Vấn đề giáo dục ý thức chính trị xã hội chủ nghĩa cho sinh viên ở tỉnh Hải Dương hiện nay

GIÁO DỤC Ý THỨC CHÍNH TRỊ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA CHO SINH VIÊN Ở TỈNH HẢI DƯƠNG HIỆN NAY - NHỮNG NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA .... Điều đó chỉ có được khi gia đình, nhà trường và x

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRUNG TÂM ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG GIẢNG VIÊN LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ



TRẦN THỊ NGỌC YẾN

VẤN ĐỀ GIÁO DỤC Ý THỨC CHÍNH TRỊ

XÃ HỘI CHỦ NGHĨA CHO SINH VIÊN

Ở TỈNH HẢI DƯƠNG HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ TRIẾT HỌC

HÀ NỘI - 2012

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRUNG TÂM ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG GIẢNG VIÊN LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ



TRẦN THỊ NGỌC YẾN

VẤN ĐỀ GIÁO DỤC Ý THỨC CHÍNH TRỊ

XÃ HỘI CHỦ NGHĨA CHO SINH VIÊN

Ở TỈNH HẢI DƯƠNG HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ TRIẾT HỌC

Chuyên ngành: Triết học

Mã số: 60 22 80

Người hướng dẫn khoa học: PGS TS LÊ BỈNH

HÀ NỘI - 2012

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

Chương 1 Ý THỨC CHÍNH TRỊ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VÀ NHỮNG NỘI

DUNG YÊU CẦU GIÁO DỤC Ý THỨC CHÍNH TRỊ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA CHO SINH VIÊN VIỆT NAM HIỆN NAY 8

1.1 Ý THỨC CHÍNH TRỊ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VÀ VAI TRÒ CỦA Ý THỨC

CHÍNH TRỊ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA ĐỐI VỚI VIỆC GIÁO DỤC SINH VIÊN VIỆT NAM HIỆN NAY 8 1.1.1 Ý thức chính trị và ý thức chính trị xã hội chủ nghĩa 8 1.1.2 Vai trò của ý thức chính trị XHCN đối với việc giáo dục sinh

viên Việt Nam hiện nay 22 1.2 THỰC CHẤT CỦA VIỆC GIÁO DỤC Ý THỨC CHÍNH TRỊ XHCN CHO

SINH VIÊN VIỆT NAM HIỆN NAY VÀ YÊU CẦU CỦA CÔNG TÁC NÀY 26 1.2.1 Thực chất của việc giáo dục ý thức chính trị XHCN cho sinh

viên Việt Nam hiện nay 26 1.2.2 Một số yêu cầu của giáo dục ý thức chính trị XHCN cho sinh

viên Việt Nam hiện nay 32

Chương 2 GIÁO DỤC Ý THỨC CHÍNH TRỊ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA CHO

SINH VIÊN Ở TỈNH HẢI DƯƠNG HIỆN NAY - NHỮNG NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA 37

2.1 NHỮNG NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN GIÁO DỤC Ý THỨC CHÍNH TRỊ XÃ

HỘI CHỦ NGHĨA CHO SINH VIÊN Ở TỈNH HẢI DƯƠNG HIỆN NAY 37 2.1.1 Đặc điểm sinh viên và sinh viên tỉnh Hải Dương hiện nay 37 2.1.2 Sự tác động của đội ngũ làm công tác giáo dục ý thức chính trị

XHCN trong nhà trường 41 2.1.3 Sự tác động của nền kinh tế thị trường định hướng XHCN ở

nước ta 43 2.1.4 Sự tác động của tình hình quốc tế 45 2.2 THỰC TRẠNG GIÁO DỤC Ý THỨC CHÍNH TRỊ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA CHO

SINH VIÊN TỈNH HẢI DƯƠNG HIỆN NAY 48 2.2.1 Thực trạng của công tác giảng dạy, giáo dục ý thức chính trị

