Thực hành Giáo dục bảo vệ môi trường cho học sinh trong một số môn học ở tiểu học giúp học viên hiểu rõ tầm quan trọng của việc rèn luyện kỹ năng giáo dục bảo vệ môi trường cho học sinh tiểu học qua các môn học; nắm vững các bước xây dựng kế hoạch bài học, kế hoạch hoạt động giáo dục bảo vệ môi trường ngoài giờ lên lớp
Trang 1Module 44
THùC HµNH GI¸O DôC B¶O VÖ M¤I TR¦êNG cho häc sinh
TRONG MéT Sè M¤N HäC
ë TIÓU HäC
NGUYỄN THỊ HOA
Trang 2A GIỚI THIỆU TỔNG QUAN
Ng#$i h'c )#*c tr-i nghi/m, khám phá ki5n th6c qua hành );ng, h'c qua “làm”, ki5n th6c s@ )#*c khAc sâu và bEn vFng:
và thec hành k5 hobch bài h'c, thi5t k5 và tf ch6c thec hi/n hobt );ng ngoài gi$ lên lNp
Module này s@ giúp cho ng#$i h'c nâng cao ndng lec giáo dZc b-o v/ môi tr#$ng, rèn luy/n ko ndng giáo dZc b-o v/ môi tr#$ng qua các môn h'c S tiTu h'c và ko ndng tf ch6c hobt );ng ngoài gi$ lên lNp
2 Về kĩ năng
— Bi5t xây deng k5 hobch bài h'c theo h#Nng tích h*p giáo dZc b-o v/ môi tr#$ng cho HS tiTu h'c và thec hành dby h'c tích h*p
Trang 3— Bi$t l'p k$ ho,ch cho ho,t /ng giáo d4c b6o v8 môi tr<=ng ngoài gi= lên l@p và thAc hi8n k$ ho,ch
— Phân tích, ánh giá <Gc m/t sI k$ ho,ch ã thi$t k$ và K xuNt cách iKu chOnh
HSc xong bài này, HS có kh6 nWng:
— HiYu môi tr<=ng, ý ngh[a cQa môi tr<=ng Ii v@i cu/c sIng và s]c kho^ cQa con ng<=i Nh'n th]c <Gc sA phát triYn tNt y$u cQa m/t quIc gia vK khoa hSc và công ngh8, nh<ng không <Gc phép gây nguy hiYm cho môi tr<=ng
— Bi$t gib gìn và b6o v8 môi tr<=ng vì sA phát triYn bKn vbng cQa con ng<=i, cQa xã h/i, cQa Nt n<@c
— Không eng tình v@i nhbng hành vi phá ho,i, làm ô nhifm môi tr<=ng
II NỘI DUNG BÀI HỌC
— Môi tr<=ng là toàn b/ các iKu ki8n tA nhiên, nhân t,o bao quanh con ng<=i có tác /ng t@i =i sIng, sA ten t,i và phát triYn cQa con ng<=i và thiên nhiên Nhbng iKu ki8n ó hohc ã có sin trong tA nhiên (rkng cây, ei, núi, sông, he ) hohc do con ng<=i t,o ra (nhà máy, <=ng sá, công trình thun lGi, khói b4i, rác, chNt th6i )
— Tài nguyên thiên nhiên là nhbng cQa c6i v't chNt có sin trong tA nhiên
mà con ng<=i có thY khai thác, ch$ bi$n, so d4ng, ph4c v4 cu/c sIng cQa con ng<=i (rkng cây, /ng, thAc v't, khoáng s6n, các mp dqu, khí, các
Trang 4ngu#n n%&c ) Tài nguyên thiên nhiên là m3t b3 ph6n thi7t y7u c8a môi tr%<ng, có quan h@ chAt chB v&i môi tr%<ng MEi hoGt H3ng khai thác tài nguyên thiên nhiên dù tMt, xOu HPu có tác H3ng H7n môi tr%<ng
— Môi tr%<ng và tài nguyên thiên nhiên có tRm quan trSng HAc bi@t HMi v&i H<i sMng con ng%<i, tGo nên cU sV v6t chOt HW phát triWn kinh t7, vXn hoá, xã h3i, tGo cho con ng%<i ph%Ung ti@n sinh sMng và phát triWn bPn vZng
— B\o v@ môi tr%<ng và tài nguyên thiên nhiên là giZ cho môi tr%<ng trong lành, sGch, H]p, b\o H\m cân b_ng sinh thái, c\i thi@n môi tr%<ng; ngXn chAn, khac phbc các h6u qu\ xOu do con ng%<i và thiên nhiên gây ra; khai thác, sc dbng hdp lí, ti7t ki@m ngu#n tài nguyên thiên nhiên B\o v@ môi tr%<ng và tài nguyên thiên nhiên là nhi@m vb trSng y7u, cOp bách c8a quMc gia, là sf nghi@p c8a toàn dân Các th chic, cá nhân ph\i có trách nhi@m b\o v@ môi tr%<ng Nghiêm cOm mSi hoGt H3ng làm suy ki@t ngu#n tài nguyên thiên nhiên, huk hoGi môi tr%<ng B\o v@ tMt môi tr%<ng thì con ng%<i m&i có thW tGo ra m3t cu3c sMng tMt H]p, bPn vZng, lâu dài
— Môi tr%<ng là m3t vOn HP toàn cRu, Liên Hdp QuMc Hã chSn ngày m#ng 5 tháng 6 h_ng nXm làm Ngày “Môi tr%<ng th7 gi&i”
III TÀI LIỆU, PHƯƠNG TIỆN
— Bút dG
— M3t sM tranh/\nh vP môi tr%<ng nói chung (tranh phong c\nh) và \nh môi tr%<ng by ô nhizm, tàn phá (xem t% li@u bài Gi" gìn môi tr+,ng c.p Ti1u h4c)
— Các câu chuy@n, t% li@u vP môi tr%<ng
— Trò chUi “B} rác vào thùng”
IV HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN
Hoạt động 1 Thực hiện trò chơi “Bỏ rác vào thùng”
* Mbc tiêu: HS bi7t b} rác vào thùng rác HW giZ v@ sinh chung, làm cho môi tr%<ng sGch, H]p,
Trang 5+ Khi có l\nh chAi, các em nhanh chóng b= rác vào thùng, mGi thùng ch] X^ng s_ lNOng rác là 3 (“thùng rác” cIm 3 vMt trên tay)
+ Khi có l\nh k(t thúc, em nào còn cIm “rác” là thua Em nào vYt “rác” Xi
là be phft “Thùng rác” cIm thi(u hoRc thha “rác” cing be phft
Hoạt động 2 Tìm hiểu khái niệm môi trường
* Mzc tiêu: HS hipu rõ khái ni\m môi trNsng
* Cách ti(n hành:
— GV cho HS xem mLt bYc tranh/lnh (Xã chu}n be trN1c) v~ phong clnh rhng cây, sông núi, trsi Xt, chim muông, thú vMt và mLt bYc tranh/lnh
mô tl XNsng sá, nhà máy, khói bzi (trong Xó con ngNsi sinh s_ng)
— GV nêu câu h=i yêu cIu HS thlo luMn:
+ Em nhìn thy nhqng gì trong bYc tranh/lnh Xó?
+ Nhqng cái Xó có liên quan gì X(n cuLc s_ng cya con ngNsi?
* K(t luMn:
— Môi trNsng s_ng (môi trNsng sinh thái) là toàn bL các Xi~u ki\n t^ nhiên, nhân tfo bao quanh con ngNsi, có tác XLng t1i Xsi s_ng, s^ tn tfi, phát tripn cya con ngNsi
— Các y(u t_ tfo thành môi trNsng nhN không khí, nN1c, Xt, âm thanh, ánh sáng, cây c_i, sông, bipn, h, XLng, th^c vMt, các khu dân cN, khu sln xut
Trang 6Hoạt động 3 Tìm hiểu ý nghĩa của môi trường
* M#c tiêu: HS nh.n bi0t các hành vi làm ô nhi7m môi tr9:ng, phá ho?i tài nguyên thiên nhiên tA Bó rút ra B9Fc ý nghHa cIa môi tr9:ng BJi vKi cuLc sJng cIa con ng9:i và sN phát triOn bPn vQng cIa mRi quJc gia
* Cách ti0n hành:
— GV chia lKp thành các nhóm tA 5 B0n 7 HS
— Phát cho mRi nhóm mLt b\c tranh ho]c mLt tình huJng có các nLi dung nh9: khói b#i nhà máy gây ô nhi7m không khí; rAng bd ch]t phá; v\t rác bAa bãi làm ô nhi7m sông ngòi (các hnh này có trong bài Gi" gìn môi tr+,ng c.p Ti1u h4c)
— Yêu cju các nhóm thho lu.n, nh.n xét vP hnh h9mng cIa vinc không bi0t giQ gìn, bho vn môi tr9:ng tKi cuLc sJng, s\c khoo con ng9:i và rút ra B9Fc ý nghHa cIa môi tr9:ng, ghi k0t quh thho lu.n cIa nhóm vào gipy khq to
— r?i dinn các nhóm lên trình bày k0t quh thho lu.n
* K0t lu.n:
— Môi tr9:ng giúp cân btng sinh thái và bho vn s\c khoo con ng9:i
— Môi tr9:ng — tài nguyên thiên nhiên giúp con ng9:i, Bpt n9Kc phát triOn bPn vQng
— TA Bó khvng Bdnh vai trò, ý nghHa B]c bint quan trwng cIa môi tr9:ng BJi vKi sN sJng và phát triOn cIa con ng9:i, xã hLi
Hoạt động 4 Liên hệ thực tế việc giữ gìn, bảo vệ môi trường
* M#c tiêu: HS bi0t liên hn vinc giQ gìn, bho vn môi tr9:ng trong thNc t0 là rpt cjn thi0t; hiOu B9Fc sN phát triOn kinh t0 — xã hLi là tpt y0u nh9ng không B9Fc phép gây nguy hiOm cho môi tr9:ng
* Cách ti0n hành:
— GV chia lKp thành các nhóm, mRi nhóm tA 3 B0n 4 HS; giao cho mRi
liên quan B0n vinc giQ gìn, bho vn môi tr9:ng và B9a ra l:i chnh báo ho]c ki0n nghd vP bho vn môi tr9:ng
— HS thNc hinn ho?t BLng
* K0t lu.n:
Bho vn môi tr9:ng và tài nguyên thiên nhiên là giQ cho môi tr9:ng trong lành, s?ch, B}p; Bhm bho cân btng sinh thái; ng~n ch]n, khc ph#c các
Trang 7h!u qu% x'u do con ng-.i và thiên nhiên gây ra B%o v: t;t môi tr-.ng và tài nguyên thiên nhiên giúp con ng-.i t@o ra cuAc s;ng t;t CDp, phát triGn bIn vJng, lâu dài
K!t lu&n chung:
Môi tr-.ng có ý nghOa vô cùng quan trQng trong cuAc s;ng và sR phát triGn cSa con ng-.i, cSa mTi qu;c gia, cSa toàn nhân lo@i B%o v: môi tr-.ng là các ho@t CAng giJ cho môi tr-.ng xanh, s@ch, CDp, b%o C%m cân bUng sinh thái Trong C.i s;ng sinh ho@t và phát triGn kinh tX — xã hAi không C-[c làm ô nhi\m môi tr-.ng, th-.ng xuyên áp d]ng các bi:n pháp b%o v: môi tr-.ng trong s%n xu't và sinh ho@t; khai thác và s_ d]ng h[p lí, tiXt ki:m nguan tài nguyên thiên nhiên; chbm sóc, b%o v: các loài CAng v!t quý hiXm ccn b%o tan; có các bi:n pháp ngbn chdn, khec ph]c các h!u qu% x'u do con ng-.i và thiên nhiên gây ra
V HƯỚNG DẪN THỰC HÀNH
Yêu ccu mTi nhóm vg mAt ho@t CAng liên quan CXn vi:c giJ gìn, b%o v: môi tr-.ng và C-a ra l.i c%nh báo hodc kiXn nghi vI b%o v: môi tr-.ng — GV g[i ý cho t!p thG llp xây dRng kX ho@ch hành CAng c] thG giJ gìn, b%o v: môi tr-.ng s;ng và hQc t!p
— Yêu ccu mTi HS hãy suy nghO, tr% l.i các câu hoi: qG góp phcn gìn giJ và b%o v: môi tr-.ng xanh — s@ch — CDp, b%n thân em ph%i làm gì?
