Những biện pháp cơ bản góp phần thúc đẩy tiến trình tiến tới tự do hóa lãi suất tại Việt Nam.PDF

Trong pham vi bài vié't này, lói chi de cap mot mang nhò lién quan dé'n tài chinh - ngàn bang, dò là "Bien phàp thùc day tié'n trình tié'n Idi ti/ do hóa lai suà't lai Viet nam" Cd che'

NHCfNG BIÈN PHÀP Cd BÀN GÓP PHAN THCIC DAY TIÉN TRÌNH TIEN TÒI TCf DO HÓA LAI

SGAT TAI VIÉT NAM

ThS Nguyèn Thi Loan - Hoc vièn NH ThS Tran Thj Ky - Hoc vien NH

Ti/ do hóa tài chinh va boi nhàp quó'c té' cùa he Ihó'ng

NH Viet nam là va'n de mang tinh chié'n lu'dc va là mot xu thè' phàt trién ta't yé'u trong nén kinb té' hien dai Tuy nhién

"ti/ do hóa tài chinh" chi phàt huy tàc dung khi dà boi dù càc diéu kien can thié't, vi thè', can phài co sur chuan bi, cài lo lich ei/c Irong lành vi/c tài chinh - ngàn bang Trong pham vi bài vié't này, lói chi de cap mot mang nhò lién quan dé'n tài chinh - ngàn bang, dò là "Bien phàp thùc day tié'n trình tié'n Idi ti/ do hóa lai suà't lai Viet nam"

Cd che' ti/ do hóa lai suà't là ed che' trong dò nhà ni/dc khóng à'n djnh càc mtfc lai suà't, dong thdi cùng khóng khó'ng che' lai suà't ma de lai suà't hình thành theo ed che' ihi tri/dng, càc ngàn bang du'dc quyén xàc dinh va cóng bó' lai suà't kinh doanh cùa mình de àp dung trong viec huy dpng vò'n va cho vay

Trong ed che' ti/ do hóa lai suà't, né'u nhà ni/dc boàn toàn khóng can thiep dé'n he thò'ng lai suà't thi trUdng thì dò

là Cd che' ti/ do hóa lai suà't hoàn toàn (thà noi lai suà't hoàn

toàn) Né'u nhà ni/dc co tham già can thiép giàn tiép Iheo mot dinh hi/dng xàc dinh Ihóng càc cóng cu cùa chinh sàch tién thì dò là ed che'li/ do hóa lai suà't co quàn ly

Ti/ do hóa lai suà't là de cho tài suà't hinh thành trén thi tn/dng trén ed so cung cau ve vón, mufc lièi kiem, thu nhàp

va chi tiéu cùa cà nhàn va nhi/ng nhàn to' kbàc Ti/ do hóa lai suat di/dc coi là bai nhàn cùa li/ do hóa tài chinh va làm cho càc luong tài chinh li/u thòng thòng suol va là mot xu thè'de góp phan thùc day kinh té' - tài chinh Viet nam hpi nhàp quòc té

Viec "tu do bòa" lai suà't cho phép càc NHTM chù dóng trong viéc kinh doanh tién té, tao ra mói tn/dng canh iranh, co Idi cho càc nhà san xuàt kinh doanh vi lai suat tin dung sé giàm ihà'p Diéu dò sé kich thich càc doanh nghiep

va cà nhàn tich ci/c trién khai nhiéu di/ àn SXKD hdn Ti/do,

sé tàng cau ve tin dung là yé'u to' thùc day tàng tn/dng kinh

té

Khi càc NHTM dUdc quyén àn dinh càc lai suàl, hp sé

co kha nàng tim ra phu'dng àn suf dung vón tot nhà't va trành du'dc rùi ro co thè gap phài Hp chù dpng dinh ra lai suà't là bao nhiCni de co thè thu hut du'dc nguon vó'n dàp ùTng cho nhu càu cho vay vón cùa mình Sif canh tranh trong boat dpng cùa cac NH là nhàn to' hình thành lai suat ihi In/dng