XHCN 48

2.2.2 Thực trạng học tập và rèn luyện ý thức chính trị XHCN của sinh

viên tỉnh Hải Dương hiện nay 53 2.2.3 Thực trạng hoạt động của Đoàn thanh niên, Hội sinh viên các

trường trong việc giáo dục ý thức chính trị XHCN cho sinh viên 55 2.2.4 Thực trạng công tác giáo dục ý thức chính trị XHCN cho sinh

viên của các cấp ủy, ban giám hiệu và phòng công tác sinh viên 58 2.3 NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA TRONG VIỆC GIÁO DỤC Ý THỨC CHÍNH TRỊ

XÃ HỘI CHỦ NGHĨA CHO SINH VIÊN Ở TỈNH HẢI DƯƠNG 59 2.3.1 Việc giáo dục ý thức chính trị XHCN trong các nhà trường gặp phải khó khăn trước những tiêu cực của xã hội 59 2.3.2 Trong khi yêu cầu nâng cao hiệu quả giáo dục ý thức chính trị XHCN cho sinh viên thì đội ngũ giảng viên lại chưa tích cực đổi mới phương pháp giảng dạy các môn khoa học Mác-Lênin 61 2.3.3 Vấn đề tự giáo dục, tự rèn luyện về tư tưởng chính trị của sinh viên ở các trường cao đẳng, đại học tỉnh Hải Dương trong thực

tế còn nhiều hạn chế 64

Chương 3 PHƯƠNG HƯỚNG CƠ BẢN VÀ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NÂNG

CAO HIỆU QUẢ GIÁO DỤC Ý THỨC CHÍNH TRỊ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA CHO SINH VIÊN Ở TỈNH HẢI DƯƠNG HIỆN NAY 66

CHÍNH TRỊ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA CHO SINH VIÊN Ở TỈNH HẢI DƯƠNG HIỆN NAY 66 3.1.1 Tăng cường giáo dục lý tưởng cách mạng nhằm nâng cao ý thức

chính trị XHCN cho sinh viên 66 3.1.2 Nâng cao ý thức chính trị XHCN phải gắn với thực tiễn chính

trị của thế giới, định hướng XHCN ở nước ta và những nhiệm

vụ chính trị ở địa phương 68 3.1.3 Nâng cao ý thức chính trị XHCN gắn với rèn luyện ý thức đạo

đức, truyền thống cách mạng 72 3.2 MỘT SỐ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NÂNG CAO HIỆU QUẢ GIÁO DỤC Ý

THỨC CHÍNH TRỊ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA CHO SINH VIÊN Ở TỈNH HẢI DƯƠNG HIỆN NAY 75

3.2.1 Nâng cao nhận thức về vị trí, vai trò của ý thức chính trị XHCN

cho sinh viên 75

3.2.2 Nâng cao trình độ lý luận ý thức chính trị xã hội chủ nghĩa cho sinh viên 79

3.2.3 Phát huy tính tự giác, tính chủ động, tự giáo dục trong học tập, rèn luyện ý thức chính trị XHCN của sinh viên 97

KẾT LUẬN 100

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 102

PHỤ LỤC .108

1

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Giáo dục và đào tạo là một trong những lĩnh vực từ lâu được Đảng và nhà nước ta đặc biệt quan tâm, ngày nay vấn đề đó được xem là "quốc sách hàng đầu" Nhìn một cách tổng quát, nhiệm vụ giáo dục hiện nay của nước ta là phải quan tâm chăm lo giáo dục về mọi mặt, trong đó giáo dục ý thức chính trị XHCN cho học sinh, sinh viên là công việc vô cùng cần thiết và cấp bách Dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, công cuộc đổi mới ở nước ta hơn 20 năm qua đã đạt được những thành tựu hết sức to lớn và toàn diện, đã tác động tích cực đến sinh viên, tạo điều kiện cho họ tiến bộ về chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống, trình độ học vấn, khoa học công nghệ Tuyệt đại bộ phận sinh viên cơ bản giữ vững đạo đức, lập trường cách mạng, sống lành mạnh, biết vươn tới các giá trị chân, thiện, mỹ; sống có hoài bão, có lý tưởng, có niềm tin ở tương lai tươi sáng của dân tộc Tuy nhiên, mặt trái của kinh tế thị trường, những thách thức của hội nhập kinh tế thế giới, đặc biệt những âm mưu thủ đoạn nham hiểm của các thế lực thù địch đang tác động mạnh mẽ đến sinh viên, khiến cho không ít người chạy theo lối sống thực dụng, xa rời các giá trị đạo đức tốt đẹp của dân tộc; có thái độ thờ ơ, bàng quan trước các sự kiện kinh tế, chính trị của đất nước…Để xứng đáng là những “chủ nhân tương lai” của đất nước, ngoài việc nâng cao năng lực chuyên môn (cái tài) còn cần phải chú trọng đến việc trau dồi phẩm chất đạo đức, lối sống (cái đức) Điều đó chỉ có được khi gia đình, nhà trường và xã hội đặc biệt chú trọng đến việc giáo dục ý thức chính trị XHCN cho thế hệ tương lai của chúng ta nói chung và thanh niên, sinh viên ở tỉnh

