Mấy vấn đề về con người và đào tạo con người trong hoạt động ngân hàng

VAn dò triòì hoc vò con ngircìi vÀn là mòl dò lai dang dói hdi phài dirofc liò'p lue di sàu luan giài dò dinh hiróng cho su nghiep giào due dào tao phàl Iriòn loàn dien lirng cà nhàn con

DAI I l ( ) C Q U Ò C ( i l A l I A NOI TRUÙNCi DAI HOC K l I O A l U K ' XA l l ó l VA NIIAN VAN

» » • • • • • • • • •

È NAM rilÀNCi

MAY VÀN OÈ VE CON NGaÒI VA OÀOTAO CON NGLl'Ò TRONO HOAT DONO NGÀN HÀNG

LUÀN V A N T H A C SI K H O A HOC rRIÉT H(X:

Chuyén ngành : CNDVHC va CNDVI.S

Ma so : 05.01.02

Hitóiig dàn klioa hoc : FGS Bùi Tlianh Qiiàt,

€ A t HC •'.'j.A H'\ N Ò ? • T?;iJ!i;;;vA^^";*^'::'-7:: Mi*;Vf^H

Ifn nói 1995

MUC \X.ÌC

Trnng

A rhnri ni(V (l;1ti : Nhirng vO'n dò chun^ 1

I rillli i-cip ihiCÌ cu:i d ò l;ii 1

II M i i c d i c h nlìiCiu vii t ù;i Uifln v:in 8

III T i i i h hiuli ngiìiCn cirii 9

IV (rit'ri hau va pliiiiu vi nghiOu iiru IO

V rhiJ(Mig pli;'i[> ughiCii t i n i IG

V I NhCrng tlong gój) cn;i luAn vnii 1 I

lì Pliàn noi (luug

Chinrng I ('cu ngirùi irtWig iical dòng NgAn hàng 12

TiCt I Vài nel vò con iiguiri Irong lical dOng kiuh 10 12

'liei 2 Cor) ngiròi irong iioal dOng NgAn hàng (V uuac la hiCn nay 28

TiOÌ '} Lira i l i n n con nguài fioal dAiig kinh doanh Ngiln hàng trong nCn kinh 43

IC llii hirànj: hiCn nay

d i i n r n g l l i ) à ( ) lao con ngiròi lioal dAng NgAn liàng Irong còng cuOc dòi 48

niói d(\\ nirót:

TiOI I 'HiLTc Irang còng lac dào lao càn ho N l l Irong nhihig nàm qua 48

T\ù\ 2 Nhu còu dào tao càn ho N I ! va kha niìng dào lao cùa TVDT& 54

Ar M O D A U

NIIUNC; VAN D l l C I I U N G

l / - T i n h cA'p IhiCÌ cùa dò lai:

1) TriCÌ hoc vò con ngirói vAn luòn luòn là he Ihong m ó :

Con ngirói là vAn dò lón cùa càc hoc (huyòt Triòì hoc Chinh Iri xà hòi

Con ngirói nhir ihò nào Ihi xà hòi nlur Ihò Ay^nòn càc hoc thuyéì ve con

ngirói lir co dòn k i m tir D ò n g sang TAy diroe nhiòu ngirói quan lAm

Clio dò'n nay xung quanh vAn dò con nguói, nhiòu cAu hòi ducfe dal

ra: Con ngirói là gi7 Con ngirói diroc sinh ra lir dAu? Ban chA'l cùa con

ngirói là gi? Con nguói khàe vói con vAl ehó nào? N ò sinh ra de làm gi?

Tirttng lai cùa nò ra sati, Iriróng lón hay co ngày lAn thò'7

NhCrng cAu hói dò luòn Ihòi lliùc càc dAu óe co lir duy sàng suoi

cùa moi Ihó'i dai lini lòi giài dàp eó linh Iriò'l ly nhAn sinh ve nguón gdc,

sir hicn lón, lircrng lai, so phAn con ngirói

l<lii nliAn Ihirc cùa con ngirói con ngAy tho Irong càc ihAn ihoai cùa

moi dAn lòc, con ngirói chira eó girirng mal riòng cùa càc eà Ihò N ò nhu

mot bò phAn cùa la nliiòn, song chung vói muòn loài va v ó i "TliÀn l i n h " ,

co mot so phAn bi chi phói boi càc sire manh huyòn b i T r o n g dói song nò

bi hoà lan vào còng dóng

Dò sinh lón con ngirói phai lAn còng vào lir nhiòn phong phù va

huyòn b i , doal lAy càc bau vAI cùa thiòn nhiòn (bfmg càeh san bàn, hai

lirom) va lao ra càc vAI phAm m ó i ( n h ò c l i a n nuòi va Irong Irol)

Xà hòi càng phàl Irión Ihi nliAn lliire cùa con nguói cùng dAn dAn

diroc nang cao Càc giào ly, Iriòt Ihiiyòì ra dói nhàm co gang giai Ihich

càc hicn lirong lir nhiòn lìm kiòin bau chAÌ cùa con ngirói va xà h ò i Klù

xà hòi dà hình Ihành giai cAp thi àp birc giai cAp, sir rùi ro cùa so phan, thiòn lai, càc bi An lir nhiòn liòn kò'l vói nhau lao non càc giào ly va lón giào

1Vong càc giào ly tòn giào, con ngirói lim ihAy minh là san phAm cùa càc dAng tói cao diroc lao non lir nliùng chAÌ Ihò' vò Iri (dAÌ, lira,

n i r ó c ) chiù cjui phuc, phung Ihó càc dAng thiòng liòng, noi Iran Ihè phai

chiù nhiòu khò ai, lir an ùi minh boi lirong lai tuoi dep ò coi Niòl bàn

(PhAI giào), hay ó Thiòn diróng (Ki-lò giào) con ngirói muón giài Ihoàl khcn àp birc bAt còng Irong hicn lime lai lir khoàc cho minh mól xiòng xich linh ihÀn hu ào Va nhu vAy sir liòn kòì giCra thò quyòn va IhAn quyòn

dò nò dich con ngirói dà diroc chuAn bi san sàng

Cao han y Ihirc vò tòn giào vò nhAn sinh quan va nhàn Ihùc luan,

Iriò'l hoc dà luòn coi con ngirói là dói lirong nghiòn cùu: moi Iriè'l hoc dòn Irirc liò'p hay giàn liò'p kliào sài nliùng vAn dò Irung lAm va quan Irong nliaì vò con ngirói

Cimg vói nhAn Ihirc vò thò' giói tir nhiòn ma dai dien là eàc nhà triò'l hoc c(S dai dà Inróng nhAn Ihirc cùa minh: Con ngirói "hày nhAn Ihirc chinh minh"(Xòcrat) Trong "lòi kòu goi" Iriò'l iioe dò cùng vói uu dié'm biòì dành già vai Irò, vi Iri cùa con ngirói, cùa nhAn Ihire, bao chùa eà mal nhiroc diòm: Dal con ngirói nhir cài "tói" làch bici khói Ihò' giói Chinh Xòeral cùng nòu quan niem "con ngirói coi nhir là mòl sinh vAl dang lir duy, là lhir(rc do cùa moi vAl" Quan diòm' dò diróng nhir cho rfing chi eó chAn ly cliù tpian va con ngirói là nliAÌ thành bAl biòn, dòc lap vói moi hoàn eành (ban chAÌ cùa con ngirói là khòng ddi)

Suol Irong mirói Ihò'ky "dòm Inróng Irung ed" con ngirói bi don ép Irong khòng gian va Ihòi gian bi Ihóng Iri liÀu nhir luyel dói boi y ihirc he lón giào va phong kiCn Nò góp pliÀn lao non biróc phù djnh cho ra dói Ihói ky phuc hirng ca ngcri con ngirói lu do cà nhAn, lu huu, ehù nghTa

2

nhAn dao vói iróc nu^ giài phóng ngirói lao dòng khói chò dò phong kiòn

va lóp ngirói lir san dang hiiih Ihành (Chù nghTa xà hòi khòng liróng)

Dòn dAy vAn dò bàn chAt con ngirói dà duoc dal ra nlurng chuv duoc giài

quyòì dung dàn chi dirng Iròn cpian diòm duy vAI, lir nhiòn IhAn luAn hay duy lAm càc Ioai Càc nlià tir lirc'tng khai sàng va càc nhà duy vAl Phàp vc'ri d u i iighìa vò Ihàn dà dAu tranh quyò't liei chóng Iòn giào, dàn dal

"Ihcti dai ly linh" khai sàng cho dàii (')c con ngircVi khi dò cao giào due Ho

dò cao cpiyòn tir nhiòn, di dàu Irong cu(>e dAu iranh vi con ngirói (Vonle), yòu càu eó luAl phàp bào ve quyòn con ngirói, phAn dA\i cho "Tu do-Bình

dàng-Bàc ài" Ining nùn cc^ng hoà nhAn dAn (J.Rulxò) Tuy nhiòn ho rai

vào cpian diò'm duy lAm khi ly giài nguón gc'>'c bài còng cùa con ngirói cung nlur khi lim dircVng giài phóng ho Càeh mang Phàp 1789, càc lir lircVng khai sàng va liòn bc) cùa khoa lioc tir nhiòn dà ành hiróng dòn Irào hru Iriòt hoc co diòn Dire Kant Irong klù cho ràng: Klià nàng nhAn Ihùe

cùa con ngircVi là co han, dà ma dircrng dòn (u do: hành dòng khòng Iheo

liud làt dinh ma theo liòn goi cùa hrcrng lAm, cài (hicn, cài dep Con ngircri là chù thò cùa hành dòng xà hòi va liòn bò cùa lich sir Nhung dò

là nhiing con ngirói riòng le khòng Ihay ddi, con nguói Irìru drang, chay Iheo miic dich cùa lir nhiòn Con ngircVi lao dòng con vàng bòng Irong Iriòì hoc cùa òng

I^'-I leghen dà khàe phuc diroc quan niCm con ngirói iìan dòc eùa

Kant dira ra hinli tircrng con ngirói trong liòn Irinh lich si'r, diroc sinh Ihành Irong cpian he bicn chirng vói còng dóng xà hòi Tuy nliiòn con ngirói lir nhiòn va xà h()i clii là sir Ihò hiCii minh eùa y niem luyel ddi Con ngirói

cÀn co tir di), lir hùu chay Iheo loi idi dò' khàng dinh minh dóng Ihói phù

dinh ngircti khàe Do dò, con ngirói eó bàn linh "àe" lAÌ yòu ehju eành cliiòn Iranh, phài luAn Iheo cliAn li cùa ké manh nhAn danh y niem luyel ddi (rCn Irai dAÌ

Nlur vAy càc Iriòì hoc Iriróc Mac khi dò cAp dòn vAÌi dò con nguói dòu dura dira ra diroc càeh ly giài, giài quyòì Iron ven va c à i bàn Càc nhà Iriòì hoc duy vAI vi dura nàm diroc phep biòn chirng non hjò'u biòl vò con ngirói con dctn diCu, mày móc, khòng IhAy diroc con nguói Irong quan he xà hòi va liòn Irinh lidi su Ngay cà Phoi-cy-bAc dà co dir càm vò bàn chAÌ xà h()i cùa con ngirói cung mói chi eoi bàn chAÌ con ngirói: là

"loài" là linh phd biòìi nói lai gàn bó m(^\ càeh kr nhiòn dòng dào eà

nhAn lai veri nhau

Càc nhà Iriòì hoc duy lAm dà lirng biróe nàm-diroe phép bien ehùng, dò cao nhAn vi linh nàng dòng cùa con ngircri Irong hoal dòng xà hòi va liòn Irinh lidi su Tuy nhiòn vi dirng Iròn quan diò'm duy lAm xcm

xét con ngircri tir biCn più Ihirc liòn ho kJiòng Ihò' ly giài dùng duac nhiìng vAìi dò cuc)c sc^ing con ngircVi, non ly luAn eùa ho khòng ihè là còng

cu dò giài phóng con ngircri, dira con ngirói Iòn nhAn vi ma ho dà hình dung dirofc va suy Iòn

Chi dòn triòì hoc Màc Lònin, tròn ccr so kòì hop phep bien chirng

va d u i nglna duy vAt, hiòìi biòì duy vAI vò lidi su mói (ìm ra dirge bàn chAÌ con ngirói, con diróng giài ph(')ng loài ngircVi, xAy dung con ngircti va lidi su loài ngircri cliAn chinh Quan diò'm Màc Lònin vò con ngirói, xem bàn chaì con ngirói Irong hicn Ilurc, là idng hoà càc quan ho xà hòi Con ngirói là mòl Ilurc ihò ihdiig nliAÌ giiìa cài sinh hoc va cài xà hòi Trong

dò, linh xà hòi quyòì djnh linh ngircìi, bàn chAÌ ngirói Con ngirói hien Ilurc va cu thò vira là ehù Ihò sàng lao lidi su vira là san phAm cùa liòìi bò lich su Sir giài phóng con ngirói chi eó Ihò' diroc Ilurc hien tròn co so