Tuy nhién, nhù'ng tàc dpng tich ci/c cùa "tir do hóa" lai suà't dà nèu ó trén chi thi/c hién di/dc trong "trUóng hdp càc NHTM canh tranh lành manh, nghìa là canh tranh trong gidi

han nhà't dinh, trén ed so tinh toàn chat che, khoa hpc de dàm bao tinh on dinh, phàt trién Trong in/dng hdp ed' ganh dua, thié'u tinh toàn, ha thà'p lai suà't tin dung qua gidi han sé din Idi giàm thà'p thu nhàp, Idi nhuàn va ed thè du'a NHTM dé'n tinh trang kho khan, tham chi ihua lo Stf canh tranh nhi/ the sé làm ibi tri/òng bi lung doan, lai suat trén ibi tn/dng bi nhiéu loan

Ve xu the boi nhàp quó'c té, NHTM Viet nam phài canh tranh vói càc chi nhành NH ni/dc ngoài vói sii'c manh ve nguón vó'n, ve kinh nghiem, cóng nghé co Idi the hdn hàn

Do vay, "li/ do hóa" lai suà't chi nén xuà'l hién trong mot mói tn/dng canh tranh lành manh

Tuy nhién de thi/c hién ti/ do bòa lai suà't can phài co rà't nhiéu diéu kien tién de Mói tn/òng de ed che' tur do hóa lai suà't phàt huy tàc dung ed bàn góm nhù'ng diéu kien sau :

- Mói tn/dng kinh té' vi mò dà on dinh va khà vO'ng ch^e:

Nhà ni/dc dà chù dpng kiém soàt di/dc lam phàt, toc dò tàng tri/óng GDP on dinh, Ihi/c hién càn dó'i ngàn sàch

- Hành lang phàp ly dà li/dng dó'i dóng bó, hoàn chinh

va thi/c hién co hieu li/c va hieu qua

- He thò'ng càc To chiìc tin dung boat dpng on dinh, nàng dpng, hdu hieu va canh tranh lành manh Dac biet là

he thò'ng ngàn bang sé cung cà'p cho nén kinh té' va dàn ci/

càc san pham, dich vu ngày càng tó't hdn thuàn tién va kinh

té hdn

- Thi trUdng tài chinh (bao góm thi tn/dng tién té va thi tn/dng chuTng khóan ) dà hình thành va dà vàn hành co hieu qua

- He thòng thanh toàn, dac biet là he thòng thanh toàn long ttfc thdi vdi sU ho trd ve ky thuàt va quàn ly tao diéu kien cho viec diéu hành thòng suoi ihj tn/dng tién té

Tuy nhién, tu do bòa lai suà't chi thi/c hién di/dc va phal huy tàc dung tich ci/c trong mói tn/òng ( diéu kién ) néu trén

Vi vay, qua trình tié'n Idi ti/ do hóa lai suà't lai Viet nam là càn Ihiét, nhiTng càn tién hành mot càch than irpng trong

diéu kien hoàn thien dan mói tn/dng thi/c hién tu do hóa lai

suat

Ti/ nàm 1992, khi ed che lai suà't lai Viet nam chuycn ti/ lai suàl thi/c àm sang lai suà't thifc dUdng de càc NHTM Viet nam chuyén sang boat dóng kinh doaiih co lai thì tiép theo dò tié'n trình tié'n dé'n ti/ do bòa lai suà't dà co nhCTng chuyén bié'n dàng ké, dac biet là tijf nàm 1996 dé'n nay

7 Qua trình tu do hóa lai suat tgi Viet nam thdi ky tu

1996 - dèn nay: p

- T h t / i k y 1996-1999:

TU nàm 1996, ngàn bang nhà ni/dc bài dau thi/c hién ti/

do hóa tién gufi va chi quy dinh tran lai suàl cho vay dóng nói

té, ngàn bang nhà nUdc chi con khó'ng che' duy nhà't miJc lai suàl cho vay tò'i da cùa càc ngàn bang thUdng mai, con càc ngàn bang dUdc hoàn toàn li/ do quyé't dinh mù'c lai suà't,huy dpng nén co thè chù dóng hdn trong kinh doanh tién té

CV thành thi 1,75 1.60 1,50 1.25 1,00 1,20 1,10 1.15 1.05 0,95 0,85 '

D d n v i tinh :