Hải Dương nói riêng, đó là lý do tôi chọn “Vấn đề giáo dục ý thức chính trị xã hội chủ nghĩa cho sinh

viên ở tỉnh Hải Dương hiện nay” làm đề tài luận văn thạc sĩ triết học của mình.

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Do yêu cầu cấp bách và cần thiết về vấn đề nâng cao ý thức chính trị XHCN, nhiều nhà khoa học và nhà hoạt động thực tiễn đã quan tâm nghiên cứu vấn đề này dưới những góc độ khác nhau Ở Hải Dương cũng đang đặt rayêu cầu xây dựng ý thức chính trị XHCN cho sinh viên hiện nay, đòi hỏi không chỉ những nghiên cứu về giáo dục nói chung mà còn phải đi sâu vào lĩnh vực ý thức chính trị XHCN để chỉ ra thực trạng và tìm ra những giải pháp giáo dục ý thức chính trị XHCN cho sinh viên ở tỉnh Hải Dương Mặc dù, đã có những bài viết và những đề tài nghiên cứu xung quanh vấn đề này, tuy nhiên việc giáo dục ý thức chính trị cho sinh viên luôn đặt

ra những vấn đề cần nghiên cứu và làm rõ thêm Hơn nữa, chưa có công trình nào nghiên cứu một cách toàn

diện có hệ thống từ góc độ triết học về “Vấn đề giáo dục ý thức chính trị xã hội chủ nghĩa cho sinh viên ở

tỉnh Hải Dương hiện nay” Vì vậy, trên cơ sở thực tế của việc giáo dục ý thức chính trị cho sinh viên tỉnh Hải

Dương những năm qua, tác giả mạnh dạn lựa chọn đề tài này làm luận văn thạc sĩ

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn

* Mục đích

Trên cơ sở phân tích thực trạng giáo dục ý thức chính trị XHCN cho sinh viên ở tỉnh Hải Dương, luận văn nêu ra phương hướng và đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả công tác giáo dục ý thức chính trị XHCN cho sinh viên ở tỉnh Hải Dương trong giai đoạn hiện nay

* Nhiệm vụ của luận văn:

- Làm rõ ý thức chính trị XHCN và những nội dung yêu cầu giáo dục ý thức chính trị XHCN cho sinh viên

ở nước ta hiện nay

- Phân tích, đánh giá thực trạng giáo dục ý thức chính trị XHCN cho sinh viên ở tỉnh Hải Dương và nêu lên những vấn đề đặt ra trong việc nâng cao hiệu quả công tác giáo dục ý thức chính trị XHCN cho sinh viên ở tỉnh Hải Dương trong giai đoạn hiện nay

- Đề xuất những phương hướng cơ bản và các giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục ý thức chính trị XHCN cho sinh viên ở tỉnh Hải Dương trong những năm tới

4 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của luận văn

* Đối tượng nghiên cứu

Luận văn nghiên cứu về giáo dục ý thức chính trị XHCN, một nội dung cơ bản cần giáo dục cho sinh viên, đối

tượng chủ yếu mà tác giả đi sâu nghiên cứu, khảo sát, đánh giá là sinh viên ở tỉnh Hải Dương hiện nay