VI TƯ LIỆU THAM KHẢO
a) HiXn pháp nbm 1992
— qiIu 29
+ Cz quan nhà n-lc, Czn vi v{ trang, t| ch}c kinh tX, t| ch}c xã hAi, mQi
cá nhân ph%i thRc hi:n các quy Cinh cSa Nhà n-lc vI s_ d]ng h[p lí tài nguyên thiên nhiên và b%o v: môi tr-.ng
+ Nghiêm c'm mQi ho@t CAng làm suy ki:t tài nguyên và phá ho@i môi tr-.ng b) Lu!t B%o v: môi tr-.ng nbm 1997
— qiIu 6
Trang 8T! ch%c, cá nhân ph+i có trách nhi0m b+o v0 môi tr67ng, thi hành pháp lu<t v= b+o v0 môi tr67ng, có quy=n và trách nhi0m phát hi0n, t@ cáo hành vi vi phAm pháp lu<t b+o v0 môi tr67ng ”
— Ei=u 7
bMi th67ng thi0t hAi theo quy HOnh cJa pháp lu<t”
d) Môi tr67ng Trái ESt qua các con s@
— 20% di0n tích r\ng bO con ng67i tàn phá Hã tAo ra mIt kh@i l6ing ljn khí cacbon bay ra không khí, gây ra sW thay H!i khí h<u trên Trái ESt
— 1/3 tn l0 HSt toàn cou H6ic dùng H[ s+n xuSt nông nghi0p và cây l6rng thWc, nh6ng di0n tích HSt Hó là HSt bAc màu
— 40% di0n tích HSt nông nghi0p bO bAc màu do xói mòn, thi`u chSt dinh d6ung, thi`u n6jc t6ji
— 20% các loài sinh v<t n6jc ngTt Hang bO tuy0t chJng trong vài th<p kn gon Hây
— 2,3 tn dân trên Trái ESt thi`u n6jc sAch H[ sinh hoAt, tbng 60% so vji tr6jc
— 290 tri0u ng67i dân châu Phi không có n6jc sAch an toàn H[ sinh hoAt
— 81 tri0u dân Hang s@ng trong các thành ph@ ô nhiVm y các n6jc Mz Latinh
— 65 tri0u ngày/nbm là t!ng s@ ngày các công dân Mz Latinh ph+i nghn làm vi0c byi các b0nh do môi tr67ng ô nhiVm gây ra
— 6 n6jc s+n sinh ra nhi=u rác th+i nhSt: Mz là 1,97kg rác th+i/ng67i/ngày; Australia là 1,89 kg; Canada là 1,73kg; Thu Sz là 1,64kg; Pháp và Na Uy có m%c ngang nhau là 1,61kg rác th+i/ng67i/ngày
(T!ng hip s@ li0u t\ báo Giáo dc và Th7i HAi, nbm 1998)
Trang 9* Vi+c làm 1: GV giao vi+c
GV cho HS quan sát cây bYch Kàn, l^y lá bYch Kàn phát cho các nhóm,
HS vò rji ngki Kl nhZn bict mùi Kec tr0ng cGa lá cây bYch Kàn và bict nó
có chna tinh dTu Tr0@c khi làm vi+c nên gia c) cành lá bYch Kàn tr0@c
HS và nêu v^n Ko:
Hôm nay, chúng ta tìm hilu vo cây bYch Kàn Bình th01ng chúng ta có nên bv cành, hái lá các cây xanh không? wúng vZy, chúng ta không nên làm Kiou Kó
ph)i làm cái vi+c bình th01ng không nên làm này Nh0ng các em th^y K^y, cô czng ch{ bv m>t cành nh|
* Vi+c làm 2: Th)o luZn nhóm vo l}i ích cGa cây bYch Kàn
Cho HS trao Ki theo nhóm nh| Kl tìm thông tin (ích l}i cGa cây bYch Kàn) Tr0@c l@p, GV nên g}i ý:
— Các em có bict bYch Kàn th01ng K0}c trjng thành r7ng ` nh_ng vùng K^t nh0 thc nào không? Có thl quan sát k hình 1 trang 27 SGK Kl tìm ra m>t phTn l1i gi)i (vùng K^t x^u, khô cn ít trjng K0}c các cây khác; trên
Trang 10!i tr&c, trên núi nhi-u á, ít 1t ) Hãy t78ng t7:ng 8 nh;ng n<i này n>u không có mCt cây bFch àn thì tình hình sI ra sao? ( 1t trNng, !i tr&c, núi tr< trOi khi nPng, khí hQu r1t nóng bRc; khi m7a 1t bT xói mòn, m7a tFnh 1t lFi nhanh chóng khô hFn )
Tóm lFi có thY ánh giá nh7 th> nào v- vai trò c[a vi\c tr!ng cây bFch àn?
* Vi\c làm 3: Thao luQn ca lbp
— Tên hoFt jng: Xác Tnh rõ tên hoFt jng, th7zng thY hi\n mOc tiêu hoCc k>t qua cuNi cùng c[a hoFt jng cmn Ft 7:c
— MOc tiêu: Nêu rõ các san ph|m cmn phai làm 7:c
— Thzi gian: Cmn phân bN thzi gian thích h:p tu} thujc vào k> hoFch c[a nhà tr7zng, mùa vO trong n~m
— C< s8 vQt ch1t: Các trang thi>t bT thí nghi\m cho >n các dOng cO cá nhân 7:c li\t kê
— Chu|n bT: Công tác tq chRc, sPp x>p, phân chia nhóm, mjt sN hoFt jng tQp d7:t cmn 7:c chu|n bT k càng
— Các b7bc ti>n hành: Các b7bc ti>n hành càng cO thY, càng d thnc hi\n, d theo dõi và ánh giá
— Câu hpi thao luQn: Cmn phNi h:p nhi-u hình thRc câu hpi và cách hpi
— ánh giá: Có nhi-u cách ánh giá tu} thujc vào tng loFi hình hoFt jng này
Trang 11— Tài li&u tham kh-o: Li&t kê các tài li&u tham kh-o khi thi4t k4 cho ho5t 67ng này
— G=i ý cho ng?@i sB dDng: Ng?@i thi4t k4 cFn làm rõ thêm ý t?Ing cJa mình sao cho ng?@i khác không thM hiMu lFm 6?=c vO n7i dung, các b?Rc thSc hi&n và chT tiêu 6ánh giá PhFn này cVng cung cWp cho ng?@i sB dDng m7t sY ki4n thZc chung vO các vWn 6O liên quan
Module 1 CÂU ẾCH
1 Mục tiêu
4ch nói riêng
— Nh]n thZc 6?=c vai trò cJa vi&c b-o v& tài nguyên 67ng v]t
— Hình thành ý thZc b-o v& môi tr?@ng, có thái 67 6úng 6an vRi các hành
hay ngoài tr@i
4 Các bước tiến hành
B!"c 1
* Vt m7t vòng tròn to (trên kho-ng không gian 6ã chon) 6M làm ao
* GiRi thi&u vO trò chgi:
— Tên trò chgi: Câu 4ch
— Cách chgi: M7t ng?@i 6óng vai ng?@i 6i câu, còn l5i 6óng vai 4ch, ng?@i 6i câu st dùng cFn câu th- mmi sao cho trúng vào 4ch
— Lu]t chgi:
Ng?@i 6óng vai 4ch b?Rc vào trong ao và tung twng hát:
ch $ d&'i ao V,a ng't m&a rào Nh4y ra bì b8p
Trang 12ch kêu 'p 'p Th*y bác i câu Nh2y xu4ng ao mau
ch kêu 'p 'p
Th"nh tho'ng )ch l,i nh'y lên ven b3 (nh'y ra ngoài vòng tròn kho'ng
30 — 50cm) Lúc Có ngE3i Ci câu cH gIng th' câu cho trúng )ch
Trò chJi CEKc ti)n hành cho C)n khi quá nNa sH )ch bP ngE3i câu bIt CEKc
B!"c 2. Ti)n hành chJi thN
B!"c 3. Các )ch bP bIt ph'i chPu ph,t nh'y lò cò quanh ao và hát:
L<y bác i câu Tha cho tôi v@i Tôi còn con nhB Không có gì Fn NGu cH bFn khoFn Con tôi chGt m*t
Jp 'p 'p 'p
B!"c 4. GV tVp trung các em l,i và th'o luVn vWi các câu hXi:
— N)u là ngE3i Ci câu, em có th' )ch ra không? Vì sao?
— ^ch có vai trò gì trong t_ nhiên?
— N)u san l`p ao ha, chbt phá rcng, cây cHi thì có lKi hay có h,i gì cho loài Cdng vVt này?
6 Gợi ý cho người sử dụng
— Trò chJi này áp dlng vWi HS timu hnc
— NhIc các em không CEKc kéo dây trong quá trình chJi
— NgE3i Ci câu ch" CEKc th' mai tc trên xuHng, không vqng theo chiju ngang
Trang 13— Có th& chia HS thành nhi.u nhóm, m2t nhóm là 4ch và m2t nhóm là ng78i câu
— Có th& ch;n hình th=c ph?t khác
Module 2 CUỘC ĐỜI THÙNG RÁC
1 Mục tiêu
Nâng cao nhDn th=c cho HS v bFo vG môi tr78ng thông qua khF nKng:
s'ch — )*p
— K& ra S7Tc ít nhVt hai ch=c nKng cPa thùng rác
— Có ý th=c v=t rác vào thùng, vào nYi quy S[nh, góp ph\n giQ gìn vG sinh chung ^ tr78ng, l_p, gia Sình, S78ng ph`, xóm làng, nYi công c2ng
2 Thời gian: 30 — 45 phút
3 Hình thức và phương pháp tổ chức
— o[a Si&m: Trong l_p h;c, ngoài sân tr78ng hay nYi dã ngo?i
— Ph7Yng pháp: Ph`i hTp các ph7Yng pháp tích csc nh7 cho HS Sóng vai hai thùng rác k& v cu2c S8i cPa mình, quan sát, suy nght, thFo luDn tlng nhóm nhu S& khai thác triGt S& n2i dung nhvm S?t t_i mwc tiêu
4 Chuẩn bị
Hai thùng rác làm bvng giVy và trang trí sao cho m2t thùng rác béo khoy,
có vy mjt vui vy và m2t thùng rác g\y y4u, có vy mjt buzn bã Hai thùng
có kích c{ t7Yng S`i phù hTp v_i vóc dáng cPa hai HS tham gia Sóng vai
5 Thực hiện
Tr7_c cu2c h;p th7Tng S|nh cPa các thùng rác trên th4 gi_i, thùng rác anh là Xanh gjp thùng rác em là S?ch Sau Sây là câu chuyGn cPa hai anh
em thùng rác
d[p gjp mjt th4 này, nh7ng sao trông em có vy g\y Si nhi.u th4 nh|!