LS TCTD

CV nóng thòn (*) 1,80 1.70 1.50 1.20 1,50 1.25 1,15 1,05 , 1,05 1,00

LS NHTMC PCV nòng thón 2.00 1.80 1.70 1.50 1.20 1,50

1,15 1.50

1,50

% / t h à n g

LS HTXTD, QTD ND

2.50 2.20 2.10 1.80 1.50 1.50

1,50 1.50

1,50

(*) Lai suat tran TCTD

(**) Chi àp dung dó'i vdi

cho vay nòng thon giong NHTM quó'c doanh

thành thi

267

Theo bang lai suà't trén cho thà'y viéc diéu hành lai suat cho vay theo ed che' lai suàì tran ton lai trong thdi gian khà làu gàn 5 nàm, vdi 10 lan diéu chinh tran lai suàl Trong dò:

- Tran lai suà't cho vay co phàn biet : Thdi han vay vón (Lai cho vay ngàn han < lai suà't cho vay dai han), khu vi/c thành thi va nòng thòn, doi ti/dng cho vay (TCTD)

- Tran lai suàl cho vay nòng thòn cao hdn tran lai suat cho vay thành ibi

- Viéc diéu chinh tran lai suà't cho vay co xu hi/dng giàm dan

Ngoài ra, ngàn bang nhà ni/dc con quy dinh lai suat cho vay theo chinh sàch nhi/: lai suàl cho vay giàm 15% va 30%

so vdi lai suat thòng thi/Òng cho càc dó'i ti/dng chinh sàch quy dinh lai càc Quyé't dinh so 42/UB - QD ngày 23/5/1997 ve cóng nhàn danh muc 3 khu vi/c mién nùi va bài dào cùa Uy ban dàn toc va mién nùi Lai suà't cho vay kh^c phuc bau qua thièn lai do ngàn hàng nhà nu'dc quy dinh tbàp hdn so vdi lai suàl cho vay thòng thu*òng

Nhìn mot càch long quan, lai suà't cho vay va huy dpng vò'n lién lue giàm theo dà cùa viéc giàm lam phàt, diéu này

dà tàc dpng tòt dé'n nhiéu nhiéu lành vi/c kinh té' vT mò va kinh té' vi mò

Tuy nhién chinh sàch lai suà't trong thdi gian này dà ed nhifng tàc dóng dé'n boat dpng kinh doanh cùa càc ngàn hàng:

- Càc ngàn hàng thUdng mai quó'c doanh dang con phài bao cap qua lai suà't cho vay:

NHTM quó'c doanh phài bao cà'p trong viéc cho vay càc doi ti/dng chinh sàch, cho vay khac phuc bau qua thién lai vdi lai suà't thà'p Trong khi dò, lai suà't huy dpng bình quàn dau vào cùa NHTM thi/òng cao hdn lai suà't này, diéu này làm cho tinh chà't kinh doanh cùa ngàn hàng bi triet tiéu vi cho vay chàng nhi/ng khóng co thém thu nhàp ma con bi lo

ve chi phi huy dpng vò'n

- Xuà't hién canh tranh lai suà't khóng lành manh giffa càc ngàn bang:

Vi^c canh tranh thòng qua lai suà't tin dung chi co tàc dung tich ci/c trong tn/òng hdp càc ngàn hàng canh tranh trong gidi han nhà't dinh,trén ed sd dàm bao tinh toàn chat che, khoa hpc de dàm bao tinh on dinh, phàt trién

Tuy nhién, càc ngàn hàng trong thdi ky dà chi/a nhàn thufc day dù ve diéu này ma dà co' ganh dua, thiéu tinh toàn dan dé'n nàng lai suà't huy dpng vò'n lén cao làm cho càc chù tài khoàn làp tilc chuyén tién ti/ ndi co lai suà't thà'p dé'n ndi

co lai suà't cao, *

Tom lai,thdi ky này ngan hàng nhà nude dà thi/c'hién ti/ do hóa lai suà't tién gufi vi the dà tao diéu kien cho ngàn

hàng chù dóng hoàn toàn trong viéc quyé't dinh muTc lai suà't huy dpng cùa minh Tuy nhién viéc ngàn hàng nhà ni/dc quy dinh tran lai suat cho vay co mot so han che nhàl dinh do lai suà't nhiéu khi khóng phàn ành dung cung cau vón trén thi tn/dng, khóng gan lién vdi mù'c dò rùi ro cùa vò'n vay

- Thc/i ky tir thàng 8/2000 dé'n nay

Ti/ thàng 8/20(X), ngàn hàng nhà ni/dc dà thi/c hien thém mot birdc doi mdi trong ed che' diéu hành lai suàl cùa minh