* Phạm vi nghiên cứu

2

Phạm vi nghiên cứu của luận văn là đề cập đến vấn đề giáo dục ý thức chính trị XHCN cho sinh viên ở tỉnh Hải Dương từ năm 2000 đến nay

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn

* Cơ sở lý luận:

Luận văn được thực hiện trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng về ý thức chính trị và ý thức chính trị xã hội chủ nghĩa; chính sách của Nhà nước, các văn kiện, chương trình hành động, chỉ thị và nghị quyết của Đảng bộ tỉnh Hải Dương về giáo dục ý thức chính trị xã hội chủ nghĩa Đồng thời, luận văn kế thừa một cách có chọn lọc các công trình nghiên cứu đã công bố của các tổ chức và các nhà khoa học trong, ngoài nước

* Phương pháp nghiên cứu:

Luận văn sử dụng các phương pháp: kết hợp lôgíc và lịch sử; phân tích và tổng hợp; so sánh và điều tra xã hội học trong việc nghiên cứu để thực hiện được mục đích và nhiệm vụ đề ra

6 Những đóng góp khoa học của luận văn

Phân tích một cách toàn diện những biểu hiện ý thức chính trị XHCN của sinh viên ở tỉnh Hải Dương; đánh giá thực trạng giáo dục ý thức chính trị XHCN cho sinh viên ở tỉnh Hải Dương trong những năm gần đây Từ đó

đề xuất những phương hướng, giải pháp chủ yếu để nâng cao hiệu quả giáo dục ý thức chính trị XHCN cho sinh viên ở tỉnh Hải Dương trong điều kiện hiện nay

7 Ý nghĩa của luận văn

- Kết quả nghiên cứu của luận văn có thể giúp cho các trường cao đẳng, đại học của tỉnh tham khảo và vận dụng trong việc nghiên cứu xây dựng giải pháp để nâng cao hiệu quả giáo dục ý thức chính trị XHCN cho sinh viên ở tỉnh Hải Dương đáp ứng yêu cầu mới

- Luận văn có thể dùng làm tài liệu tham khảo trong nghiên cứu giảng dạy về các môn: CNXH khoa học, Triết học, Xây dựng đảng, Chính trị học ở các trường của tỉnh và các trường cao đẳng, đại học ở Việt Nam hiện nay; làm tài liệu tham khảo cho đoàn viên, thanh niên, đặc biệt là sinh viên

8 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn gồm 3 chương, 07 tiết Chương 1: Ý thức chính trị XHCN và những yêu cầu nâng cao hiệu quả giáo dục ý thức chính trị XHCN cho sinh viên Việt Nam hiện nay

Chương 2: Giáo dục ý thức chính trị XHCN cho sinh viên ở tỉnh Hải Dương hiện nay – những nhân tố tác động và những vấn đề đặt ra

Chương 3: Phương hướng cơ bản và giải pháp chủ yếu nâng cao hiệu quả giáo dục ý thức chính trị XHCN cho sinh viên ở tỉnh Hải Dương hiện nay

3

Chương 1

Ý THỨC CHÍNH TRỊ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VÀ NHỮNG NỘI DUNG YÊU CẦU GIÁO DỤC Ý THỨC CHÍNH TRỊ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA CHO SINH VIÊN VIỆT NAM HIỆN NAY

1.1 Ý THỨC CHÍNH TRỊ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VÀ VAI TRÒ CỦA Ý THỨC CHÍNH TRỊ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA ĐỐI VỚI VIỆC GIÁO DỤC SINH VIÊN VIỆT NAM HIỆN NAY

1.1.1 Ý thức chính trị và ý thức chính trị xã hội chủ nghĩa

Ý thức chính trị - một bộ phận của ý thức xã hội trong xã hội có giai cấp, là hệ thống quan điểm, lý luận, thái độ của một giai cấp về địa vị lịch sử, nhiệm vụ chính trị, chiến lược, sách lược của giai cấp đó trong tiến trình phát triển của lịch sử nói chung, trong phát triển của từng quốc gia dân tộc nói riêng