Su`t ngày em S=ng phYi l7ng ngoài nng bên S78ng mà chng ai cho em m2t chút gì S& Kn Lâu lâu m_i có ng78i th7Yng tình ném cho vu lon
Trang 14Côca hay gi)y gói Bimbim, còn 1a s3 h4 toàn ném th9ng xu3ng 1<=ng thôi Ng@i nhìn xung quanh 3i thC Dn 1<Ec mà phát thèm
nhiSu thC quá, Dn mãi mà ch9ng hUt, no 1Un phì cV r3n ra )y chC Nh< cái ngày 8/3 ch9ng h[n, h4 t\ng anh 1Un m)y ch]c bó hoa )y chC
1<Ec Dn no còn em thì chcu 1ói quanh nDm, chd hôm nào có 1Et kiem tra v^ sinh 1<=ng ph3 em m`i 1<Ec h4 quét vgi quét vàng rác r<hi t@n 14ng lâu ngày 1N t`i t)p vào ng<=i em jói góp mãi 1e no d@n bgi thlc, không the chcu 1lng nNi Mà nào có tn tU gì 1âu, cC thC gì ném 1<Ec là h4 cho
em Dn Không khéo l[i chUt s`m vì b^nh tot m)t thôi! (14c theo t)u)
Nào là lá bánh, cu,ng rau, c0m th3a Chu5t ch6t, m7m th,i, ru5t gà, x:0ng x;u H5p s?a, l,p xe, vB lon, chai lC
Thôi thì GH cI hK cám th:Lng vàng MNy lPn em suýt phIi Gi cNp cRu
nh< thU chC? Anh thì s<`ng clc kì luôn s 1ây h4 khen anh ghê lpm, h4 bVo nh= có anh mà 1<=ng ph3 s[ch 1up Bhi thU, h4 cn ng<=i chDm chút, tpm rna cho anh naa cw Úi chao, h4 kì c4, 1ánh chVi xà phòng khiUn anh bVnh bao, thwm nCc mbi
vaa xây th{a vào ng<=i, ]p n<`c c3ng vào 1zu, l[i có lzn mgt th|ng nhóc 1i xe trái 1<=ng 1âm szm vào em làm em lDn kSnh xu3ng 1<=ng, xây x<`c hUt cV Nó không xin l}i l[i còn 1á em m)y cái 1au wi là 1au
Hu hu hu
(Có tiUng chuông và l=i Ban TN chCc nhpc vào h4p)
dân ph3, h4 phVi yêu czu m4i ng<=i ném rác 1úng nwi quy 1cnh, 1\t thêm thùng rác h nhang nwi công cgng và cn ng<=i chDm sóc em nh< h
tN dân ph3 ca anh và phVi ph[t thot n\ng nhang k 1ã làm cho em tiSu tu thU này Hi v4ng, ch9ng m)y ch3c nwi em 1Cng l[i phong quang, s[ch 1up, em l[i béo 1up, thwm tho nh< anh thU này này
Trang 156 Củng cố, đánh giá
cách =ng x? c.a con ngABi trong vi,c v=t rác vào thùng?
s'ch — )*p?
— HLng ngày, em thABng v=t ra nhIng loNi rác nào? Có nguPn gGc t" Fâu?
— Em có suy ngh9 gì khi thTy các nhân viên Công ti Môi trABng Fô thW hLng ngày phYi cZm cui, c[n m\n bên nhIng xe rác F[y ^p?
— Em s_ làm gì F` góp ph[n làm xanh — sNch — Fap quê hAcng?
7 Gợi ý cho người sử dụng
Ti`u phdm FAec s? dgng hi,u quY hcn nhu FAec ti ch=c theo trình tj sau:
* HoNt F&ng 1 oóng vai
— GiHi thi,u ch F<
— HS Fóng vai hai thùng rác
* HoNt F&ng 2 ThYo lusn nhóm
— Các nhóm thYo lusn trên cc st quan sát hai HS Fóng vai thùng rác theo các câu hui gei ý t trên
— Mwi nhóm c? FNi di,n lên thuyht trình, các nhóm khác bi sung ý kihn
GV nhsn xét, Fánh giá mwi nhóm, kht lusn vTn F<
* HoNt F&ng 3 Sáng tác theo st thích
— Mwi nhóm v_ lNi hai thùng rác nhA FAec tY trong ti`u phdm
— M&t nhóm sáng tác ti`u phdm mHi và di|n theo sj sáng tNo c.a các em
— M&t nhóm di|n lNi theo trí tAtng tAeng ti`u phdm v"a di|n
Sau buii ngoNi khoá này, GV có th` ti ch=c cho HS các buii thu gom rác thYi xung quanh trABng h}c và khu phG, cho các em thTy FAec vai trò c.a mwi ngABi trong vi,c giI gìn, bYo v, môi trABng
Module 3 HÁT VỀ MÀU XANH QUÊ HƯƠNG
1 Mục tiêu
Nâng cao hi`u biht v< cây xanh và vai trò c.a nó FGi vHi môi trABng và FBi sGng c.a con ngABi, t" Fó có ý th=c trPng, chEm sóc và bYo v, cây xanh, bYo v, môi trABng
2 Thời gian: 45 — 60 phút
Trang 163 Hình thức tổ chức
T! ch%c cho HS thi hát các bài hát liên quan 45n màu xanh c8a cây, 45n vi=c tr?ng, chAm sóc cây xanh; tE 4Ft lGi vH ch8 4H cây xanh và môi trJGng tK giai 4i=u c8a bài hát có sLn
— Công bQ ban giám khRo
— Yêu cfu c8a trò chri:
+ Các nhóm trong thGi gian nhtt 4]nh tìm ra các câu hát có tK “xanh” 4J`c
2 4iXm, n5u tìm ra các câu hát có hành 4Png “tr?ng cây”, “chAm sóc”,
“bRo v=” cây thì 4J`c thJYng thêm 2 4iXm
+ Ch\n ngJGi trong nhóm thX hi=n câu hát, n5u hát không 4úng giai 4i=u thì chx 4J`c cPng 1 4iXm Không 4J`c hát l{i nh|ng bài 4ã hát trJjc 4ó
Trang 17+ Ban giám kh+o cho i/m các nhóm sau m3i l56t ch8ị
+ Th5 kí t<ng k=t i/m ph?n thi th@ nhAt và công bF i/m cGa các nhóm (có th/ trao gi+i cho tJng ph?n thi)
Ph"n 2: Tìm l+i cho các bài hát
lRi vS chG S môi tr5Rng theo giai iUu cGa bài hát ó trong 10 phút rYi chuy/n lRi cho ban giám kh+ọ Sau ó, mOt ng5Ri ho\c c+ nhóm bi/u di^n bài hát theo lRi vJa sáng tác
— Ban giám kh+o d_a vào các tiêu chùn: Hay, úng chG S, úng giai iUu / chAm i/m cho các Oi (.úng chG S: 4 i/m; úng giai iUu: 3 i/m; hay: 3 i/m) và công bF k=t qự
— Ban th5 kí t<ng k=t i/m cGa c+ hai ph?n thi và trao gi+i cho Oi thgng cuOc Ng5Ri din ch58ng trình tuyên bF k=t thúc cuOc thị Ban giám kh+o, ng5Ri h5kng din và HS các Oi cùng nhau hát bài hát “nAt n5kc ta có xanh t58i spch qp hay không” (Nhpc và lRi Vt Kim Dtng)
6 Gợi ý cho người sử dụng
— nFi t56ng: HS ph< thông các cAp
— Nên ggn cuOc thi này vki mOt ngày kw niUm nào ó thì cuOc thi sx thu 56c hiUu qư cao h8n
— TrRi cao trong xanh, s58ng skm long lanh, m\t n5kc xanh xanh
— TrRi xanh xanh xanh xanh xanh, chy ong bay nhanh bay nhanh
— Làng tôi xanh bóng trẹ
— Cây xum xuê bên làn n5kc bi=c xanh, sáng ánh sao bên hY G58m soi bóng
— Sáng nay em i hNc skm qua Yng lúa xanh xanh
— Cái cây xanh xanh thì lá ctng xanh
— Ti=ng trFng tr5Rng vOi vã trên vòm cây xanh lá
— TrRi làm c8n m5a xanh d5ki nhng hàng mẹ
— Này mùa xuân 8i =n mau ây, / cho thêm xanh tán cây rJng
— Lá còn xanh nh5 bao anh còn tr
— B?u trRi xanh cánh chim bay liUng, trên thành phF quê h58ng cGa em
— Xanh xanh thgm b?u trRi xanh Hà NOị
Trang 18— Nh$ em 'ây là chim tr0ng chim hoà bình, s8ng '9 yêu th$<ng gi= '>p Trái BCt xanh
— QuH bóng xanh bay gi=a trJi xanh
— Hà NLi <i t$<i xanh màu áo hMc trò
— Con kênh xanh xanh
— Bài ca xanh sRch là tiSng hát mMi ng$Ji
— Em múa sao mVm mRi nh$ bW câu liXng trJi cao trong xanh
— MZt HW G$<m xanh lung linh g$<ng soi, li\u vJn trong gió
— Cây xanh xanh r^p bóng ven '$Jng, h$<ng sen th<m toH mát muôn nhà
— Lúa bên lúa, xanh là xanh
— Bi9n xanh thCp thoáng bao cánh buWm
— Bi9n xanh, sông gCm n8i liVn mLt vòng ta sinh
— D$ci ánh trdng vàng, trJi xanh bao la
— Em rCt thích trWng nhiVu cây xanh
— Em 'i trong t$<i xanh chim hoà bình tung cánh
— TrJi thu bát ngát xanh MZt hW thu bát ngát xanh
— MZt hW xanh g^n sóng lung linh trJi sao
— Biy chim xinh hát vang lùm cây xanh xanh
— Này em nhk kia <i, tôi th xa tci 'ây '9 'em màu xanh t$<i cho ngàn hoa
lá cây
— Rhng và n$<ng xanh 'ã sáng rWi ai <i
— Em yêu biu trJi xanh xanh, yêu 'ám mây hWng hWng
— RCt xanh tiSng sáo diVu, tiSng sáo trJi ngân nga
— Bánh ch$ng xanh bên câu '8i 'k
— Reo vang reo, ca vang ca cCt tiSng hát vang 'Wng xanh
— ChHy theo dòng sông xanh, tôi tìm ra bi9n Bông
M!t s% bài hát, câu hát v0 tr2ng và ch5m sóc cây:
— Hàng cây xinh xinh chúng em trWng, nhiVu ndm qua v$<n thpng t0p
— Nhc <n Bác HW trWng cây ndm x$a
— Cây 'a này, tay Bác trWng
— Em 'Sn vci rhng, vì màu xanh yêu th$<ng
— Rhng <i, ta 'ã vV 'ây
Trang 19Module 4 THI TÌM HIỂU VỀ ĐỀ TÀI MÔI TRƯỜNG
1 Mục tiêu
tham gia b0o v1 môi tr67ng
— Hình thành mAt sC kE nFng s6u tGm, phân tích và J xuLt gi0i pháp cho vLn J môi tr67ng
2 Thời gian: 180 phút
3 Hình thức tổ chức
— Tr6ng bày nh6 mAt cuAc triSn lãm, thi giVi thi1u tranh 0nh tW vX hoYc s6u tGm J6Zc
— Tr0 l7i câu h[i v môi tr67ng c\a ban t] ch,c
— Trao J]i, tranh lu*n, tuyên truy.n, c] JAng, biSu di_n vFn ngh1, k`ch ngan
4 Chuẩn bị
Xây dWng kc hodch: foàn Thanh niên nhà tr67ng phát JAng cuAc thi vVi mgc tiêu vì mAt môi tr67ng xanh, sdch, Jhp XuLt phát ti mong muCn nâng cao nh*n th,c v môi tr67ng và b0o v1 môi tr67ng cho mji ng67i, JYc bi1t là HS
— Chumn b` mAt sC tict mgc vFn ngh1 vVi J tài môi tr67ng
— Chumn b` các biSu ngn, phông, 0nh, loa, Jài, bàn, ghc
— Kinh phí chi cho vi1c t] ch,c, chp Jdo, chLm các s0n phmm, t]ng kct, trao gi0i
5 Các bước tiến hành
Thanh niên nhà tr67ng, HAi Cha mh HS (có thS m7i thêm GV khác)
— CuAc thi di_n ra tdi sân tr67ng Xung quanh khu vWc thi c\a mxi lVp J.u
có treo tranh, 0nh c\a lVp Jó
B!"c 1:
— Tuyên bC lí do, giVi thi1u Jdi biSu
B!"c 2:
— GiVi thi1u v các JAi, các thành viên trong JAi
Trang 20B!"c 4:
Các 6>i tr+ lWi câu hYi c<a ban giám kh+o
B!"c 5:
Công b2 kKt qu+, trao gi+i thD[ng
6 Câu hỏi thảo luận
* Câu hYi dành cho các 6>i và khán gi+: N>i dung các câu hYi ph+i gOn vJi n>i dung sDu tCm tranh và các v5n 6_ môi trDWng
Câu 1: ThK nào là sa ô nhibm không khí? Các nguen ta nhiên gây ô nhibm không khí?
