Ai Cập, đã tiến hành một
nghiên cứu dân tộc học về cuộc sống của những người nông dân Thượng Ai Cập và kếtluận rằng có một sự tiếp nối giữa các đức tin và sự thi hành văn hóa và tôn giáo trongnhững người fellahin với những thời Ai Cập cổ đại
- Các nhóm dân tộc thiểu số ở Ai Cập gồm một lượng nhỏ bộ tộc Ả rập Bedouin sống ởphía đông và phía tây sa mạc và Bán đảo Sinai, người Siwis ở Ốc đảo Siwa nói ngônngữ Berber và các cộng đồng Nubian cổ tụ tập dọc theo sông Nile vùng cực nam Ai Cập
Ai Cập cũng có khoảng 90.000 người tị nạn, đa số là 70.000 người tị nạn Palestine và20.000 người tị nạn Sudan Một cộng đồng Do Thái từng rất mạnh mẽ đã hoàn toàn biếnmất, hiện chỉ còn một số lượng nhỏ ở lại Ai Cập và những người chỉ tới đó vào các dịp
lễ hội tôn giáo Nhiều địa điểm khảo cổ học và lịch sử quan trọng của Do Thái hiện vẫncòn tại đó
2.Môi trường kinh tế :
- Ai Cập là một thị trường được các công ty quốc gia xem là trọng điễm trong khu
vực Trung Đông và Bắc Phi Kinh tế Ai Cập phụ thuộc chủ yếu vào nông nghiệp, môi giới trung gian, xuất khẩu dầu mỏ và du lịch; cũng có hơn 5 triệu người Ai Cập đang làm việc ở nước ngoài, đa số tại Ả rập Xê út, vùng Vịnh như UAE, và Châu Âu Hoa
Kỳ cũng có một lượng lớn dân nhập cư Ai Cập.Ai Cập có thu nhậpGDP đầu người ở
Trang 6mức 5800 USD, đứng thứ 133 trên thế giới.Ngoài ra, hiện tại Ai Cập cung cấp khoảng 55% sản lượng vải cottontrênthế giới.
- Đập Aswan được hoàn thành năm 1971 và Hồ Nasser được hình thành từ đó đã thay đổi
vị trí của dòng sông Nile lâu đời đối với nông nghiệp và sinh thái Ai Cập Với một dân
số tăng trưởng nhanh chóng (đông nhất thế giới Ả rập), hạn chế về đất canh tác, và sự phụ thuộc vào sông Nile khiến các nguồn tài nguyên và kinh tế nước này phải chịu nhiềusức ép lớn
- Chính phủ đã gắng sức đẩy mạnh phát triển kinh tế trong thiên niên kỷ mới thông qua cải cách kinh tế và đầu tư ồ ạt vào viễn thông và hạ tầng cơ sở, đa số nguồn tài chính có được từ viện trợ nước ngoài của Hoa Kỳ (từ 1979, khoảng $2.2 tỷ mỗi năm) Ai Cập là nước nhận viện trợ lớn thứ ba của Hoa Kỳ từ sau chiến tranh Iraq Các điều kiện kinh tế đang bắt đầu được cải thiện nhiều sau một giai đoạn trì trệ nhờ việc tự do hóa các chính sách kinh tế của chính phủ, cũng như tăng nguồn thu từ du lịch và sự bùng nổ của thị trường chứng khoán Trong bản báo cáo hàng năm của mình, IMF đã xếp hạng Ai Cập làmột trong những nước dẫn đầu thế giới về thực hiện cải cách kinh tế
Mức tăng trưởng GDP của Ai Cập
- Kinh tế Ai Cập là một trong những nền kinh tế đa dạng nhất Trung Đông, trong đó lĩnhvực du lịch, nông nghiệp, công nghiệp và dịch vụ đóng góp chủ yếu trong tổng sảnphẩm quốc dân
- Ai-cập là nước nông nghiệp, công nghiệp tương đối phát triển Các nguồn thu nhậpchính của Ai-cập gồm: xuất khẩu dầu, bông, lao động, du lịch, thuế qua kênh Suez
- Kinh tế Ai Cập ngày càng phát triển với tốc độ cao, được dựa trên cơ sở một môitrường đầu tư hấp dẫn, hệ thống pháp luật hoàn chỉnh, chính sách phù hợp, nội bộ đấtnước ổn định, tự do hoá thương mại và thị trường Ngoài ra, Ai Cập còn có cơ sở hạtầng giao thông, truyền thông tốt, nguồn tài nguyên dồi dào, lực lượng lao động taynghề cao, nhiều trung tâm công nghiệp, hệ thống ngân hàng và thị trường chứng khoánhiện đại
Trang 7- Từ năm 1991, được sự giúp đỡ của IMF và WB, Ai Cập bắt đầu cải cách kinh tế trêndiện rộng Các chương trình đẩy mạnh tư nhân hóa, thu hút đầu tư nước ngoài, tự do hóathương mại, xây dựng nền kinh tế hướng về xuất khẩu đã đem lại những kết quả đángkhích lệ Trong thập kỷ 90, nền kinh tế Ai Cập tăng trưởng với tốc độ bình quân4,4%/năm, giai đoạn 1996-2000 đạt 5,4%/năm Ai Cập vẫn giữ trợ cấp đối với một sốmặt hàng cơ bản: đậu, gạo, dầu, chè, đường…
- Chính phủ Ai Cập, trong kế hoạch cải cách tổng thể của mình, đã thông qua dự luật mới
để mở cửa thị trường, mang lại sự gắn kết mạnh mẽ, sự minh bạch về tài chính và chínhsách tiền tệ, thu hút khu vực tư nhân, cho phép phát triển và mở rộng nền kinh tế thôngqua các kênh thương mại tương ứng Do đó, Ai Cập đã được xem như một quốc gia điđầu trong cải cách kinh tế về nhiều mặt
3.Môi trường tự nhiên :
- Ai Cập có biên giới với Li bi ở phía tây, Sudan ở phía nam, với Israel ở đông bắc Vai trò địa chính trị quan trọng của Ai Cập xuất phát từ vị trí chiến lược của nó: là một quốc gia liên lục địa ở cả châu Á và châu Phi, họ sở hữu một cầu nối lục địa (Eo đất Suez) giữa Châu Phi và Châu Á, và một cầu nối đường thuỷ (Kênh Suez) nối giữa Biển Địa Trung Hải và Ấn Độ Dương thông qua Biển Đỏ
- Các thành phố và thị trấn gồm Alexandria, một trong những thành phố cổ vĩ đại
nhất, Aswan, Asyut, Cairo, thủ đô Ai Cập hiện đại, El-Mahalla El-Kubra, Giza, nơi có Kim tự tháp Khufu, Hurghada, Luxor, Kom Ombo, Port Safaga, Port Said, Sharm el Sheikh, Shubra-El-Khema, Suez, nơi có Kênh Suez, Zagazig, và Al-Minya
- Các sa mạc: Ai Cập chiếm một phần Sa mạc Sahara và Sa mạc Libya Các sa mạc này được coi là "vùng đất đỏ" trong thời Ai Cập cổ đại, và nó bảo vệ Vương quốc của các Pharaohs tránh khỏi các mối đe dọa từ phía tây