Ý thức chính trị XHCN là sự hiểu biết của cá nhân và cộng đồng người Việt Nam về chủ nghĩa Mác-Lênin,

tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước Ý thức chính trị XHCN thể hiện bằng lòng yêu nước, yêu CNXH, có niềm tin sâu sắc đối với sự lãnh đạo của Đảng, sự kiên định mục tiêu, lý tưởng và bản lĩnh chính trị, có thái độ đúng đắn, khoa học khi nhìn nhận, đánh giá các sự kiện chính trị, các quan hệ, hoạt động chính trị Ý thức chính trị XHCN còn bộc lộ ở sự hiểu biết về nhu cầu, lợi ích chính trị chính đáng để trên cơ sở đó định hướng, biến thành động lực cho hành vi và hoạt động trong lĩnh vực chính trị

Ý thức chính trị XHCN được kết cấu bởi tâm lý, tình cảm chính trị và hệ tư tưởng chính trị XHCN Tâm lý

chính trị XHCN là những tình cảm, cảm xúc, những tri thức kinh nghiệm của con người về địa vị, quyền lợi của

giai cấp công nhân và nhân dân lao động Ý thức chính trị XHCN ở cấp độ tâm lý thường biến động, không ổn

định, nó có vai trò nhất định trong đời sống xã hội Hệ tư tưởng chính trị XHCN là hệ thống quan điểm, tư

tưởng, thể hiện lợi ích cơ bản của giai cấp công nhân và nhân dân lao động, đó là hệ tư tưởng của chủ nghĩa Mác-Lênin Hệ tư tưởng chính trị XHCN không phản ánh trực tiếp hiện thực mà phản ánh một cách gián tiếp,

do đó trong thực tế hệ tư tưởng chính trị dễ bị “xơ cứng” dẫn tới giáo điều, kinh viện Hệ tư tưởng chính trị XHCN và tâm lý chính trị XHCN đều phản ánh tồn tại xã hội XHCN đang được hình thành và phát triển trong thời kỳ quá độ Đây là hai cấp độ phản ánh khác nhau của ý thức chính trị XHCN nhưng có mối quan hệ tác động qua lại lẫn nhau trong quá trình phát triển Hệ tư tưởng chính trị XHCN chi phối toàn bộ nội dung giai cấp

và khuynh hướng phát triển của xã hội Tâm lý chính trị XHCN là điều kiện để hệ tư tưởng chính trị XHCN thâm nhập và phát huy vai trò to lớn trong đời sống xã hội Chính vì vậy việc giáo dục và phát triển ý thức chính trị XHCN cho sinh viên Việt Nam hiện nay phải tiến hành tổng hợp trên tất cả các mặt về nhận thức tư tưởng lý luận chính trị và củng cố xây dựng những tâm lý tình cảm chính trị đúng đắn của mỗi sinh viên

Ý thức chính trị XHCN của sinh viên Việt Nam được thể hiện rõ nhất, cụ thể nhất thông qua những nhận thức và thái độ chủ yếu sau đây:

Một là, ý thức chính trị XHCN của sinh viên Việt Nam hiện nay là sự nhận thức và vận dụng đúng đắn những

vấn đề cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước

ta

Hai là, ý thức chính trị XHCN của sinh viên Việt Nam là sự giác ngộ giai cấp, có nhận thức đúng đắn đối

với sự nghiệp đổi mới đất nước, có niềm tin vào chế độ XHCN, vào con đường cách mạng mà Đảng và nhân dân ta đang xây dựng