Náp án:
Không khí ggi là ô nhibm khi thành phCn c<a nó bR thay 6hi, hay có nhing ch5t lG gây tác hGi mà khoa hgc chjng minh 6DEc, hay gây khó chRu cho con ngDWi Các nguen ta nhiên gây ô nhibm không khí gem các tác nhân ta nhiên và nhân tGo nhD núi lFa, cháy r=ng, mDa axit, bmi, vi khu4n, t= trDWng, ph5n hoa
Câu 2: Em hãy nêu nguen ô nhibm nDJc do ta nhiên?
Náp án:
NDJc mDa rpi xu2ng mqt 65t, mái nhà, 6DWng ph2, khu công nghiIp NDJc mDa hoà tan 6a phCn các ch5t b4n 6h xu2ng sông, he, 6eng thWi kéo theo các s+n ph4m c<a các hoGt 6>ng cCn thiKt cho sa phát tri7n c<a các sinh vst, vi sinh vst và xác chKt c<a chúng Vsy nguen nDJc [ sông,
Trang 21l!ng l%c (s) c*p), ông t1 keo, l!ng l%c (th6 c*p), kh7 trùng b;ng các ch*t di?t khuAn
Câu 4: Em hãy nêu các nguHn gIc gây ô nhiKm môi trLMng trong *t? Oáp án:
Ô nhiKm môi trLMng *t có nhiSu nguHn gIc khác nhau do ch*t thUi sinh hoVt, ch*t thUi công nghi?p, nông nghi?p, giao thông vXn tUi, do tác Yng cZa khu công nghi?p, khu dân cL nhiên li?u ch6a lLu hu[nh \ lVi sunfat trên m^t *t, các nitrat khí quy\n l!ng %ng trên m^t *t, d%c các
xa lY, ôtô, xe máy chVy \ lVi hai bên LMng b1i chì, b1i lIp mòn, b1i LMng Chúng tham gia vào các chu trình trong tg nhiên, *t h*p th1 và
“phát tri\n” Hai v*n S này phUi i ôi voi nhau và ngLMi ta g%i chung là
— Tham gia tìm hi\u, tuyên truySn và thgc hi?n úng quy hnh cZa Nhà nLoc vS bUo v? môi trLMng
— |n }, sinh hoVt sVch sq, không xU rác b~a bãi ra môi trLMng xung quanh
— Nên tr ch6c hnh kì tujn lK hoVt Yng môi trLMng b;ng mYt sI hình th6c nhL tuyên truySn hoVt Yng, tr ch6c d%n v? sinh n)i làm vi?c, tr ch6c trHng cây
* MYt sI câu hxi dành cho khán giU:
Câu 7: Vai trò cZa cây xanh trong môi trLMng tg nhiên?
Trang 22Câu 8: Em hãy nêu nh)ng bi-n pháp 01 ch3m sóc và b8o v- cây xanh n=i công c?ng?
Câu 9: Trong các bCc tranh E h?i thi em thích bCc tranh nào nhHt? TIi sao?
7 Đánh giá
— NhTc nhE và kêu gVi toàn th1 HS cùng b8o v- môi trQRng
— Trao phZn thQEng cho các 0?i 0oIt gi8i
Module 5 HƯỚNG DẪN TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG TRUYỀN THÔNG VỀ
MÔI TRƯỜNG
1 Đặt vấn đề
Truy[n thông môi trQRng là m?t công c] giáo d]c môi trQRng rHt hi-u qu8 nh`m lôi cuan và tIo ra m?t phong trào quZn chúng r?ng rãi tham gia b8o v- môi trQRng, tIo lLp m?t lai sang mdi, thân thi-n vdi môi trQRng Truy[n thông môi trQRng có tác 0?ng trec tifp hogc gián tifp làm thay 0hi nhLn thCc, thái 0?, hành vi, ý thCc cOa con ngQRi trong c?ng 0jng, 0gc bi-t 0ai vdi HS, tP 0ó thúc 0ky hV te nguy-n và có ý thCc tham gia vào các hoIt 0?ng b8o v- môi trQRng, clng nhQ lôi cuan nh)ng ngQRi khác cùng tham gia Truy[n thông môi trQRng 0Qmc thec hi-n b`ng nhi[u phQ=ng thCc rHt 0a dIng, trong 0ó các cu?c thi, các phong trào, các chifn dnch vdi các hình thCc 0a dIng rHt khác nhau Trong m?t thRi gian ngTn, m?t chO 0[ truy[n thông 0Qmc chuy1n t8i mInh mo 0fn công chúng qua nhi[u kênh thông tin, tác 0?ng trec tifp 0fn m?t 0ai tQmng c?ng 0jng (ví d] nhQ HS)
Hình thCc hoIt 0?ng cOa các cu?c thi rHt phong phú và 0a dIng, bao gjm nhi[u lrnh vec chuyên môn nhQ:
— Thi sáng tác tranh môi trQRng
— Thi sáng tác 8nh môi trQRng
— Thi sáng tác ca khúc môi trQRng
— Thi vift báo v[ môi trQRng
— Thi xây deng phim môi trQRng
— Thi sáng tác các ti1u phkm môi trQRng
— Thi sáng tác tem v[ môi trQRng
Trang 23Ngoài ra còn có nh-ng phong trào, chi1n d3ch v5 môi tr89ng nh8 T1t tr;ng cây, xây d?ng v89n sinh thái, tham quan, cDm trEi tìm hiGu v5 môi tr89ng, chi1n d3ch làm sEch môi tr89ng
Nhìn chung, mJc Kích cMa các cuNc thi là giOng nhau, nhPm nâng cao nhQn thRc cMa cNng K;ng v5 bTo vU môi tr89ng Tuy nhiên W mXi cuNc thi, mXi hoEt KNng, do tính chYt chuyên môn khác nhau nên lEi có nh-ng cách t[ chRc khác nhau
2 Mục đích của các hoạt động (cuộc thi) về truyền thông môi trường
HoEt KNng v5 truy5n thông môi tr89ng nhPm tEo ra các sTn ph]m, các k1t quT có giá tr3 sâu sDc v5 nNi dung và nghU thuQt c^ng nh8 v5 ý thRc xã hNi theo chM K5 bTo vU môi tr89ng Thông qua Kó khuy1n khích, lôi cuOn cNng K;ng cùng tham gia bTo vU môi tr89ng
— NNi dung tác ph]m cfn thG hiUn (hogc nNi dung công viUc K8hc Kgt ra)
— iOi t8hng tham gia
— ii5u kiUn d? thi (hay Ki5u kiUn phát KNng cMa mNt chi1n d3ch)
— Các yêu cfu KOi vki sTn ph]m d? thi (kh[ giYy, loEi blng hình, loEi phim, tài liUu )
— ii5u kiUn v5 bTn quy5n
— Tên, tu[i, K3a chn cMa tác giT
(L8u ý: ióng gói c]n thQn n1u chuyGn bPng K89ng b8u KiUn)
— Th9i hEn nNp tác ph]m d? thi: Tuq thuNc tính chYt cMa trng thG loEi d? thi quy K3nh th9i gian phù hhp N1u có Ki5u kiUn có thG kéo dài th9i hEn d? thi qua các thông báo (lfn 2, lfn 3 )
— i3a KiGm nNp tác ph]m: Cv quan t[ chRc cuNc thi
4 Cơ cấu giải thưởng cho cuộc thi về truyền thông môi trường
phfn th8Wng)
— Kinh phí cho viUc t[ chRc hoEt KNng (cuNc thi) phTi K8hc d? trù K8a vào k1 hoEch và phTi K8hc diyn giTi trng khoTn chi (chi cho ban t[ chRc, ban
Trang 24giám kh'o, cho qu'ng cáo, truy1n thông cho gi'i, ph4n th56ng và cho các ho9t :;ng sau cu;c thi Kinh phí xin nhà tài trB nCu :5Bc)
— BGng khen cho các :Ii t5Bng (cá nhân và tLp thM) tham gia
— Gi'i th56ng phong trào dành cho cá nhân hoPc tLp thM có nhi1u tác phRm dS thi nhTt, cá nhân ít tuUi nhTt, lWn tuUi nhTt
5 Cơ quan phối hợp trong các hoạt động truyền thông môi trường
— Thi sáng tác 9nh: H/i Ngh5 s1 Nhi:p 9nh Vi5t Nam
— Thi sáng tác ca khúc: H/i Nh>c s1 Vi5t Nam
— Thi sáng tác báo chí: H/i Nhà báo Vi5t Nam
— Thi sáng tác phim (Liên hoan phim): H/i Gi5n 9nh Vi5t Nam
— Thi sáng tác tiHu phIm: H/i VJn ngh5 dân gian
— B/ Giáo dOc và Gào t>o
— Thi sáng tác tem: Công ti Tem Vi5t Nam
— Thi tìm hiHu vU môi trVWng cho HS
B/ Giáo dOc và Gào t>o, SZ Giáo dOc và Gào t>o, SZ Tài nguyên và Môi trVWng, Trung V\ng Goàn, T]nh thành Goàn, Ban Giám hi5u nhà trVWng, các c\ quan thông tin _>i chúng (phát thanh, truyUn hình, báo chí ) Các cu/c thi nh`m tuyên truyUn sâu r/ng và kap thWi tbi c/ng _cng, vì v3y c\ quan td chec ph9i hfp tác chgt chh vbi các c\ quan thông tin _>i chúng nhV Gài TruyUn hình Gài Ti:ng nói Vi5t Nam (Trung V\ng, _aa phV\ng), các hãng thông tkn báo chí
6 Tổ chức triển khai cuộc thi về truyền thông môi trường
6.1 Thành lập ban tổ chức cuộc thi (hoạt động)
Thành l3p ban td chec cu/c thi bao gcm c\ quan td chec, c\ quan phmi hfp chính và các chuyên gia theo l1nh vnc Ban td chec có các nhi5m vO:
— Xây dnng thH l5 cu/c thi, k: ho>ch cpa cu/c thi
báo thông báo cu/c thi
phát thanh, truyUn hình
— Thông báo thH l5 cho toàn b/ các chi h/i chuyên ngành Z _aa phV\ng, nhV Chi h/i M1 thu3t Vi5t Nam, Chi h/i Ngh5 s1 Nhi:p 9nh Vi5t Nam, SZ VJn hoá Thông tin các t]nh, thành phm, các b/ ngành, các c\ quan _oàn