Ngàn hàng nhà ni/dc dà thay doi viéc diéu hành tran lai suà't cho vay bang ed che diéu hành lai suàl ed bàn doi vdi cho vay bang Viet nam dóng (VND)

Trong dò Ngàn hàng nhà ni/dc cóng bó' lai suà't ed bàn trén ed sd tham khào lai suà't lai suàl cho vay ihUdng mai doi vdi khàch hàng tòt nhà't cùa nhóm càc TCTD di/dc li/a chpn iheo Quycì dinh cùa Thò'ng doc ngàn hàng nhà nu'dc trong tì/ng thdi ky

*

Trén ed sd lai suàl ed bàn do ngàn hàng nhà ni/dc cóng

bò, TCTD àn dinh lai suà't cho vay doi vdi khàch hàng theo nguyèn tàc khóng vu'dl qua mufc lai suà't ed bàn va bién dò

do ngàn hàng nhà ni/dc quy dinh cho tìfng thdi ky

Dac biet, tu' ngày 29/5/200K ed che'diéu hành lai suat ngoai te di/dc tiep tue doi mdi mot bude quan trpng, vdi viec

ho quy dinh ve bién dò lai suà't cho vay bang dò la My, lai

suàl cho vay dò la My nói riéng va cho vay ngoai té nói chung dà hoàn toàn di/dc ti/ do hóa Ngàn hàng nhà ni/dc chi con quy dinh mù'c lai suà't tién gufi tò'i da bang dò la My doi

vdi phàp nhàn lai càc TCTD, miìc lai suà't này thu'dng thà'p hdn lai suà't tién gufi tiè't kiém cùa dàn c\i cùng ky han là 2%

-2,5%/nàm

'"^' Càc TCTD àn dinh lai suà't cho vay bang dò la My theo thòa thuàn vdi khàch hàng, di/a trén ed sd lai suàl thi tru'dng quòc té' va cung cau vò'n tin dung bang ngoai te ò trong nu'óc

Ben canh dò, lai suà't tài cà'p vón va lai suà't tài chié't khà'u do ngàn hàng nhà ni/dc còng bó' càc mure cu the tu'

thàng 5/1997 cùng dà co si/ thay doi, thay vi tinh theo ty le %

trén miJc lai suà't ghi trén khè' u'dc cho vay cùa TCTD cùng di/dc diéu chinh linh boat phù hdp vdi muc tiéu diéu hành chinh sàch tién te trong tù'ng thdi ky co tàc dpng giàn tiép trén Ibi tn/òng tién le

Thi/c chà't Cd che' lai suà't thdi ky này là bi/dc tié'n quan trpng trong qua trình tié'n Idi ti/ do hóa lai suat dàp iJng dòi bòi cùa nén kinh té'dang trong qua trình boi nhàp quó'c té'

Tom lai, qua trình doi mói ed che' lai suà't tin dung thdi gian qua di/dc thi/c hién theo hi/óng ti/ do hóa lai suà't vói nhù'ng bi/dc di than trpng phù hdp vdi ed che kinh tè'cùa Viet nam trong tì/ng giai doan phàt trién

2 Nhifng ké'i qua dal di/dc gdp phan thùc day tién trình

tién Idi tu do hóa lai suà't lai Viél nam:

Nhìn chung ed che' diéu hành lai suàl nhi/ hien nay dà tao diéu kien cho càc lo chùfc tin dung chù dpng trong viec

àn dinh lai suàt huy dóng, lai suàì cho vay phù hdp vdi tinh hình tài chinh tù'ng ngàn hàng

Tuy nhién viéc ngàn hàng nhà ni/dc ban hành ed che' lai suàt Cd bàn di/dc gpi là thay thè cho lai suàì tran thi/c chàì cùng chi mdi là thay dòi càch tinh vi vàn con bién dp khóng che, tufc vàn con tran lai suàì vdi bién dò rpng hdn

Vi vay, day chi là bi/dc di qua dò chùr khòng phài là ed che lai suàì vTnh vièn Khi diéu kien chin muói, Viet nam se chuyén sang àp dung lai suàì thi tru'dng, thi/c hién li/ do hóa lai suàì va ngàn hàng nhà nu'dc chi tàc dpng giàn tiép vào lai suàt ibi tn/dng ma ihòi