Ba là, ý thức chính trị XHCN của sinh viên Việt Nam phải hiểu biết về truyền thống cách mạng của dân tộc

và những tri thức chính trị, những giá trị văn hóa chính trị đương đại

1.1.2 Vai trò của ý thức chính trị XHCN đối với việc giáo dục sinh viên Việt Nam hiện nay

Sinh viên là đối tượng được đặc biệt quan tâm trong công tác giáo dục nói chung và giáo dục ý thức chính trị XHCN nói riêng chính vì vị trí của họ trong xã hội Sinh viên vừa phải kế thừa và phát huy những truyền thống, giá trị tốt đẹp của cha ông vừa phải tích cực chủ động để thích ứng với những đặc điểm, yêu cầu của thời đại mới Ngay từ đầu, việc giáo dục nhân sinh quan nói chung, giáo dục ý thức chính trị XHCN nói riêng giúp cho sinh viên nhanh chóng thích ứng với cuộc sống ở môi trường mới, từ đó tạo ra các tiền đề, nền tảng lành mạnh trong sự phát triển của sinh viên sau này Hơn nữa, nước ta đang trong giai đoạn đổi mới, phát triển nền kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế dẫn đến nhiều biến đổi sâu sắc trên mọi mặt của đời sống xã hội và tác động không nhỏ đến tư tưởng, cuộc sống của sinh viên Vì vậy, mục tiêu của giáo dục ý thức chính trị XHCN

4

nói chung chính là định hướng tư tưởng đúng đắn cho sinh viên trong bối cảnh nước ta đang có nhiều biến đổi sâu sắc Điều đó thể hiện ở những nội dung sau:

Thứ nhất, ý thức chính trị XHCN có vai trò định hướng chính trị và điều chỉnh hành vi nhân cách đạo đức

cho sinh viên Việt Nam

Thứ hai, ý thức chính trị XHCN của sinh viên làm cơ sở phát triển toàn diện các phẩm chất tinh thần nhằm

nâng cao hiệu quả hoạt động trên mọi lĩnh vực

Thứ ba, ý thức chính trị XHCN có vai trò động viên khích lệ sinh viên khắc phục khó khăn và vượt qua thử

thách trong cuộc sống

1.2 THỰC CHẤT CỦA VIỆC GIÁO DỤC Ý THỨC CHÍNH TRỊ XHCN CHO SINH VIÊN VIỆT NAM HIỆN NAY VÀ YÊU CẦU CỦA CÔNG TÁC NÀY

1.2.1 Thực chất của việc giáo dục ý thức chính trị XHCN cho sinh viên Việt Nam hiện nay

Giáo dục ý thức chính trị XHCN cho sinh viên là quá trình tác động vào đối tượng giáo dục bằng cách giải thích, tuyên truyền những nguyên lý của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng cộng sản Việt Nam…nhằm giúp cho sinh viên nắm vững được những kiến thức cơ bản đó, trên cơ sở đó xây dựng cơ sở khoa học cho nhận thức và niềm tin vững chắc vào con đường đi lên CNXH và CNCS Giáo dục ý thức chính trị XHCN giúp hình thành và nâng cao phẩm chất chính trị và đạo đức cách mạng, hướng dẫn đối tượng giáo dục biết vận dụng những hiểu biết ấy vào thực tiễn cách mạng Sự hình thành

và phát triển ý thức chính trị XHCN của sinh viên là một quá trình tự giác diễn ra có tổ chức, có mục đích, có sự định hướng của giáo dục, định hướng chính trị rõ ràng chứ không phải hoạt động tự phát Xét về thực chất, giáo dục ý thức chính trị XHCN cho sinh viên Việt Nam hiện nay chính là:

Thứ nhất, giáo dục ý thức chính trị XHCN cho sinh viên Việt Nam là giáo dục chủ nghĩa Mác-Lênin, tư

tưởng Hồ Chí Minh, đường lối cách mạng của Đảng cộng sản Việt Nam, từ đó sinh viên nâng cao nhận thức của mình về các vấn đề có liên quan đến Nhà nước Việt Nam, giai cấp công nhân; có nhận thức ngày càng vững chắc và sáng tạo lý luận chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm đường lối của Đảng và Nhà nước ta trong mọi hoàn cảnh cụ thể; có mục tiêu lý tưởng phấn đấu rõ ràng, có năng lực trong giải quyết mọi nhiệm vụ một cách độc lập, sáng tạo, có hiệu quả; luôn luôn có tình cảm cách mạng và ý chí vững vàng; vượt qua mọi khó khăn thử thách trong học tập tại trường và rèn luyện trong thực tiễn