Ihay ddi hinh Ihài kinh lò-xà hò\ lir bàn chù nghìa (TBCN) bang hình Ihài cao h(tn: Còng san ehù ngliTa - a xà hòi này con ngirói mói làm ehù ducre

cài lAI yòu, dal dòn lir do, hanh phuc Tuy nhiòn Irong Ihói dai ngày nay,

ly luAn Iriòì hoc vò con ngirói khòng diroe còng nliAn suòn se nhur vày

4

Do han chò cùa lidi si'r va sir hiìu han cùa dcVi sdng, càc nhà kinh diòn dà khòng eó dù diòu kiCn dò' nghiòn ciru ky càc mal khàe nhau eùa con ngircà Ddi lAp vói càc Irào liru kr liróng Iruóc Màc, càc nhà kinh diòn

dà nliA'n manh mal xà hòi cùa con ngircVi ma Irirctc dò chira duc^e quan lAm Càc mal sinh hoc, nhàn bàn cùa con ngirói khòng bi xem nhe, song con dura co diòu kien nghiòn ciru ky mòl càeh ehuyòn sAu ma ehù yòu là dirói gc'ic dò chinh Iri-xà hòi Chinii diòu này dà bi eàe Iriòì già lu san lai

dung dò pilo phàn Màc là "be') vai ceni ngirói"

Càc nhà Iriòì hoc phi Màc-xil dà lAp Irung khai Ihàe càc pham Irù phàn ành lón lai cùa con ngirói Chù nghTa hiCn sinh khai Ihàc lA'n bi kich, nói co d<tn so hai bao Irùm eiiòc sdng con ngircVi nhu mòl "hien sinh" Irong nluìng linh luu'ing bi giói han va lAÌ yòu chiù IhAÌ bai cuòi cùng Triòì hoc nliAn bàn kliai lliàc mal han chò' cùa Phoi-a-bac ciróng dicu mal sinh hoc, ha tliAp mal xà h()i cùa con ngirói Ho xem bàn chAl ngircVi là sir xung dot giCra linh vai va linh ngirói Irong dAu Iranh sinh Icìn cùa eàc cà nhAn Càc nhà Ihirc dung chù nghTa kiycl ddi hoà pham Irù lai idi, coi loi idi cà nhAn là chAn li d u i nghTa IhAn bi Phrdl thàn bi hoà cài bàn nang vò tluVe, coi nò là cài chù dao chi phdi con ngirói Dò là eàc Ioai Iriòt hoc duy lAm phi ly linh vi nò eircVng diCu càc mal sinh hoc, bàn

nàng, vò Ihirc, due vong \jCn sc'fng dure dung bAÌ cluYp hC kr tuang, ly

krc'rng, nhan càeh dò dàng tliAm nhAp vào gic'yi Ire Triòì hoc hien sinh cùng co làe dòng manh dòìi Ihanh niòn nliAÌ là llianh lliiò'u niòn dò Ihi Chù nghTa nhAn bàn kr san hien dai liiróng lai kieh Ihieh Iham vong, Ihù linh, nhu càu mò lin di doan

Tàc hai cùa càc Iriòì Ihuyòì dò càn phài duae ngan ehan va Ioai bò Tuy nhiòn vói linh Ihàn "gan due khcri Irong" la cùng càn lìm IhAy nhùng yòu id liop ly Irong dò: nluìng nhu càu càm xùe, kliàl vong lir do ehù

tiuan c ù a ' c o n ngiriti cu Ihò' Irong tiuan hC vói linh ngircVi, vói Ihò giói khàeh quan, tìm hiòu cài chòì dò' hiò'u Ihòm sir sdng

Vi vAy, tiuan diò'm Iriòì hoc Màc xil vAn là mòl hC thdrg ma, càn dircrc dào sAii nghiòn cini, liòp Ihu càc kòì qua cùa càc trào lira phi Mae xil co phò phàn va khòng lliành kiòìi Dóng Ihói dAu lranh_^kJi6ng khoan

nlurctng vói nluìng làe hai cùa chùng Chi eó Iròn ca so liòp Ihu moi già

Iri cùa càc Irào hru Iriòì hoc, chùng la mói co thò' làm phong phù hiòu biòì eùa minh va vAn dung phàl Iriòn càc quan diò'm Iriòì hoc Màc xil vào giài ipiyòì nluìng vAÌi dò Ihcìi dai mcìi

VAn dò triòì hoc vò con ngircìi vÀn là mòl dò lai dang dói hdi phài dirofc liò'p lue di sàu luan giài dò dinh hiróng cho su nghiep giào due dào tao phàl Iriòn loàn dien lirng cà nhàn con ngircìi va xà hòi loài nguói,

2) Yòu CÀU vò nghiòn cùu con nguói va dào lao con nguói Irong hoal dòng ngAn hàng a nuóe la hiCn nay:

Niróc la dang Irong qua Irinh ehuyòn ddi co chò' hoal dòng cùa non

kinh lo' lir cu chò lAp Irung quan liòu bao cAp sang non kinh lo' Ihi Imóng

eó sir qiiàn ly cùa Nhà nude Iheo dinh hiróng xà hòi chù nghTa (XHCN)

Tròn linh Ihàn ddi mói dà dircrc klu'ti xiróng lir Dai hòi loàn qudc lÀn Ihir

VI eùa Dàng, Dai hòi hìn Ihir VII liò'p lue khàng dinh phuang lurang:"Tirng biróc va dóng bò mc'r r()ng Ihi Iruóng hàng liòu dùng, lu lieu san xuAÌ, dich vu, Ihi IrircVng vdn liòn IC, Ihj Iruóng ngoai hdi, Ihi Inróng sire lao dc)ng phàl Iriòn càc hinh Ihùc Ihu hùt vdn va dàm bào ehu ehuyòn vdn nlianli,xAy dung Ihi diò'm Ihj Inróng chùng khoàn khi eó diòu kien " ( I )

Mot Irong nhùng plurctng hiróng co bàn xAy dirng va bào ve Tò qucì'c XHCN ma Dai hòi VII cùa Dàng Ihòng qua, là liòn hành càeh mang

- (1) Vàn kiònDai hòi Dàng lÀn Ihù VII Irang 69

6

XHCN Iròn ITnh virc kr krc'yng vàn hoà:"XAy dirng mòl xà hòi dAn chù, vàn

minh vi Ieri idi chAn chinh va phAm già con ngirói"(l) Con nguói mài dò

eó "Irinh dò Iri ihirc, dao dire, Ihò' lire va IhAm my ngày càng cao.,." Con ngirói dò dà direte pliAn tàng là giai cà'p còng nliAn, giai cAp nòng dAn, dòi ngiì tri Ihirc Irong dò eó còng nhAn lànli ngliò, nhà kinh doanh eó lai, nhà eiuàii ly gie'ii va càc nhà khoa hoc ky IhuAt eó Irinh dò cao

Dò là nluìng mò hình khai quàt nhAÌ, nhu là muc liòu lAu dai eùa sir nghiciT xAy dinig va dào tao con ngireti eV nire'tc la

Càc nglij quyòì liò'p theo cùa Dàng dà linig bire'i'c cu ihò' hoà mò hình nòu ra nluìng muc liòu va bien phàp nIiàm:"Bdi diróng va phàl huy nliAn lo con ngireVi veti kr càdì vira là de)ng lire vira là muc liòu eùa càeh mang"(2)

Nlur vay con ngireti luòn giù nie)l vj Ir! Irung lAm Irong sir phàp triòìi kinh lò'-xà lic'ìi là nguón Ure quan Irong nhAÌ dò' phàl Iriò^n dà'l nuóe IVong sir phàl Iriòn cùa dal nirt'tc, ngan hàng là khAu dòl phà là "dàu làu" keo non kinli lo'di Iòn Chinh vi vày, vice quan lAm dòn con ngirói, giào due va dào tao con ngireìi lre)ng hoal dòng ngAn hàng han lue nào hòi, iihàì là trong diòu kien dai lure'tc dang ehuyòn djeh sang ect chò' ihi Inróng

eó sir quàn ly cùa nhà niretc nliAÌ là Irong lue chùng la dang dAy lai m()l bire'i'c: Sir nghiep còng nghiep hoà hien dai hoà dAÌ nire'tc dang dal niretc la vào giai doan ma dóng vdn direte coi là giai phàp cùu eành cho non kinh

lo Giài bài loàn vò veìn dang là vAn dò IheVi su ne'tng hdi, nò Ira (hành men quan lani cua cà chinh phù, cùa càc doanh nghiep va dàn eir, Giài direte bài loàn vò ve"in dò, Inrc'te hòi phài là nluìng ngireìi Irne tiòp làm còng tàc

- (I) Van kien Dai hòi Dàng VII- trang 10

- (2) Vàn kiCnDai hòi Dàng làn tliù VII Irang 45

lai chinh, liòn le - nluìng con ngireù hoal dòng Irong ITnh vire dò phài là nluìng ngireìi co kr duy kinh lo Chinh Ihirc liòn cuòc sdng dang dói hói nluìng cAu Irà leti Vi vAy xel cà vò pluretng dien ly luAn va Ihire liòn, nghiòn ciru con ngueìi hoal dòng kinh lo'va dào lao con ngireVi hoal dòng Irong linh virc ngàn hàng ve'ti ect chò'Ihi InreVng hien nay vira eó y nghTa nlur là sir dàp irng dói he')i mang linh cà'p hàch, vira co y nghTa mang linh chiòìi hretc lAu dai ìYoug bdi càuli nhir vAy, làe già manh dan dàu la nghiòn cùu dò lai: "May vAn dò vò con ngaeVi va dào lao con nguói Irong hoal dòng ngàn hàng" nhàm dal direte iihùng muc liòu cet bàn sau dAy:

II/- MUC DICH, NIIIÈM VU CÙA LUAN VÀN:

LuAn vàn này là mòl ed gang dire'ti giàe dò Iriòì hoc lìm hiòu con ngireìi Irong linh vuc kinh lo'nói chung va ITnh virc hoal dòng ngAn hàng nói riòng Tròn c(t set tini hiòu dò dira ra càc liòu cliuAn lira chon va dào lao con ngireVi veri hoal dòng kinh doanh ngAn hàng Ireing non kinh lo'Ihi Inreìng e'r nire'rc la hien nay va manh dan dò xuAÌ mòl sd bien phàp nhàm dào lao con ngireri Irong krerng lai gàn dAy

Tu muc dich Iròn luAn vàn dò ra cho minh ba nhiem vu:

1 ) 1 ini hiòu mot sd dàc Irirng cet bàn cùa con ngaói Irong hoal dòng kinh lo nói chung va con ngireìi Irong hoal de)ng ngàn hàng nói riòng

2) Nliìn nhan set be) dure trang dào laei con ngireìi d Inróng Cao ea'p nghiep vu NgAn hàng (CCNVNH) tnre'te day va Trung làm dào lao va ngliiòn ciru kheia hoc NgAn hàng (TFDT&NCKHNH) hicn nay

3) Tròn cet set dò dò xuAÌ mot sei phirong liuóng va giài phàp eó linh chAÌ phirerng phàp luAn vò dào laei con ngireti Irong hoal dòng ngAn hàng e'r Vict nani hien nay

m / - TÌNII HÌNH N(illlF^.N CUU:

Con ngirói va dàu tu elio con ngireìi luòn luòn va bao gió ciTng dirae dal Iòn hàng dàu, là mói quan làm dac bici cùa mói qudc già

Xung quanh vAìi dò con ngircìi va dào tao con ngaói dà dacre nghiòn ciru khà còng |ilui Irong hoal dòng ly luAn cùa càc nae'te XHCN Inre'tc day Càc nhà Iriòì hoc Xò viòì (cu) dà nghiòn ciru vAn dò này d hàu hòi càc khia cauli cùa nò Nói bAt trong sd ho là eàc làe già nlur: lU Plclnicdp, Pliòdolòva, Bueva, Xidemskaia, Kiigan, Davidovieh V.E

() Còng hoà dàn chù Dire co niiiòu làe già dà epian lAm nghiòn cùu vAÌi dò này, còng Irinh con ngirói'ìiluìng y kiòn me'ti vò mòl dò lai cu ge'ìm 2 làp dà direte dich sang liòng Vici