Sau nhiéu nàm phài di/dng dau vdi tinh hình kinh té' trì tre Viet nam dà ihi/c hién cài càch kinh té toàn dién bdt dau

iii nàm 1986 Khu vi/c ngàn hàng di/dc ooi là khàu quan

trpng trong tié'n trình cài càch va dà góp phan dàng ké vào viéc on dinh kinh tè' vi mò, khac phuc difdc lam phàt phi ma, kiém soàt di/dc lam phàt d mù'c hdp ly, dàm bao de nén kinh

té thu bùi di/de nhiéu nguón li/c tir nu'dc ngoài cho tàng tn/dng ma khòng bi rdi vào vòng xoày cùa cupe khùng hoàng lai chinh tién té nàm 1997

NhtTng diéu kién tién de trong ngành ngàn hàng góp phan thùc day tié'n trình ti/ do hóa lai suàì tùfng bude dà du'dc hình thành, cu the nhU:

2.1 *Dièu hành chinh sàch tièn te à Viet nam trong nhù'ng nàm qua co nhiéu doi mói:

- He thò'ng NH dà chuyén doi tùf he thò'ng ngàn

hàng mot eap sang ngàn hàng hai cà'p:

Tàch bach chù'c nàng quàn ly va diéu hành chinh sàch lién te cùa ngàn hàng nhà nu'dc vdi chù'c nàng kinb doanh cùa càc TCTD

- Xàc làp chinh sàch tién te, tijfng brfdc nàng cao

nàng Il/c quàn ly vT mò qua viec diéu hành càc cóng cu chinh sàch tién te cùa ngàn hàng nhà ni/dc:

- Còng cu di/ tri? bài buòc (DTBB): DTBB di/dc ngàn hàng nhà ni/dc chinh thù'c thi/c hién tu' nàm 1992 cho

dé'n nay dà khóng ngiSng di/dc doi mdi diéu chinh linh

boat phù hdp vói dién bié'n thi tru'dng tién té trong tùTng thdi ky va phàt huy tàc dung Nàm 2(XX), ngàn hàng nhà nu'dc dà thufc bién tàng ty le di/ tri? bat bupc dó'i vdi tién gufi ngoai te dà ed tàc dung han che' tinh trang dò la hóa trong nén kinh tè', khac phuc tinh trang khan hiè'm tién dóng, góp phan thi/c hién muc tiéu on dinh già tri VND

- Còng cu lai cà'p vò'n: Còng cu tài cà'p vò'n dà tù'ng bu'dc doi mdi theo bi/dng nàng cao hieu qua diéu tièì

ibi tn/dng tién té cùa ngàn hàng nhà ni/dc Dén nay

dà co càc hình thùfc tài cap vòn sau: Cho vay lai càc

ho sd tin dung, chiéì khàu, tài chiél khàu thi/dng phié'u va càc già'y td co già ngan han kbàc, cho vay

co bao dàm bang càm co càc giày td co già

- Còng cu nghiep vu ibi tn/dng md: ti/ nàm 1993, dành dàu mot bu'dc doi mdi chinh sàch lién le va lai chinh

là viéc bai dàu thi/c bién dàu ihàu tin phiéu kho bac lai ngàn hàng nhà nu'dc Mac dù, càc giao dich con ban che', thi tru'dng chi/a sói dpng, nhi/hg tin phiéu kho bac dà du'dc bàn ra vdi lai suàì dà di/dc hình thành trén ed so thi tn/dng Ben canh dd, ngày 12/7/2000 si/ ra ddi cùa hoal dpng ibi tn/òng md (dinh ky: I tuan/ 1 lan) là phù hdp vdi muc tiéu cùa chinh sàch lién le, phàn nào diéu chinh vòn khà dung Ircn ibi tn/dng tién te, thu hùt va bdm vò'n khi càn thiéì

- NH nhà ni/óc dà diéu hành lai suàt, ty già hòì doài

va quàn ly ngoai hò'i theo dinh hi/dng thi tri/(/ng

góp phàn on dinh tién te va nàng<cao vj thè'dong Vien nam trong diéu kien hòi nhàp quòc tè

Trong nhù'ng nàm qua, ngàn hàng nhà ni/dc dà tì/ng bu'dc xóa bò ed che' bao cà'p qua lai suàì va dà duy trì di/dc lai suàì thi/c di/dng (ty le lam phàt < lai suàì tién gùi < lai suàì cho vay) Dé'n nay, dà ihi/c hien du'dc mot phàn cùa ticn trình ti/ do hóa lai suàì nói té va ngoai te