Trang 25th", t% ch'c xã h*i, các c- quan qu2n lí môi tr89ng ;<a ph8-ng ;> ngh< cùng ph@i hAp tri"n khai cu*c thi trên phDm vi ;<a ph8-ng mình
— T% ch'c tuyên truy>n trên các ph8-ng tiKn thông tin ;Di chúng, treo c9, bPng rôn, áp phích
— Xây dTng ;*i ngU sáng tác nòng c@t (lTa chYn nhZng ;Di diKn tiêu bi"u trong ;@i t8Ang dT thi), t% ch'c tham quan thTc t\ cho ;*i ngU này
— T% ch'c toD ;àm, h*i th2o giZa các ;@i t8Ang dT thi v^i nhau và v^i các c- quan chuyên môn, v^i c*ng ;_ng, trao ;%i kinh nghiKm t` nhZng ng89i ;oDt gi2i
— a> ngh< thành lbp ban giám kh2o (bao g_m các nhà chuyên môn có uy tín trong ngành dT thi cUng nh8 trong c- quan môi tr89ng)
— T% ch'c nhbn s2n phdm cea cu*c thi (hoDt ;*ng), phân loDi, ;ánh s@ hiKu, lbp k\ hoDch chfm gi2i
6.2 Thành lập ban giám khảo
Ban giám kh2o ;8Ac thành lbp theo ;> ngh< cea ban t% ch'c Ban giám kh2o ckn làm các công viKc sau:
— Cùng hYp v^i ban t% ch'c ;ánh giá các s2n phdm dT thi, thông qua (th@ng nhft k\ hoDch, ch8-ng trình chfm gi2i (chia t%, nhóm) ;_ng th9i nhbn toàn b* s2n phdm t` ban t% ch'c (có biên b2n kèm theo))
— T% ch'c chfm gi2i và trao ;%i
— Lên danh sách gi2i và các hình th'c khen th8gng khác
— Chuy"n toàn b* h_ s- v> k\t qu2 chfm cea ban giám kh2o sang ban t% ch'c
— Tham gia lh trao gi2i th8gng v^i ban t% ch'c
— Tham gia gi^i thiKu, nhbn xét, truy>n thông v> k\t qu2 cea cu*c thi v^i ban t% ch'c
7 Giới thiệu và phát huy kết quả của truyền thông
bi"u dihn tác phdm ;oDt gi2i )
Trang 26— T# ch&c s(n xu,t các s(n ph0m (sách, t4p san nh6, t7 r9i, b<ng nh>c, ?@a hát ) nhCm mDc ?ích tuyên truyHn rIng rãi
— T# ch&c hIi th(o ?L nâng cao giá trN, kPt qu( cRa cuIc thi
Module 6 CÂU LẠC BỘ XANH
1 Mục đích
— Câu l>c bI xanh là nh\ng ho>t ?Ing cIng ?Tng vH ho>t ?Ing b(o tTn thiên nhiên thông qua HS Ng`7i lan trong cIng ?Tng có thL nh4n th&c tct h9n và trU nên có trách nhidm h9n, n<ng ?Ing h9n trong vidc b(o vd tài nguyên thiên nhiên
2 Cơ cấu hoạt động
qu(n lí câu l>c bI và tiPp xúc vai tong HS dq dàng h9n Sc l`rng HS nh` v4y csng cho phép HS ?`rc làm vidc theo nhóm và ?`rc tham gia bình
?wng vào các ho>t ?Ing
— Các câu l>c bI xanh cxn sinh ho>t ít nh,t mIt lxn mIt tuxn vai th7i gian sinh ho>t cc ?Nnh Th7i gian và ?I dài cRa bu#i sinh ho>t phD thuIc vào
HS và GV, ?Tng th7i không chTng chéo vào th7i gian hyc t4p U tr`7ng hyc, không c(n trU HS làm bài t4p U nhà
3 Nơi tổ chức của các câu lạc bộ xanh
Tuz theo nIi dung, tính ch,t csng nh` th7i l`rng cRa các ho>t ?Ing ?ã l4p kP ho>ch, câu l>c bI xanh có thL sinh ho>t trong lap hyc, ngoài sân tr`7ng, trong v`7n tr`7ng ho{c b,t kì n9i nào ngoài thiên nhiên nPu phù hrp và ?iHu kidn th7i tiPt cho phép Các ho>t ?Ing ngoài tr7i th`7ng t>o bxu không khí vui v} h9n, cho phép HS ?`rc hyc thông qua môi tr`7ng
và t>o không gian rIng rãi cho các trò ch9i Ngoài ra, HS csng có thL tham gia các ho>t ?Ing h`ang tai cIng ?Tng ngay t>i thôn xóm, ph`7ng,
xã cRa mình
4 Điều lệ và bài hát của câu lạc bộ xanh
L HS h&ng thú và tW hào là thành viên cRa câu l>c bI xanh, mfi câu l>c
bI cxn có tên riêng, tên này do các thành viên cRa câu l>c bI xanh tW chyn trong bu#i sinh ho>t câu l>c bI ?xu tiên Tên câu l>c bI xanh có thL
là tên mIt loài ?Ing v4t hay thWc v4t mà HS yêu thích Mfi câu l>c bI
Trang 27xanh c&ng c(n có m+t b.n cam k0t ho2c 3i5u l8 do GV ph= trách câu lAc b+ soAn ra, có chD kí cFa tGt c các thành viên và 3KLc 3Mc khi bNt 3(u mOi buPi sinh hoAt MOi thành viên c&ng sS có m+t thT câu lAc b+ xanh trên 3ó ghi tên, lUp và tên câu lAc b+ xanh ThT 3KLc ép plastic cho b5n N0u có thY, câu lAc b+ xanh nên chMn m+t bài hát riêng nói v5 chF 35 b.o v8 môi trK[ng HS sS hát bài hát này khi bNt 3(u mOi buPi sinh hoAt
5 Xây dựng kế hoạch hoạt động của câu lạc bộ xanh
Thông thK[ng k0 hoAch hoAt 3+ng 3KLc xây d_ng cho m+t n`m — tKbng cng vUi n`m hMc cFa nhà trK[ng (te tháng 9 30n tháng 5 n`m sau) Các câu lAc b+ xanh 3KLc lên ljch hkng tu(n Khi lmp k0 hoAch hoAt 3+ng, các
GV c(n lKu ý không bo trí ljch vào các ngày lp, ngày T0t ho2c vào th[i gian HS ôn thi hMc kì
K0 hoAch hoAt 3+ng cFa câu lAc b+ xanh ph.i 3KLc trình bày rõ ràng v5 th[i gian (ngày, tháng, gi[), n+i dung (m=c tiêu, chF 35, phKbng pháp, tài li8u), ngK[i ph= trách (GV tP chcc th_c hi8n, GV hO trL), 3ja 3iYm (nbi tP chcc hoAt 3+ng)
K0 hoAch này ph.i 3KLc ban giám hi8u nhà trK[ng Fng h+ và 3sng ý cho th_c hi8n Vì câu lAc b+ xanh mang tính chGt hoAt 3+ng ngoAi khoá nên GV ph= trách câu lAc b+ có thY phoi hLp vUi GV tPng ph= trách 3Y 3Ka các hoAt 3+ng cFa câu lAc b+ vào hoAt 3+ng cFa toàn, t+i N0u trong djp nghu hè thì GV ph= trách câu lAc b+ c(n phoi hLp vUi uw ban nhân dân ho2c toàn Thanh niên xã 3Y soAn th.o chKbng trình hoAt 3+ng cho HS
6 Quyền và nghĩa vụ của thành viên câu lạc bộ xanh
Câu lAc b+ xanh là tP chcc hoAt 3+ng t_ nguy8n cFa nhDng HS muon tham gia vào các hoAt 3+ng b.o tsn LLi ích cFa HS khi tham gia câu lAc b+ xanh
là 3KLc hMc hzi thông qua các trò chbi và 3KLc 3i tham quan th_c 3ja Ngoài ra, thành viên câu lAc b+ xanh còn 3KLc phát các tài li8u v5 giáo d=c môi trK[ng nhK t[ tin, truy8n tranh, tranh cP 3+ng hay thT thành viên câu lAc b+ Là thành viên câu lAc b+ xanh, HS ph.i có trách nhi8m quan tâm và tình nguy8n tham gia vào các hoAt 3+ng vì môi trK[ng
7 Cơ cấu tổ chức của câu lạc bộ xanh
— GV:
Các GV tham gia vào câu lAc b+ xanh c(n có ki0n thcc và hiYu bi0t cb b.n v5 môi trK[ng, v5 giáo d=c môi trK[ng và v5 cách ti0p cmn lGy HS làm
Trang 28trung tâm Ngoài ra, h0 còn ph4i là ng67i nhi8t tình, hào h:ng, sáng t=o,
có kh4 n@ng gi4i quyCt các vEn FG và có uy tín vIi HS
HS:
Vì câu l=c bO xanh là tQ ch:c tình nguy8n cRa HS nên các em cUn có trách nhi8m FiGu hành câu l=c bO cRa mình CUn hai HS cho hai ch:c danh chR tXch và th6 kí câu l=c bO
vIi GV, h[ tr\ GV trong vi8c th]c hi8n các ho=t FOng trong buQi sinh ho=t
gia cRa các thành viên câu l=c bO, qu4n lí tài li8u và dbng cb h0c tYp cRa câu l=c bO
8 Sự tham gia của nhà trường, gia đình và các tổ chức khác vào quá
trình hoạt động của câu lạc bộ xanh
Ban giám hi8u nhà tr67ng:
Ban giám hi8u nhà tr67ng có vai trò quan tr0ng trong vi8c khuyCn khích
và h[ tr\ câu l=c bO xanh trong tr67ng Ban giám hi8u nhà tr67ng cdng
có the h[ tr\ các GV phb trách câu l=c bO xanh cdng nh6 GV phb trách foàn, fOi trong vi8c lgng ghép ho=t FOng cRa câu l=c bO xanh vào các ho=t FOng cRa foàn, fOi
Chính quyGn FXa ph6hng và gia Fình HS:
fe phb huynh HS và chính quyGn FXa ph6hng Rng hO, t=o FiGu ki8n cho câu l=c bO xanh ho=t FOng, nhà tr67ng cUn thông báo bjng th6, công v@n FCn gia Fình HS, uk ban nhân dân xã, foàn xã, nêu rõ mbc Fích cRa câu l=c bO xanh, quyGn l\i và nghma vb cRa các thành viên câu l=c bO Các ho=t FOng h6Ing ra cOng Fgng cRa câu l=c bO luôn cUn có s] phni h\p vIi chính quyGn FXa ph6hng và ng67i lIn trong cOng Fgng Nhà tr67ng có the m7i phb huynh, già làng, tr6ong b4n, cán bO foàn cùng tham gia sinh ho=t câu l=c bO, ke chuy8n cho các em nghe hoqc F6a các em Fi tham quan th]c FXa
Cán bO kiem lâm cRa các v67n qunc gia, khu b4o tgn:
Câu l=c bO xanh cUn có s] h\p tác và tham gia cRa cán bO kiem lâm các v67n qunc gia hoqc khu b4o tgn trong vi8c thiCt kC và tiCn hành các ho=t FOng Câu l=c bO xanh có the m7i cán bO kiem lâm nói chuy8n t=i
Trang 29tr"#ng v( h* sinh thái r.ng, công tác b3o t5n 67ng v8t hoang dã, tr5ng r.ng, tuyên truy(n phòng chAng cháy r.ng vào mùa khô Cán b7 kiHm lâm cKng có thH phát cho HS các tài li*u, áp phích giPi thi*u v( khu vQc, dRn các em 6i tham quan thQc 6Ua, khám phá thiên nhiên và môi tr"#ng HS có thH c7ng tác vPi các trVm kiHm lâm trên 6Ua bàn giúp giám sát, b3o v* r.ng, tiXn hành nghiên cYu v( 6a dVng sinh hZc, tr5ng cây và thông báo các sQ cA cháy r.ng
9 Cách tổ chức một số hoạt động của câu lạc bộ xanh
M7t bu\i sinh hoVt c]a câu lVc b7 xanh g5m các b"Pc sau 6ây:
(1) cn 6Unh câu lVc b7, 6iHm danh, 6Zc l#i cam kXt và hát bài hát c]a câu lVc b7
(2) Báo cáo v( tiXn 67 c]a các hoVt 67ng mà câu lVc b7 xanh 6ang thQc hi*n, GV nh8n xét hoic nhjc lVi các hoVt 67ng và kXt qu3 c]a bu\i sinh hoVt tr"Pc
(3) Thông báo v( các hoVt 67ng sjp tPi
(4) ThQc hi*n các hoVt 67ng, trò chni th" giãn và vui vo giúp HS tìm hiHu v( thiên nhiên và môi tr"#ng
10 Đánh giá hoạt động của câu lạc bộ xanh
Vi*c 6ánh giá hoVt 67ng c]a câu lVc b7 xanh cqn cY vào các vrn 6( sau:
— SA l"tng thành viên câu lVc b7 xanh tham gia hoVt 67ng
— Th#i gian hoVt 67ng thQc tX so vPi th#i gian hoVt 67ng dQ kiXn (phút), có chênh l*ch v( th#i gian không? TVi sao?
— HoVt 67ng có phù htp vPi HS không? NXu không thì tVi sao?
— HS có c3m thry trò chni thú vU và vui vo không? NXu không thì tVi sao?
— HoVt 67ng có 6Vt 6"tc mwc 6ích là giúp HS hiHu thêm v( môi tr"#ng và h"Png HS tham gia hành 67ng vì môi tr"#ng hay không?
— Phyn trình bày c]a GV có quá dài không? (15 phút là tAt nhrt)
— Vi*c chu{n bU hoVt 67ng có mrt nhi(u th#i gian không?
— Sau hoVt 67ng, ng"#i t\ chYc h"Png dRn HS th3o lu8n nh" thX nào, HS
có 65ng ý vPi các kXt lu8n cuAi cùng không?
— Nên 6H HS ch] 67ng tích cQc tham gia các hoVt 67ng phù htp vPi 6i(u ki*n c]a mình
Trang 30— C#n t&o (i*u ki-n ( HS tham gia th5o lu7n và chia s< thông tin, ki?n th@c mAt cách tC do bFng cách tG ch@c hình th@c th5o lu7n nhóm
— C#n có cách (Ka ra các chM (* (M khó khi?n HS ph5i suy nghP và th5o lu7n Ví dS:
+ HFng ngày, chúng ta tiêu thS và sX dSng nhYng th@ gì có nguZn g[c t\ r\ng, thiên nhiên?
H7u qu5 cMa vi-c phá r\ng là gì?
T&i sao (Ang v7t trong r\ng ngày càng hi?m?
— Luôn làm cho HS thmy vui v< và tho5i mái khi tham gia ho&t (Ang
— DCa theo tài li-u hKcng don t7p humn cho GV, Qur Qu[c t? v* B5o v- thiên nhiên (WWF), ChKeng trình xông DKeng
Module 7 BIỂU DIỄN THỜI TRANG MÔI TRƯỜNG
1 Mục tiêu
hAi thông qua các ho&t (Ang bi.u di}n th{i trang có liên quan (?n môi trK{ng và b5o v- môi trK{ng
— Thi?t k? (Kbc các s5n ph~m th{i trang t\ các v7t li-u bh (i ( tuyên truy*n hành (Ang b5o v- môi trK{ng
Trang 314 Chuẩn bị
khái quát thành nhGng vHn :4 nh%: ô nhiJm môi tr%@ng n%&c, ô nhiJm môi tr%@ng không khí, cháy rMng, suy gi.m :a dNng sinh hOc
— GV khuy8n khích HS xây dSng nhGng ý t%Ung v4 trang phVc biXu diJn (chú ý :8n tính tuyên truy4n trong các trang phVc)
— Sau khi :ã có ý t%Ung thì HS s_ thi8t k8 trang phVc biXu diJn v&i các v2t li`u là nhGng ba qubn áo cc không mdc nGa, các v2t li`u tS nhiên nh% rau, ce qu hodc các :f dùng còn tái si dVng :%jc, :dc bi`t si dVng giHy màu, bút v_ :X trang trí cho các trang phVc
— GV phân vi`c cho tMng HS trong l&p: chukn bl sân khHu (có thX ngay trong l&p hodc U sân khHu ngoài tr@i n8u là nhGng bu;i biXu diJn có nhi4u khán gi.), ng%@i d*n ch%mng trình (có nhi`m vV :Oc l@i bình v4 các ý t%Ung cea ba trang phVc biXu diJn)
5 Các bước tiến hành
cea bu;i biXu diJn th@i trang)
— Ng%@i d*n ch%mng trình có nhi`m vV làm cho không khí cea bu;i biXu diJn sôi :ang, lôi cupn ng%@i xem brng các l@i bình dí dsm v4 các trang phVc :X lNi Hn t%jng sâu stc cho mOi ng%@i
— TMng ba trang phVc trình diJn ph.i :%jc bp trí stp x8p theo thv tS có mVc :ích (nhóm trang phVc v4 môi tr%@ng tS nhiên, nhóm trang phVc v4 môi tr%@ng xã hai)
— Sau khi tMng HS biXu diJn riêng lw thì cupi bu;i biXu diJn, tHt c các HS tham gia trình diJn s_ ra chào khán gi mat lbn nGa :X có cái nhìn t;ng quát hmn v4 các trang phVc
6 Đánh giá
xX :ánh giá :%jc mvc :a thành công cea bu;i biXu diJn th@i trang, có thX cyn cv theo nhGng tiêu chí sau :ây:
— Ph.i :Nt :%jc mVc :ích tuyên truy4n, giáo dVc môi tr%@ng
— Các trang phVc biXu diJn ph.i t2n dVng :%jc các s.n phkm :ã qua si dVng hodc không :tt ti4n
— Trang phVc do HS tS thi8t k8 kiXu và trình diJn
Trang 32— S# tham gia c+ v- nhi/t tình c1a khán gi4 m5i khi các trang ph8c xu;t hi/n trên sân kh;u (có thA lCu ý bFng vi/c quan sát lCHng khán gi4 theo dõi M NOu và cuQi bu+i biAu diRn)
7 Tổng kết
Sau bu+i biAu diRn, toàn bV nhóm HS tham gia biAu diRn và GV hCZng d[n nên t+ng k\t l]i chC^ng trình Nã làm, rút kinh nghi/m và NCa ra các bi/n pháp khac ph8c (n\u x4y ra các s# cQ trong biAu diRn), Ncng thdi chuen bf cho bu+i biAu diRn sap tZi
8 Gợi ý cho người sử dụng
trang Ví d8: Vì m$t th' gi*i không ô nhi.m; Hãy c4u l7y Trái ;7t; Màu xanh c@a em; NC*c cho mEi ngCFi; Cháy! SOS
— Chnn thdi NiAm: Nhân các ngày lR nhC: Ngày Môi trCdng th\ giZi, Ngày Th\ giZi làm cho Trái g;t s]ch h^n, Ngày ga d]ng sinh hnc th\ giZi, Ngày QuQc t\ b4o v/ tOng ozon hohc m5i hnc kì mVt lOn (sQ trang ph8c biAu diRn không nhitu và tính hoành tráng không cao song Nem l]i không khí tho4i mái, vui nhVn, nâng cao nhun thvc c1a HS vt môi trCdng
và b4o v/ môi trCdng)
— Huy NVng ngucn l#c: gA th#c hi/n tQt ho]t NVng này, cOn có s# hCZng d[n, chw N]o c1a goàn trCdng, GV ch1 nhi/m lZp, GV ph8 trách chuyên môn có liên quan N\n nhxng v;n Nt vt môi trCdng NA giúp HS cách t+ chvc các bu+i biAu diRn HVi ph8 huynh HS có thA t]o Nitu ki/n, giúp Ny
vt vut ch;t cho ho]t NVng này
Nội dung 3
MỘT SỐ BÀI THUYẾT MINH, HÙNG BIỆN, HỎI – ĐÁP VỀ NỘI DUNG BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
1 Thời trang “Môi trường”
Ng"#i d'n 1: ThCa quý vf và các b]n!