- Ốc đảo gồm: Ốc đảo Bahariya, Ốc đảo Dakhleh, Ốc đảo Farafra, Ốc đảo Kharga, Ốc đảoSiwa Một ốc đảo là một vùng đất xanh tươi và màu mỡ ở giữa sa mạc
Sa mạc Sahara
Trang 84.Môi trường chính trị :
- Ai Cập đã là một nước cộng hòa từ ngày 18 tháng 6, 1953 Tổng thống Mohamed Hosni Mubarak đã làm Tổng thống nền Cộng hoà từ 14 tháng 10, 1981, sau vụ ám sát cựu Tổng thống Mohammed Anwar El-Sadat Ông ta là lãnh đạo đảng cầm quyền Đảng Dân chủ Quốc gia Mubarak giữ chức vụ cho đến nhiệm kỳ thứ năm thì bị nhân dân Cairo nổidậy lật đổ vào tháng 2 năm 2011 Thủ tướng Ahmed Nazif lên cầm quyền ngày 9 tháng
7, 2004, sau khi Atef Ebeid từ chức
- Chính quyền Ai Cập bị nhiều nước coi là độc tài quân sự Dù quyền lực trên danh nghĩa được tổ chức theo hệ thống bán tổng thống đa đảng, theo đó quyền hành pháp trên lý thuyết được phân chia giữa Tổng thống và Thủ tướng, trên thực tế hầu như chỉ một mìnhTổng thống được bầu ra trong những cuộc bầu cử chỉ có một ứng cử viên trong vòng hơn năm mươi năm qua Ai Cập cũng có những cuộc bầu cử nghị viện đa đảng thường xuyên Cuộc bầu cử tổng thống gần đây nhất, trong đó Mubarak thắng cử nhiệm kỳ thứ năm liên tiếp, được tổ chức vào tháng 9 năm 2005 (xem dưới đây)
- Cuối tháng 2 năm 2005, Mubarak thông báo trên một chương trình truyền hình rằng ông
đã ra lệnh cải tổ luật bầu cử tổng thống của đất nước, dọn đường cho những cuộc bầu cử
đa ứng cử viên trong tương lai Lần đầu tiên kể từ phong trào năm 1952, dân chúng Ai Cập có cơ hội thực sự để bầu ra một nhà lãnh đạo từ một danh sách ứng cử viên Tổng thống nói rằng ý định này của ông xuất phát từ "nhận thức đầy đủ của tôi về sự cần thiết phải củng cố những nỗ lực để tăng cường hơn nữa tự do và dân chủ." Tuy nhiên, luật mới đặt ra những hạn chế khắc nghiệt đối với người muốn ra tranh cử, và đã được toan tính trước nhằm ngăn chặn các ứng cử viên đã rất nổi tiếng như Ayman Nour không thể
ra tranh cử chống lại Mubarak, và dọn đường để ông dễ dàng được tái tranh cử
- Những lo ngại một lần nữa lại dấy lên sau cuộc bầu cử năm 2005 về sự can thiệp của chính phủ vào quá trình bầu cử thông qua việc gian lận và lừa gạt Hơn nữa, bạo lực do những người ủng hộ Mubarak tiến hành chống lại những người đối lập và sự tàn bạo củacảnh sát đã xảy ra trong quá trình bầu cử Điều này đặt ra nghi vấn về cam kết mà chính phủ đã loan báo về một quá trình dân chủ
- Vì vậy, đa số người dân Ai Cập vẫn còn hoài nghi về quá trình dân chủ hóa và vai trò của các cuộc bầu cử Một tỷ lệ rất nhỏ những người đủ tư cách bầu cử trên thực tế đã bị gạt ra khỏi danh sách cuộc bầu cử năm 2005 Tuy nhiên, báo chí đã cho thấy họ ngày càng tự do hơn trong việc chỉ trích tổng thống, và những kết quả của cuộc bầu cử nghị viện gần đây cho thấy những đảng Hồi giáo như đảng hiện bị cấm Anh Em Hồi giáo đã thắng nhiều ghế, việc này chứng tỏ một sự thay đổi thật sự đang diễn ra
5.Môi trường văn hóa :
- Nằm bên bờ Địa Trung Hải, Ai Cập là một nước Hồi giáo với gần 90% dân số theo đạonày, phần lớn thuộc dòng Sunni và Hồi giáo được coi là quốc đạo Ai Cập có nền vănhoá lâu đời với bề dày 5000 năm lịch sử Ai Cập cổ đại là một trong những nền văn
Trang 9minh đầu tiên và trong nhiều thiên niên kỷ, Ai Cập vẫn duy trì được những nét văn hoá
đa dạng và ổn định, ảnh hưởng cả văn hoá châu Âu, Trung Đông và nhiều nước châu Phikhác Ai Cập cũng chịu ảnh hưởng của văn hoá Thiên chúa giáo, Hồi giáo Ngày nayvăn hoá Ai Cập vẫn là sự giao thoa giữa truyền thống và hiện đại
- Để bước đầu kinh doanh thành công tại quốc gia này, trươc tiên, ta phải tìm hiểu rõ cácnét văn hóa kinh doanh nơi đây Sau đây là những nét văn hóa kinh doanh cơ bản tạiquốc gia Hồi giáo này
- Trang phục
Ai Cập cũng có những người theo đạo Thiên chúa giáo, nhưng đại bộ phận người Ai Cập đều theo đại Hồi giáo cũng giống như các nước thuộc giới A-rập khác Chính vì theo đạo Hồi giáo nên việc ăn mặc của người Ai Cập rất khắt khe, đặc biệt là với phụ nữ,mặc dù ngày nay các quy định với phụ nữ đã thông thoáng và cởi mở hơn Bởi vậy, khi giao dịch với các đối tác Ai Cập bạn phải nhớ ăn mặc sao cho thật kín đáo, giản dị
Cả nam giới và nữ giới đều phải thận trọng trong ăn mặc nhưng phù hợp hơn cả vẫn là
bộ comple hay những bộ quần áo giao dịch lịch thiệp như áo sơ mi hay bộ vét nhẹ nhàng, cũng cần hết sức hạn chế mặc áo cộc tay Phụ nữ cần mặc những trang phục hết sức kín đáo và đơn giản, không được mặc váy ngắn
- Cử chỉ giao tiếp, chào hỏi
Người Ai Cập có thói quen gặp gỡ trực tiếp, giáp mặt và đứng/ngồi gần nhau để trao đổi,nói chuyện Khi chào hỏi, cần hết sức lưu ý trong việc gọi tên của người Ai Cập Tên người Ai Cập được viết bằng tiếng A-rập, không sử dụng hệ chữ latinh như tiếng Anh nên thường khó nhớ một cách đầy đủ và chính xác Cũng có khi cách phát âm cũng làm bạn hiểu sai ý nghĩa về tên của họ Vì vậy, nên chắc chắn về tên riêng của người Ai Cập khi gọi tên họ Phụ nữ và nam giới không bao giờ bắt tay
Ngôn ngữ