2.2 He thóng NHTM dà tCtng buóc phàt trien theo huóng

da dgng hóa trong cache thi truóng md cùa hoi nhàp quó'c té

Cài càch boat dpng NHTM d Viet nam dà di/dc tbi/c hién phù hdp vdi chù tn/dng phàt trién mot nén kinh té' nhiéu thành phàn, vàn hành theo ed che' thi tru'dng mò Ti/ dò, he thò'ng càc TCTD dà phàt trién theo hi/óng da dang hóa loai hình va sd hù'u

Bang 2: So li/tfng càc NHTM va chi nhành NH nrfóTc

ngoài tai Viet Nam

va mói tru'dng canh tranh ò càc ngàn hàng Viet nam chi/a

tbi/c SI/ quyèì liei Dé'n nay, càc thành phàn kinh té' déu di/dc tham già vào lành vi/c ngàn hàng, the hién qua he thò'ng NHTM co phàn dà di/dc md rpng dàng ké

Thi/c hién chinh sàch md cùfa trong lành vtfc ngàn hàng,

ké tu' nàm 1990, nhà ni/dc dà cho phép càc ngàn hàng ni/Óc ngoài boat dpng lai Viet nam di/di hình ihùTc md chi nhành va lièn doanh vdi Ngàn hàng Viet nam Càc ngàn hàng này phàn bò' chù yé'u tai Ha nói va TP.HCM, thi phàn tin dung khoàng 15% tin dung cùa nén kinh té'

Si/ co mat cùa càc ngàn hàng nu'dc ngoài cùng vdi càc NHTM co phàn va NHTM quòc doanh Viet nam dà góp phàn nàng cao tinh canh tranh hdn Thi tn/dng ngàn hàng Viet nam dà ed nhiéu san pham, dich vu mdi va da dang hdn; nàng lire quàn ly cùa càc ngàn hàng dà du'dc cài thién dàng ké

2.3 Mói truùng phàp ly cho hogt dóng ngàn hàng tìfng huóc duac hoàn thi$n

Mói tn/dng phàp ly cho boat dóng ngàn hàng dà co m^l bi/óc ticn ràì ed bàn tao thuàn Idi cho quan he cùa càc TCTD vdi càc doanh nghiep va cho nén kmh té', nàng cao hieu qua vò'n dàu ti/, làm on djnh an toàn cho boat dpng Ngàn hàng

Ké tu' khi Luàl Ngàn hàng nhà ni/dc Viet nam, Lual càc TCTD ra ddi va ed hieu Ii/c thi hành tùf cuó'i nàm 1998, thì hàng loat càc vàn bàn phàp ly quan trpng cùng dà di/dc trién khai de thi/c hién Luàl nhi/: Phàp lénh ve thi/dng phié'u, Nghi dinh ve cho vay dó'i vdi khàch hàng, Nghi dinh ve bao dàm tién vay cùa TCTD, Nghi dinh cùa Chinh phù lo chù'c va boat dpng cùa thanh u-a ngàn hàng, Nghi dinh ve Bao biém tién gufi

Ben canh nhìfng ket qua dal di/dc góp phàn thùc dà'y tién trình ti/ do hóa lai suà't thì tié'n trình này vàn con nhi/ng ton lai càn phài dUdc nghién eù'u de co giai phàp thich hdp khac phuc

3, NhQng ton tgi làm han che tién trình tu do hóa LS tgi

Viet nam

3.1 Ton tgi thuoc ve mói trUùng vìmó:

- Thj tri/dng tién té cua Viet nam chifa phàt trién

Thi tn/òng nói te lién ngàn hàng dà thi/c hién viéc diéu lièi vò'n ng^n han cho càc ngàn hàng, nhiftig chù'c nàng phàn phò'i, diéu chuyén vò'n khà dung cùa Ibi tn/òng chi/a di/dc thi/c hien mot càch co hieu qua Viéc diéu chuyén vò'n ehi dién ra dó'i vdi mot so' càc ngàn hàng co quan he vay mi/dn thi/òng xuyèn va thu'dng chi theo mot chiéu giffa nhóm ngàn hàng thi/dng xuyèn cho vay va nhóm ngàn hàng tbi/dng cho vay Tham chi, cf mot vài ngàn hàng viec diéu chuyén vó'n trong he thòng chi/a Unh boat, diéu này cùng làm han che' si/ phàt trién cùa thi tru'dng