Ò iiire'te la ngay lù Dai hòi III và'n dò con ngireìi dà duac nòu Iòn

nlur me)l vAÌi dò quan Irong dò' xAy dirng ehù ngliTa xà hòi (CNXH), Tu sau Dai lie)i III dòn nay, dà co lAÌ nhiòu làe già quan lAm dòn van dò này

vò pluretng dien triòì hoc nlur: Pham Nha Ciretng, Lo Thi, Nguyén Trong ChuAn, Tran Còn Nliang ndi bai hetn eà là diirerng (rình KX ,07 do giào

su Pham Minh I lac làm d u i nhiem cùng lap thò' han 2()() nhà khoa hoc Iham già

Song do pham vi va mire dò qua ròng non càc còng Irình dò ehaa

eó diéu kien di sàu vào con ngireti Irong lirng ITnh virc cu Ihò' Dac bici là hoal dòng ngàn hàng Hetn Ihò niìa nhùng nghiòn cùu Iròn cùng ehaa eó leVi giài dàp cue")'i cimg Do dò "Con ngirói va dào tao con ngUeìi Irong hoal dòng Ngan hàng" là mòl vAn dò con rAÌ mói me:, d u r a eó còng Irinh nghiòn cùu vò nò mot cadi day dù va eó he lhe">ng Vi vAy vice nghiòn cùu vAìi dò này là rAÌ meri mei va cùng khòng kem phàn phire lap nhang

se co nhiòu y nghTa cà vò phirerng dien ly luAn va Ilurc liòn

IV/- (JK)1 MAN VA PHAM VI NCdllLN CÙU:

Con iigireri va dìxo lao con ngirói là vAÌi dò rAÌ ròng va liòl sire phire

laiL eó Ihò duerc dò cAii nghiòn cùu dirói nhiòu giàc dò khàe nhau O day dirói góc nhin cua Iriòì hoc luàn vàn chi lAp Ining vào nhùng vAn dò cet bàn nhaì mang linh cliAÌ khài t|uàl cao là sir dinh hue'rng vò mal phue^ng phàl") luan :

- Vò phirerng dien ly luàn cer si'r: lù xa xira, nhAÌ là lù Ihò ky ihù XVIII in'y lai day ngirói la dà nghiòn cùu nhiòu vò con ngireìi Nhirng luan vàn chi dò càp dòn nluìng ly Ihuyòì cer bau nhAÌ eó già Irj Irirc liò'p dòn dò lai dà direte xàc dinh vò con nguói va dào lao con ngiicti Irong lutai dòng ngAn hàng Trong dò làe già lày ly Ihuyòì vò con nguói cùa Màc làm Irung lAm va mól sd hoc lluiyòl khàe dò bd sung

- Vò mal thirc liòn:

-fVói ihuc liòn trong iiiròtc luàn vàn d u i yòu nghiòn ciru con ngireVi lù giai doan 1951 (khi Ngan hàng Quóc già vici nani direrc Ihành lap) dò'n nay -f- Vói Ilurc liòn nuerc ngoài: liiAn vàn xeni xel vai Irò con ngireVi va dàe) lao con ngirói cua càc luròtc phàl iriòn

V/- PIIUONG PHAPNGHILN CÙU:

- Quali IricI phirerng phàp luan Màc xit: phirerng phàp bien chirng duy vài Iroiig loàn be) ctiiig Irình nghiòn ciru

- f)àm bào sir ihdng nliAÌ gàn be') chat che giùa nhùng nguyòn li kinh diòn, kinh nghiCm tliirc liòn, eiuan diòm direìng Idi chinh sàch veti Iri Ihùc khoa hoc liiòn dai '

- Dòng ihcìi coi Irong vice doc long thuat va kò lliira nlurng quan diòm chinh vò plurong dien Iriòt hoc dà direte còng bd cùa càc tàc già di Inre'rc Nliicni vu d u i yòu cua tàc già là tini hiòu phan (idi mòl sd kr kre'tng Iriòl hoc vò con nginri trong linh virc ngan hàng ma càc lai lieu

khàe chira dò càp Tu dò ed gang pliàc hoa mot càeh Iòni lirejrc vò con ngireìi va dào lao con ngire'ti Irong hoal dòng kinh lo'liòn le hien nay

VI/- NHÙNG DÓNG CiÓP CÙA LUAN VÀN:

- Tir sa phàn lich vò mal li luàn va khài quài kinh nghiòni Ihirc

liòn, luAii vàn sé góp phàn làm ló vai Irò dac bici quan liX)ng eùa con ngirtìi Irong hoal de)ng ngàn hàng va sir nghiCp dào tao con ngaói Ire^ng còng cu()c deSi meri hien nay

- Dira ra nluìng quan diòm cet bàn nhàm djnh hire'tng d i o viòe lao ra mói Inreìng dào tao con ngireti , dò xuAÌ nhùng giài phàp chù yò'u mang linh khà thi góp phàn giài bài loàn vò dào lao con ngirói Irong ngành ngàn hàng hicn nay vira mang linh llieri sir cAp bàch vira co y nghTa ehiò'n lire re lAu dai

- Veti kòì qua dal direte, luàn vàn cùng ge'ip phàn làm sàng tò Ihòm cet set li luan va tliirc liòn cùa direìng ldi:'TAÌ eà vi ehiò'n lirete con ngireti cùa Dàng la"

lYic già liy vong luan vàn này eó Ihò' direte sir dung làm (ài lieu Iham khào Irong càc Inreìng dai hoc, cao dàng, viòli Klioa htte ngAn hàng, 1TDT<?<:NCKIÌNH, Vu td chire càn bei va dào lao Ihuòc ngAn hàng Nhà nireìc Vici nani

B/ NOI DUNG VA KLT CAU:

Ngoài phàn me't dàu, kòì luAn, muc lue va danh muc eàe lai lieu Iham kliiio, dò lai direte kòì cAu thành 2 chirang , 6 liòì vóT nhùng nói dung san:

I I

ailfONG l\ CON NCJUÒI 'i'IU)N(i I I O A T DÓNC; NGÀN MÀNG

1

I) Cein ngireìi là san phAm cùa hoàn eành la nhiòn va xà hòi ma tracie hòi là hoàn eành kinh (ò :

Xuài phàl tir tu lire'rng con iigireri giù vi Iri Irung lAm Irong su phàl Iriòn kinh lo, con ngirói là nguón lire epian Irong nhAÌ dò' phàl Iriòn dAÌ nireìc nhàm phuc vu con ngireri Vi Uri idi cùa lirng ngireìi lirng lap Ihò' va

cà xà hòi, Irong dò Ieri idi eà nhàn là dòng lire Irirc liò'p cùa sir phàl (riò^n

Tir kre'tng coi con ngirói giù vj tri Irung làm cùa cuòc song là mòl Ihành lini cùa sa phàl triòii vàn minh, vàn hoà loài ngireVi trong lich sa ed dai, dnili cao cùa kr kre'tng ed dai vò con ngireìi direte phàn ành trong làe pliAm " Bàn vò làm hón " cùa ARISTOTE Òng dà dira vi Iri linh Ihàn eùa con ngu'eìi dal Iòn dinh cao cùa loàn bò sa phàl Iriòn liòn hoà va sir phàl Iriòìi Ijcli sa qua he Ihdng càc khài niem: Tàm hón Ihire vAI, lAm hCìn dòng vai va lam hón con ngireVi Ong dà khang djnh: Con ngaeti là dinh cao cùa sa phàl Iriòn kr nhiòn

ì l i ó i ky iiliuc lurng thò' ky XIV-XVI SCN, con ngaói direte xàe djnh

là trung lAni cùa sir phàl Iriòn khoa hoc va nghe lluiAt, Nhùng dàu lìdi con ngireri dal dirae Irong cuòc sdng direte vAI chAÌ heià (hành IhÀn lactng nghe lliual kiòu Kim kr lliàp Ai cAp, kiò'u dòn Àngeo (Càm-pu-chia), kiò'u chùa Mòl còl(Viel nani )., dà cliinig minh d i o diòu dò

CNTB ra deri va phàl Iriòn, meit mal cliAÌu diri nhùng dòm dai trung

co leìi lam va mii mjl dira con ngireri Iòn Irinh de) vàn minh; mal khàe chinh CNÌÌ:Ì lày Ieri idi deing lire cà iiliAn làm pluretng lien phàl Iriòn non vàn minh nliAn letai non CNTB chi giài phóng direte me)t bò phAn nhAn Ioai nlu) iihoi nlur nhòiii G7 ngày hòni nay, con lai Ihi day nhàn Ioai xueì'ng letai Irung bình kem, va dai bei phAn khòng Iheiàl khdi nghèo nàn,

lac hau, làm Ihan suy dinh direìiig, lai nguyòn can kiet mói Iraeing ò nlùòm nang nò va mài cAn bang sinh ihài

Màc dà nhin Ihà'y xii Ihò dò iiliAn Ioai dau klid vi CNTB, nhang iihAii Ioai ciiug rat dau khd vi khòng co CN1Ì3 , beri vi nluìng con gió Irai mùa, be'ti làn dir xà hòi ciì niu keo chùng la

CN1Ì3 dal con ngirói vào vj Iri nhAn quyòn, con ngirói ducere sei'ng Irong vóng tay nhà niróc phàp epiyòn, màc dù dò là phàp quyòn (a san Tuyòn ngòn niróc My nàm 1776 khàng djnh: moi ngireti sinh ra Iraóe hot phài co epiyòn sdng, tpiyòn dAn chù va bình dàng Bàe Ho Irong bàn khai sinh deie lap cho nire'tc Vici nani cùng luyòn bd quyòn direte sdng, direte dòc lap la do cùa con ngireti Vici nani "TAÌ eà moi ngirói sinh ra dòu

co quyòn bình dang Tao hoà d i o ho nhùng quyòn khòng ai eó Ihò xam pham diroc; Irong nluìng quyòn Ay eó quyòn direte sdng, quyòn tir do va quyòn iiuru càu hanh pliù.e"(lricli luyòn ngòn dòc lAp) Traete lue ra di, Ngireii dà dành phàn dàu Irong di cliùc dò nói vò con ngaói.Dàu liòn là

còng vice dòi veti con ngireti f Bòi diróng Ihò he càeh mang elio deii sau là

ineit vice rAÌ eiuaii Irong va rat càn lliiòì ( Irich di ehùe cùa Chù lich Ho Chi Minh)

Tu nluìng ngày khai sinh ra dai nireic cho dòn nay, dAn toc Viel nani dà dàu Iranh khòng mei me')i vi deie lAp kr do eùa Td quei'e, vi hanh pluic elio muòn ngireii

Con iigireii nói chung va con ngireti Vici nani nói riòng là san phAm cua eàc quan he xà hòi, là san pIiAm cùa Ijch sa, hoàn eành va mói Inretng seing tao non pliAm hanh nliAn c a d i cùa con ngireii Mal khàe con ngireii luòn luòn là d u i nhàn cùa Ijch sa, con ngircti làm non Ijch su Vi Ihò, mòl dàn lòc, mòl t|uci'c già iiiiidn plión llijnh Inreic hòi phài co ehiò'n luetc phàl Iriòii con ngireVi, vi hanh pliùc cùa con ngaeti vi sir phàl triò'n la

do leiàn dien cho ce)n ngireii ÌVong luyòn ngòn còng san eó viòi: Muc

13

dich dà'u Iranh là dò giài phóng con ngireii làm cho con ngirói dae;e phàl Iriò'n mòl càeh l u d o loàn dien,

liete Ihuyòì Màc Li^nin dà idng kòì Ijch sa phàl Iriò'n cùa nhàn Ioai (ìm nguyòn nhAn ceii nguón cer bàn lire liretng Ihei'ng In con ngireti, làm

d i o c:on ngireti phài plùò'n diCn meo mò, phài chiù lo lliuòc, chiù nò le san phAm do chinh minh làm ra, do eó sa chiò'm liiìu kr nhAn vò la liòu san xuAÌ "con ngirói se làch klie')i thò gieii dòng vAt khi chAm diri cuóe dua Iranh cùa kìng cà nhàn dò' sinh tón Nguyòn nhAn là viòc con ngaeti

bj chinh càc kr lieu san xuAÌ nò djeh Ngireii la chi eó thò' giài pheing con ngireiì bang c à d ì dem lai cho nidi cà nhAn cài khà nàng phàl Iriò'n loàn dien va Ihò' hie^n lai cà nàng khiò'u cùa ho vò thò' chAÌ cùng n h a vò linh Ihàn khi xà hòi Ihirc sir nàm lAy quyòn lire chi phdi san xuAÌ "(1)

Màc va Àng ghen dòu Ihdng nhAÌ ràng:"Chò dei s a hiìu hien Ihói, chò dò kr san là biòu hien eudi cùng va hoàn bi nhAÌ eùa phaong thùe san xuAÌ chiòin liiìu dira Iròn nhùng cer so ddi kJiàng giai cà'p, tròn c a sa nhùng ngirói này b()c kit nlurng ngireti kia theo y nghTa dò, nhùng ngaói còng san eó ihò' Iòni làt li luAn cùa minh thành còng ihirc duy nhài nay là: Xoà bó chò dò kr hiìu"(2)

Dirc'ti CNTB dò phuc vu cho long (ham lam, hàm làm giàu cùa giai cà'p kr san, con ngireti bj coi là pluretng lien còng cu làm giàu cho giai cAp (a san Tlieo Àngghen "Vi long (ho bao dà là dòng lire cùa non vàn minh (ù ngày dÀu cùa nò d i o dòn lAn ngày nay, eùa cài; cùa cài va cùa cài lura, eùa cài khòng phài cho xà hòi ma eùa eà nhAn riòng biet dàng ihiretng hai dò là muc dich duy nhài eùa quyòì dinh eùa nò Moi liò'n bei trong san xuAÌ ddng (heii là mòl Ihoài bò Irong linh eành eùa giai