Ai Cập là nước thuộc giới A-rập và ngôn ngữ của họ là tiếng A-rập Lối nói của họ có phần chỉn chu, hoa mỹ, họ cũng ít khi muốn làm người nghe phật lòng vì lối nói của mình Khi giao dịch, bạn cần hết sức tránh sử dụng tiếng lóng và những thành ngữ không phù hợp với văn hoá nơi đây
- Gặp gỡ, đàm phán
Có thể nói rằng tác phong làm việc trong những cuộc gặp gỡ, đàm phán của người Ai Cập rất dễ làm cho bạn mất kiên nhẫn vì tác phong làm việc của họ rất chậm Việc trễ hẹn hay không đến cuộc hẹn là thường xuyên diễn ra Để đưa ra một quyết định, đối tác
Ai Cập có thể cần nhiều thời gian hơn bình thường Để đạt được mục tiêu của mình khi làm ăn với đối tác Ai Cập bạn thực sự phải là người rất kiên nhẫn và biết cách thông cảm với lề lối, thói quen làm việc của họ
Trang 10Cũng cần phải lưu ý rằng giờ làm việc ở Ai Cập thường có sự thay đổi và khác nhau giữa các công ty Họ sẽ không đàm phán về công việc kinh doanh vào ngày thứ 6, đây làđiều kiêng kỵ của người Hồi giáo Các công ty sẽ nghỉ làm 2 ngày vào thứ 5 và thứ 6 hoặc thứ 6 và thứ 7 Mùa đông thường phải làm việc ít hơn mùa hè.
- Trong ăn uống
Theo luật Hồi giáo, người theo đạo Hồi sẽ không được ăn thịt lợn và uống rượu (tuy nhiên họ vẫn được ăn cá và các loại thịt đã được giết mổ theo đúng quy trình của đạo Hồi)
Khác với một số nước, ở Ai Cập bạn không được ăn hết thức ăn ở trên đĩa mà phải để lạimột ít, điều này cho thấy bạn đã ăn đủ, thể hiện sự lịch thiệp với chủ nhà
Trong bữa ăn, việc cho thêm gia vị vào thức ăn là một điều cấm kỵ, nó đồng nghĩa với việc chê món ăn không ngon
6.Môi trường quốc tế :
- Trụ sở thường trực của Liên đoàn Ả rập đóng tại Cairo Tổng thư ký Liên đoàn từ lâutheo truyền thống đều là người Ai Cập Cựu Bộ trưởng ngoại giao Ai Cập AmrMoussa hiện là Tổng thư ký Liên đoàn Ả rập Liên đoàn Ả rập đã rời khỏi Ai Cập sangSiry trong một giai đoạn ngắn năm 1978 để phản đối hiệp ước hòa bình của Ai Cập vớiIsrael nhưng đã quay trở lại năm 1989
- Ai Cập là nước Ả rập đầu tiên thiết lập quan hệ ngoại giao với nhà nước Israel, sau khi
ký kết Hiệp ước hòa bình Ai Cập-Israeltheo Thỏa thuận trại David Ai Cập có ảnhhưởng lớn đối với các quốc gia Ả rập, và từ lâu đã đóng một vai trò quan trọng làmngười hòa giải các tranh chấp giữa các nước Ả rập, và tranh chấp Israel-Palestine Đa sốcác quốc gia Ả rập vẫn tin tưởng Ai Cập trong vai trò này, dù ảnh hưởng của nó thường
- Ai-cập là thành viên của LHQ, Liên đoàn A-rập (AL), Liên minh châu Phi (AU), Tổchức Hội nghị Hồi giáo (OIC), Tổ chức thương mại thế giới (WTO) Đối với Châu Phi,
Ai Cập đã thực hiện một kế hoạch quan trọng để thành lập hiệp định thương mại tự do
Trang 11với nhóm COMESA và ICWAS, còn về Châu Âu, Ai Cập đã ký một nghị định thư vớiliên minh Châu Âu để triển khai hiệp định liên kết Ai Câp – EU.
- Trong lĩnh vực ngoại thương, Ai Cập tham gia và thực hiện đầy đủ Hiệp định khu vựcmậu dịch tư do các quốc gia Ả rập Hiệp định này có hiệu lực kể từ tháng 1 năm 2005với việc dỡ bỏ hàng rào thuế quan trong 17 quốc gia Ả rập
B Thời cơ, thách thức và phương thức thâm nhập
1 Thời cơ :
a Dân số :
Trước những vấn đề thực tại nêu trên, dễ dàng nhận thấy một thực tế là Ai Cập đang phải đối mặt với tình trạng thiếu lực lượng lao động trầm trọng Điều này buộc Ai Cập phải có những chính sách thu hút nhiều thật nhiều người lao động từ các nước khác đến
b Kinh tế :
GDP: 158,3 tỷ USD
GDP bình quân đầu người: 1.937 USD
Tăng trưởng GDP: 7%
Cơ cấu kinh tế: nông nghiệp 13,4%, công nghiệp 37,6%, dịch vụ 48,9%
Kim ngạch xuất khẩu: 33,36 tỷ USD
Kim ngạch nhập khẩu: 56,43 tỷ USD
Nhận thấy tầm quan trọng mang tính chất quyết định của những cải cách về chínhsách trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và áp dụng phương thức phối hợp nhằmmang lại sự thay đổi to lớn, chính phủ Ai Cập với định hướng rõ ràng, chính sách mới
có mục tiêu cụ thể, đang mở cửa ở tất cả các mặt để nâng niềm tin, sự tin tưởng và thuhút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài Các chương trình cải cách thuế, tự do hoá thươngmại và tỷ giá hối đoái, phục hồi tư nhân hoá, cơ cấu lại hệ thống ngân hàng, và cácthay đổi khác, đang làm đơn giản hoá các quy định, thủ tục hành chính và xoá bỏ tìnhtrạng mơ hồ, khó hiểu đối với các giao dịch tài chính đã bị phức tạp hóa
Thuế nhập khẩu đã được giảm và các thủ tục hải quan cũng được đơn giản hoá, hàngloạt các cải cách, sửa đổi thuế được thực hiện để giảm thuế suất của các loại thuế thunhập cá nhân và thuế thu nhập doanh nghiệp
Thu hút vốn đầu tư nước ngoài đã cho thấy nhiều cải cách đáng khích lệ trong các cơquan đăng ký kinh doanh, các tổ chức tín dụng, các cơ quan đăng ký quyền sở hữu
Hiện nay, theo luật đầu tư Ai Cập có hai hệ thống đầu tư trong nước và đầu tư vào cáckhu kinh tế tự do Luật đầu tư ban hành các chính sách khuyến khích khác nhau đốivới cá dự án đầu tư trong nước và đầu tư vào các khu kinh tế tự do Các cơ hội đầu tưtại Ai Cập rất rộng, từ ngành công nghiệp gas, dầu mỏ, du lịch, công nghệ truyền
Trang 12thông, bất động sản, giao thông vận tải đến các ngành công nghiệp định hướngxuất khẩu.