Vi thè', lai suàì trén thi tn/òng lién ngàn hàng Viet nam chi/a that si/ phàn ành cung càu vó'n khà dung trén thi tn/dng ngin han trén thi tn/òng Lai suàì thi tn/òng noi te hén ngàn hàng, cùng nhi/ càc boat dpng trén ibi tru'dng chi/a thi/c si/ là nguón cung cà'p thòng tin hieu qua phuc vu cho viéc diéu bành chinh sàch lién té

Thi tn/dng ngoai té lién ngàn hàng nhiJng nàm qua dà

co nhù'ng bifdc chuyén doi dàng ké thòng qua thi in/dng, ngàn hàng nhà ni/dc dà thi/c hién càc bién phàp can thiép kip

ihdi tao diéu kién cho càc ngàn hàng ihào gd khó khan trong

càn dòi ngoai té, góp phàn òn dinh ty già

Tuy nhién, càc thành vièn trén thi tru'dng vàn chi/a chù dpng trong viec tìm kiém càc nguón ngoai té khi càn Ihiét Giao dich gii/a càc ngàn hàng chù yéu di/di hình thufc giao ngay Càc còng cu mang tinh phòng ngì/a rùi ro nhiT hóan dòi ngoai le ( currency swap ), hóan doi lai suàt (interest swap) il di/dc àp dung

Thi tru'dng dà'u ibàu tin phié'u kho bac dà md ra mot kénh huy dóng vò'n vói chi phi thàp cho Ngàn sàch nhà ni/óc, ibi tru'dng Irò thành nguón cung càp hàng hóa chù yéu cho boat dóng cùa nghiep vu ibi tn/dng md

Nhi/ng cho dé'n nay thi in/òng vàn chifa Ihi/c si/ sòi dpng, càc thànb vièn chù yeu cùa thi tn/òng vàn chi là 4 NHTMQD Lai suàì tin phié'u kho bac con bi le thuóc bòi sif ehi dao, ky han cùa tin phié'u chi co mot k^' han duy nhàì là mot nàm Ben canh dò, ibi tn/dng Ibù cà'p, ibi tn/òng mua

bàn lai tin phié'u kho bac cbi/a phàt trién nén viec su dung tin

phié'u kho bac cùa càc TCTD nhi/ mot còng cu trén ibi tn/òng tién té con ràì han che'

Nhìn chung ibi tn/dng tién té cùa Viet nam vàn phàt trién d mù:c dp thàp xét ve góc dò quy mò, chùng loai hàng hóa va còng cu giao dich Theo Luàl NH nhà nu'dc, càc già'y

góm tin phié'u kho bac, tin phié'u NH nhà ni/dc, cbùTng chi lién gufi va càc loai già'y td ed già ngan han kbàc (thi/dng phiéu ) Trong khi dò, còng cu chièm vi tri chù dao trén ibi tru'dng tièn tè là tin phié'u kho bac cùng con co han che' nhàì dinh

- Vai trò diéu tie't thi trtfòfng tièn te cùa ngàn hàng

nhà lìvide con rat han che':

Trong nén kinh tè' ibi tn/òng, de kiém soàt va diéu lièi tién té, ngàn hàng trung i/dng càc ni/dc thu'dng sùf dung he thò'ng càc còng cu nhu' dif trO" bat bupc (DTBB), lai cà'p vò'n, nghiep vu thi tn/dng md Dòi vói Viet nam, he thò'ng càc còng cu kiém soàt va diéu hành tién té dà di/dc hình thànb

va bi/dc dàu dà su' dung càc còng cu giàn tiép nhi/ dà trình bay d phàn trén

Tuy nhién, viéc sùf dung càc còng cu cùa chinh sàch tién té de thi/c bién vai trò diéu tièì tién té cùa NH nhà nude con mot so' han che' nhàì dinh