(1) Lich su (a kreVng kinh lo-NXBKHGD phàn 2 lAp III Irang 100-110

(2) Màc Àngghen luyò'n lAp -NXB Sa lliAl-Hà nói 1980 Irang 550-562)

1/J

cAp bj àp birc ( 1 )

Neil con ngaeti là san phAm cùa hoàn eành thi cài chù yò'u làm non hoàn eành xà hòi, hinh Ihành non nhAn càeh con ngaeti là hoàn eành kinh lo' Beti vi : "Moi quan he xà heii dòu bài ngudn tu quan he vai chài eùa deii sei'ng, Nhùng quan he xà hòi ge)i là "xà hòi eeing dan" ràng càn phài lim co cAu cùa xà heii còng dàn trong chinh lù Kinh tò'hoe" (2)

Do vAy hoal dòng kiuh lo' là nhàn tei' ehù yò'u nhAÌ hình Ihành nhAn càeh con ngaeti Hoal deing kinh lo là nói dung ca bàn cùa hoal dòng cetn

ngirói Beri vi: "Inreic hòi con iigucìi càn phài àn, udng, ò va m a c tracie

khi co Ihò lo dòii chuycii làm chinh Irj, khoa hcte, nghe thuAl, Iòn giào " (3) Chinh nhu càu kinh tò' leti ich kinh lo' là hoàn eành se") mot bài con ngircii phài làm chinh Iri, phài eó càc Ihù doan veii nhau, phài eò nhàn càeh vi kinh lo

Tu thò' ky ihù XVIII nhà kinh lo'chinh Iri hoc ed diò'n Adam Smil dà càn

cu vào mei'i liòn he giùa hoàn eành kinh lo' va hoal dòng cùa con ngaeti,

ma khàng djnh: Vai Irò eùa con ngaeti IreMig hoal dòng kinh tò - Iheo òng:

1- TreMig kinh lo' kheing eó con ngaeti nói chung ma ehi eò con ngaeii kinh lo' (kinh lo' hàng heia) Con ngaeti kinh tò' Inreic hòi là con ngaeiì co nhu cÀu, nhu cÀu vò han, do dei he; eò dòng lire kinh tò' kJiàc xa veii ceni ngucti mòng muòi, con ngaeii la cung lircAp

2- Con ngaeti kinh l o c ò muc dich trao ddi dò' dal le^ri nhuan lei'i da

(1) Màc-Àngghen loàn lap - lAp 16 NXBST HN 1978 Ir 132 - 152,

(2) Màc-Àngghen luyò'n lap - NXBST HN 1978 Ir 13 - 14

(1) Màc-Àngghen luyòn lAp - làp 2 NXBST HN 1971 Ir 198

15

Ceing Ihirc vàn eleing cùa ho là T-H-T chù kheing phài l à H - T - H ' Veii dàc linh dò ho mua nhiòu hern bàn, mua tracie bàn sau, mua bàn dò' kiò'm leii Muc dich là già Irj chù khòng phài già Irj su dung

3- I>oài ngirói là mòl thiòn lureing Irao ddi: trao ddi veii thiòn nhiòn, (rao ddi vói nhau Tluieic linh trao ddi này làm cho con ngaeti Iret (hành ngireii kinh lo,

4- Con ngirói kinh tò Inreic hòi hành deing vi cà nhAn, Iretng khi

Iheo dudi leti ich cà nhAn ho vò linh dà Ihirc hien luòn cài \a\ ich còng

dóng, xà hòi leii hetn cà khi anh la eó y Ihùc phuc vu cho còng eldng

5- Con ngireti kinh tò'direte hoal dòng trong tir do co linh tir nhiòn, nlurng lai bj " Irai la la nhiòn" bj "bàn lay vò hinh " la phàl chi phdi Do vày Ieri ich cà nhàn luòn direte gàn liòn veii leti ich xà hói, còng ddng ma khòng càn bàn lay nhà nireic can Ihiep vào

6- Con ngirói kinh lo'là con ngaeii dàm chA'p nhAn eanh Iranh, hì'y

kr do cauli iranh làm mòi Inretng song

7- Con ngireti kinh lo'eó leti idi ró ràng va luòn chù y dò'n \o\ ich

cùa ngiieii khàe, bài ngireti khàe phài phuc vu minh bang càeh chù y dòn Inreic hòi là leti idi cùa ngireii khàe Adam Smil cho ràng " Anh la se nlianh cheiiig dal direte muc dich cùa minh nòu nlur anh la ehù y (ói sir ich

ky cùa deing Ioai va biòì chi d i o ho biòì hei làm elio anh la cài ma anh la dói hdi e'r ho chi vi Ieri ich cà nhàn cùa riòng he.) ma Ihòi, Hày dua cho lòi cài ma lòi càn, cein anh se nhAn cài ma anh càn Chùng la ehó de;i dire^fc bua cetm Irira, khòng phài lù làm long hào hiCp cùa òng tlie^ làm bành mi, òng chù quàn bia, òng chù liieu thjl ma lir vice càc eing ehù dò dà eó dù leti ich cà nliAn hay ehaa? Chùng la ehù y dòn kheing phài King nhàn dao eùa he.) ma d u i y (eii su ich ky cùa ho Phài biòì nói veii ho khòng phài vi nhu càu cùa chùng la ma nói vi nluìng mòn leti cùa liei" (1)

( l ) C à e Iute Ihuyòì kinh (ò NXBTheing kò HN|I995lr 69 Mai Ngoc Tirang

16

2/ - Cein ngirói là ehù (ho' cùa Ijch sa, chù (ho' koiig kinh to':

Klii loài iigireri xuài hicn llii lie)al dòng kinh tò dai liòn cùa con ngirói là chiò'm liiìii lAy san pliAm cùa la nhiòn dò' tlioà man nhu càu sdng

cùa con ngirói; Su chiòìii luìu lue dàu vói còng cu qua Ihò set, veii hiò^u

biòì (a nhiòn epià il eù non nàng suAÌ lao dòng qua lliAp, do \Ay con ngaeii lue này khòng làm chù direrc kr nhiòn, xà hòi va làm chù direte bàn IhAn minh

Nhang con ngireii dàn dàn eó y Ihirc viretn non làm c h j la nhiòn, làm d u i xà hòi va làm d u i càc eiuaii he kinh tò' lù (hà'p dò'n cao qua càc Iheii ky tir clùòiu luru nò le, plietng kiòn va dòn khi CNTB ra deii thi giai ea'p kr san dà liy sinh hanh phùc con ngaeii dò làm giàu Con ngirói dae;tc coi là pluretng lien, còng cu, là cài mày san xuài ra leti nhuan idi da cho nhà Tu bàn Dò là liuti ky lidi luy nguyòn Ihùy CNTB dà ra dói IhA'm day mali va bùn nhet dòii tan càc ló chAn long CNTB ihèm khài leti nhuAn nlur chei seii llièm meii

Kòì tpià là lao dòng cùa con ngaeii làm (ha hoà con ngaeti, lao dòng qua kliir theiiig Irj lao deing seing

Trong llicìi dai ngay nay do lire lactng san xuài phàl Iriò'n nha vù bào Càeh mang khoa hoc va còng nghe dà daa lai mòl nàng suAÌ laet dòng cao, linh Ihò bài bue^)e CNTB co ehiò'n liretc dira vào con ngaói, tu ce^n ngaeii ma làm giàu elio giai cAp kr san Nire'tc NliAI nghèo vò lai nguyòn klioàng san, nhang niretc NhAt giàu vò con ngirói, nireic Nhat dà biòì phàl huy cao dò nhAn id con ngirói dò làm giàu Ngaeii Nhal dà làm non cAu cluiyen thàn ky cùa Nhat bàn dac bici 1950-1973 dò là mòl minh ehùng: Con ngaeii luòn viretn Iòn làm d u i lutàn eành, làm chù kiph (ò xà hòi Sau khi lluia Iran ehi 5 nàm 1945 -1951 ma ngireii NliAI dà khói phuc dae^te kinh lo' Sau dò co leic dò làng Inre'tng lù 8 dòn 10,8% nàm Trong klù dò

d My là 2,9; Anh là 2,4; Phàp là 4,6 GDP niretc NhAl nàniJ9X3_so vói

17 I j i : , ,-r.' V.,

nàm 1950 làng non 20 làn; ngoai llurctng làng 25 làn Tu nàm 1950 dòn

1971 xuài kliAii làng 30 làn Nguyòn nhAn sd meil cùa sa làng Inretng Iròn

là biòì phàl huy nhàn id cùa con ngaeii

Ngày nay Dire va càc nae'rc Bàe Àu Iheo Ihuyòì kinh lo' Ihi Iraóng

-xà hòi, dò cao nhàn id con ngirói Ho eó muc liòu làm elio dAÌ naeie Ihjnh viretng , con ngaeii direrc luretng hanh pluic va dàn d u i , Ho dà nói ràng: hai muc liòu dò xcm ra nluìng ngirói Còng san cùng Ihèm nuidn làm VAn

dò là et d i o con ngircii nào direrc lure'rng hanh phùc va dAn chù Se khòng

eó dAn chù bình dàng va hanh phùc direte khi chi eó 10% dAn sd nhang lai chiòiu teii 86% idng ed phiò'u Irai phiò'u, liòn (iòi kiem, càc bài dòng san va càc khoàn lai chinh khàe Tàng Icip "chòp bu" chiò'm 0,5% dAn sd nlurng nani leii 4 5 % sd lai san trong khi 9 0 % dàn My kheing eò lai san chinh tliuàn luy"(l )

"Nòii so mire lang lactng cùa ngircii lao dòng va mire làng leti nhuan Irong klioàng Iheri gian lù nàm 1978-1984 Ihi ly le liòn liretng giàm xudng 10% Irong klù leti nhuan ròng cùa 400 ngaeii My làng veil 2 8 % "(2)

VAÌi dò là CNTB eó dò cao nhàn id con ngirói, co lAn dung sue manh cùa con iigireti dò làm giàu d i o giai cà'p kr san, làm biò'n ddi ky nàng lao deing cùa con ngireii lù lao dòng chAn lay ehuyò'n dai bò phan sang lao dòng tri lue nlur e'tTliuy diòn va meil sd nireic kr bàn khàe

Nói con ngaeti làm d u i qua Irình kinh lo'nhir làm ehù cùa cài, làm

d u i càc qua Irinh kinh lò'-xà hòi, CNTB chi Ihirc liiòn s a làm chù dò eho mòl sei' iigireii va mòl sd il inreic giàu eó ma (hòi, con dai bò phAn ngaeii nghèo va lurete nghèo lai bi day vò phia con net, net nàn ehòng chat khòng Irà direte net Nlióm G7 dà bay ra càc cAu lac bei nlur: cAu lac bò Pa-ri, càu lac bò LuAn dòn eùa càc d u i net dò xù lòi càc con ne;t eò linh

(I), (2) Tluing lin ly luAn sd 12 /199() Irang 45,46

18

loàn càu ma Ihòi

Tom lai: Kliòng Ihò eó sa bình dàng dAn ehù nào hòi khi mot sd il ngireii chiò'm qua nhiòu cùa cài trc't Ihành chù net cùa cà Ihò'giói; klii mòl

sd ngaói khàe lai dang qua nghèo khd phài chju eành suy dinh daóng, khò mài va khòng co cerni àn ào màc Klii nhiòu ngaeii d My va nhiòu neri khàe tròn Ihò giói dang hi hùiig tir hào co meil xà heii Irung kru, eò mòl tàng Icip Irung kru ngày mòl lein Klii con làm Tdng ihdng naeie Phàp, eing PhràngxoaMilcrràng dà luyòn bd rài budn pliiòn là: làng lóp nghèo khd Ihù kr dà xuài hien ó càc nireic kr bàn phàl Iriò'n (làng leip Ihù la là tàng Icip direii mire nghèo khd) Con liòu ban ngAn sàch eùa Quele hòi My luyòn bd: Vào nhùng nàm 80 cùa Ihò ky này hd sAu ngàn càeh giùa ngaói giàu va ngireii nghèo ngày mot sàu va ròng ra

Tròll day là chira kò khi Ihi Iraeing kr bàn md ròng Ihành Ihj Iraóng qudc lo'hoà, vai Irò càc Còng ly xuyòn quei'e già dà ehuyòn lai sir ò nhìòm mòi tnreing, sa dói tu càc nire'tc G7 sang thò'gieii thir ba va Ihu hùt chat xàm, nguyòn lieu rè, lao deing re cùa càc niróc này làm giàu d i o chinh e.]U(ic