Về tư nhân hoá, định hướng ưu tiên của năm nay là bắt đầu tư nhân hoá ngành dầu
mỏ, gas và lĩnh vực vận tải, lĩnh vực ngân hàng và bảo hỉêm, bên cạnh đó sẽ có bướcnhảy vọt trong quá trình tư nhân hoá viễn thông Ai Cập Đồng thời, chính phủ Ai Cậpcũng đang tiếp tục chuẩn bị cho quá trình tư nhân hoá của các doanh nghiệp nhà nướccòn lại Nội dung chính trong chiến lược của Ai Cập là khuyến khích thành lập cácdoanh nghiệp tư nhân mới, chấm dứt thế độc quyền của nhà nước trong những ngànhcông nghiệp chủ yếu, gia tăng sự cạnh tranh trong toàn bộ nền kinh tế
Ngành du lịch của Ai Cập cũng cho thấy nhiều phát triển Chính phủ đã áp dụng nhiềubiện pháp quan trọng, thực hiện những chính sách mới và đã góp phần cải thiện lĩnhvực du lịch, trong đó bao gồm:
Mở thêm nhiều văn phòng du lịch ở nước ngoài để cung cấp được nhiều thông tin vềcác khách hàng có ý định đến thăm quan Ai Cập
Cải tiến cơ sở hạ tần và các dịch vụ trên các trang web về du lcịh
Hơn 90% diện tích Ai Cập là sa mạc Chỉ có chưa đầy 10% diện tích là đất sinh hoạt
và trồng trọt, bao gồm dải đất ven sông Nile, vùng đồng bằng sông Nile và một ít ốcđảo Khí hậu Ai Cập mang tính sa mạc, khô và nóng Lượng mưa hàng năm rất thấp,khu vực có độ ẩm cao nhất là dọc bờ biển Địa Trung Hải, với lượng mưa trung bìnhkhoảng 200mm/năm Nguồn tài nguyên thiên nhiên của Ai Cập khá phong phú Quantrọng nhất là dầu mỏ và khí đốt, ngoài ra còn có photphat, mangan, quặng sắt, titan,vàng
Trang 13tăng trưởng khá đều còn kim ngạch xuất khẩu của Ai Cập còn ở mức thấp và tănggiảm thất thường.
Trong hơn 40 năm qua, Việt Nam và Ai Cập đã ký hơn 20 thoả thuận và biên bản ghinhớ bao gồm các lĩnh vực hợp tác kinh tế khác nhau và đã thiết lập được khung pháp
lý chính thức cho các hoạt động kinh tế
Với dân số 80 triệu người, cơ cấu hàng nhập khẩu của Ai Cập khá đa dạng, trong đónông sản và hàng tiêu dùng chiếm tỷ trọng lớn với những mặt hàng mà Việt Nam cókhả năng đáp ứng cao như hạt tiêu, gạo, cơm dừa, hàng điện tử Điều đó được thểhiện qua kim ngạch buôn bán giữa hai nước trong thời gian qua :
Năm 2008, kim ngạch song phương đã đạt hơn 178 triệu USD, tăng 58,7% so với năm
2007 Các mặt hàng xuất khẩu chính gồm hàng hải sản (63 triệu USD), cà phê (17triệu USD), sắt thép các loại (16,8 triệu USD), hạt tiêu (16,8 triệu USD), cơm dừa khô(9,2 triệu USD)… Như vậy có thể thấy xuất khẩu hàng hải sản tiếp tục đà tăng trưởngmạnh mẽ (tăng 207%), hạt tiêu giữ nguyên (chỉ tăng 3%) trong khi đó mặt hàng máy
vi tính, điện tử và linh kiện lại giảm mạnh (giảm 84%) Ngoại trừ sự tăng đột biếntrong kim ngạch xuất khẩu sắt thép các loại (tăng hơn 6500%, từ 0,5 triệu USD lên16,8 triệu USD), cơ cấu mặt hàng xuất khẩu năm 2008 không có nhiều thay đổi so vớinăm trước Đáng lưu ý là sau vụ kiện chống bán phá giá đèn huỳnh quang Việt namvào Ai Cập từ tháng 4/2006, sản phẩm này đã không được xuất sang Ai Cập
Về nhập khẩu, năm 2008 kim ngạch nhập khẩu từ Ai Cập đạt 11,1 triệu USD, giảm27% so với năm trước Các mặt hàng nhập khẩu chính gồm máy móc thiết bị, dụng cụphụ tùng (2,9 triệu USD), hạt tiêu (1,48 triệu USD), lân tự nhiên (1,1 triệu USD), mật
củ cải đường (850 nghìn USD), sữa và sản phẩm sữa (780 nghìn USD)…
Kim ngạch xuất nhập khẩu Việt Nam – Ai Cập, 2004-2008
Đơn vị: triệu USD
Năm Tổng kim ngạch Xuất khẩu Nhập khẩu
Nguồn: Tổng cục Hải quan Việt Nam
Việt Nam và Ai Cập ký Hiệp định thương mại năm 1994 Tuy nhiên, trongHiệp định không có điều khoản tối huệ quốc (MFN) Sau khi Việt Nam trở
Trang 14thành thành viên chính thức của WTO, Ai Cập đã bổ sung điều khoản MFNnhư đã cam kết
Ai Cập đã tích cực ủng hộ việc Việt Nam đàm phán gia nhập WTO vàkhông yêu cầu đàm phán song phương
Bên cạnh những quan hệ hợp tác về thương mại, Việt Nam và Ai Cập còn
có rất nhiều cơ hội hợp tác về mặt dịch vụ, một trong số đó là lĩnh vực du lịch Ai Cập là một trong những nước đứng đầu và là một trong những điểmđến hấp dẫn nhất của du khách Việt Nam có điều kiện tự nhiên xinh đẹp vàhấp dẫn, bờ biển trải dài và nền văn minh lâu đời có thể trở thành một trongnhững đất nước dẫn đầu về du lịch quốc tế
2 Thách thức :
a Dân số :