Di/ tri? bài bupc con quy dinh han bep ò loai tién gufi co

ky han 12 thàng trd xuó'ng nén khà nàng kiém soàt va diéu tiéì khò'i lién te M2 con ràì han che' Viec NH nhà nu'dc tra lai cho tién gufi vu'dl di/ trS bài bupc dà khòng khuyè'n khich càc NHTM lan dung tò'i da nguón vò'n dàn dé'n co thdi ky càc NHTM de dy trff di/ thijfa nhiéu, han che' càc boat dóng cho vay ngà'n han, nhàì là cho vay qua dém trén thi tru'dng tién té

Mac dù Cd che tài càp vón khóng co si/ phàn biet dòi vdi càc loai hình ngàn hàng, nhi/ng thi/c té tài càp vón van chù yéu tbi/c hién dòì vdi càc NHTMQD

Dó'i vói nghiep vu Ibi tn/dng md do hàng hóa trén ihi tn/dng con han hep (chù yéu là tin phicu kho bac) va chii yé'u eh? co NHTMQD tham già nén boat dpng cùa thi tn/òng chi/a that sòi dpng Diéu này dàn dén tàc dpng cùa boat dpng nghiep vu thi tru'dng md dé'n vón khà dung cùa càc TCTD va càc diéu kién thj tn/òng lién té nói chung là chi/a dàng ké,

Nhìn chung, lai suàì trén ibi tn/dng md chi/a phàn ành sài tbi/c quan he cung càu ve vón trén thi tru'dng Vi thè, lai suàì lai càp vón, lai suàì chiéì khàu, lai suàt trén thi tru'dng

md chUa phàt huy vai trò lai suàì dinh hi/dng, chi dao thj tn/dng tàc dpng dé'n càc nhu càu ve di/ triT càc càc TCTD

Mòi tn/òng phàp ly cho boat dpng tién te, tin dung, ngàn hàng chi/a day dù, thié'u dóng bó, cham di/dc sùfa doi

va trién khai:

Luàl ngàn hàng Viet nam dirpc ban hành vào cuoi nàm

1997 là hành lang phàp ly tao diéu kién cho ngành ngàn hàng co mot chuan mi/c chung nhàm thifc hien day dù vai trò cùa mình trong nén kinh té' thi tn/dng

Tuy nhién muò'n tbife hién di/de càn phài co nhìTng vàn bàn hi/dng dàn dóng bò thè' nhi/ng cho dé'n nay nhiéu vàn bàn phàt ly dà lac bau nbi/ng vàn chi/a du'dc sùfa doi hoàc con nhiéu bài càp Cu thè nhi/:

Cd sd phàp ly cho thanh toàn khóng dùng tién mài hién nay là Nghi dinh ve thanh toàn khòng dùng tién mal (ban hành nàm 1994), Nghi dinh thanh toàn Séc (ban hành nàm 1996) vdi ràì nhiéu han che' cho boat dpng thanh toàn nhù'ng cho dé'n nay vàn chi/a du'dc thay thè' sùfa doi

Phàp lénh thu'dng phié'u di/dc ban hành nàm 1999 va vàn bàn hi/dng dàn thi hành Phàp lénh Thi/dng phié'u ra ddi vào thàng 7/2000 nhù'ng ed sd phàp ly cho thu'dng phié'u ra ddi cbi/a rò ràng vi thè' thu'dng phié'u lu\i hành lai Viet nam vàn con vàng bóng ti^ dò làm han che' loai hình chiéì khà'u thi/dng phiéu - mot loai hình tin dung it rùi ro

Nghi dinh cùa chinh phù ban hành nàm 1999 ve che'dò tài chinh dòi vdi càc TCTD trong do co diéu khoàn quy dinh

ve trich làp càc quy khen thi/òng, phuc Idi dòi vdi càc NHTM quòc doanh (tò'i da khóng qua 3 thàng liTdng thi/c hién né'u ly suàì Idi nhuàn nàm nay khòng thà'p hdn nàm Iri/dc) làm han che' thu nhàp cùa nhàn vièn ngàn hàng, khòng kich thich hp cài tié'n, no li/c héì mình cho boat dpng ngàn hàng

Tom lai, hàng lang phàp ly cbi/a dóng bò, chi/a hoàn chinh cùng là mot nhàn to' làm han che' viéc thùc day tién trình tié'n dé'n tu do hóa lai suàì lai Viet nam bién nay

3.2.Tón tgi thuóc ve NHTM:

- T o n tai thupc ve quan diem, nhan thiJc ve quàn tri

lai suà't cùa cac nhà quàn tri kinh doanh NH