Con chim sQng M trên trdi,
Con cá dCZi nCZc, con ngCdi M Nâu?
Ng"#i d'n 2: Vâng! Con ngCdi s| M Nâu khi chính hn Nang tàn phá môi trCdng sQng c1a mình? Quý vf hãy lang nghe! Ngoài kia ti\ng gào thét c1a
Trang 33!i ngàn ang ch*y máu, ti1ng th2 than êm ngày c4a nh5ng dòng sông b; ô nhi<m hay âm thanh rên r? ai oán c4a nh5ng loài Bng, thCc vEt ang b; tuyFt diFt do sC khai thác quá mIc c4a con ngJKi
Ng"#i d'n 1: Mó chính là nguPn c*m hIng vô tEn Q chúng tôi sáng t!o
bB sJu tEp “Th#i trang môi tr"#ng” xin JUc phVc vV nh5ng nhu cWu bXt thJKng c4a quý khách!
Xin gi\i thiFu bB trang phVc “S5 gi6 thiên nhiên”:
!u tiên s) gi+ thiên nhiên Hình +nh cu0c s1ng m3i mi4n xanh t78i Mang thông ;i<p ;>n muôn ng7?i B+o v< cu0c s1ng, nD c7?i màu xanh
Ng"#i d'n 2: D5 tUn và hung hãn là bB mbt c4a nh5ng sát th4 rcng xanh
sd JUc gei 1n qua trang phVc “Lâm t;c”:
Thông ;i<p sao v0i quên nhanh Búa rìu chLt phá tan tành rNng cây Chính tên lâm tLc này ;ây HuT hoUi sV s1ng chu1c gây oán thù
Ng"#i d'n 1: Thi1u nJ\c, h!n hán ã khgi nguPn cho sC sáng t!o trong trang phVc “Nu>i ti?c màu xanh”:
Xuân, thu, hU hoá mùa ;ông
Là l?i c+nh báo ;>n tN thiên nhiên N>u mà chLt phá tri4n miên Môi tr7?ng ô nhi\m, m3i mi4n c]n khô
Ng"#i d'n 2: SIc nóng và sC hui diFt, ó là ý tJ2ng ch4 !o trong trang phVc “LBa rCng”:
Ôi nh`ng cánh rNng ;ang ch+y máu Laa hung tàn ;1t trDi cây xanh Gieo trdng thì khó, phá lUi nhanh RNng xanh kêu c)u, sao ;ành lLng yên
Hãy c)u lhy rNng, c)u lhy màu xanh cia chúng ta!
Trang 34ó là thông *i,p mà chúng tôi mu2n g3i t4i các b7n qua b: trang ph<c
“L!a r%ng”
Ng)*i d-n 1:
Con cò bay l* bay la Bay t- Minh H*i bay ra Cao B3ng 56n 7âu cò c:ng bàng hoàng Ru=ng 7>ng bé l@i, thôn làng phình to
Cò trông c*nh Ey mà lo Còn 7âu 7>ng 7Et 7G no bHng cò?
Ng)*i d-n 2: NhAng lo âu trDn trE cFa chú cò *ã trE thành m2i lo cFa toàn nhân lo7i khi môi trJKng *ang bL ô nhiMm bEi quá trình *ô thL hoá toàn cOu Hai b: trang ph<c mang tên “Hiên ngang ch5n 6ô thành” và b: “B;t 6<c d=” xin g3i t4i quý vL nhJ m:t lKi cUnh báo:
5ô thJ hoá khMp mNi miOn Khói bHi nhà máy triOn miên suTt ngày
Làm cho Trái 5Et ngày càng nóng lên Hi[u \ng nhà kính 7i kèm M_a axit chang ng@c nhiên chút nào
Ng)*i d-n 1:
Trông xa c\ t_dng “Ninja”
L@i ghn “RôbTt” hay là em 7ây Môi tr_ing khói bHi tràn 7hy
“Bjng zôn” bJt mlt em 7ây yên lòng
NgWa con mXt bên phUi, *Z con mXt bên trái vì b<i — *ã có kính bUo v, Còn mJa axit, tia t3 ngo7i, hay khói b<i J? Chuy,n nhZ! Ô v7n nDng *ã scn sàng B7n gái có the *i d7o ph2 hoành tráng nhJng không mgt *i sh duyên dáng
Ng)*i d-n 2: Lgy cUm hWng tj hình Unh nhAng dòng sông bL ô nhiMm,
*kc bi,t tj dòng sông Tô LLch giAa ThF *ô Hà N:i, chúng tôi *ã cho ra
*Ki b: trang ph<c “H<c m= ng)”:
Trang 35Ông táo 'i! Cá s,p ch0t r2i Bi4n h2 ô nhi6m ông th8i 9 :âu?
Cá chép c?ng ch@ng còn râu Môi trC8ng nCDc :ã mFt màu xIm :en May còn vNy tr,ng nOi lên
R4 tôi còn nhD ki4u gen giTng nòi
Ng"#i d'n 1: V"i t%c '( khai thác tài nguyên nh3 hi4n nay, ch6c ch6n m(t ngày không xa loài ng3<i s> quay vA v"i th<i kì nguyên thuC EFng
khách hàng:
RWng vàng, bi4n bIc kia 'i Khai thác bWa bãi có ngày cIn khô Trang ph]c “:óng khT” b`ng mo TC'ng lai con cháu gánh vô hoI này
Ng"#i d'n 2: Hãy khai thác, sW dKng hNp lí và khôi phKc các nguZn tài nguyên thiên nhiên! NOu không s> có ngày loài ng3<i ch] còn duy nh_t
Ng"#i d'n 1: Phát triPn hài hoà giba các mKc tiêu tcng tr3dng kinh tO v"i mKc tiêu xã h(i và beo v4 môi tr3<ng h3"ng t"i sf phát triPn bAn vbng;
Nam thanh nc tú xinh tC'i Tr,ng trong tinh khi0t tC'i cC8i sánh :ôi Hfc :C8ng gic ánh b2i h2i
Gic kh niim :jp xa xôi mFt th8i
Trang phKc hSc '3<ng cRa các bin HS v"i nhbng nét cách tân hi4n 'ii, 'iPm xuyOt bdi nhbng vòng tròn thP hi4n sf phát triPn bAn vbng làm cho bin trai và bin gái trd nên tf tin, khom minh và thnt 'áng yêu Eây là tiOng nói thP hi4n trách nhi4m, sf quan tâm beo v4 môi tr3<ng, h3"ng t"i sf phát triPn bAn vbng cRa các bin HS
Ng"#i d'n 2: M(t lQn nba xin m<i quý vp và các bin chiêm ng3qng thnt kr nhbng trang phKc “môi tr3<ng” Hãy tcng c3<ng nhnn thsc, hãy hành '(ng tích cfc 'P beo v4 môi tr3<ng, beo v4 màu xanh sf s%ng
Trang 36Ng"#i d'n 1: Th#a quý v)! Trên ây ch2 là m6t ph9n nh: trong b>c tranh v? sA suy thoái cDa môi tr#Fng Môi tr#Fng sI #Jc cKi thiLn M trN nên tOt hPn hay ngày càng xRu i? NhUng gam màu u tOi v? hiLn trVng môi tr#Fng có #Jc thay thX bNi nhUng màu sYc t#Pi sáng và rAc rZ hPn không? Câu trK lFi ph] thu6c vào ý th>c và hành 6ng cDa m^i chúng ta
2 Hùng biện về môi trường
Các bVn thân mXn!
Trái `Rt là m6t hành tinh diLu kì bNi có mct cDa sA sOng và con ng#Fi Chính nhUng i?u kiLn tA nhiên cDa Trái `Rt, nhUng yXu tO quen thu6c, bình d) luôn N quanh ta nh#: Rt, n#hc, không khí, ánh sáng ã tVo nên
và duy trì sA sOng
Tj thuN bình minh cDa l)ch sk loài ng#Fi Xn nay, con ng#Fi luôn sOng dAa vào tA nhiên, tìm tòi và khám phá tA nhiên, nhF ó mà xã h6i loài ng#Fi phát triMn Nh#ng chúng ta hãy nhh rmng: TA nhiên có thM lcng lI ph]c v] con ng#Fi nXu nhnn #Jc tj chúng ta sA tác 6ng khoa hoc và úng m>c `png thFi, tA nhiên cqng phKn >ng lVi nhUng tác 6ng m6t chi?u ch2 khai thác mà không bKo vL cDa con ng#Fi bmng nhUng òn trK thù bRt ngF và dU d6i, vhi nhUng hnu quK ghê ghm Bmng ch>ng c] thM là chúng ta th#Fng xót xa, lo lYng khi nghe tin lq l]t N `png bmng sông Cku Long, N mi?n Trung hay nhUng trnn lq quét N Sìn Hp — Lai Châu ThKm hoV cháy rjng U Minh nzm 2010 là sA mRt mát to lhn v? kinh tX Nh#ng cái mRt lhn nhRt N ây là v~nh vin mRt i màu xanh cDa nhUng cánh rjng nguyên sinh và rjng U Minh ch2 còn lVi trong kí >c, truy?n thuyXt
và trong truyLn kM mà thôi
GiF ây, chúng ta th#Fng than phi?n v? b9u không khí, ngupn n#hc b) ô nhim, gây 6c hVi Chúng ta cqng th#Fng ngVc nhiên khi thRy sau cPn m#a, cây cOi không xanh tOt mà lVi cháy xém bNi n#hc m#a axit RRt nhi?u n^i xót xa lo lYng, rRt nhi?u sA than phi?n cDa chúng ta v? thiên tai, v? sA 6c hVi cDa môi tr#Fng Nh#ng ã bao giF bVn djng lVi M lYng nghe tiXng than thN cDa dòng sông mùa lq, tiXng kêu c>u cDa nhUng khu rjng còn sót lVi Và chúng ta ã bao giF tA h:i rmng: Ai là thD phVm gây ra
ô nhim môi tr#Fng? Càng ít khi chúng ta tA dmn vct mình bNi câu h:i là làm thX nào ây M khYc ph]c ô nhim môi tr#Fng?
Vâng! Chính chúng ta, chính chúng ta ch> không phKi ai khác là thD phVm gây ra ô nhim môi tr#Fng, mRt cân bmng sinh thái
Trang 37V!y thì chúng ta s- là thành viên tích c4c nh5t quy8t 9:nh 98n vi;c kh=c ph?c h!u qu@ do chính mình gây ra
ThHa các bKn! BNng cách nào 9O b@o v; môi trHQng?
