Bước đầu ứng dụng điều trị tắc ruột sau mổ bằng phẫu thuật nội soi tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Nam

BƯỚC ĐẦU ỨNG DỤNG ĐIỀU TRỊ TẮC RUỘT SAU MỔ BẰNG PHẪU THUẬT NỘI SOI TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA TỈNH QUẢNG NAM Dương Quốc Trung, Nguyễn Xuân Vương Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng

Trang 1

BƯỚC ĐẦU ỨNG DỤNG ĐIỀU TRỊ TẮC RUỘT SAU MỔ BẰNG PHẪU THUẬT NỘI SOI TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA TỈNH QUẢNG NAM

Dương Quốc Trung, Nguyễn Xuân Vương

Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Nam

I ĐẶT VẤN ĐỀ

Tắc ruột: là sự ngưng trệ lưu thông trong lòng ruột Các chất trong lòng ruột như hơi, dịch, đồ ăn, phân không di chuyển được từ trên xuống dưới để tống qua hậu môn ra ngoài

Tắc ruột sau mổ (TRSM) là cấp cứu thường gặp và cho đến nay vẫn là vấn đề nan giải trong ngoại khoa Điều trị TRSM kinh điển là mổ mở cho những trường hợp mà điều trị bảo tồn không cải thiện hoặc trường hợp có dấu hiệu gợi ý tắc ruột kiểu thắt nghẹt Mổ mở tuy đơn giản nhưng lại có nguy cơ tắc ruột về sau càng nhiều

Năm 1991, Bastug lần đầu tiên áp dụng phẫu thuật nội soi (PTNS) điều trị thành công 1 trường hợp tắc ruột do dính sau mổ Từ đó đến nay, có nhiều báo cáo trên thế giới về điều trị tắc ruột bằng PTNS với những kết quả đáng khích lệ Lợi thế xâm hại tối thiểu của PTNS trong điều trị tắc ruột làm cho bệnh nhân hồi phục nhanh và giảm được nguy cơ tắc ruột về sau

Tuy nhiên, PTNS trong tắc ruột có những khó khăn nhất định về kỹ thuât mổ, đòi hỏi nhiều kỹ năng của người phẫu thuật viên và luôn có một tỉ lệ thất bại phải chuyển mổ mở, chính điều đó chưa thể áp dụng rộng rãi Vì vậy chúng tôi chỉ đưa ra nghiên cứu trong một số trường hợp nhất định

II MỘT SỐ TRƯỜNG HỢP CỤ THỂ:

2.1 Trường hợp 01:

Họ và tên: Đào Thị Mỹ Ph.: nữ, Tuổi: 30, Số vào viện: 8568

Trang 2

Ngày nhập viện: 14/03/2012; Lý do vào viện: đau bụng; Tiền sử: mổ ruột thừa viêm năm 2008 (mổ mở); Mổ GEU 2010 (mổ mở) Bệnh sử: đau bụng, nôn mửa, bí trung đại tiện, vào cấp cứu được hội chẩn chuyển ngoại tổng hợp lúc 10h sau đó được mổ cấp cứu vào lúc 18h cùng ngày Tường trình phẫu thuật:

 Vào Trocar rốn theo phương pháp hở HASSON Bơm CO2 áp lực 12mmHg, tốc độ 3 lít / phút Đặt Scope quan sát thấy ổ phúc mạc có dịch hồng, có một quai ruột tím sẫm Vào Trocar 5mm hố chậu trái Vào Trocar 5mm hố chậu phải Tầm soát từ góc hồi manh tràng có một dây chằng lạ dính kẹp vào ruột non đến vị trí mỏm ruột thừa cũ Cắt dây chằng này, kiểm tra lưu thông ruột bình thường, quai ruột hồng trở lại Một dây chằng lạ đi từ đại tràng Sigmoid dính vào đáy tử cung, không gây tắc ruột, cắt dây chằng này Xã khi,́ đóng các lỗ Trocar Thời gian mổ: 55 phút

 Hậu phẫu ổn định, xuất viện vào ngày 20/03/2012

Hình ảnh tắc ruột do dây chằng và do dính

Cận lâm sàng:

 Các xét nghiệm máu, sinh hóa trong giới hạn bình thường

 X quang: mức hơi nước

 Siêu âm: hình ảnh bán tắc ruột

Họ và tên: Hà Mai Sơn N , Tuổi: 18, Số vào viện: 8754

Ngày nhập viện: 15/03/1012; Lý do vào viện: đau bụng; Tiền sử: Mổ ruột thừa viêm 2011 (mổ mở) Bệnh sử: Đau quặn bụng, nôn mửa, vào cấp cứu được chuyển vào khoa lây điều trị với chẩn đoán viêm ruột Ngày 16/3 được hội chẩn mổ cấp cứu với chẩn đoán tắc ruột sau mổ Chẩn đoán sau mổ: tắc ruột do dây chằng lạ, xoắn ruột Phương pháp mổ: cắt dây chằng, gỡ dính, tháo xoắn, khâu vùi gốc ruột thừa qua nội soi

Tường trình phẫu thuật:

 Nội soi kiểm tra thấy gốc ruột thừa dính vào mạc treo ruột non tạo thành một dây chằng lạ gây xoắn ruột Cắt dây chằng, tháo xoắn, ruột hồng trở lại Khâu vùi gốc ruột thừa Xã khi,́ đóng các lỗ Trocar Thời gian mổ: 85 phút