Theo thống kê mới nhất, số lượng sinh trong năm 2012 của Ai Cập tăng caohơn con số năm 2010 tới hơn nửa triệu người Với đà này, quy mô dân số AiCập vào năm 2050 sẽ đạt 137,7 triệu người và sẽ vượt các nước như Nga vàNhật Bản Ông Magued Osman, Giám đốc một công ty thống kê hàng đầu của
Ai Cập, đánh giá mức tăng dân số trong hai năm qua là con số kỷ lục trong lịch
sử Ai Cập
Sự bùng nổ về dân số nếu không kịp thời được giải quyết sẽ như một quả bom
nổ chậm đối với Ai Cập, một đất nước vốn đang cạn kiệt tài nguyên, tỷ lệ thấtnghiệp cao và do đó càng làm trầm trọng hơn các vấn đề xã hội Tại Ai Cậphiện nay, có tới 60% dân số ở độ tuổi dưới 30 Quy mô dân số tiếp tục tăng vọt
sẽ càng làm giảm những cơ hội vốn đã bị hạn chế đối với giới trẻ ở đất nướcKim Tự Tháp
Ông Osman cho rằng: “Sẽ không thể duy trì một hệ thống giáo dục tốt với quy
mô dân số như vậy Sự gia tăng dân số đồng nghĩa với việc tăng sĩ số của mỗilớp học Trong giai đoạn 2006-2012, tỷ lệ sinh đã lên tới 40% Điều này cónghĩa là chúng tôi cần thêm tới 91.000 lớp học để duy trì quy mô lớp học vốn
đã quá tải như hiện nay Trung bình mỗi lớp có ít nhất 40 học sinh, thậm chí tạimột vài tỉnh con số này là 60 học sinh”
Tại Ai Cập, mỗi năm có trên 800.000 thanh niên gia nhập thị trường lao độngvới tỷ lệ thất nghiệp hiện đang ở mức 13,4% Với tỷ lệ sinh không được kiểmsoát, cộng với tỷ lệ tử ngày một giảm, sẽ khiến tỷ lệ thất nghiệp của Ai Cậptăng mạnh trong thời gian tới và càng khiến dư luận tức giận
Giáo sư Hussein Sayed của Trường Đại học Tổng hợp Cairo nhận định: “AiCập hiện đang có tỷ lệ thất nghiệp rất cao, đặc biệt là đối với những sinh viênmới tốt nghiệp và giới trẻ Một khi không có bất kỳ hy vọng và cơ hội nào,những người này sẽ trở nên nản chí và trở thành một nguồn gốc gây bất ổnnghiêm trọng Đây cũng chính là một trong những nguyên nhân chính dẫn tớicuộc chính biến năm 2011”
Trang 15 Ngoài vấn đề về việc làm, việc gia tăng dân số còn khiến Ai Cập thêm cạn kiệt
về tài nguyên thiên nhiên Quốc gia Bắc Phi này hiện đang phải đối mặt vớinhững thiếu thốn trầm trọng về nước, năng lượng và cả lương thực Bên cạnh
đó, Ai Cập cũng không có đủ dự trữ ngoại tệ để nhập khẩu những mặt hàngthiết yếu Theo thống kê, 86 triệu dân Ai Cập hiện chỉ sinh sống trên khoảng8% lãnh thổ ở một đất nước với chủ yếu là sa mạc
Các chuyên gia cho biết chính sách kiểm soát dân số vốn được thực hiện tươngđối thành công trong giai đoạn 1980-1990 nhưng đã bị buông lỏng trong nhữngnăm cuối dưới chế độ Hosni Mubarak Sau đó, khi ông Mohamed Morsi lênnắm quyền vào năm 2012, Chính phủ công khai tuyên bố việc kiểm soát dân sốkhông phải là mối bận tâm của chính quyền Trong thời kỳ này, việc kiểm soátdân số bị coi là nỗ lực làm hủy hoại cuộc sống của một gia đình truyền thống.Các nghị sĩ Ai Cập dưới thời ông Morsi thường có trung bình từ 5 đến 6con Điều đó có nghĩa là họ không nhiệt tình với các chương trình vốn kêu gọingười dân dừng lại ở hai con Sự buông lỏng về chính sách đã dẫn tới hậu quả
cả về nhận thức của người dân Ai Cập đối với vấn đề dân số Chỉ có khoảng65% phụ nữ Ai Cập sử dụng một hình thức tránh thai nào đó Bên cạnh đó, ởkhu vực nông thôn miền Nam Ai Cập, nơi có tỷ lệ mù chữ cao nhất nhì nước,tuy dân số chỉ chiếm 25% nhưng lại đóng góp tới 41% về tỷ lệ sinh
Theo đánh giá của giới chuyên gia, vấn đề dân số ở Ai Cập chắc chắn sẽ là mộtcâu chuyện rất dài Nó hoàn toàn trái ngược với câu chuyện của các chính trịgia vốn chỉ mong muốn có được những kết quả nhanh chóng và nâng cao danhtiếng của mình Trong khi đó, vấn đề dân số cần một tầm nhìn dài hạn hơn
Trong mỗi ngày, cơ quan chính phủ làm việc vào 9 giờ sáng đến 3 giờ chiều; trong khi các công ty thường làm việc 10 giờ sáng đến 5-6 giờ chiều Các ngân hàng thường mở cửa theo giờ làm việc của chính phủ, tuy nhiên một số ngân hàng mở 6 ngày/tuần (trừ thứ sáu) Các cửa tiệm, siêu thị, quán ăn mở muộn đến 11-12 giờ tối
=> Các ngày nghỉ lễ cũng như thời gian làm việc khác so với văn hóa các nước khác nên thời gian giao dịch, kinh doanh cũng phải điều chỉnh phù hợp văn hóa nơi
Trang 16đây Trong đó, nghỉ lễ thì đạo Hồi đi cầu kinh nên sẽ hạn chế việc mua sắm hay xem các thông tin quảng bá sản phẩm.