Thứ hai, giáo dục ý thức chính trị XHCN cho sinh viên Việt Nam hiện nay được thể hiện ở những tiêu chí

về nhận thức chính trị XHCN, tình cảm, niềm tin ý chí chính trị và sự phát triển ấy được thông qua hành vi chính trị của họ

Về nhận thức chính trị XHCN: Giáo dục ý thức chính trị XHCN cho sinh viên nhằm làm cho sinh viên có tri

thức ngày càng sâu sắc lý luận chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước ta, trên cơ sơ đó có khả năng phân tích tổng hợp, khái quát thành các quan điểm chính trị, thành tư tưởng chính trị của mình

Về tình cảm, niềm tin, ý chí chính trị: Thái độ tình cảm của sinh viên về các hiện tượng trong sinh hoạt

chính trị, cũng như các vấn đề liên quan đến chính trị càng mạnh mẽ, càng sâu sắc thì ý thức chính trị XHCN của sinh viên càng phát triển Sự kết hợp giữa tri thức chính trị XHCN và tình cảm chính trị XHCN tạo thành niềm tin chính trị XHCN - là động lực mạnh mẽ, thúc đẩy và quy định mức độ khám phá, hiểu biết về chính trị của mỗi người

Về hành vi chính trị: Ý thức chính trị XHCN của sinh viên được biểu hiện thông qua hành vi chính trị của

họ Hành vi chính trị của sinh viên là những cử chỉ, lời nói, thái độ, hành động của sinh viên thể hiện sự ứng xử của họ trong các mối quan hệ chính trị xã hội nhất định, phản ánh một trình độ nhất định ý thức chính trị của họ

Thứ ba, giáo dục cho sinh viên có được lòng tự hào dân tộc, niềm tin, ý chí bản lĩnh kiên cường và tầm nhận

thức sâu rộng trước những âm mưu phá hoại của kẻ thù, bảo vệ lý tưởng cao đẹp của mình

Thứ tư, giáo dục các giá trị đạo đức, lý tưởng, lối sống cách mạng cho sinh viên, góp phần vào quá trình

phát triển trình độ chuyên môn kỹ thuật, năng lực công tác và hình thành nhân cách con người mới xã hội chủ nghĩa, con người phát triển toàn diện

1.2.2 Một số yêu cầu của giáo dục ý thức chính trị XHCN cho sinh viên Việt Nam hiện nay

5

Một trong những nội dung quan trọng của giáo dục là: giáo dục ý thức chính trị XHCN cho sinh viên, trau dồi phẩm chất chính trị, vững vàng kiên định và nhạy cảm trước những diễn biến chính trị - xã hội, có những quyết định hành động đúng đắn Việc xác định đúng và đầy đủ những yêu cầu phát triển ý thức chính trị XHCN của sinh viên Việt Nam là nhiệm vụ cơ bản quan trọng Những yêu cầu này theo tôi bao gồm:

Thứ nhất, nhận thức tầm quan trọng của việc giáo dục chính trị tư tưởng, đặc biệt là giáo dục chủ nghĩa

Mác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh cho sinh viên, từ đó làm cho sinh viên có nhận thức đúng đắn về CNXH và con đường đi lên CNXH ở Việt Nam

Thứ hai, thông qua giáo dục – đào tạo, kết hợp giáo dục ý thức chính trị XHCN với học tập chuyên môn kỹ

thuật để nâng cao hiệu quả giáo dục ý thức chính trị XHCN cho sinh viên

Thứ ba, tập trung mọi nguồn lực nhằm nâng cao ý thức chính trị XHCN, niềm tin vào tương lai của đất

nước, tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng cho sinh viên

Thứ tư, giáo dục ý thức chính trị XHCN cho sinh viên phải làm cho sinh viên thấm nhuần đường lối, quan