Vày khi nói con ngircii là ehù Ihò cùa Ijch sir là nói con nguói nào trong nhàn Ioai Dò quyòì khòng phài là con ngaeii nói chung ma chi là con ngaeii eùa giai cà'p Ihdng In dang càm quyòn, con con ngaeii trong dai bò phAn quàn chùng thi bj nghèo khd

Trình dò cetn ngaeii làm chù kinh lo'luy ihuòc vào hai yò'u id:

Mòl là: Trình dò phàl Iriòii kheia heie ky IhuAl cùa con nguòi, eùa Iheii dai

Hai là: Mdi quan ho xà heii Irong dò con ngaeii dang hành dòng CNTB hiòn dai ngày nay dà eó Ihira yò'u id càeh mang khoa hoc

ky Ihual dò' giài phóng con ngireii, dò' biòii con ngaeii ihành ehù Ihé' cùa Ijch su, d u i Ihò' kinh lo Trong cuein: "Meit ihò giói khòng thò' ehà'p nhAn

19

direte " Net-rò-hay-Mòng dà chi ró: vói nàng suAÌ lao dòng ngày nay che) phep con iigireii mòl ngày chi làm vice 6 giei; mòl luàn chi làm vice 4 ngày, con lai là Iheii gian nhàn idi dò' hoc lAp, Irao ddi lay nghò (hi se khòng eó sa ihài ngli òp nlur ngày liòni nay Vò mal xà hòi nhùng nàm gàn day do sa phàl triè'ii qua manh cùa lire liretng san xuài ma CNTB co sir la thieli nglii, kr diòu chinh vò kr san va luìu s;in vò set hiìu, vò Irung luu hoà vò nhà niretc phùc leti vò ed [)hàn hoà Nlurng nhùng diòu chinh

dò chi là dò' nhàm bào ve Ieri idi tir san, nhàm keo dai sa Ihei'ng tri va phàl triòìi ciia CNTB chù khòng nhàm giài phóng con ngirói, hoac chi giài

|)hóiig mòl bei phAn il e')i( chi 7 lurcic G7) con lai phàn dòng dAn sd Ihò' giói VÀn phài sdng trong khò khan khd ciré ma Ihòi

CJ nire'tc la con ngirói Vici nani trong nói dung kinh lo'dà direte Ditng la vàn dung nlur sau:

ì hù nhài: Ta chon con diróng phàl Iriò'n non kinh lo' nhiòu Ihành phàn theo dinh hire'tng XHCN day khò khan và Ihù lliàch hetn nhiòu so veii con diretng dò elio kr phàl di Iòn TBCN Nhirng dò là con direing di dòn giài pheing con ngaeii lliAl su, Irànli beri nlurng dau kliei ma nhAn ktai phài chju dang do CNTB dem lai

Cei meil sei ngircVi iióiig veii và lieti luti suy ngliT ràng: Hày elio chùng tói direte beie leii nlur CNÌ13 thi chùng lòi cùng sung saeing hetn nhiòu làn so veti con direing dòc làp XHCN ma deii sdng qua khò kliàn

Ho khòng hiòu ràng: dò co deti seiiig cao nlur hicn nay eùa mòl bò phàn

"dAn chùng" CNTB dà eó bò day hàng Irà^m nàm phàl Iriòii Do vay CNTB dang chiòm giù dai bò pliAn linh hoa cliAÌ xàm cùa nhAn Ioai Hày doc vi sac) My giàu cùa Misen Alber se IhAy:

- Mang lireii dòc quyòn cùa Còng ly xuyòn qudc già kin hàu kJiàp trai dAÌ

20

- Lire hremg khoa h(,)c ky ihiiAt do so nhAÌ Ihò gieii veii Irình dò xà hòi hoà nhir vAy cho iihèp chùng la co ihò' cài ihiCn mùe sdng meil bò phàn còng nhàn eiiù lòc giAu sang diòu dò khòng co gì la

i h ù hai: Dàng và nhà luròtc la hiòii rAÌ ró: chi eó Irinh dò phàl Iriòii kinh lo'cao, meri eó Irinh dò vàn hoà xà heii cao direte

Khi nàng suaì lao deing cua la con epià Ihàp kem, ma dói lidi eó mire sdng cao nlur CN TB thi dò là diòu khòng tireViig

i h ù ba: Nhung Dàng la dà khàng djnh: veii muc dich giài phóng ce)n ngueii, chùng la co thò dira con ngirói Vici nani kìng bircie làm chù thiòn nhiòn làm chù xà hói ilurc sir ihành chù nhan dai nireic, dòc lap la

do hanh phùc Diing la cho ràng: Irong diòu kien non kinh lo me't: Càc nireic co phu lliueic vào nhau la eó pliu lliueic vào nireic ngoài, nlurng kheing le lluieic Ta hoà nhap vào còng deing nhang kheing hoà tan Dò là meil sa lua chon tu' nhàn ló con ngireii , vi con ngirói ma lira chon

Vàn kien Dai hòi III cua D;ing Lao dòng Vici nani (nàm 1960) dà khàng djnh: con nguói là vòn epn' nliàì Sa nghiep giào due cùa chùng

ta p\vÀ\ iìói diróng Ilio he Ire ihành nluìng con ngireii lao dòng làm ehù dai

nireic, co giàc iigó XHCN co vàn hoà và ky Ihual, eò sire khoè, nluìng ngueii phàl Iriòn loàn dien dò' xày dang xà hòi mói, ddng tlicii phài phuc

vu dàc lue d i o viejc dào lao càn bó xay dang kinh to' và vàn hoà XHCN

và vice nàng cao khòng nguìig Irình dò vàn hoà cùa nhàn dAn lao dòng

Dai hòi IV cua DCSVN (1977) dira ra luAn diò'm giào due, hinh Ihành và phàl Iriòn con ngirói mói: xay dang chò'dò xà hòi meii Non kinh

lo meii phài di liòn veti xày dung con ngirói meii Dò là con ngirói làm chù

ni uh làp Ihò làm d u i kr nhiòn, làm d u i xà heii và làm chù bàn Ihan ni

Dai hòi V DCSVN (I9K2) liòp lue khàng djnh: dAy manh còng

I

juòc xay dung non vàn hoà iiuii và con ngirói mói, bàin llial sài yòu càu :àeli mang và pini hop vói khà nàng kinh lo

Dai hòi VI cùa DCSVN (1986) dna ra direing Idi ddi meii dai naeie, dàc bici nhàn manh vai Irò eiuaii Irong cùa nhàn td con ngirói, phàl huy yò'u tdcoii ngirói, gàn phàl Iriòn kinh lo'vói phàl Iriòii xà hòi, lày phuc vu

con ngaeii lam muc dich cao nhài cùa moi hoal dòng lày sa cpian làm dùn

con ngireti va ihài dò Iòn trong lAii nhau làm mot liòu chuàn dao dire Irong moi hoal dóng kinh lo', van hoà xà hòi ÌYong càc iiliAni chài con ngirói dàc bici nhàn manh sire sàng lao, lai nàng, nhici linh lao dòng và

nàng suàì lao dòug, vice làm, Ihu nhap, Irai kr ky cirerng Iòn Uong và bào

dàm eàe quyòn còng dàn

1 lòi nghj dai biòii loàn qudc giùa nhiem ky khoà VII (1994) dà daa

ra kr kre'tng chi dao xuyòn siuil ci\c chù Inretng, chinh sàch cua Dàng và

Nhà iiiróc vò càc linh virc vàn hoà xà hòi là : Chàm sòc , bdi daóng và phàl huy nhàn lei con ngireii veti tir eàcli vira là deing lire vira là muc liòu cua c à d ì mang

HÒI Ughi làn Ihù kr BCIITW khoà VII DCSVN dà khàng dinh; nhiem vii xày dung con nguoi vò Iri lue, dao dire, linh càm, leii sciiig cei nhàn c à d ì leii dep ce') bau linh vung vàng iigang lam sir nghiep deii meii

vi dàn giàu nireic manh xà hòi vàn minh

Bàe Ho kinh yòu cùa chùng la llure'tng nói ràng: "iiiudn xày dang CNXH Inre'tc hòi càn eó nluìng con ngueii XHCN (1), vi leti ich niireii nàm Ihi phài Iróiig cày, vi loi idi tram nàm lliì phài Irdng ngueii".(2)

"non song Vici nani eó Ire'r non lucri dep hay khòng, dàn lòc VìCt nam co bire're leii dai vinli quang dò sànli vai veii càc eircing epieic nani chau hay khòng, chinh là nhir mot itliàn le'tn e'r còng hoc lAp cùa càc em".(3)

- (1 ) Hd chi Minh loàn làp NXB Su ihàl 1989 trang 63

- (2) Ho chi Minh loàn lap NXB Sa tliàl 1989 trang 180

-(3) Ho chi r/iinh Ioan lap NXB Su ihàl 1989 Irang 1 1

• ) 0

Tir nluìng dàn chinig Iròn day eó lliò" khàng dinh ràng: Trong sueii

Ihói ky lành dao dai nireic, Dàng và Bàe \\n rAÌ d u i y lòi nhAn id con

ngaeii, eoi con ngireti vira là niiic liòu vùa là dòng lire cùa sa phàl Iriòn kinh lo' xà hòi

ì i i y nhiòn Irong vóng nàm niireri nani kò' lù ngày khai sinh ra nireic

I

Vici nam dCin ehu còng hoà, con ngire'ri Vici nani dà Inli qua bao ihàiig

Iràni lidi sa

Trong cer chò kò'hoach hoà làp Irung quan liòu bao càp, con ngueii Vici nam Ircr non llui dòng qiien y lai, làm iheo lenh cà'p Iròn, luàn theo càc chi liòu kò hoach nhà luròrc Khi ày con ngaeii Vici nam sei'ng tretng meil cet chò'ma mòl ngireii lo elio Iràm ngireii: lo àn gì? udng gì? mac gì ?

di lai bang pluretng lien gi? Con Iràm ngireti Ihi lai y lai, khoanh lay ngdi che'r cà'p Iròn ban cho cài gì dùng Ihù dò Ai khòng dùng cùng khòng direte dem bàn, mua bàn là eó leii Tlieiì bao ea'p, dàu vào nhà nireic lo, dàu

ra (san piiàm) be') vào nhà kho càc nhà mày chi cein ihu deing san xuài già còng Ilice) chi dao lù xa, Tròn ihì : - Gìao gi làm này , chi dAu dành day,

eó gi làm nà'y , hot rói ngdi day !

Direii thi : - Ilòì liòn xiii tròn, hòi hàng xin cAp, idn (hai khòng hay, lo lai khòng cliju

Kòl qua cer chò' bao càp biòìi con ngaeii tu ngireii nòng dàn d nòng thòn dòn càn bò e'r Ihành phd chi là "con gà còng nghiep" direte ngircii la cung càp day dù Nò khàe xa ve'ti cet chò Ihj Iraeing dào tao ra nhùng con

gà linh kliòn, lirng trai và làn Iòn veii cueie sdng dò' lini beii thùe àn Bay gió ihay ló thi Irànli , leti àn ló chju non epià Irình san xuài phai gàn chat veti Ihi tnretng Do vày ngireii liòu dùng, Ihj Iraeing quyòì djnh dàu vào , dàu ra cùa qua Irinh san xuài kinh doanh

Bire'tc sang liuti ky ddi mói kinh lo, con ngueii Vici nam dà eó nlurng bire'rc Ihay ddi dàng kò, eó bacie liòn mau le, xàm iihAp sAu vào co

23

chò Ihj Inreing, luy vàn con mot so liul hàng b:io Ihù, Ihói ciucn y lai, làm vice Iheo lòi iiicnh lenii hành chinh, kem coi vò ngoai ngù và lin hoc Nhang nliìii chung con ngirói Vici nani dà tìnig bireic chiò'm linh Ihi Irircrng ì i r ehó chi biòì co hien vàl,dòìi biòì cùa cài, già Irj sa dung Hicn nay con ngirói Viel-l nam dà bircie dàu biòì su dung còng cu già Irj, liòn te ngàn hàng và lai chinh dò diòu hành non kinh lo' vT mò, day lui direte lam jiliàt lù 67'/^- nàm 1991 xudng 17,5';^^ nàm 1992 và dòii nàm

1993 cóli 5,2^/^', dira non kinh lo'làng Inrcrng liòn lue Irong bci'n nàm liòn vói ide dò cao S','^- nàm Diòu dò chùng le'), biróc dàu con ngireii Vici nani

dà và dang viretn Iòn làm d u i kinh lo'Ihi Irircìng Iheo dinh lureing XHCN 3) Con ngireii hoal deing ngàn hàng Irong qua khù - san phAm cùa non kinh lo'kò'hoach hoà lAp (rimg:

Tròn ejuan diòm lidi sir, ngAn hàng Inróc hòi là nhùng xi nghiep kinh doanh liòn IO vóti sir lin nhiem eùa khàeh hàng, nò Irc't thành nhang trung làm lin dung, Irung làm liòn te và Irung làm ihaiih loàn Sa phàl Iriòn cua ngàn hàng gàn liòn ve'ti qua Irinh xà hòi hoà siin xuài KJii xà hói hoà Siin xuài dal dòn Irinh dò nhài dinh thi càc nhà nireic dòn nàm la'y Ngàn hàng dò lliirc hicn sa eiiuin ly cua minh vò liòn le và càc hoal deing kinh doanh liòn te