=> Quảng cáo nên tránh đụng đến các yếu tố kiêng kị với đa sốngười theo tôn giáo đạo Hồi Cụ thể: trên bao bì sản phẩm nên ghi rõ không có thịt heo, không dùng hình ảnh con heo trên bao bì sản phẩm, không dùng hình ảnh các vị Thánh hay phụ nữ…
c Kinh tế:
Nền kinh tế Ai Cập được điều hành rất tồi từ nhiều thập niên nay và điều đó cũng không được khắc phục dưới thời Morsi Cuộc thương lượng kéo dài từ 10 năm nay với Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) để vay 4,8 tỉ USD, tuy đã được nối lại vào đầu tháng 4-2013 song vẫn có nguy cơ kéo dài hơn nữa vì Ai Cập lúc này chưa có cả chính phủ hoàn chỉnh lẫn kế hoạch cải cách Nhà phân tích Andrew Cunningham cho rằng thậm chí nếu đạt được thỏa thuận vay vốn với IMF, Ai Cập cũng không thể trấn an các nhà đầu tư nước ngoài và giải tỏa mọi khoản viện trợ của Liên minh châu Âu, Ngân hàng Thế giới và Ngân hàng Phát triển châu Phi, cũng không có nghĩa là dòng vốn đầu tư ồ ạt trở lại Ai Cập vẫn trong cơn hoảng loạn từ năm 2012, thêm vào đó là cuộc đảo chính quân sự vừa qua nên khó có thể nói rằng bối cảnh có sức hấp dẫn các nhà đầu tư
Toàn bộ hệ thống của Ai Cập, theo chuyên gia Ahmed Galal, thuộc Diễn đàn nghiên cứu kinh tế Ai Cập, cần phải được xem xét lại Việc bổ nhiệm cựu Bộ trưởng Tài chính Hazem Beblawi, người từng nhiều năm làm việc trong các thế
hệ tài chính, làm thủ tướng dường như cho thấy ý định biến việc khôi phục kinh
tế thành ưu tiên hàng đầu Trong khi đó, việc thành lập một chính phủ liên minhrộng rãi gặp trở ngại do Anh Em Hồi giáo từ chối tham gia và đòi đưa ông Morsi trở lại cũng như tình trạng manh mún trong các nhóm ủng hộ việc lật đổ Morsi Viện Stratfor (Mỹ) cho rằng khó khăn của Ai Cập hiện đã vượt ra khỏi các vấn đề chính trị và tác động mạnh đến chính phủ mới được thành lập
Khó khăn của nền kinh tế Ai Cập giải thích phần lớn việc Morsi bị phế truất Chính phủ mới phải đối mặt với những lựa chọn khó khăn và cần phục hồi một nền kinh tế bị tê liệt càng nhanh càng tốt nếu không muốn chịu chung số phận với hai chính phủ trước đó
Trang 17d Về tự nhiên:
Giao thông đường bộ gặp nhiều khó khăn Hệ thống giao thông vận tải chưa phát triển phương tiện đi lại chủ yếu là bus và xe lửa, vẫn còn duy trì phương tiện thô sơ như lạc đà, lừa, ngựa… Người dân lại không tuân thủ luật giao thông…
Nguồn tài nguyên thiên nhiên khá nghèo nàn, trừ dầu lửa có 1 số lượng ít thì còn lại những nguồn tài nguyên không đáng kể
e Chính trị:
Khó khăn lớn nhất là về các rào cản thương mại phi thuế quan, với nhiều tiêu chuẩn và các biện pháp kiểm tra kỹ thuật gắt gao, nền chính trị bất ổn định
Đối với phần lớn người dân Ai Cập, sau khi đã phải trải qua nhiều biến động kể
từ khi chính quyền Tổng thống Mubarak bị lật đổ năm 2011, họ kỳ vọng hiến pháp mới sẽ mang lại sự thịnh vương Từng là quốc gia đầu tàu kinh tế của các nước Arab ở Bắc Phi, Ai Cập đã bị rơi vào suy thoái kinh tế nghiêm trọng do khủng hoảng chính trị “Đất nước của các Pharaoh” từng nằm trong số các lựa chọn số một của du khách thế giới nay đã mất đi một nguồn thu lớn từ ngành công nghiệp không khói này
f Văn hóa:
Hệ thống giao thông vận tải chưa phát triển phương tiện đi lại chủ yếu là bus và
xe lửa, vẫn còn duy trì phương tiện thô sơ như lạc đà, lừa, ngựa… Người dân lạikhông tuân thủ luật giao thông…=> phân phối vận chuyển khó khăn, giá thành sản phẩm cao nên phải nghiên cứu kĩ hình thức, phương thức phân phối phù hợp, thuận tiện, để hạ giá thành sản phẩm…
Hệ thống hạ tầng ngành điện Ai Cập được đánh giá yếu kém và quá cũ kĩ Hơn nữa, việc tạo ra điện cũng đi từ những phương pháp truyền thống và thô sơ, và chưa có nhà máy năng lượng hạt nhân Nguồn nước lại chủ yếu lấy từ sông Nin chứ chưa thật sự chủ động trong việc khai thác nguồn nước riêng cho quốc gia
Do đó, Ai Cập hiện là một trong những quốc gia gặp phải những vấn đề khó khăn vì khan hiếm năng lượng trên nhiều phương diện
=> Khó hạ giá thành sản phẩm được, hạn chế sản xuất trực tiếp tại nước này vì chi phí cho
năng lượng là rất lớn Việc chăm sóc sức khỏe cũng là điều không được coi trọng tại quốc gia này Do đó việc bảo vệ sức khỏe ở đây là điều xa xỉ Ngoài ra, Ai Cập thuộc 15 nước tiêu thụthuốc lá nhiều nhất thếgiới với gần 60% nam giới/ 79 triệu
Trang 18dân hút thuốc lá, tỉ lệnày ởphụnữlà 2% Tại Ai Cập, gạt tàn thuốc xuất hiện khắp mọi nơi, từcầu thang máy đến phòng tắm, bởi hút thuốc lá trởthành một phần trong cuộc sống hằng ngày Tệ hút thuốc lá thậm chí còn phổ biến ở ngành y tế, nơi có gần 1/3 người hút thuốc
Có ba loại nhà chính sau :
Nhà ở ba gian, vật liệu xây dựng là lau sậy và đất sét, mái bằng
Nhà cho quan lại, tường gạchcao, mởba cửa quay ra phố