Vâng! Chúng ta s- có trUm nghìn hành 9Vng tuW thuVc vào hoàn c@nh, lYa tuZi hay 9[c trHng ngh\ nghi;p BKn tr]ng cây, tôi quét rác, chúng ta hãy tr` thành nhang tuyên truy\n viên, tình nguy;n viên tích c4c góp phbn vào vi;c b@o v; môi trHQng và giáo d?c cho mci ngHQi cùng tham gia Là nhang HS xin các bKn hãy tìm cho mình câu tr@ lQi
Hôm nay, khi ng]i 9ây, trHic khi b=t tay vào hành 9Vng, tôi mujn gki tii các bKn mVt thông 9i;p:
“M!t ng&'i không th, ng-n &/c gió M!t ng&'i không th, ng-n &/c l3 M!t ng&'i không th, c4n mây bay.”
M!t c> già trAng cây trên cát trDng M!t hEc trò trAng cây trên núi á NhiIu ng&'i trAng ta sL &/c nghìn cây VOn ng&'i trAng ta có c4 rPng cây”
Cho nên, ngay to hôm nay, mpi chúng ta hãy có nhang vi;c làm dù nhq nh5t, thi8t th4c nh5t 9O góp phbn gia gìn và b@o v; mái nhà chung — Trái s5t thân yêu cta chúng ta
Các bKn thân m8n! Hãy 9O lKi cho th8 h; sau cta chúng ta mVt tài s@n vô giá, 9ó là môi trHQng sjng: Xanh, sOch, Sp
Câu 1 Biến đổi khí hậu là gì?
“Bi8n 9Zi khí h!u Trái s5t là s4 thay 9Zi cta h; thjng khí h!u g]m khí quyOn, thuu quyOn, sinh quyOn, thKch quyOn hi;n tKi và trong tHvng lai b`i các nguyên nhân t4 nhiên và nhân tKo”
Nguyên nhân chính làm bi8n 9Zi khí h!u Trái s5t là do s4 gia tUng các hoKt 9Vng tKo ra các ch5t th@i khí nhà kính, các hoKt 9Vng khai thác quá mYc các bO h5p th? và bO chYa khí nhà kính nhH sinh khji, rong, các h; sinh thái biOn, ven bQ và 95t li\n khác
Trang 38Các bi&u hi)n c+a s bi/n 01i khí h4u Trái 78t g;m:
— S nóng lên c+a khí quy&n và Trái 78t nói chung
— S thay 01i thành phIn và ch8t lJKng khí quy&n có hLi cho môi trJOng sPng c+a con ngJOi và các sinh v4t trên Trái 78t
— S dâng cao m.c nJSc bi&n do tan bTng dUn tSi s ng4p úng c+a các vùng 08t th8p, các 0Yo nhZ trên bi&n
— S di chuy&n c+a các 0Si khí h4u t;n tLi hàng nghìn nTm trên các vùng khác nhau c+a Trái 78t dUn tSi nguy c\ 0e doL s sPng c+a các loài sinh v4t, các h) sinh thái và hoLt 0^ng c+a con ngJOi
— S thay 01i cJOng 0^ hoLt 0^ng c+a quá trình hoàn lJu khí quy&n, chu trình tuIn hoàn nJSc trong t nhiên và các chu trình sinh 0_a hoá khác
— S thay 01i nTng su8t sinh h`c c+a các h) sinh thái, ch8t lJKng và thành phIn c+a thua quy&n, sinh quy&n, các 0_a quy&n
— Các quPc gia trên th/ giSi 0ã h`p tLi New York ngày 9/5/1992 và 0ã thông qua Công JSc Khung vl Bi/n 01i khí h4u c+a Liên HKp QuPc Công JSc này 0qt ra mrc tiêu 1n 0_nh các n;ng 0^ khí quy&n s mtc có th& ngTn ngua 0JKc s can thi)p c+a con ngJOi 0Pi vSi h) thPng khí h4u Mtc phYi 0Lt nwm trong m^t khung thOi gian 0+ 0& các h) sinh thái thích nghi m^t cách t nhiên vSi s thay 01i khí h4u, bYo 0Ym vi)c sYn xu8t lJ\ng th.c không b_ 0e doL và tLo khY nTng cho s phát tri&n kinh t/ ti/n tri&n m^t cách bln vyng
Câu 2 Ô nhiễm môi trường là gì?
Theo Lu4t BYo v) Môi trJOng c+a Vi)t Nam: “Ô nhi}m môi trJOng là s làm thay 01i tính ch8t c+a môi trJOng, vi phLm tiêu chu~n môi trJOng” Trên th/ giSi, ô nhi}m môi trJOng 0JKc hi&u là vi)c chuy&n các ch8t thYi hoqc nTng lJKng vào môi trJOng 0/n mtc có khY nTng gây hLi 0/n stc kho con ngJOi, 0/n s phát tri&n sinh v4t hoqc làm suy giYm ch8t lJKng môi trJOng Các tác nhân ô nhi}m bao g;m các ch8t thYi s dLng khí (khí thYi), lZng (nJSc thYi), rn (ch8t thYi rn) chta hoá ch8t hoqc tác nhân v4t lí, sinh h`c và các dLng nTng lJKng nhJ nhi)t 0^, btc xL Tuy nhiên, môi trJOng ch 0JKc coi là b_ ô nhi}m n/u trong 0ó hàm lJKng, n;ng 0^ hoqc cJOng 0^ các tác nhân trên 0Lt 0/n mtc có khY nTng tác 0^ng x8u 0/n con ngJOi, sinh v4t và v4t li)u
Trang 39Câu 3 Ô nhiễm không khí là gì? Vì sao không khí bị ô nhiễm?
tr?ng trong thành phAn không khí, làm cho không khí không s5ch ho1c gây ra s toE mùi, có mùi khó chGu, giEm tAm nhìn xa (do bLi)”
Có r4t nhiQu nguRn gây ô nhi%m không khí Có thS chia ra thành nguRn
t nhiên và nguRn nhân t5o
* NguRn t nhiên:
— Núi l[a: Núi l[a phun ra nh\ng nham th5ch nóng và nhiQu khói bLi giàu sunfua, metan và nh\ng lo5i khí khác Không khí chaa bLi lan toE 9i r4t
xa vì nó 9bcc phun lên r4t cao
— Cháy rdng: Các 9ám cháy rdng và 9Rng ce gây nên bfi các quá trình t nhiên do s4m chgp, do c? xát gi\a thEm th.c vht khô nhb tre, ce Các 9ám cháy này thbing lan truyQn r3ng, phát thEi nhiQu bLi và khí
— Bão bLi gây nên do gió m5nh và bão, mba bào mòn 94t sa m5c, 94t trRng
và gió th:i tung lên thành bLi Nbgc biSn bmc hni và cùng vgi sóng biSn tung b?t mang theo bLi mumi lan truyQn vào không khí
— Các quá trình phân huo, thmi r\a xác 93ng, th.c vht t nhiên cpng phát thEi nhiQu ch4t khí, các phEn ang hoá h?c gi\a nh\ng khí t nhiên hình thành các khí sunfua, nitrit, các lo5i mumi Các lo5i bLi, khí này 9Qu gây ô nhi%m không khí
* NguRn nhân t5o:
NguRn gây ô nhi%m nhân t5o r4t 9a d5ng, nhbng chq y8u là do ho5t 93ng công nghirp, 9mt cháy nhiên liru hoá th5ch và ho5t 93ng cqa các phbnng tirn giao thông NguRn ô nhi%m công nghirp do hai quá trình sEn xu4t gây ra:
— Quá trình 9mt nhiên liru thEi ra r4t nhiQu khí 93c 9i qua các mng khói cqa các nhà máy vào không khí
— Do bmc hni, rò ru, th4t thoát trên dây chuyQn sEn xu4t sEn phvm và trên các 9bing mng dwn tEi NguRn thEi cqa quá trình sEn xu4t này cpng có thS 9bcc hút và th:i ra ngoài bxng hr thmng thông gió
Các ngành công nghirp chq y8u gây ô nhi%m không khí bao gRm: nhirt 9irn; vht liru xây d.ng; hoá ch4t và phân bón; drt và gi4y; luyrn kim; th.c phvm; các xí nghirp cn khí; các nhà máy thu3c ngành công nghirp nhz; giao thông vhn tEi; bên c5nh 9ó phEi kS 98n sinh ho5t cqa con ngbii
Trang 40Câu 4 Ô nhiễm nước là gì?
Hi"n ch'(ng châu Âu v n'/c 0ã 02nh ngh3a: “Ô nhi%m n'(c là s- bi/n 01i nói chung do con ng'7i 08i v(i ch:t l'<ng n'(c, làm nhi%m b>n n'(c
và gây nguy hiAm cho con ng'7i, cho công nghiCp, nông nghiCp, nuôi cá, nghF ngGi, giHi trí, cho 0Kng vLt nuôi và các loài hoang dã”
— Ô nhi9m n'/c có ngu<n g=c t? nhiên: do m'a, tuy"t tan, gió bão, lG lHt 0'a vào môi tr'Lng n'/c chMt thNi bOn; các sinh vSt và vi sinh vSt có hTi,
kV cN xác ch"t cXa chúng
— Ô nhi9m n'/c có ngu<n g=c nhân tTo: Quá trình thNi các chMt 0]c hTi chX y"u d'/i dTng l^ng nh' các chMt thNi sinh hoTt, công nghi_p, nông nghi_p, giao thông vào môi tr'Lng n'/c
— Theo bNn chMt các tác nhân gây ô nhi9m, ng'Li ta phân ra các loTi ô nhi9m n'/c: ô nhi9m vô c(, hcu c(, ô nhi9m hoá chMt, ô nhi9m sinh hdc,
ô nhi9m bei các tác nhân vSt lí
Câu 5 Thế nào là ô nhiễm môi trường đất?
“Ô nhi9m môi tr'Lng 0Mt 0'gc xem là tMt cN các hi_n t'gng làm nhi9m bOn môi tr'Lng 0Mt bei các chMt ô nhi9m”
Ng'Li ta có thV phân loTi 0Mt b2 ô nhi9m theo các ngu<n g=c phát sinh hojc theo các tác nhân gây ô nhi9m N"u theo ngu<n g=c phát sinh có:
Tuy nhiên, môi tr'Lng 0Mt có nhcng 0jc thù và m]t s= tác nhân gây ô nhi9m có thV cùng m]t ngu<n g=c nh'ng lTi gây tác 0]ng bMt lgi rMt khác bi_t Do 0ó, ng'Li ta còn phân loTi ô nhi9m 0Mt theo các tác nhân gây ô nhi9m:
— Ô nhi9m 0Mt do tác nhân hoá hdc: bao g<m phân bón N, P (d' l'gng phân bón trong 0Mt), thu=c trq sâu (clo hcu c(, DDT, lindan, aldrin, phospho hcu c(), chMt thNi công nghi_p và sinh hoTt (kim loTi njng, 0] ki.m, 0] axit )
— Ô nhi9m 0Mt do tác nhân sinh hdc: tr?c khuOn l2, th'(ng hàn, các loTi kí sinh trùng (giun, sán )
— Ô nhi9m 0Mt do tác nhân vSt lí: nhi_t 0] (Nnh h'eng 0"n t=c 0] phân hur chMt thNi cXa sinh vSt), chMt phóng xT (uran, thori, Sr90, I131, Cs137)