Trang 3

 Hậu phẩu ổn định, xuất viện vào ngày 23/03/2012

Cận lâm sàng:

 X quang (15/3): mức hơi nước

 Siêu âm (15/3): các quai ruột tăng động, ít dịch giữa các quai ruột

 Siêu âm (16/3):Bán tắc ruột, dịch ổ bụng lượng vừa

Họ và tên: Nguyễn Ngọc Dương N., tuổi: 55

Ngày vào viện: 11/11/2012; Lý do vào viện: đau bụng, nôn mữa; Tiền sử: Mổ ruột thừa viêm

2004 (mổ mở) Bệnh sử: Đau bụng, nôn mữa, bụng chướng, bí trung đại tiện Vào cấp cứu được hội chẩn lúc 0h30 sau đó chuyển mổ cấp cứu lúc 2h cùng ngày với chẩn đoán tắc ruột sau mổ Chẩn đoán sau mổ: tắc ruột do dây chằng lạ gây thắt nghẽn ruột non Phương pháp mổ: cắt dây chằng lạ Tường trình phẫu thuật:

 Nội soi thấy dây chằng lạ thắt ngang hồi tràng, gây bầm tím đoạn ruột trên vị trí thắt Cắt dây chằng, ruột hồng trở lại Xã khi,́ đóng các lỗ Trocar Thời gian mổ: 25 phút;

 Hậu phẩu ổn định, xuất viện vào ngày15/11/2012

Cận lâm sàng:

 X quang (11/11): mức hơi nước trong ổ bụng

 Siêu âm (11/11): theo dõi xoắn ruột ở hố chậu phải, dịch ổ bụng ít ở hố chậu phải

 CT scan bụng (11/11): nghĩ đến viêm dính hồi manh tràng

III BÀN LUẬN

Ngày nay TRSM vẫn là một cấp cứu ngoại khoa thường gặp, mở bụng kinh điển để gỡ dính là phương pháp điều trị chính trong TRSM vì khả năng gỡ dính tốt và hạn chế thương tổn ruột Tuy nhiên phương pháp này cũng có những hạn chế như tắc ruột tái phát nhiều lần Sự phát triển mạnh mẽ của PTNS trong những năm đầu của thế kỹ XXI đã làm thay đổi quan điểm đối với điều trị TRSM

Như đã nêu, PTNS trong điều trị TRSM vẫn có những lợi thế nhất định là ít xâm hại giúp cho người bệnh hồi phục nhanh và ít nguy cơ tắc ruột tái phát Trong một số người bệnh nêu trên đều có tiền sử mổ RTV (có 1 trường hợp mổ 2 lần), chúng tôi đã áp dụng PTNS trong điều trị TRSM và đã mang lại nhiều lợi điểm, lợi ích cho người bệnh Tuy nhiên, cần đòi hỏi tiền sử mổ bụng cũ, thời gian và số lần tắc ruột sau mổ, cũng như đặc điểm của sẹo mổ cũ để quyết định phương pháp phẫu thuật cho người bệnh

Trang 4

TRSM trong viêm ruột thừa hay những trường hợp mổ bụng dưới thường có phẫu trường rộng nên PTNS mang lại tỉ lệ thành công cao Tuy nhiên một số tác giả cho rằng tắc ruột đã có viêm phúc mạc không có chỉ định mổ nội soi vì mức độ nặng của bệnh, nguy cơ biến chứng cao Fanirellal đưa ra yếu tố tiên lượng cho sự thành công của PTNS tắc ruột gồm: 6 yếu tố

• Số lần Laparotomy trước đó ≤ 2

• Chẩn đoán tắc ruột do dính sau mổ VRT

• Mức độ dính thành bụng trước không nhiều và triệu chứng của tắc ruột non

• Tiến hành PTNS trong vòng 24h kể từ khi khởi phát triệu chứng

• Không có dấu hiệu của viêm phúc mạc

• Kinh nghiệm của phẩu thuật viên

Một số vấn đề trong và sau mổ:

 Kỹ thuật đặt Trocar đầu tiên ở người bệnh có vết mổ cũ thường khó khăn do quai ruột giãn và dính trong ổ phúc mạc làm cho việc đặt Trocar hoặc kim Veress trở nên nguy hiểm

 Do đó một số tác giả đã dùng kỹ thuật mở của Hasson và chọn vị trí xa vết mổ cũ để tránh biến chứng này

 Các Trocar tiếp theo được đặt dựa trên ba tiêu chuẩn ưu tiên theo thứ tự:

1 Vị trí thuận lợi để phẩu thuật

2 Vị trí dính ruột có thể tránh

3 Vị trí dính

IV KẾT LUẬN

Trong thời gian qua, chúng tôi chỉ mới thực hiện được một số trường hợp, đây là kết quả bước đầu của phẫu thuật nội soi điều trị tắc ruột sau mổ Tuy nhiên chúng tôi nhận thấy phẫu thuật nội soi điều trị tắc ruột sau mổ đặc biệt là sau mổ RTV là phương pháp điều trị an toàn và hiệu quả đem lại nhiều lợi ích cho người bệnh Tuy nhiên nó phụ thuộc vào sự lựa chọn người bệnh, thời điểm chỉ định mổ và kinh nghiệm của phẫu thuật viên

Định dạng
Số trang	4
Dung lượng	105,92 KB