Loại lâu đài, dinh thự có ao cá, vườn cây phía trước, vật liệu dùng cột gỗ, tường gạch, dầm gỗ, mái bằng và trong nhà có trang trí tranh tường Các cung điện của nhà vua có quy mô lớn, nhấn mạnh trục dọc, bên trong các phòng có nhiều cột, ngoài trục dọc còn có thể có trục phụ Gỗ làm cung điện, Ai Cập không có mà được vận chuyển từ Syrie tới
=> Nhà ở, văn phòng vẫn mang tính chất cổ xưa nhiều, có không gian, không thích phong cách hiện đại
g Môi tường quốc tế:
Sự cạnh tranh trong khu vực Châu Á nói chung và trong khu vực Đông Nam
Á nói riêng Một số nước có trình độ khoa học kỹ thuật tiên tiến hơn nước ta,
có thể đảm bảo được các quy định và tiêu chuẩn của thị trường Nhật Bản
Tình hình căng thẳng ở biển Đông cũng khiến cho việc lưu thông, xuất khẩu hàng hoá của ta gặp nhiều trở ngại
3 Phương thức thâm nhập thị trường Ai Cập:
3.1 Xuất khẩu:
Phương thức xuất khẩu được chia thành 2 loại: trực tiếp (Bán cho khách hàng ở nước ngoài thông qua nhà phân phối, đại lý,…), gián tiếp (thông qua nhà phân phối hoặc xuất khẩu ở chính quốc)
a Ưu điểm:
- Vốn và chi phí ban đầu thấp: Các doanh nghiệp chỉ cần chi trả một số chi phí như vận chuyển, liên lạc…và chi phí sản xuất Với phương thức này, họ không cần phải bỏ ra một lượng vốn lớn như các phương thức khác
- Thu thập kinh nghiệm, kiến thức: Những thành công, kinh nghiệm trong xóa đói giảm nghèo, phát triển nông nghiệp và an ninh lương thực của Việt Nam với điểm xuất phát về cơ sở hạ tầng ban đầu giống như nhiều nước Châu Phi hiện nay khiến cho nhiều nước Châu Phi muốn hợp tác với Việt Nam nhằm chia sẻ kinh nghiệm, phát triển hợp tác trên nhiều lĩnh vực Khi xuất khẩu sang các nước Tư Bản phát triển, các nhà đầu tư có thểhọc tập công nghệ tiên tiến của các nước đó và công nghệ này có thể áp dụng ở nhiều nhà máy hay chi nhánh của công ty ở các nước khác
- Đạt hiệu quả về qui mô Tham tán thương mại tại các nước cũng cho rằng còn nhiều
cơ hội xuất khẩu cho Việt Nam Ông Nguyễn Trung Dũng cho biết thông tin thuận lợi choxuất khẩu của Việt Nam vào thị trường Nhật là sau nhiều năm tự kiểm tra và quyết địnhchất lượng các mặt hàng thực phẩm nhập khẩu, thì từ ngày 15-3 nhiều mặt hàng thủy sản,thực phẩm được Nhật chấp nhận kiểm nghiệm tại các phòng kiểm nghiệm ở Việt Nam Ở
Trang 19thị trường Myanmar, ông Vũ Cường cho rằng Việt Nam có lợi thế so sánh trong sản xuấthàng tiêu dùng, thực phẩm nên có thể đẩy mạnh xuất khẩu các mặt hàng này Còn theoông Nguyễn Bảo, Tham tán thương mại Việt Nam tại Australia, nước này có nhu cầu lớn
về nhập khẩu những mặt hàng Việt Nam có ưu thế như đồ gỗ, thủy sản, rau quả… Mỗinăm, Australia có nhu cầu nhập khẩu khoảng 3 tỷ USD đồ nội thất nhưng Việt Nam chỉmới xuất sang thị trường này 120 triệu USD và cũng chưa xuất khẩu được mặt hàng rauquả nào sang nước này Theo các đại diện thương mại, nếu nắm vững nhu cầu thị trường,đáp ứng tốt các quy định, tiêu chuẩn về hàng hóa của thị trường nhập khẩu thì các DNViệt Nam sẽ có nhiều cơ hội nâng cao kim ngạch xuất khẩu Hàng hóa Việt Nam đã bướcđầu tạo được uy tín đối với người tiêu dùng Châu Phi, chủ yếu vẫn là các mặt hàng nôngsản, mặt hàng tiêu dùng, hàng điện tử gia dụng, máy móc thiết bị…
b Nhược điểm:
- Phí vận chuyển cao do kết hợp bảo quản trong quá trình vận chuyển Đặc biệt là đối với những mặt hàng kiểm soát bởi nhiệt độ (rau quả tươi, thủy sản đông lạnh), điều quan trọng là doanh nghiệp cần phải lựa chọn những công ty vận tải uy tín và chuyên nghiệp để đảm bảo container đóng hàng đủ điều kiện; hoặc đối với mặt hàng khác như gạo thì cần lựa chọn con tàu phù hợp, với chuyên gia kiểm soát các hầm hàng để tránh ẩm ướt Một mặt hàng khác cũng có nguy cơ rủi ro cao là hàng điện tử, dễ bị trộm cướp và tấn công, việc lựa chọn một công ty vận chuyển hay giao nhận phù hợp có đảm bảo các điều kiện vận chuyển là yếu tố hàng đầu Sau đó các doanh nghiệp nên lựa chọn các công ty bảo hiểm cho mình để đảm bảo hàng hoá vận chuyển được an toàn và tiết kiệm được chi phí
- Vấn đề phát sinh với đại lý ở địa phương: Hình thức Việt Nam sử dụng chủ yếu đểthâm nhập vào thị trường Ai Cập là xuất khẩu gián tiếp qua trung gian vào thị trường haytạm xuất vào khu thương mại tự do của Ai Cập sau đó tái xuất sang thị trường khác, chủyếu là Tây Phi chiếm tỉ trọng lớn Nguyên nhân là do Việt Nam chưa thiết lập với các đốitác Ai Cập mối quan hệ lâu dài và ổn định Các doanh nghiệp thường gặp khó khăn trongkhâu thanh toán khi xuất hàng sang Ai Cập do Ai Cập thường chọn hình thức thanh toán
là trả chậm Ở Nigieria vẫn còn nhiều doanh nghiệp làm ăn không chân chính, do đóphương thức thanh toán tại Nigieria thường không rõ ràng và chứa đựng nhiều rủi ro Cáchiện tượng lừa đảo qua mạng của nhiều đối tượng từ Châu Phi gia tăng cũng khiến nhiềudoanh nghiệp dè dặt khi đưa ra quyết định xuất khẩu
Trang 20 Doanh nghiệp còn có thể tránh thuế nhập khẩu, hạn ngạch từ chính phủ.