() niretc ta Ngan hàng Quei'e già Vici nani direte ihành lap lù Ihàng 5/1951 Ngay lù ngày dàu et Vici nani chi eó mot ngàn hàng duy nhaì là

Ngàn hàng nhà nae'rc Vici nam vira ilurc hiòn dure ivÀn^ quàn ly nhà nireic

vò liòn te, lin dung vira tliirc hicn nghiep vu phàl hành liòn vira trae liò'p kinh doanh liòn le lin dung NgAn hàng Nhà nireic direte xàc dinh là Irung làm liòn mal, Irung làm lin dung và Irung làm thanh loàn Hoal dòng eùa ngàn hàng nàm Irong qiii dao eùa cet chò hành chinh làp trung bao cà'p,

nò là bei mày quan liòu nliàì trong bei mày quan liòu, là "kho bae" cùa

24

nhà nireic càp phàl elio vay theo lenii cùa nhà nireic nùn Ining nhùng nàm

tracie, ngàn hàng direte xòp vào Ioai hinh"Cet quan hành chinh sa nghiep"

1 le thdng ngàn hàng mot cà'p hoal dòng ehù yò'u llico quàn li menli lenii hành chinh Irirc liò'p lir Iròn dòi xuciiig, lù kliAu phàl hành liòn, cung irng lin dung cho non kinh lò'dòii vice cung ùng liòn mài

Chinh vi vày nò khòng tao ra dòng lire cùng nlur khòng kieh Ihich direte linh nàng dòng Irong kinh doanh dò' uAng cao hiòu qua ddng vdn và lao ni linh eanh Iranh Irong kinh doanh Klù co lenii cùa cAp Iròn phài pluic tiing tung liòn ra cho vay veii bài eir già nào miòn sao hoàn Ihành dircrc kò hoach cho vay de) cài) Iròn giao, vei'n dàu t a c i l o quei'e doanh, mac

dù biòì là ihua ló Huy dòng vdn liòn gài vói lai suaì cao, eho vay ra veii lai suàì Ihàp, khi dóng liòn mài già, dàn dò'n hàu qua là ngàn hàng mài vdn Trong cet chò cu ngAn hàng chira làm direte vai Irò tao vei'n cho non kinh to', dura làm direte "càu ndi" ve'ti non kinh lo', cùng nha Ihiretng mai quei'e to', dac bie^t là ihi tnicing liòn IC và (hj Iraeing vdn qudc lo', Chinh cet chò'dò, dà san sinh ra mòl dòi ngù càn bò ngàn hàng làm vice hot sire Ihu dòng và direing nlur trong nluìng nàm dò niÀu ngireii ma ngàn hàng luyòn dung thiòn vò mòl mal: Dao dire càn bei phài liòm khiòi, IhAl Ihà vi he;) là nluìng ngircii llui qui cùa Queie già

Trong chi dao diòu hành con Ihò' hiòn linh quan liòu, menh lenh hành chinh, Ihiò'u sàu sài cet set, bào Ihù, Ihiò'u diòu Ira nghiòn cùu khi ban hành càc epii chò'vi vày khi ra quyòì djnh Ihiò'u linh khà Ihi Càn bò quàn li nang vò quàn li hành chinh, quàn li (heo Idi "kinh tò' liuti ehiò'n"

nùn trong Ilurc lo dàn dòn hoal dòng ngAn hàng chàm direte cài liòn, nhiòu

mal cein Iri Ire

Dai hòi loàn eiiui'c làn Ihù VI dà me't ra lureing meii phàl Iriòii non kinh to', xoà be') cet chò' lap trung quan liòu bao cà'p, ihirc hien co chò meii

vò quàn li kinh tò Cer chò Ihj Inreing eó sa quàn li eùa nhà nude, trong dò

25

ddi meii hoal dòng he thdng ngàn hàng là khAu dot phà góp phàn Ihùc day su nghiCp ddi meii cùa dAÌ nireic,

Nghj quyòì cùa Dàng dà chi ró: qua trình tir san xuà't nhd di Iòn san xuAÌ lein e'r nireic la là qua Irình ehuyòn luià non kinh tò'cein nhiòu linh chài la cung la càp ihành non kinh lo'hàng hoà DéSng Iheii Dàng ta kliàng dinh su phàl Iriò'n kinh to' hàng hoà nhiòu ihành phàn gàn liòn vói cet chò' Ihj Inreing vi ràng eò san xuài hàng hoà phài eò thi Inreingvà c a che' Ihj li-uóng Dò là tinli IAÌ yò'u khàeh quan, lù non kinh lo' hàng hoà chuyén sang co chò' ihj tnreing ngàn hàng phài là mòl ngành di dàu veti la càeh là dòng lire và dinh hireing là còng cu td chire và quàn li tao diéu kien cho non kinh lo dn dinh và làng tnretng Tu cet cAu kinh lò'què qual Ihiò'u ddng bei ehuyòn sang cet chò thj Inreing, do linh da dang vò hình Ihùc sd hùu,

vò Ihành phàn kinh lo se tao ra càc hinh Ihirc liòn de:)anli liòn kò'l cùa hC thdng pliAn còng lao dòng xà hòi và he Ihei'ng Ihi tnreing, sir hình Ihành ect càu kinh lò'eiucic dAn theo direing leii deii meii cùa Dàng la là ect ser dò suy ngliT vò cer cAu id chire lai he Ihòng ngAn fiàng nhàm dàm bào phàl huy day dù vai Irò eliùc nàng tàc dòng Ihùc day cùa ngAn hàng deii vói non kinh to'

Non kinh lo'hàng hoà phàl Iriòn ròng và da dang heià Ihì ngAn hàng cùng phài hoal dòng da nàng dò dàp ùng nhu cÀu ve nhiòu mal eùa san

XUAÌ kinh doanh vira Ihirc hien phAn còng he;tp li trong he Ihdng ngan hàng,

Dàng và nhà nircie la ehù Inretng thirc hien nhài quàn chinh sàch kinh lo' nhiòu Ihành phàn, giài phóng nàng lire san xuAi dàn chù hetà vò kinh lo', bào dàm cho moi ngaeii direte tir do san xuA't kinh doanh Irong khuòn khd phàp luAl cùa nhà nireic, direte bào ho quyòn sd hùu và Ihu nliAp he.tp phàp Ddng Iheii Irong non kinh tc' hàng hoà nhiéu thành phàn

tham già vào san xuà't kinh doanh non idn lai càc hình ihùc so hùu hòn

26

hetp dan xen veii nhau hình Ihành càc id chire san xuài kinh doanh tdng hetp da dang càc doanh ngliiòp khòng phàn bici quan liC sd luìu dòu la chù kinh doanh hetp làe và eanh Iranh veii nhau, bình dàng Iraóe phàp luAl Do vay, dói lidi hoal dòng cùa he Ihei'ng ngAn hàng phài Ihich nghi vói cet ea'u kinh lo dò,

Nhàm phàl huy liòm nàng lo lein eùa minh ddi veii non kinh to', vói chire nàng quàn li nhà niretc vò kinh lo' ngàn hàng phài tao ra dae^c mòi Inretng và hành lang phàp ly elio càc dctn vi kinh tò' nàng dòng Irong san xuAÌ kinh doanh Ddng Iheii tao ra và thùe day thi Inreing liòn le, Ihj Iraeing vdn phàt Iriò'n da dang

Bang nhùng biCii phàp ky IhuAt nghiep vu cùa minh NgAn hàng Thirang mai huy dòng liòn gùi khòng ky han và liòn gai ngàn han dò' eho vay Vice me^t ròng cho vay gàn liòn veii phàl triò'n djeh vu thanh toàn tao liòn dò cho ngAn hàng Ihiretng mai sàng tao ra eàe phirerng lien thanh leiàn Ihay ihò cho liòn, do dò ngàn hàng Ihaetng mai eó thò làm làng bòi sei' tiòn gài eó ngliTa là tao ra liòn Ihòng qua hoal dòng lin dung

Nhir vày eó Ihò' nói liòn gùi là deii laetng kinh doanh chù yò'u cùa ngàn hàng llurctng mai, hoal deing eùa ngàn hàng Ihaang mai xoay quanh

vice huy dòng liòn gài và sa dung nò meil càeh eò hieu qua nhà't de dal

direte muc liòu kinh doanh: là kti nhuAn idi da Tuy nhiòn trong nén kinh lo'thj Inreing, hoal deing kinh doanh cùa ngAn hàng vàn chiù sa chi pheiì eùa càc qui luAl kinh tò' chung và dò' idn lai dage trong qua trình eanh Iranh, dói hdi hoal dòng eùa he ihdng ngAn hàng phài Ihich nghi vói non kinh lo' Muei'n vAy ngàn hàng phài khòng ngùng hoàn IhiCn eàc ky Ihual nghiòp vu eùa minh và ngày càng Ihirc hien idi càc chire nàng là Irung lAm tién le, lin dung và thanh tetàn, là "ihù quT" eùa eàe doanh nghiep tao

ra liòn Tu dò ma giù vai Irò quan Ireing Irong sa nghiòp phàt triò'n kinh tò' eùa dai naete Ma ngaeii ihirc hien daetc eàe nhiem vu Iròn dAy kliòng

27

phài ai khàe chinh là nluìng: con ngii'oi hoal dòng ngàn hàng hicn lai và kretng lai

1Mr:r2:C()N NeitiOi TRONO IIOATOÒNc; NOÀN IIÀNC () NU(')C^rA Hlf-N NAY:

1) NgAn hàng là xi nghiep kinh doanh liòn lo và vAn dò dal ra ddi veii con ngaeii hoal dòng ngAn hàng:

Nhiòu ngirói d i o ràug:"Ngàn hàng là chù buon li6n" Buon bàn hàng hoà và dich vu Irong cet chò thi Inrirng là cluiyCn bình lluróng, be'ti

vi cet chò thi Inrirng là cet chò "lr;un ngire'ri bàn van ngireii mua" là cet chò cài gi cùng eó già cùng phài Irii già Khòng eó cài gì d i o khòng và bàn khòng Nlunig buon liòn, ihanli loàn liòn, cung irng liòn, tir vàn vò liòn te là Ioai buein bàn và dich vu mòl Ioai hàng hoà- biiein'bàn dac bici Dac bici et ehó; liòn te khòng phài là mot hàng hoà ihòng llureing ma là mot hàng hoà dàc bici, liòn là hàng cua moi hàng hoà."Gó liòn mua liòn cùng direte, khòng tiòn mua liretc cung chàng xong" Hay là:"K]iòng set vice gi khò chi set liòn khòng nhiòu" Moi hàng hoà khàe dòu phài soi minh Irong dò - hàng hoà liòn, dò biòì minh co già tri le'tn hay be

Tom lai: Thù hàng hoà quyòn lire là hàng hoà liòn lò:"Vàng thay

krói guetm dò làm dòn bay chù yòu cùa quyòn Ine xà h ò i " ( l ) Tiòn direte

menh danh là:"vua chiòii Inretng " Iròn thj tnreing eanh tranh, ehi cei liòn Irong lay là dai dien elio ngireii mua, cho kliàch hàng direte Iòn Ilici là

"ì'Iurcrng dò" Thù bang hoà và dich vu liòn tC này là mòl quyòn lire cùa

xà heii duerc làp Irung vào ngàn hàng Vi vày ngàn hàng là meil sue manh mot quyòn lire cua xà hòi Ai là ngueii direte phàn còng vào giù Iretng tradì kinh doanh dò, phài hiòii eiuvòn lire dò, Ieri dung epiyòn lire dò dò' làm làng Inre'rng, làm phàl Iriòn nòu kinh lo' Nhang chinh nghò nghiejp ngàn hàng lai khòng direte lam dung epiyòn lire xà hòi dò làm leti cho cà

(I) Màc-Ànghen luyòn làp, lap 2 NXBST HN 1962 Ir 187

nhAn mò' càeh cuc bò, bàn vj nha"kinh doanh liòn (cho vay liòn ) chay theo leti p.huAn detn ihuàn cho vay vi vu leti cà nhàn và lAp lhò^ "(l) 2)Vai Irò ngAn hàng trong liòn Irình tài san xuà't xà hòi và dòi hdi eùa

nò ddi v(ii con ngaeii hoal dòng ngàn hàng:

Trong kinh lo'thj tnretng bAÌ kì qua trình lai san xuài nào dù là lai san xuài eà bici, tài san xuAÌ xà hòi, lai san xuAÌ giàn detn hay tài san xuAt nid ròng Inreic hòi phài eó liòn vei'n, co lù bàn ùng Iriròe Duói CNTB,

ngAn Jiàng là ngaeii dai diòn d i o xà hòi cung ùng vón Ai bò vdn ngaói dò

eò quyòn linh chi phi san xuài "V" cùa minh và ihu \g\ iihuAn "P", nàm

quyòn phan pheiì eùa cài xà hòi, nàm quyòn quàn li và diòu hành san xuà't

"Muòn phàl Iriòii kinh lo' càn phài ed tiòn, eó vei'n - dò là yò'u td quan tre)ng bàe nhài và sd meil "(2)

Ngudn vein vò cùng ddi dào và phong phù, nò eó ihè nàm à Irong dAn, d Irong nircie và d nireic ngoài Làm thò' nào de moi dage tiòn lù Irong lui

ngireii khàe ra dò'cung cà'p cho qua trình tài san xuài Do khòng phài là nghò nghiejp kinh doanh bình llureing, trai lai dò là mòl nghò kinh doanh dac bici mòl nghe Ihuàl "móc tiòn" Be'ti vi ngàn hàng phài kliòn khco, chiòu chucing sae) cho ngaói eó liòn la nguyòn dem dòn gài vào ngAn hàng, dem dòn dò' ngàn hàng mòi gieii ta và'n dàu la eho he) Riòng diòu này dà dói hdi con ngaeii kinh doanh ngàn hàng phuc vu cho qua trình huy deing vei'n là con ngaeii linh kliòn, cei nghò IhuAI co bàn ITnh Nò'u con ngaeti nha phàn Iròn dà nói là con ngaeti kinh lo', ihì con nguói hoal dòng ngAn hàng Inróc hòi phài là meil con ngaeii kinh lo' Triróe day la kòu goi -

gài lién liòì kiCni, mua trai phiò'u, mua ngAn phiò'u ehi vi long yòu nxxàc,

long lù Ihien, vi dao due càeh luang, ghót mua ghet bàn thi nay la phài nói vói ho ràng: hày bd liòn vào ngàn hàng di, nò se sinh lai eho càc ban

- (1), (2) DÒ Maeti - Tap ehi ngAn hàng-sd 10/1990 trang 1-4

29

nhanh hetn mua vàng, Irù elòia và bài deing san , Nghiep vu này dói hdi ngAn hàng, càn bò ngàn hàng kr duy phài bài dàu lù leti ich ngaeii khàe -

dò thirc liieJii leti ich xà hòi ina ngàn hàng là dai diòn Hien nay eò nhiòu lAp luAn irete linh sd hretiig tiòn con nàm lai trong dAn dò'n hàng cliyc, hàng tram ly ddng ma ngàn hàng dura huy dòng direte Hoàc là hien nay

sd liòn su dung Irong xà hòi chi mói epia ngàn hàng khoàng 50%, con 50% nàm ngoài ngàn hàng, vi sao? Phài chàng vi nghe IhuAl ihu hùt liòn cùa ngàn hàng dura gie'ti? nòii vày ngan hàng là'y dàu ra liòn dò' cung cà'p cho dàu vào cùa cpià Irình tài san xuài và làm sao Ilurc hien direte phaetng hircing co linh nguyòn tàc "Di vay dò elio vay" vàii dò là "muei'n phàl Iriò'n kinh lo'Ihi phài càn tiòn, ngàn hàng ma e't thò'ehiò'n krge bi dòng Ihi rài nguy hiòm cho phàl Iriòn kinh tò" (1)

Qua Irình tài san xuài Irong kinh lo' llii Inreing là qua Irìnk giài phóng liòn và Ihu liùl liòn meil càdì liòn lue và ròng khàp Sir giài phóng

và Ihu hùt liòn dò tao thành mot niAu Ihuàii: càc chù Ihò kinh doanh lucin

et Irong mòl linh trang vira llùra vein vira Ihiò'u vei'n, lluìa vdn lue này, Ihìòu vòn lue khàe -Chi cei thò giài cpiyòi niAu lliuÀn dei bang quan he tin dung ngàn hàng Vai Irò ngàn hàng chinh là Ihòng qua quan he lin dung

ma Ihu liùl liòn vào et càc qua Irinh lai san xuài này và betm liòn vào càc qua Irình lai san xuài khàe Kòì ejuà là tdng quT liòn le eùa qua Irình lai

s'dn xuài xà hòi direte san di bù lai, mal bang vei'n loàn xà hòi direte càn deii Vai Irò này dói heii kinh doanh vò tiòn te tin dung Sq eho vay và di

vay cùa ngàn hàng nlur mòl gudng mày d u i ehuyòn liòn cho loàn bò qua Irình lai san xuAt Nghiep vu ngAn hàng này dói hdi càn bò ngàn hàng khòng chi linh Ihòng, nhanh nliay nghò buon liòn ma phài lù khàeh thò eùa qua Irình tài san xiiAÌ ma làm elio liòn vAn deing Iheo ehu trình lai san

(1) Dò Mireii -Tap chi ngàn hàng sd 10/1990 trang 5

30

xuài Chi càn set suAÌ, a d i làe mòl dòng Ihài nào dò eùa ngAn hàng làp tue

di dòn àeh tàc eùa lai san xuài cùa me)t ngành mot ITnh virc nào dò Nhang vi tài san xuAÌ là eó linh xà hòi,eàe ngành san xuAÌ kliàc nhau làm liòn dò làni diéu kiòn cho nhau, thùe day nhau liòn he chat che veii nhau, non càng dói hdi sir cung irng liòn, Ihu hùt liòn ngàn hàng ngày càng dóng bò, mau le và kjp Iheii Chàng han qua Irình lai san xuài vài

tuy Ihuòc vào qua irình lai san xuAÌ seti, dò'^n hra\ nò qua trình tài san xuài

seti lai tuy thuòe vào qua Irình lai san xuAÌ bòng và Irong Irol trèn eành ddng Dòn lagl nò Iróng Irol lai phu ihuòe vào qua trình eung ùng thuy lai, dien và gieing cAy Irdng, càeh mang sinh hoc Chi càn mot kliAu àeh làe khòng thanh loàn dage là eà qua trình tài san xuAÌ xà hòi bj àeh làe lai cà, Tròn y ngliTa dò ma Lònin dà eò sa so sành giùa qua trình san xuAÌ nhd tir eung tir cà'p, phàn làn, khép kin vói qua Irình lai san xuAÌ met reing eò Irình dò xà hòi hoà cao, di dòn kliàng djnh: nhAn phAm con ngaeii Irong hai qua trình lai san xuAÌ dò Chò' dò san xuAÌ nhd lhì:"Mòi ngaeii chi lo elio minh, con Ihaetng dò' (hi lo cho IAÌ cà" Con chò' dò san xuài le'tn lhì:"Mòi ngireii làm vice cho (AÌ cà, IAÌ cà làm vice cho mòi ngaeii "(1) 0 dAy vai Irò cùa ngAn hàng là vi moi ngueii vi qua Irinh lai san xuài Illa hoal deing Vai Irò dò phài dage Ihò^ hiòn qua nhAn càeh hành dòng eùa càc càn bò ngAn hàng boat dòng Irong gudng mày ngAn hàng

NgAn hàng trong qua Irinh km thòng hay là Irong giai doan dàu ra cùa qua trình tài san xuài Ò dàu ra dòi hòi phài biò'n H' thành T mòl càeh nhanh ehòng nhAÌ Mudn vAy phài co thi Iruóng gdm: thi ti-uòng trong nircie và thi Inróng ngoài nude Nói Ihi Iraóng là nói dé'n nguói

(1) Pham Minh Hae - Và'n dò con ngaeii trong còng cuòc ddi mói - HN

1994 trang 100-101

31

mua và ngae;te lai; nói dòii ngireii mua la nói dò'n liòn Luóng liòn dò cung CA'P eho ngirói mua a day là càc chù tliò san xuài kinh doanh, sd mòl là

ngAn hàng Sue mua direte tao thành lù hai kònh: Kònh lai \ra chi liòu cùa

chinh phù và kònh tin dung cùa ngàn hàng Nòii ngan hàng thàl chat liòn

tè, xà hòi se khòng eó sire mua, gay ra mòl bò tàc, meil phàn irng day Iruyòn co tinh cà'p sd nhàn Chàng han nòii vi luóng vein cùa Ngan hàng

ma chù Ihò' vài khòng bàn direte vài, Ihi tnreing xuài khan vài hoac Ihj Inreing niay mac trong naeie bò'iàc mot Ioai phàn irng day cluiyòn se xay

ra, chù ihò' vài khòng thanh toàn direte cho d u i Ihò' seti, chù Ihò seti khòng thanh letàn direte eho d u i thò Iróng bòng chù thò seti àeh tàc trong san xuai se Ap dò'n Dò là dura kò dò'n vai Irò cùa ngàn hàng trong khan dich

vu thanh toàn nhanh, thanh loàn bù Ini, ihanli loàn bang lin dung

Teim lai: Dich vu ihanh loàn ngàn hàng làm cho epià trình lai san xuài direte rùl ngàn lai, leic dei d u i ehuyòn làng Iòn, do dò idc dei vàn deing vei'n Irong loàn xà hòi làng Iòn hieju epui su dung vein làng Muei'n làm direte diòu dò gudng mày ngàn hàng dói he')i con ngireii hoal dóng Irong dò phài am hiò'u linh hình: ai mua, ai bàn, ai ihiòii liòn ina càn mua,

ai ihira ma chira bàn direte meil gudng mày dói li(')i nluìng màu ngaói linh Ihòng nghò nghiòp và am hiòii qua Irình lai san xuài xà hòi Nòu mòl càn bei kinh doanh sai pham vi vò Iràcli nhiem hoac vi yòii kem nghiep

vu thi hàu qua chi riòng d i o doanh nghiep dò là chinh Nlurng nò'u mòl càn bei ngàn hàng eó sai pham ihì hàu qiui con nàng nò hern nhiòu, be'ti vi sire lan loà lón, vi ihò'l^nin dà eó kòì liiAn: hai càn bò co sai pham nlur nhau Ihì phài x à ly càn bò ngàn hàng gap ba làn

3)- Vai Irò ngàn hàng Irong qua Irình vAn dòng cùa luóng liòn Irong san xuAt kinh doanh và dói hdi ddi veii con ngireii he)al dòng ngàn hàng:

Trong kinh lo' Ihj InreVng tiòn là màu cùa non kinh tè', ludng liòn vAn dòng cùng gieing nlur dóng màu Irong cet Ihò' "vi n h a màu vói thit " (liòn veii non kinh lo) ma liòn vciii là màu dò' nuòi sdng lhil"(l)

Su vAn dòng ciia ludng liòn trong non kinh tè' chiò'm vj tri quan Irong bàe nhAÌ dòìi mùe Irong chò' dò dòi meii kò' loàn nireic la eó thèm mot bào cào vò sir vàn deing ludng liòn, bd sung ihòm cho bào cao long kòì lai san và kòì qua ló lai

Su vAn dòng cùa luóng tiòn con là càn cu dè^ dinh tièu chu^n sàp

xòp thù tir tài klioiln trong kò loàn veii nguyòn làe Ioai vdn bang tièn , Ioai vdn eó khà nàng chuyòìi hoà thành liòn nhanh dirge xè'p traóc hèì và tròll hòi

Klii xem xel khà nàng kinh doanh eùa mòl doanh nghiep, ngAn hàng veii kr càdì là mot ngueii be') vein khòng chi xem xét bang tdng kòì lai san dò biòì vdn danh nghia và vdn thirc lo' , ma xem kèì qua le lai Ngày nay chi nlur Ihò dura dù , ngàn hàng con phài xem xét klià nàng Ihanh loàn cùa doanh nghiep Irong sa vAn dòng luéing lièn, ludng (ién vào và ludng liòn ra direte cAn ddi vò cet bàn, chùng id khà nàng thanh loàiTcua doanh nghìejp dei là rat cao, lue dei ngàn hàng yèn lAm cho vay, yèn lAin giao djeh Nlurng nòu mòl doanh nghiep nàei dei khi phAn tìch luóng liòn Iheo llieti gian IhAy bòc lei ró là ludng (ién vào qua il trong klù ludng liòn ra qua kin, lire là ihu nhd hetn chi, detn vi mài khà nàng thanh -loàn , ed nguy cet dd veì , phà san, rdi Ioan Irong kinh tè' Lue này thài dò eùa ngàn hàng là eó linh quyòì djnh

Mòl là: NgAn hàng phàn lidi ludng tiòn , lim nguyèn nhàn vi sao khòng co ludng (iòn vào

(I) Dd Mireii -Tap chi ngàn hàng sd 10/1990 Ir

33

Hai là: Tròn cer se'r phàn lich di dò'n quyòì djnh: Phài cho vay dò' (àng ludng liòn vào, làng klià nàng Ikanh loàn , ciru nguy chet detn vj hoac là dinh chi elio vay, bucic doanh nghiep phài phà san

Hoal deing ngàn hàng Irong Inreing hetp này là co tinh quyòì djnh vàn menh cùa xi nghiep, mòl còng ly , lliAm chi mòl e|uei'c già ma liòn epian vói nò là deii sdng cùa nluìng con ngireii Irong dò

Vice eàc doanh nhàn natte ngoài bei chay la xè hgp ddng khòng chiù làm àn veii la nàm 1991 dàc bici, là sau Ihàng 8 nàm 1991 klii Liòn

xò Slip dd là mòl nkàn clu'rng tu phàn lich ludng liòn nireic la nàm 1991 , biòì direte khà nàng thanh loàn cùa nircie ta lue dò, ho di dòn quyòì dinh :

" bc) màc day la vào d i o chòì" Nlurng ta dà khòng chòì, ed gugng day nàm 1992 và phàl Iriòn manh e'r nlurng nàm 1993 - 1994

Hien nay iiliòm G7 dùng dàu là My , diòu khiò'n Liòn hgp qudc Cain vàn mot sei nircie nlur : Iràc, Cu ba Libi Chinh là sa dung sue manh cùa deing tiòn, ehan dùng lueiiig tiòn vào, bjl clial ludng lièn ra, heing bcip chòì kinh tò càc nire'tc dò Nlur vAy sire manh cùa lue5ng tièn dircii làe deing cùa càc Ic'i dure ngàn hàng Irong lay giai cAp (a san là khà leti hai, khà nguy hiòm cho sci phàn eàe queie già dang phàl Iriò'n

Ngàn hàng nireic la là ngan hàng cùa dàn do dan và vi dAn, vàn kien Dai ligi VII dà giù ró: "Muc liòu và dòng lire cliinli cùa su phàt triè'n

là vi con ngaeii, do con ngirói, ehiò'n krge kinh lo' xà hòi dal con ngueti

vàe) vj Iri Irung lAm? Cem ngirc'ri boat deing ngAn hàng xét à góc eanh này

phài là con ngireti vi nircie vi dàn, con ngircii co nhAn càeh x à su dùng dàn eàc mdi quan ho khòng Ihiòn vj, khòng vu kti Trong thirc lo'kliòng ihiò'u nhiing doanh nghiòp day àp lai san, vei'n nhiòu ma lai khòng co khà nàng Ihanh loàn , vi nhiòu lì do nlur: Tài san ed djnh mói phài dàu la lón nlurng khAu hao lai qua bè nhc) gAy ra ehònh lòdi lein giùa ludng (ién vào

và ra Heiac ed doanh nghiep dang Irong iheii ky d u i dgì dò' chuyén Ihành

34

còng ly, thành còng ly (ràdi nhiem hùu han, vei'n liòn le bj phong loà lai ngàn hàng Irong khi ludng liòn thanh loàn dói hdi kin Nhùng Inreing herp nlur vày veti su vAii deing cùa ludng tién và Ihài dò cùa ngàn hàng là

co (inh epiyòì dinh sa seing con cùa ho

4) NgAn hàng - nhà buein si chinh ceing và deii hc')i cùa nò de")) veti nhàn càeh con ngaeii hoa( dòng ngAn hàng:

Mòl mal kinh lo'Ihj Inreing dói hói phài l u d o kinh doanh, nhà naeie khóiig direte can lliiòp Irirc liòp vào san xuài kinh doanh gAy ra eanh Vira dà bòng, vira Ihdi ceii" Trong cài càeh hành chinh dà nèu: Phài làch chire nàng quàn ly Nhà nueic ra khdi cliùc nàng san xuAÌ kinh doanh

Mal khàe chinh kinh lo' Ihj Inretng cùng dói hdi: " Nhiem vu eudi cùng quan Irong nhài khd khan nhài là còng cuòc xày dirng kinh lo'nhà niretc vei san phài lie't Ihành d u i nhàn (liAn (reing ehu dào , khòn khéo , (rct thành nhà buein si dùng mire, nòii kheing nhà nireic vci san khòng khòi phuc direte mòl nireic liòu neing vò kinh (è " (1)

Trong (Iure lo nhà nireic nào cùng cei non kinh lo' ceing, nhà nireic nào cùng phài nàm càc mach màu kinh lo chù elidi nlur: NgAn hàng , lai chinh và mòl sci' ngành còng nghiep Ihen chdl mùi nhgn, mòl sei' doanh nghiep qudc doanh, nhà nire'tc qua dò theo djnh hireing XHCN nha d Vici nam càng phài nlur vAy

(j dAy nhà nireic xel vò mài ngàn hàng, ngAn hàng phài kinh doanh (ién, phài quàn ly lién, dn djnh tién, ngAn hàng phài là bò mày trong co — quan quàn ly kinh lo', ngàn hàng phài là còng cu Irgng yò'u trong quàn ly kinh lo'vT mò

NgAn hàng , trucie hòi là ngàn hàng Trung iretng, ngàn hàng cùa eàe ngAn hàng, (nt Ihành nhà buon si chinh ceing Be'ti vi nhà nireic (a khòng —

(I)Lònin loàn lAp - lAp 44 NXB liòn bò nàm 1977 Irang 190

35

nlurcing quyén kinh detanh lién (ò cho ai cà Nhà niretc (a bàn lAp ra eàc ngAn hàng dir (ni Liòn bang veii eàc còng cu: Dir Irù bài buòc, (ài ehièi khàu, cer cAu kinh (è me'r và han mire lin dung còng veii dòc quyén ngoai te Tliirc (ò nò là ngiriii cho vay sau cùng là ngaeii buein si (hirc (hu Mà( khàe chinh NgAn hàng Thiretng mai quei'e doanh veii chò'dò tham dir

nò luòn tret (hành chù net kinh doanh lién cùa dAÌ niróc Veii nén kinh le' TBCN Ihi nhà nireic (a san dùng IMF , dùng WB dùng eàc ngAn hàng Tài Ihiòì , ngàn hàng À chAu dò làm sire manh kheing che eàc qudc già Ai vay lién cùa ho ihì phài phu Ihueie và lo (huóc vàei hc) phài làm theo y

ho Con Nhà nireic la su dung ngAn hàng dò' buon tién , buon lién khòng detn Ihuàn chay Iheo leti nhuAn, Iheo ich ky, cuc bò ma buon tién dò' cùu dàn, ciru ngueii nghèo khd, ciru nén kinh lo khdi (ut hàu Góc eanh này eùa ngàn hàng dói hdi bò mày ngAn hàng phài co nlurng con ngaói vùa (hao kinh doanh liòn vira là càn bò liòm khiòi, gie^ii quàn ly nhà niróc Con ngireri ngAn hàng khàe con ngueii kinh deianh ngành khàe d hai diò'm :

Mòl là:Dó là con ngUeti "liò'p xùe Ihireing xuyòn veii lién,(hao linh loàn lién nong,(heing qua lién ma bài loàn xà hòi phài cui dÀu quy phuc nò" (I), Do vAy con ngueii d dAy dò sinh king (ham lam,dac quyén dac Igi làm (hù doan làm (ién bAÌ chinh, dùng tièn dè^ bà( ép ngirói kliàe, dùng lièn dò' mua danh vong chùc lae'te

Hai là: Ngaeti kinh dexinh lién Irong heial dòng ngàn hàng là nguói chinh

In gàn veii chùc nàng cùa nhà nuetc , quàn ly và ngàn càeh eàc tè tham nhùng, luòn cùng ràn làm (hco phàp luA( nhà nueic, (heo chùc nàng nhà nueie

- ( l ) M à c Àngghen loàn (Ap liòng Nga lAp XIV phAn mòl trang 7-8)

36

Nlur vAy con ngirói hoal dòng Irong ngAn hàng là con ngueii hoal dòng trong hai he)àii eành trai ngiretc nhau, do vAy con ngaeti này phài eó bàli ITnh , eó nhàn càdì dò làm d u i direte hoàn càuli và bàn Ihàn Con ngirói ma Ihòng epia kinh doanh lién le dò quàn ly lién té, quàn ly dò' kinh doanh, kinh doanh mòl Ioai hàng he)à day quyén lue

5) Kinh doanh ngAn hàng vói leti ich cà nhàn k o n g ngành ngàn hàng

và yòu càu dal ra ddi veii con ngirói hoal dòng ngàn hàng:

Dàc diòm cùa kinh doanh ngAn hàng là phài bào loàn daetc vei'n, khòng nluìng thò phài eó leti nhuan Trong bei Tir bàn,Màc dà khàng djnh: Leti nhuan ngàn hàng llurctng cao hetn leti nhuAn càc ngành kinh doanh khàe Nguyòn nhàn co nliiéu mal, Ireing dò eó leti ilio'vi Iri cùa ngAn hàng

ma càc ngành khàe khòng thò co direte vi nhir kinh doanh lién (e là kinh doanh càc dóng màu cua nén kinh lo' Lònin khàng djnli:"Thòng qua ngàn hàng ngaeti la biòì direte hàng Iràm, hàng Irieu ddng dang chay di dàu ? Chay Iheo lureing nào? nhàm muc dich y dd gì? ,,Ngàn hàng làm cho moi d u i Ihò kinh dojuih phài kiòiig nò và set hai chi càn mòl cài nhày mài cùa Giàm deie ngàn hàng -dà dù uy lue làm elio Giani dde kinh doanh phài rài set hai Ngàn hàng ilurc sa eó Ihò' lue van nàng Muein lAp (rung lich lu san xuài Inreic hòì phài lich lu lAp Irung vdn, chi eò ddng lièn meii làm cho ngaeii la hành dòng nhanh nhài

Ddng lién khòng chi là mòl uy lire kin, vò djeh, nò con là mòl Ioai cùa cài direte nhiéu ngireti "ira Ihich" nhài so veii càc Ioai eùa cài khàe Beti vi ngaeii la chi càn mang tién vào ngireii là co (ài eà

NgAn hàng buein lién, và buon càc djeh vu vò hình, làm cho mgi ngueii dàn, mgi ngueii eó (ién déu Ird thành ddi krgng phuc vu eùa ngAn hàng Ngàn hàng phàl Iriòii dòn dAu là dira vàn minh eho ngaeii dàn phàl Iriò'n dòn dò Su lien leti su nhanh chóng, sir an loàn và bào dàm bi mài eùa ddng lién làm d i o khàeh hàng ira Ihich, nhài là ngày nay, do sa phàl

37

iriòn cùa lin hoc dirgc ùng dung vào còng nghe ngAn hàng làm cho càc djeh vu ngAn hàng ngày càng da dang, phong phù Ihòm nhei lién dien tà, sèc cà nhàn l i ò n y ngliTa này ma nói Ihì ngàn hàng vira là mòl doanh nghiep kinh doanh ma con là meil dich vu vàn minh liòn Igi, biòu hien

Irình dò xà hòi hoà cao Thòng qua kinh doanh liòn le ma ngAn hàng \rà

ihành neti boat dòng cùa ba Irung lAm: Trung lAni lin dung, Trung lAm thanh loàn, Trung làm quàn li lién mal Ngày nay ngàn hàng con là Inmg lAm kr vàn lai chinh, Irung làm kò loàn cho loàn xà heii, Irung (Am dich

vu lai chinh Ró ràng là kinh doanh ngAn hàng co nhiéu Igi thè' ma nhiéu ngành kinh doanh khàe kheing Ihò cei direte

Ngoài ra kinh doanh ngàn hàng cein eó linh qudc le'cao bdi vi co càu kinh lo met càng phàl Iriòn, trình dò quei'e le'hoà cao ve kinh le'càng phàl Iriòii manh bao nhiòu thi sa giao djeh ve tién tò càng daetc met ròng bay nhiòu Trình dò queie tè hoà, linh he iheing cao Chi rièng hai liòu thùe này dà phài dói lic')i con ngaeti càn bei ngAn hàng kheing chi co kiòn (liùc kinh doanh (ién ma con phài ani hiòu luAt buon lién qudc le', Ihj Inreing tiòn te thè gic'ri, sei liòn, Ioai lién, phaetng ihùc ihù tue boat dòng eùa ngan hàng queie lo, Tinh ho theiiig ngAn hàng, khòng chi là he Ihòng queie già ma phài dal nò trong hC Ihei'ng queie to' Con nguói ngAn hàng nòii lliiòù kiòn Ihirc ve ngoai ngù Ihi khòng ihò' giao djeh dage Diéu dò dói lidi càn bei NgAn hàng phài vuctn Iòn (Ani quei'e lo' lre)ng ITnh vire tin dung và Ihanh leiàn

Kinh doanh ngàn hàng là kinh doanh day Igi ihò', kinh doanh eó tinh he Ihei'ng quei'e già, quei'e tè cae) Trong ho ihei'ng ngAn hàng, quan niem: "mòl con ngira dau, cà tàu bd ed" là rAÌ cao Do dò Igi ich cà nhAn con ngueii ngAn hàng cùng eó linh quei'e già, qudc lo', linh ho ihò'ng cao Và'n de là làm sao xAy dang direte meil cet che'kinh doanh ngAn hàng tranh direte càc Igi ich cuc bò, cà nhàn, ciré doan Nhung phài dàm bào Igi ich

38