điểm của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, hăng hái, sẵn sàng đi đầu thực hiện chủ trương chính sách của Đảng

Thứ năm, giáo dục truyền thống dân tộc cho sinh viên là nội dung quan trọng trong giáo dục ý thức chính trị

XHCN

Chương 2 GIÁO DỤC Ý THỨC CHÍNH TRỊ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA CHO SINH VIÊN Ở TỈNH HẢI DƯƠNG HIỆN NAY - NHỮNG NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA

2.1 NHỮNG NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN GIÁO DỤC Ý THỨC CHÍNH TRỊ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA CHO SINH VIÊN Ở TỈNH HẢI DƯƠNG HIỆN NAY

2.1.1 Đặc điểm sinh viên và sinh viên tỉnh Hải Dương hiện nay

Thế hệ trẻ đối với mỗi quốc gia có vị trí và vai trò vô cùng quan trọng trong xã hội Thế hệ trẻ hay còn được gọi là thanh niên là thế hệ đầy ước mơ, hoài bão và triển vọng Bất cứ một quốc gia, dân tộc và chế độ xã hội nào muốn tồn tại và phát triển đều phải quan tâm đến việc bồi dưỡng và phát huy trí tuệ của thanh niên Sinh viên Việt Nam là lớp đối tượng đặc biệt của thanh niên Việt Nam Đa số sinh viên tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, vào con đường đi lên CNXH, vào công cuộc đổi mới, có nhiều sinh viên tích cực phấn đấu để được đứng trong hàng ngũ của Đảng Sinh viên thường có sự biến đổi nhanh chóng về tâm lý, thích sự công bằng, ưa cái mới, sáng tạo Tuy nhiên vẫn còn một số ít sinh viên thiếu ý thức rèn luyện, non kém về tư tưởng chính trị, chưa nhận rõ tình hình nhiệm vụ chính trị trong thời kỳ mới, thiếu ý chí phấn đấu, sống thực dụng, vị kỷ, coi thường kỷ cương đạo lý, ngại tham gia các hoạt động xã hội…

Ngoài những đặc điểm của sinh viên nói chung, do ảnh hưởng của điều kiện tự nhiên, điều kiện kinh tế

- xã hội, truyền thống lịch sử, văn hoá, phong tục, tập quán của địa phương, sinh viên Hải Dương còn có những đặc điểm riêng Sinh ra và lớn lên trên mảnh đất có bề dày truyền thống hiếu học, sinh viên Hải Dương

đã vượt qua khó khăn, thử thách, vươn lên nắm bắt các tri thức của thời đại, phục vụ cuộc sống của bản thân, gia đình và đất nước Họ đã kế thừa, phát huy và làm rạng danh truyền thống của quê hương, đất nước Nhìn chung sinh viên tỉnh Hải Dương trong sáng về đạo đức, có lý tưởng, hoài bão, giàu ý chí, nghị lực, có tinh thần vượt khó vươn lên học tập, không cam chịu đói nghèo, lạc hậu, quyết trí lập thân, lập nghiệp, dễ thích ứng với cái mới, có trình độ học vấn cao nhưng vẫn còn non kém bồng bột, còn ít trải nghiệm trong cuộc sống, trong những vấn đề xử lý về chính trị thực tiễn Không ít sinh viên Hải Dương chưa tự ý thức được vai trò,

vị trí của họ trong sự nghiệp cách mạng của dân tộc; sống ỷ lại bố mẹ, không chịu phấn đấu rèn luyện; một

số thích lối sống hưởng thụ đua đòi, ăn chơi, buông thả, dẫn đến vi phạm pháp luật và các chuẩn mực xã hội…

2.1.2 Sự tác động của đội ngũ làm công tác giáo dục ý thức chính trị XHCN trong nhà trường

Nói đến đội ngũ làm công tác giáo dục ý thức chính trị XHCN, trước hết phải nói tới đội ngũ giảng viên giảng dạy các môn khoa học Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh Muốn sinh viên nắm vững hệ thống tri thức khoa học Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, Đường lối cách mạng của Đảng cộng sản Việt Nam, hình thành