Với phương thức này thì chi phí vận chuyển được giảm đáng kể
Doanh nghiệp có thể tiếp cận và sử dụng nguồn tài nguyên sẵn có tại quốc gia này
Ưu điểm quan trong nhất là doanh nghiệp có thể xâm nhập thị trường, xác định vịthế của mình trên thị trường nước ngoài, các doanh nghiệp có thể mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm
- Giúp các doanh nghiệp san sẻ rủi ro trong đầu tư và kinh doanh Khi thực hiện hoạt động đầu tư trực tiếp ra nước ngoài thì doanh nghiệp có thêm nhiều cơ hội mới để sản xuất
và kinh doanh và san sẻ rủi ro trong hoạt động sản xuất kinh doanh
- Phương cách toàn cầu hóa nhanh chóng: Giúp doanh nghiệp vượt qua hàng rào bảo
hô thương mại của các nước nhận đầu tư, do đó tiếp cận với thị trường một cách ngắn nhất
và thậm chí họ còn nhận được các ưu đãi trong sản xuất kinh doanh của nước nhận đầu tưgiành cho các nhà đầu tư
- Khi doanh nghiệp mua lại công ty đang hoạt động thì có ưu thế là được trang bị sẵn
cơ sở hạ tầng, có sẵn thị phần và hệ thống phân phối
- Phương thức đầu tư được sử dụng nhiều vì không bị đối thủ cạnh tranh biết được công nghệ và kỹ thuật cao của họ.Các chủ đầu tư có được lợi thế độc quyền nhờ sở hữu một nguồn lực hay kỹ thuật mà đối thủ cạnh tranh của họ không có được ở thị trường sở tại Điều này mang lại cho nhà đầu tư nhiều lợi nhuận hơn
- Xâm nhập thị trường sẽ có tỷ suất lợi nhuận cao hơn Theo lý thuyết về tỷ suất lợi nhuận giảm dần, nếu cứ tiếp tục đầu tư vào một dự án nào đó của một quốc gia nào đó thì
tỷ suất chỉ tăng đến một mức độ nhất định rồi giảm dần Vì vậy, các nhà đầu tư luôn chú trọng tìm kiếm những thị trường đầu tư mới mẻ để đạt tỷ suất cao hơn Đồng thời các nước đang phát triển đa số có lượng thừa vốn tương đối nên việc đầu tư ra nước ngoài giúp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn
b Nhược điểm:
- Công ty cần sang nhượng có thể đã lỗi thời về kỹ thuật, công nghệ hoặc đang có vấn
đề về tài chính Như vậy, khi tiến hành thu mua thì khả năng rủi ro khá cao Đặc biệt, đôi khi chi phí để giải quyết vấn đề còn cao hơn vốn bỏ ra để thành lập công ty mới
- Có khả năng doanh nghiệp sẽ bị lộ các bí quyết kinh doanh khi các nhà đầu tư hướngdẫn, truyền đạt kinh nghiệm cho đối tác bên nước sở tại để nâng cao hiệu quả kinh doanh cho cả hai bên
- Dễ tạo ra đối thủ cạnh tranh trong tương lai: đối tác tại nước sở tại có cơ hội học hỏi
và hiện đại hóa chính mình từ đó làm tăng khả năng trở thành đối thủ mạnh trong tương lai đối với nhà đầu tư
- Chịu nhiều rủi ro và có thể không thu hồi được vốn do sự khác biệt về môi trường kinh doanh giữa nước này và nước kia và sự tác động của yếu tố ngoại cảnh
Trang 21một trong những phương thức kinh doanh quan trọng Hình thức này giúp các doanh nghiệp Việt Nam giữ được thị phần trước sự xâm nhập của hàng loạt tập đoàn bán lẻ, siêu thị nước ngoài.
Nhượng quyền thương mại là một hình thức hợp tác, trong đó, bên nhượng quyền trao cho bên nhận quyền sử dụng mô hình, kỹ thuật kinh doanh, sản phẩm dịch vụ dưới thương hiệu của mình và nhận lại một khoản phí hay phần trăm doanh thu trong thời gian nhất định
Đây được coi là một trong những phương thức đầu tư chắc chắn, nhất là đối với những doanh nghiệp Việt Nam đang có kế hoạch mở rộng ra thị trường thế giới nhiều tiềm năng như Mỹ, EU hay Nhật Bản Hình thức này vừa giúp doanh nghiệp thâm nhập vào những thị trường lớn với chi phí thấp, vừa là cách hữu hiệu để bảo vệ nhãn hiệu của doanh nghiệp Việt Nam tại thị trường nước ngoài
Theo bà Vũ Kim Hạnh, Giám đốc Trung tâm xúc tiến thương mại và đầu tư TP HCM(ITPC), một số mặt hàng truyền thống của Việt Nam như thủ công mỹ nghệ, may mặc, thực phẩm là những sản phẩm tiềm năng có thể áp dụng mô hình này
Chẳng hạn, vừa qua Công ty tranh thêu tay XQ Silk đã chuyển nhượng thành công nhãn hiệu của mình tại Mỹ với giá 100.000 USD Phở 24 với phương thức này cũng đã xây dựng được 19 cửa hàng tại ba miền Bắc-Trung-Nam và một cửa hàng ở Indonesia, trong đó đã nhượng quyền thương mại 8 cửa hàng
Công ty cà phê Trung Nguyên là một trong những doanh nghiệp Việt Nam đầu tiên nắm bắt hình thức kinh doanh này Được thành lập từ giữa năm 1996, đến nay, thương hiệu Trung Nguyên đã có mặt tại 64 tỉnh, thành phố trên cả nước với hơn 500 quán cà phê nhượng quyền chính thức Thương hiệu này cũng đã có mặt tại Nhật Bản,
Campuchia, Singapore, Thái Lan Hiện nay, mô hình G7 Mart của Trung Nguyên tiếp tục được xem là bước đột phá trong việc thực hiện nhượng quyền thương mại nhằm cạnhtranh với các nhà phân phối nước ngoài để chiếm lĩnh thị trường bán lẻ
Cùng với Công ty cà phê Trung Nguyên, Công ty cổ phần Kinh Đô cũng là một trongnhững doanh nghiệp rất thành công với mô hình này, với mạng lưới 150 nhà phân phối
và trên 30.000 điểm bán lẻ rộng khắp trên cả nước và đang hướng tới sự phát triển ra thếgiới
Tuy hình thức này giúp chúng ta giảm được chi phí, rủi ro khi mở rộng thị trườg nước ngoài và có được sự hiện diện nhanh chóng, nhưng hình thức này cũng bộc lộ những khó khăn trong việc kiểm soát chất lượng và bị động khi phải đối phó với những thay đổi bất ngờ
c Liên minh chiến lược:
- Là sự thoả thuận hợp tác giữa các công ty (đối thủ cạnh tranh) hiện tại và tương lai
về một số hoạt động nhất định
- Thuận lợi, khó khăn: