Tìm hiểu gia đình trong nếp sống đạo của người Muslim (qua kinh Qur'an

Tất cả những quan niệm về gia đình trong nếp sống đạo của người muslim đều được Thượng Đế Allah truyền lại qua Thiên kinh Qur’an.. Do vậy, nghiên cứu, tìm hiểu gia đình trong nếp sống đạ

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

Hà Nội - 2012

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

-

HÀ VŨ LONG

TÌM HIỂU GIA ĐÌNH TRONG NẾP SỐNG ĐẠO CỦA NGƯỜI MUSLIM

(QUA KINH QUR’AN)

Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành: Tôn giáo học

Mã số: 60.22.90

Người hướng dẫn khoa học:

TS Trần Thị Kim Oanh

Hà Nội - 2012

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Tình hình nghiên cứu 3

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 4

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 5

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu 5

6 Đóng góp của luận văn 6

7 Ý nghĩa của luận văn 6

8 Kết cấu của luận văn 6

Chương 1: MỘT SỐ KHÁI NIỆM VÀ KINH QUR’AN 7

1.1 Một số khái niệm: gia đình, người muslim, nếp sống đạo, nếp sống đạo của người muslim 7

1.2 Kinh Qur’an và những tín điều căn bản 15

1.2.1 Sự ra đời của kinh Qur’an 16

1.2.2 Nội dung cơ bản của kinh Qur’an 21

1.2.3 Kinh Qur’an đối với nếp sống đạo của người muslim 31

Chương 2: NHỮNG BIỂU HIỆN CỦA CÁC MỐI QUAN HỆ GIA ĐÌNH TRONG NẾP SỐNG ĐẠO CỦA NGƯỜI MUSLIM QUA KINH QUR’AN 39

2.1 Gia đình và chức năng của gia đình người muslim 39

2.2 Mối quan hệ giữa vợ - chồng và nghĩa vụ của vợ - chồng trong gia đình người muslim 48

2.3 Mối quan hệ giữa cha mẹ và các con trong gia đình người muslim 57

2.4 Sự tương đồng và khác biệt giữa gia đình trong nếp sống đạo của người muslim và gia đình trong nếp sống đạo của người theo đạo Islam ở Việt Nam 66

KẾT LUẬN 77

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 79

PHỤ LỤC 86

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Islam là một tôn giáo lớn xuất hiện trên bán đảo Ả rập vào đầu thế kỷ VII sau CN Tuy là tôn giáo ra đời khá muộn trong lịch sử so với Phật giáo và Kitô giáo song ngày nay Islam cũng đã phát triển và lan rộng trên phạm vi toàn thế giới, đến cả Đông Nam Á và Việt Nam

Thế giới Islam trong thời gian gần đây đã thu hút sự quan tâm, chú ý của nhiều quốc gia, cũng như nhiều nhà nghiên cứu dưới những khía cạnh khác nhau Thí dụ như: vấn đề khủng bố, sự phân chia các giáo phái trong Islam, vấn đề xung đột Islam giáo ở các nước Bắc Phi và Trung Đông…Đây đều là những sự kiện có sự tham gia của những tín đồ theo đạo Islam Trong tiếng Ả rập, Islam có nghĩa là “sự phục tùng”, “sự vâng lời” Những tín đồ Islam luôn bày tỏ Đức tin tuyệt đối của mình vào Đấng Tối Cao là Thượng Đế Allah, vào giáo lý thiêng liêng của kinh Qur’an

Islam du nhập vào Việt Nam và được gọi dưới cái tên Hồi giáo hay đạo Hồi, tập trung chủ yếu ở các vùng Nam Trung Bộ, Đông Nam Bộ, Tây Nam Bộ Đạo Islam chủ yếu ảnh hưởng đến hai cộng đồng Chăm là: cộng đồng Chăm Bàni và cộng đồng Chăm Islam Mặc dù chưa chiếm đến 1% dân số cả nước, chỉ vào khoảng 70.000 người song những ảnh hưởng của Islam đối với đời sống văn hóa, xã hội, với mỗi gia đình theo đạo Islam ở Việt Nam là vấn đề cần được quan tâm Sự ảnh hưởng không chỉ dừng lại ở lĩnh vực tư tưởng, đạo đức mà còn thấm sâu, hòa quyện trong các quan niệm về gia đình, các tập tục trong nghi lễ truyền thống của người Chăm Bàni và người Chăm Islam

Gia đình là vấn đề được nghiên cứu trong nhiều ngành khoa học Gia đình

là tế bào của xã hội, đóng vai trò chủ đạo trong tái tạo, bảo tồn và duy trì nòi giống cũng như là cơ sở tiên quyết để gìn giữ, truyền dạy và bảo lưu văn hóa truyền thống Trong quá trình phát triển của lịch sử, mọi gia đình không chỉ chịu ảnh hưởng bởi những giá trị truyền thống lâu đời của dòng tộc, truyền thống dân

tộc mà còn chịu ảnh hưởng sâu sắc bởi các hệ tư tưởng tôn giáo mà họ tin theo

Hệ tư tưởng tôn giáo có ảnh hưởng rất lớn, thậm chí chi phối nếp sống trong gia đình của tín đồ

Các tôn giáo lớn trên thế giới rất coi trọng vấn đề gia đình Đạo Islam cũng vậy Gia đình trong quan niệm của Islam, không những là nơi lưu giữ và nuôi dưỡng đức tin về Thượng Đế Allah, mà còn là nơi che chở, là nơi an toàn, nơi trú ngụ trong những lúc khó khăn nhất của mỗi tín đồ Điều này được nhắc đến nhiều lần trong kinh Qur’an Tất cả những quan niệm về gia đình trong nếp sống đạo của người muslim đều được Thượng Đế Allah truyền lại qua Thiên kinh Qur’an Kinh Qur’an là cuốn kinh thiêng liêng và có vị trí quan trọng trong tâm hồn những tín đồ theo đạo Islam Bởi trong kinh Qur’an chứa đựng tất cả tinh thần của Islam giáo, chứa đựng đức tin và thực hành đức tin đối với Thượng Đế Kinh Qur’an không chỉ đơn thuần là cuốn kinh về giáo lý mà còn là bộ luật trong cuộc sống thường ngày của mỗi muslim Cuốn kinh Qur’an, theo người Islam, không phải là một tác phẩm do con người sáng tạo ra, vì kinh Qur’an là biểu hiện

tư tưởng của Đấng Tối Cao đã có từ thiên niên vạn kỷ do Thượng Đế Allah tư tưởng và đã tư tưởng dưới hình thức ngôn ngữ Ả rập, lấy Mohammed làm trung gian để thuyên chuyển cho loài người

Hiện nay, khi nhìn nhận tôn giáo dưới góc độ văn hóa thì Islam như một nền văn hóa ngoại lai du nhập vào Việt Nam Tất nhiên mỗi nền văn hóa đều có những điểm tốt và chưa tốt Do vậy, phải biết chắt lọc, tìm tòi những điểm tốt để phục vụ cho công cuộc xây dựng đất nước và làm phong phú cho nền văn hóa dân tộc Văn kiện Hội nghị lần thứ V, Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng Sản Việt Nam khoa VIII, phần những nhiệm vụ cụ thể, điểm 8: Chính sách văn hóa đối với tôn giáo khẳng định: “Khuyến khích ý tưởng công bằng, bác ái, hướng thiện trong tôn giáo, đồng thời tuyên truyền giáo dục khắc phục tệ mê tín

dị đoan; chống việc lợi dụng tôn giáo thực hiện ý đồ chính trị xấu” [14; tr 67] Hay tại chỉ thị 37/ CT – TW của Bộ Chính Trị ra ngày 2 – 7 – 1998 đã viết:

66-“Tôn giáo là một vấn đề còn tồn tại lâu dài Tín ngưỡng tôn giáo là nhu cầu tinh

thần của một bộ phận nhân dân Đạo đức tôn giáo có nhiều điều phù hợp với công cuộc xây dựng xã hội mới”

Với tất cả lý do trên, chúng tôi chọn đề tài “Tìm hiểu gia đình trong nếp sống đạo của người muslim qua kinh Qur’an” làm đề tài luận văn của mình Đề tài cố gắng nhìn nhận, đánh giá khách quan về tư tưởng của kinh Qur’an trong quan niệm về gia đình đối với nếp sống đạo của người muslim Ngày nay, cuộc sống trong gia đình muslim vẫn còn nhiều bí ẩn và là đề tài được quan tâm nghiên cứu trên toàn thế giới Do vậy, nghiên cứu, tìm hiểu gia đình trong nếp sống đạo của người muslim qua kinh Qur’an dưới cái nhìn của tôn giáo học nhằm làm sáng tỏ những giá trị văn hóa, đạo đức gia đình, đồng thời liên hệ so sánh với thực tiễn gia đình của người theo đạo Islam ở Việt Nam; đồng thời từ đó thấy được giá trị tích cực và đưa ra những quan điểm nhằm phát huy giá trị tích cực đó trong cuộc sống hiện nay

2 Tình hình nghiên cứu

Islam là một tôn giáo lớn trên thế giới luôn thu hút được sự quan tâm nghiên cứu của nhiều quốc gia, nhiều nhà khoa học trong và ngoài nước dưới những khía cạnh tiếp cận khác nhau

Có thể kể đến các tác giả nước ngoài tiêu biểu như: Dominique Sourel với

“Hồi giáo”, Nxb Thế giới, Hà Nội, năm 2002; Jamal J.Elias với tác phẩm “Islam”

và “Vấn đề giáo phái trong Islam giáo”, Nxb Routledge Publisher, USA, năm 1999; Will Durant với “Lịch sử văn minh Ả rập”, Nxb Văn hóa thông tin, Hà Nội, 2004…Có thể thấy rằng, các công trình này đều nghiên cứu về nguồn gốc ra đời, lịch sử truyền bá, sự phân chia các giáo phái và quá trình phát triển của đạo Islam trên toàn thế giới

Các tác giả trong nước bằng nhiều cách tiếp cận khác nhau cũng đưa ra rất nhiều những quan điểm về Islam Có thể kể đến là: Nguyễn Đức, Thế Trường, Lê Yên với “Islam giáo”, Nxb Văn hóa thông tin, Hà Nội, năm 2002 Ngô Văn Doanh, trong “Văn hóa Chăm pa”, Nxb Văn hóa thông tin, Hà Nội, năm 1994; Nguyễn Hồng Dương với “Một số vấn đề cơ bản về tôn giáo, tín ngưỡng của

đồng bào Chăm ở hai tỉnh Bình Thuận, Ninh Thuận hiện nay”, Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội, năm 2007; Nguyễn Thọ Nhân với “Đạo Hồi và thế giới Ả rập”, Nxb Thành phố Hồ Chí Minh, năm 2004; Trần Thị Kim Oanh với “Tập bài giảng về Hồi Giáo và Hồi Giáo ở Việt Nam”, năm 2010 và “Tìm hiểu một số tập tục của người theo đạo Islam”, đề tài nghiệm thu cấp trường ĐHKHXH và NV,năm 2007…Những công trình nghiên cứu về lịch sử hình thành và phát triển của đạo Islam, những giáo lý, giáo luật, lễ nghi của đạo Islam và cũng đề cập đến cộng đồng Islam ở Việt Nam, sự ảnh hưởng của đạo Islam trong đời sống sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng của người theo đạo Islam ở Việt Nam

Một số luận văn, luận án phục vụ cho nghiên cứu của đề tài như: “Islam giáo và ảnh hưởng của nó đến đời sống chính trị ở một số nước Đông Nam Á hiện đại” của học viên Hoàng Thị Hường, năm 2009, trường Đại học khoa học xã hội và nhân văn, Đại học quốc gia Hà Nội; học viên Vũ Văn Chung với “Quan niệm về hôn nhân và gia đình trong kinh Qur’an”, năm 2010, trường Đại học khoa học xã hội và nhân văn, Đại học quốc gia Hà Nội…

Ngoài ra, còn có một số bài báo, tạp chí cũng nghiên cứu vấn đề này: Tạp chí Nghiên cứu Tôn giáo, Tạp chí Công tác Tôn giáo, Tạp chí Triết học, Tạp chí Dân tộc học…Trong đó có các bài báo tiêu biểu như: Lê Nhẩm trong bài viết “Về cộng đồng Hồi giáo ở Việt Nam hiện nay”, tạp chí nghiên cứu tôn giáo, số 6, năm 2003; Lê Duy Đại với “Hành trình cuối cùng: Đám tang của người Chăm Bà

La Môn”, tạp chí nghiên cứu tôn giáo, số 6, 2003 Bên cạnh đó, Lương Ninh với

“Tôn giáo, tín ngưỡng của người Chăm”, tạp chí nghiên cứu tôn giáo số 6, năm 2003; Phú Văn Hẳn trong bài viết “Cộng đồng Islam Việt Nam - sự hình thành, hòa nhập, giao lưu và phát triển”, tạp chí nghiên cứu tôn giáo số 1, 2001; Nguyễn Văn Dũng với “Một số vấn đề của Islam giáo trong đời sống xã hội hiện đại”, tạp chí nghiên cứu tôn giáo, số 3, 2005; Lương Thị Thoa với “Thử tìm hiểu một vài nét đặc trưng của đạo Hồi”, Tạp chí Nghiên cứu Tôn giáo, số 5, năm 2001…

Tổng quan tình hình nghiên cứu cho thấy, các công trình nghiên cứu trên chủ yếu về: nguồn gốc ra đời, giáo lý, lịch sử phát triển, sự truyền bá Islam trên

thế giới và Việt Nam, sự hội nhập văn hóa của Islam đến các nước trên thế giới

Từ những tài liệu nghiên cứu trên, tôi đã kế thừa và đi sâu tìm hiểu đến gia đình trong nếp sống đạo của người muslim qua kinh Qur’an

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu: Tìm hiểu gia đình trong nếp sống đạo của

người muslim qua kinh Qur’an; phân tích chức năng của gia đình người muslim; các mối quan hệ trong gia đình người muslim Trên cơ sở đó, chúng ta đi so sánh

sự tương đồng và khác biệt về gia đình trong nếp sống đạo của người theo đạo Islam ở Việt Nam và đề xuất một số quan điểm nhằm phát huy những giá trị tích cực đối với đời sống gia đình của người theo đạo Islam ở Việt Nam

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu: Để thực hiện mục đích trên, luận văn có nhiệm vụ:

Thứ nhất: Trình bày một số khái niệm liên quan đến đề tài và đưa ra

những phân tích chung nhất về đạo Islam và kinh Qur’an

Thứ hai: Tìm hiểu, phân tích chức năng của gia đình người muslim; các

mối quan hệ gia đình trong nếp sống đạo của người muslim qua kinh Qur’an, đồng thời so sánh sự tương đồng và khác biệt giữa gia đình trong nếp sống đạo của người muslim với gia đình trong nếp sống đạo của người theo đạo Islam ở Việt Nam Từ đó, đưa ra một số quan điểm nhằm phát huy những giá trị tích cực đối với đời sống gia đình của người theo đạo Islam ở Việt Nam

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu: Gia đình trong nếp sống đạo của người

muslim qua kinh Qur’an; cụ thể là mối quan hệ giữa vợ - chồng; mối quan hệ cha

mẹ - các con trong gia đình người muslim

4.2 Phạm vi nghiên cứu: Một số vấn đề cụ thể về gia đình trong nếp sống

đạo của người muslim: gia đình và chức năng của gia đình muslim; mối quan hệ giữa vợ - chồng; mối quan hệ cha mẹ - các con trong gia đình người muslim; so sánh với gia đình trong nếp sống đạo của người theo đạo Islam ở Việt Nam

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Cơ sở lý luận: Luận văn được xây dựng trên cơ sở vận dụng quan

điểm mác – xít về tôn giáo, bản chất, vai trò và chức năng xã hội của tôn giáo

Luận văn cũng tiếp thu những kết quả của các công trình nghiên cứu trong

và ngoài nước về đạo Islam, kinh Qur’an

5.2 Phương pháp nghiên cứu: Luận văn sử dụng phương pháp của Tôn

giáo học và Triết học, phương pháp phân tích, tổng hợp, phương pháp so sánh, phương pháp logic, lịch sử và một số phương pháp khác…

6 Đóng góp của luận văn

Luận văn tìm hiểu một số khái niệm cơ bản liên quan đến đề tài như: gia đình, người muslim, nếp sống đạo, nếp sống đạo của người muslim Đồng thời phân tích các mối quan hệ trong gia đình: quan hệ vợ - chồng; quan hệ cha

mẹ - các con trong gia đình muslim; chỉ ra những hạt nhân hợp lý, những giá trị tích cực và chỉ ra những điểm chưa phù hợp của quan niệm đó hiện nay Từ đó, liên hệ với đời sống gia đình trong nếp sống đạo của người theo đạo Islam ở Việt Nam và đề xuất nhằm phát huy những giá trị tích cực đối với cuộc sống trong gia đình của người theo đạo Islam ở Việt Nam

7 Ý nghĩa của luận văn

7.1 Ý nghĩa lý luận: Luận văn góp phần tìm hiểu, phân tích và làm sáng tỏ

vấn đề gia đình trong nếp sống đạo của người muslim qua kinh Qur’an

7.2 Ý nghĩa thực tiễn: Kết quả nghiên cứu của luận văn góp phần vào

nhận thức và ứng xử phù hợp hơn với cộng đồng Islam Thêm nữa, luận văn có thể làm tài liệu tham khảo cho công tác nghiên cứu, giảng dạy về tôn giáo nói chung và về Islam nói riêng, cho việc hoạch định chính sách của Đảng và Nhà nước về tôn giáo

8 Kết cấu của luận văn

Luận văn gồm: phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo Phần nội dung chính gồm 02 chương với 06 tiết

Chương 1 MỘT SỐ KHÁI NIỆM VÀ KINH QUR’AN

1.1 Một số khái niệm: gia đình, người muslim, nếp sống đạo, nếp sống đạo của người muslim

Xét về mặt lịch sử, Islam là tôn giáo mang tính quốc tế ra đời muộn nhất nhưng lại là tôn giáo phát triển nhanh nhất Đạo Islam ngày nay đã trở thành một tôn giáo đa văn hóa, còn những tín đồ của Thượng Đế Allah là cả một cộng đồng tôn giáo bao trùm lên nhiều khu vực địa lý và những nền văn hóa của thế giới

Đạo Islam ra đời vào đầu thế kỷ VII SCN Ở bán đảo Ả rập, đạo Islam đã dần dần được truyền bá và phát triển ra các vùng ở Châu Á, Châu Phi, đặc biệt là

ở Tây Á, Bắc Phi, đại lục Nam Á và Đông Nam Á Từ đầu thế kỷ XX trở lại đây, đạo Islam đã được truyền bá mạnh mẽ tới Tây Âu và Bắc Mỹ Hiện nay, tín đồ đạo Islam chiếm tới hơn một tỷ người, một số lượng tín đồ rất lớn và chỉ đứng sau Kitô giáo Do vậy, những giá trị tồn tại trong Islam có tác động rất lớn đến đời sống sinh hoạt của cộng đồng theo đạo Islam trên toàn thế giới Đối với Islam, Thượng Đế Allah và kinh Qur’an là điều bất khả xâm phạm Allah trong thế giới Islam giáo có nhiều tên gọi khác nhau như: Đấng Sáng Tạo, Đấng Toàn Trí, Toàn Năng, Đấng Cao Cả, Chúa, Thượng Đế, Rabb…Allah qua kinh Qur’an được cho là: “Ngài là Đấng Đầu Tiên và là Đấng Cuối Cùng…” [surah 57; 3] và

“Ngài không sinh (đẻ) ra ai, cũng không do ai sinh ra Và không một ai có thể so sánh (ngang bằng) với Ngài được” [surah 112; 3-4] Đối với mỗi tín đồ đạo Islam, “Allah nắm quyền thống trị các tầng trời và trái đất và vạn vật giữa trời đất Và Ngài là mục tiêu trở về cuối cùng của tất cả” [surah 5; 18] Bên cạnh đó,

sự hình thành Islam giáo không thể không nhắc đến Mohammed – giáo chủ và nhân vật rất quan trọng được Allah tin tưởng Kinh Qur’an cho rằng, Mohammed

là một phúc lành do Thượng Đế gửi xuống, là một sứ giả, người cảnh báo, người hướng dẫn, người mang lại Đức tin tốt lành và những Đức tin tốt lành này ở ngay trong bản thân Ngài Thông thường những tín đồ Islam tin rằng, Mohammed là

một người bình thường, được Thượng Đế lựa chọn làm vị sứ giả cuối cùng của Thượng Đế và là một phương tiện mà Thượng Đế sử dụng để tiết lộ kinh Qur’an Bản thân kinh Qur’an cũng nhấn mạnh tới tính chất người thường của Mohammed – sứ giả của Allah vì kinh Qur’an đã ra lệnh cho Mohammed phải nói rằng, ông cũng sẽ chết như bao người khác và sẽ bị trừng phạt nếu mất sự tin tưởng cũng như cảm giác không an toàn của Thượng Đế Kinh Qur’an có đoạn:

“(Nabi) Muhammad không phải là cha của một ai trong số đàn ông của các người, ngược lại Người là Rasul (Sứ Giả) của Allah và là Khâtam an-Nabiyyin (Ấn tín của các Anbiya) Và Allah là Đấng Hằng Biết tất cả mọi việc” [surah 33; 40]

Vấn đề “sống đạo” và việc gìn giữ “nếp sống đạo” xưa nay vẫn là một trong những vấn đề cơ bản của mỗi tôn giáo “Nếp sống đạo” của bất kỳ tôn giáo nào cũng là một vấn đề rộng lớn, bởi ở đó tồn tại những giá trị đặc biệt và riêng biệt của tôn giáo đó Đối với Kitô giáo, Phật giáo hay đạo Islam cũng vậy Từ sự hình thành trong lòng mỗi tín đồ những phương thức sinh hoạt đến cách thức tiếp cận với Allah, với Chúa trời, với Phật Thích Ca luôn là một thách thức, một quá trình lâu dài Do vậy, để làm rõ “nếp sống đạo” của mỗi tôn giáo là công việc cần

có thời gian nghiên cứu, tìm hiểu và phân tích hết sức sâu sắc Trong luận văn

“Tìm hiểu gia đình trong nếp sống đạo của người muslim qua kinh Qur’an”, trước hết chúng tôi sẽ đi phân tích một số khái niệm để làm rõ hơn về nội dung

mà luận văn cần nghiên cứu Một số khái niệm cần phân tích: gia đình, nếp sống đạo, người muslim và nếp sống đạo của người muslim

Thứ nhất, khái niệm gia đình: Gia đình là một khái niệm phổ biến, được

rất nhiều ngành khoa học quan tâm, trong đó có triết học, xã hội học, văn hóa học…Ở mỗi ngành khoa học khác nhau, gia đình lại có những cách tiếp cận khác nhau Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin, gia đình là một hiện tượng lịch sử xã hội, hình thành từ rất sớm và tồn tại bền vững cùng với sự tồn tại của

xã hội loài người “Gia đình là một thiết chế xã hội bắt nguồn từ quan hệ hôn nhân, quan hệ giữa các thành viên trong gia đình là quan hệ tình cảm huyết thống

và ràng buộc, gắn kết với nhau bằng tình cảm, đạo lý và pháp luật” [51; tr 12] Theo C.Mác, khi đề cập đến vấn đề gia đình, ông cho rằng: “Quan hệ thứ ba tham dự ngay từ đầu vào quá trình phát triển lịch sử là: hàng ngày là tái tạo ra đời sống của bản thân mình, con người tạo ra những người khác, sinh sôi, nảy nở, đó

là quan hệ vợ - chồng, cha mẹ - con cái, đó là gia đình” [41; tr 41-42]

Khái niệm “gia đình” đã có ở Đức từ thế kỷ XVI Dưới cách nhìn của nhà

xã hội học vĩ mô thì “gia đình là một thiết chế xã hội, nghĩa là một đơn vị cơ sở được mọi người công nhận để thực hiện những chức năng xã hội nhất định mà trước hết là sự tái sinh các đặc trưng của loài người” [61; tr 35] Đã có rất nhiều nhà xã hội học nghiên cứu về “gia đình” như: Max Weber, Talcott Parsons, Emile Durkheim, tất cả đều cho rằng gia đình gắn chặt với những nhân tố văn hóa, xã hội nhất định, phải nhìn hôn nhân và gia đình như là một bộ phận tạo ra

xã hội và ngược lại do xã hội tạo ra Tuy nhiên, ngày nay việc xem xét gia đình không còn bó hẹp trong một ngành khoa học nào mà gia đình được xem xét toàn diện hơn trên nhiều chuyên ngành khác nhau

Ở Việt Nam, trong cuốn Đại Từ điển Tiếng Việt – Nguyễn Như Ý chủ biên – Nxb Văn hóa Thông tin, 1998, đưa ra khái niệm về gia đình là “tập hợp những người có cùng quan hệ hôn nhân và huyết thống sống trong cùng một nhà” Một khái niệm khác là: “Gia đình là tập hợp những người sống trong cùng một nhà gồm cha mẹ, vợ chồng, con cái” trong Từ Điển Tiếng Việt – Hoàng Văn Hành chủ biên, Nxb Từ Điển Bách Khoa, 2003 Hay trong cuốn Từ điển Triết học cũng đưa ra khái niệm về gia đình: “Gia đình là đơn vị xã hội (nhóm xã hội nhỏ), hình thức tổ chức quan trọng nhất của sinh hoạt cá nhân, dựa trên hôn nhân

và các quan hệ huyết thống, tức là quan hệ giữa vợ và chồng, giữa cha mẹ và con cái, giữa anh chị em và những người thân thuộc khác cùng chung sống và có kinh

tế chung” [71; tr 204]

Tóm lại, đối với mỗi xã hội thì gia đình là tế bào của xã hội, gia đình là đơn vị cuối cùng của xã hội gồm những người chung sống, có quan hệ gắn bó với nhau bằng những mối liên hệ hôn nhân và huyết thống Trong gia đình có hai

mối quan hệ cơ bản là quan hệ giữa chồng đối với vợ và quan hệ giữa cha mẹ và con cái Ngoài ra, trong gia đình còn tồn tại một số quan hệ khác như quan hệ giữa ông, bà và các cháu, quan hệ giữa anh chị em với nhau Gia đình hình thành trước hết là do nhu cầu tình cảm và đặc điểm sinh lý tự nhiên của mỗi người Đồng thời gia đình cũng đáp ứng nhu cầu tồn tại, duy trì nòi giống của mỗi cá nhân và xã hội

Đối với mỗi tôn giáo thì gia đình là cơ sở hạt nhân, là nơi thực hành tôn giáo, gia đình trong quan niệm của Kitô giáo chính là nguồn gốc, là cội rễ để xây dựng Giáo hội, mở rộng nước Chúa; Phật giáo coi gia đình là nơi các tín đồ tu hành, rao giảng giáo lý và thực hành giáo lý của đức Phật; thì đối với Islam giáo, giáo luật Islam và thánh kinh Qur’an lại cho rằng gia đình là nơi tuân thủ các đạo luật Islam Gia đình Islam mang tính đặc trưng, được bao trùm bởi toàn bộ những luật tục, những nghi lễ tôn giáo mang đậm màu sắc riêng có với sự gắn kết của

“luật đạo” kiêm “luật đời” Sự chi phối của những nguyên tắc trong kinh Qur’an

và Hadith sẽ theo suốt cuộc đời của mỗi tín đồ theo đạo Islam

Thứ hai, khái niệm “người muslim”: Người muslim chỉ những tín đồ

theo đạo Islam Từ “muslim” nghĩa là người tuân phục ý muốn của Thượng Đế Allah, không phân biệt chủng tộc, quốc tịch hay dân tộc Cải đạo thành người muslim là một việc đơn giản và dễ dàng Nếu người nào thực sự muốn trở thành một người muslim và suy nghĩ đầy đủ, có niềm tin mãnh liệt rằng Islam là tôn giáo thật sự của Thượng Đế, thì tất cả mọi việc cần phải làm là tuyên thệ câu

“Shahada”, đó là: “La ilah illa Allah, Mohammed rasoolu Allah.”Nghĩa là: “Tôi nhận chứng rằng không có thượng đế nào khác ngoài Allah, và Mohammed là Thiên sứ của Thượng Đế” Đây mới chỉ là bước đầu để trở thành một muslim, những bước tiếp theo là việc làm và tin theo kinh Qur’an, Thượng Đế Allah tối cao

Islam là tôn giáo mà Allah đã sáng tạo cho loài người và Ngài sẽ không chấp nhận một tôn giáo nào khác ngoài Islam Và người muslim đích thực là người tuyệt đối phục tùng Allah bằng cách tuân thủ hoàn toàn theo mọi mệnh

lệnh của Ngài và sự chỉ bảo của Thiên Sứ Như Allah đã từng nói: “Chỉ những ai tin tưởng nơi Allah và Sứ giả của Ngài, rồi không nghi ngờ điều gì và chiến đấu bằng cả tài sản lẫn sinh mạng của họ cho Chính Đạo của Allah mới là những người có đức tin Họ là những người chân thật” [surah 49; 15] Và một người muslim khi không tin tưởng Allah nữa, thì sẽ được cảnh báo “Và trong nhân loại

có những người nói: “Chúng tôi tin nơi Allah và Ngày (Phán Xử) Cuối Cùng, nhưng thật ra chúng không tin gì cả Chúng dối Allah và dối những người tin tưởng nhưng thật sự chúng chỉ dối bản thân mình nhưng chúng không nhận thấy (điều đó) Trong lòng của chúng có một chứng bệnh (nghi hoặc) Allah làm cho bệnh tình của chúng thêm trầm trọng và chúng sẽ bị trừng phạt đau đớn vì tội nói dối” [surah 2; 8 -9 -10] Do đó, đã có biết bao nhiêu người tự cho mình là tín đồ muslim nhưng lại có những hành vi và phẩm chất đạo đức khác xa với sự chỉ dạy của Islam, nguyên do là không hiểu biết chiếm phần đông đa số hoặc do bởi sự lơ

là thích chạy theo dục vọng của bản thân Thượng Đế Allah sẽ trừng phạt những tín đồ đó đề họ thấy được tính trung thực và đức tin thiêng liêng trong Islam Để trở thành một muslim chân chính, bên cạnh việc đọc tuyên thệ bằng câu

“Shahada”, các muslim còn phải thực hiện những công việc sau, đó là: giữ vững đức tin, xa lánh những điều tội lỗi và điều quan trọng là phải phó thác mọi việc cho Đấng Allah Bất Diệt Đó mới là lẽ sống của một người muslim Như vậy, người muslim là những tín đồ theo đạo Islam luôn bày tỏ đức tin tuyệt đối vào Đấng Tối Cao của mình là Thượng Đế Allah và thực hiện đầy đủ những nguyên tắc, những nghi lễ, những cấm kỵ trong kinh Qur’an – cuốn sách thiêng của cộng đồng muslim trên toàn thế giới

Thứ ba, khái niệm nếp sống đạo: Trước khi đi tìm hiểu “nếp sống đạo”,

chúng ta cần đưa ra những nhận định về “nếp sống” và “lối sống” Đây là hai khái niệm có nội hàm gần nhau nhưng cũng có sự khác biệt nhất định “Khái niệm lối sống “mode de vie” hiểu theo nghĩa thông thường là “phong cách sống” (style de vie) hay cách sống (manière de vivre), tức cách thức tồn tại và tư duy của một người hay một nhóm các cá nhân Nói về lối sống chính là nói về những

cách ứng xử hàng ngày hay cách sống được hình thành dựa trên một số quan niệm và giá trị nhất định” [23; tr 83] Trên bình diện xã hội học, lối sống hay cách sống bao hàm những dạng quan hệ xã hội, những cách tiêu dùng, cách giải trí hay cách ăn mặc đặc trưng của nó Một lối sống cũng có nghĩa là thái độ của một con người hay nhóm người, những giá trị và cách nhìn về thế giới mà nó sống ở đó Vì thế, một lối sống đặc thù ám chỉ một sự lựa chọn, có ý thức hay vô thức, giữa những hành vi ứng xử khác nhau

Một số nhà nghiên cứu cho rằng lối sống là một khái niệm rộng bao hàm các khái niệm nếp sống, lẽ sống, cách sống, mức sống Cụ thể, nếp sống là những hành vi ứng xử của con người được lặp đi lặp lại nhiều lần thành nếp, thành thói quen Lẽ sống là mặt ý thức của lối sống, là ý nghĩa cuộc sống mà con người tự nhận thức, tự hành động vì lý tưởng cao đẹp, vì lợi ích của xã hội – cộng đồng Cách sống là chỉ một nghĩa hẹp cụ thể, một kiểu sống có tính chất cá tính Mức sống là trình độ thỏa mãn nhu cầu của con người chủ yếu về vật chất Cho nên, mức sống là một chỉ báo về lối sống nhưng không phải là điều kiện quyết định lối sống … Các khái niệm này nằm trong phạm vi của lối sống Như vậy, nếp sống là mặt ổn định của lối sống

Như vậy, nếp sống đạo là việc mỗi tín đồ của các tôn giáo khác nhau cần thực hiện đầy đủ, nề nếp những quy định, cách thức trong sinh hoạt tôn giáo, trong cuộc sống hàng ngày mà giáo lý, kinh sách của tôn giáo đó đã quy định

Thứ tư, tìm hiểu khái niệm “nếp sống đạo của người muslim” Trong

thế giới Islam, mỗi muslim luôn hướng mình về Thượng Đế Allah thiêng liêng và thực hiện “lối sống” và “nếp sống” theo kinh Qur’an Nếu như trong quan niệm của người Công giáo giữa “nếp sống đạo” và “lối sống đạo” cũng luôn tồn tại những ranh giới “Khái niệm “lối sống đạo” có thể được định nghĩa như là sự hình thành của những lối sống đặc thù dựa trên những ý nghĩa tôn giáo đặc thù Một số nhà nghiên cứu cho rằng, khi khái niệm “đạo” xuất hiện ở Việt Nam, chủ yếu ám chỉ “Công giáo”, khái niệm “lối sống đạo” cũng có nghĩa là lối sống của những người Công giáo Việt Nam hay lối sống được hình thành dựa trên quan

niệm về thế giới, những giá trị và chuẩn mực của Công giáo” [23; tr 83] Do vậy, khi nghiên cứu về “nếp sống đạo” ở Việt Nam, một số nhà nghiên cứu vẫn thường hay nghĩ đến người Công giáo hơn là nếp sống của những tín đồ ở các tôn giáo khác Vấn đề “nếp sống đạo” hay “sống đạo” đối với người Công giáo hiện nay đã có nhiều sự thay đổi “Ngày nay cách hiểu thần học về “sống đạo” đã

có những điểm khác nhau căn bản đó là, vượt qua lối sống đạo trong bí tích Trong lề luật sang một lối sống đạo mới là “sống đạo giữa đời”” [23; tr 27] Như vậy, có thể nhận thấy, đã có những cách hiểu tích cực hơn đối với đời sống của các tín đồ Công giáo Việt Nam

Đối với vấn đề “nếp sống đạo”: “Có thể khẳng định ngay, nếp sống của người Công giáo được hình thành là sự giao thoa giữa đức tin tôn giáo và văn hóa dân tộc Nếp sống đó được thể hiện trên cả ba cấp độ: cá nhân, gia đình và cộng đoàn người Công giáo” [23; tr 31] Và “nếp sống đạo của người Công giáo được hình thành bởi giáo lý, giáo lễ, giáo luật của đạo Công giáo Và từ trong các yếu tố giáo lý, giáo lễ, giáo luật của đạo Công giáo trong quá trình truyền giáo và phát triển đạo ở Việt Nam đã có sự giao thoa về nếp sống truyền thống của người Việt Do đó, có thể khẳng định rằng nếp sống đạo của người Công giáo Việt Nam

có nhiều điều phù hợp với đạo đức truyền thống, văn hóa của dân tộc” [23; tr 384] Như vậy, từ cách nhìn về nếp sống đạo của người Công giáo, cũng có thể thấy được việc đề cao những giá trị được hình thành trong giáo lý, giáo lễ, giáo luật đưa người Công giáo vào khuôn phép, thực hiện những phép tắc đó là một cách tự nguyện, đơn giản nhưng đầy tôn kính, tôn trọng khi hướng về Đức Chúa trời

Tuy nhiên, đó là cách nhìn trong nếp sống đạo của người Công giáo, còn đối với mỗi tín đồ Islam, dường như điều này đơn giản hơn nhiều Islam là tôn giáo độc thần ra đời khá muộn và có sức lan tỏa rất lớn trên thế giới Tôn giáo này thờ duy nhất Thượng Đế Allah và cuốn kinh thiêng liêng Qur’an là chân lý trong mỗi tín đồ Islam Mỗi muslim, từ khi ra đời cho đến khi trưởng thành và chia lìa cõi đời thì những giáo lý, giáo luật đã thấm sâu vào trong khối óc và tâm

hồn của họ Nó như là máu chảy trong huyết quản, như là không khí hít thở hàng ngày vậy Islam là tôn giáo tuy không có được tổ chức chặt chẽ từ trung ương tới địa phương như Công giáo, song Islam là tôn giáo có hệ thống tổ chức ở các nước khá quy củ và chặt chẽ Kinh Qur’an không những là giáo lý của đạo Islam

mà còn là bộ luật trong cuộc sống Islam Ở đó tồn tại hầu hết những cách thức, nghi lễ, quan điểm…trong sinh hoạt, cách sống cho mỗi muslim Mỗi tín đồ của đạo Islam đều hướng cả tâm hồn mình về Thượng Đế Allah và kinh Qur’an được coi là nguồn sống, là chân lý, lẽ sống mà muslim cần hướng đến Khi nghiên cứu

về đời sống sinh hoạt của mỗi muslim hay cộng đồng Islam, chúng ta cần tìm hiểu về kinh Qur’an Như một minh chứng lịch sử, từ khi hình thành cho đến nay, kinh Qur’an đã tạo cho mỗi muslim nói riêng và cộng đồng muslim nói chung sự ràng buộc về cả linh hồn và thể xác Nó như sợi dây liên kết những giá trị trong cuộc sống và gửi những giá trị đó cho một cộng đồng tôn giáo mà số lượng tín đồ chỉ đứng thứ hai trên thế giới Có thể khẳng định, kinh Qur’an là một tài liệu lịch sử quan trọng, là một cuốn kinh quyền lực chi phối “đời sống đạo”, “nếp sống đạo” của các muslim trên toàn thế giới

Như vậy, nếp sống đạo của người muslim: đó là việc mỗi muslim cần

thực hiện các nguyên tắc một cách nề nếp và đã trở thành thói quen mà giáo lý, giáo luật Islam đã đề ra trong kinh Qur’an đối với những quan hệ trong gia đình, trong cộng đồng và hướng về Allah với đức tin cao nhất của mình

Hiện nay, trong thế giới hiện đại, Islam đã có những bước chuyển mới, từ những xung đột nội bộ của các giáo phái trong Islam đến các cuộc khủng bố, những xung đột chính trị đều có dấu ấn của Islam đã cho thấy những thay đổi trong xã hội muslim Tuy nhiên, những giá trị mà kinh Qur’an đang có vẫn mang tính đại chúng trong cộng đồng Islam Trong đó, gia đình trong nếp sống đạo của người muslim vẫn là một nét đẹp của văn hóa Islam Cuộc sống gia đình là nơi ràng buộc các mối quan hệ chung song vẫn tồn tại sự khác biệt Ở đó các mối quan hệ vợ - chồng, cha mẹ - con cái, gia đình – xã hội đều tuân thủ chặt chẽ các nguyên tắc được đề ra trong kinh Qur’an, trong các Hadith Kinh Qur’an đưa ra

các nguyên tắc, các chuẩn mực cho các mối quan hệ, từ đó đưa các mối quan hệ này vào khuôn phép, quy củ

Nếu như đạo Công giáo có kinh Thánh và cả một tổ chức giáo hội từ Trung Ương đến địa phương chi phối đời sống tinh thần của các tín đồ, thì đạo Islam có kinh Qur’an cho tất cả những hoạt động trong gia đình, trong cuộc sống, trong nếp sống đạo của mỗi muslim Tìm hiểu gia đình để thấy được rằng, ngay trong bản thân kinh Qur’an cũng có các mối quan hệ trên và tự nó đã có “nếp sống đạo” trong đó Vì vậy, gia đình trong nếp sống đạo của người muslim qua kinh Qur’an không chỉ là đi tìm hiểu gia đình đơn thuần, mà phải tìm thấy trong

đó một “nếp sống đạo” đã được các muslim thực hiện trong nhiều thế kỷ qua, thấy được các mối quan hệ cơ bản trong gia đình và chức năng của mỗi gia đình Islam Đó là điều mà Allah mong muốn gửi cho mỗi muslim trong cuộc sống này

Tóm lại, có thể khẳng định, kinh Qur’an có vị trí, vai trò rất quan trọng trong đời sống, sinh hoạt của đại gia đình Islam trên toàn thế giới Cuộc sống trong xã hội muslim có thể có những khó khăn, những đổi thay nhưng trong đó vẫn luôn tồn tại một “nếp sống đạo” cơ bản, đó là hãy tin, làm và thực hiện những điều được ghi lại bởi kinh Qur’an Cuốn Thánh kinh thiêng liêng của người Islam được viết bằng tiếng Ả rập, tiếng Semite, những ngôn ngữ mang tính dứt khoát cao Văn phong của kinh Qur’an đã làm cho nó thoát ra khỏi những liên hệ gò bó của những câu thơ thần chú, của những câu chuyện thần thoại trong

xã hội Ả rập Là cuốn Thánh kinh đầu tiên của người Ả rập, việc đọc, tìm hiểu kinh Qur’an đã tạo nên nhịp điệu và đem lại cảm hứng cho toàn bộ cuộc sống của người muslim trên toàn cầu, một sức sống mạnh mẽ trong tinh thần và tâm hồn của Islam

1.2 Kinh Qur’an và những tín điều căn bản

Kinh sách là nguồn cội tinh thần của mỗi tôn giáo Nếu như bên Phật giáo

có kinh tạng, luật tạng, luận tạng, kinh kim cương, kinh bát nhã…; bên Công giáo có Kinh Thánh thì Islam có kinh Qur’an Mỗi cuốn kinh đều mang những

giá trị quý báu được hình thành trong mỗi tôn giáo Với Islam, từ khi ra đời cho đến nay, kinh Qur’an luôn giữ vị trí, vai trò hết sức quan trọng trong đời sống mỗi cá nhân hay cộng đồng muslim Sự xuất hiện của kinh Qur’an có liên quan mật thiết đến cuộc đời của Mohammed – người được giao sứ mệnh từ Allah cho việc hình thành Islam và đặt nền móng cho sự phát triển mạnh mẽ của Islam sau này Những gì tồn tại trong Qur’an, chính là sự mặc khải của Mohammed qua những lần được thiền thần Gabriel rao giảng từ những khải thị mà Thượng Đế Allah đã chỉ định Do vậy mà trong muslim, kinh Qur’an là món quà vĩ đại nhất của Thượng Đế cho nhân loại và mang tính tuyệt đối Có nghĩa là, mục tiêu của Thiên kinh là bảo tồn những mặc khải đã có trước và khôi phục niềm tin cũng như chân lý vĩnh cửu của Thượng Đế Allah để dẫn dắt nhân loại đi trên con đường ngay thẳng, làm sống lại linh hồn để đánh thức lương tri và soi sáng tâm trí con người

1.2.1 Sự ra đời kinh Qur’an

Theo quan niệm của chủ nghĩa Mác – Lênin, kinh sách phản ánh hệ tư tưởng của mỗi tôn giáo Tức là, trong mỗi cuốn kinh luôn hàm chứa những tư tưởng về đức tin, duy trì đức tin và thực hành đức tin ở mỗi tôn giáo Bên cạnh

đó, mỗi cuốn kinh còn là nơi các tín đồ “soi mình” trong đó để thấy được tội lỗi hay sự phúc lành mà Chúa (Thượng Đế) đang ban tặng hay trừng phạt mình Trong kinh sách của mỗi tôn giáo đều chứa đựng những tư tưởng thần học phản ánh lý tưởng của tôn giáo đó, mục đích mà nó hướng tới Tùy thuộc vào những điều kiện lịch sử cụ thể của sự hình thành và phát triển của mỗi tôn giáo mà kết cấu, nội dung của thần học có thể khác nhau, song bất kỳ một hệ thống thần học nào cũng đặt cho mình nhiệm vụ chứng minh sự tồn tại của cái siêu nhiên, thần thánh, lập luận cho tính đúng đắn của giáo lý, sự linh thiêng của kinh thánh, của những điều răn dạy về đạo đức, lễ nghi

Xét ở nhiều góc độ khác nhau, thì mỗi cuốn kinh đều phản ánh nền văn hóa của từng vùng miền, nơi mà tôn giáo đó được hình thành và phát triển Với Islam cũng vậy, kinh Qur’an ra đời trên bán đảo Ả rập là sản phẩm của nền văn

hóa Ả rập, phản ánh những giá trị văn hóa trên bán đảo Ả rập, ảnh hưởng bởi những điều kiện kinh tế, xã hội…của bán đảo Ả rập Đối với mỗi muslim, kinh Qur’an là hầu hết tất cả những gì mà Islam có Trong đó, chứa đựng những giá trị tinh thần, giáo lý, luật lệ, lễ nghi, sự thờ phụng, cách thức hành đạo, các nguyên tắc ứng xử…của tất cả việc đạo và việc đời Trong xã hội hiện đại ngày nay, nhiều quốc gia theo Islam còn lấy kinh Qur’an làm chuẩn mực cho tất cả để giải quyết tranh chấp, xô xát hay những mâu thuẫn trong các phiên tòa

Có thể khẳng định rằng: Islam tồn tại tức là kinh Qur’an tồn tại và ngược lại Sự ra đời của đạo Islam, kinh Qur’an hay bất cứ các tôn giáo nào khác đều xuất phát từ nguồn gốc xã hội, nguồn gốc tự nhiên và tình hình tín ngưỡng tôn giáo của khu vực đó Với bán đảo Ả rập, bên cạnh những điều kiện về mặt tự nhiên thì những bất công trong xã hội, sự đàn áp của kẻ giàu với người nghèo, giữa bộ lạc thị tộc này với bộ lạc thị tộc khác cũng là điều kiện để Islam ra đời

Sự mất niềm tin của quần chúng nhân dân Ả rập nơi trần thế đã thôi thúc họ tìm đến niềm tin vào một thế giới “siêu trần thế”, tìm đến một niềm tin hoang đường,

hư ảo để bù đắp lại cái hiện thực “trần trụi”, đau thương, đầy rẫy những bất công,

áp bức, bóc lột Như C.Mác đã từng nói: “Tôn giáo là trái tim của thế giới không

có trái tim”, “Tôn giáo là tinh thần của những trật tự không có tinh thần”, “Tôn giáo chỉ là mặt trời ảo tưởng xoay quanh con người chừng nào con người chưa biết xoay quanh bản thân mình” [39; tr 570] Theo đó, C.Mác đã đưa ra kết luận kinh điển của mình: “Tôn giáo là thuốc phiện của nhân dân” Theo ông, trong một xã hội mà chúng sinh bị áp bức, trong một thế giới không có trái tim, không

có tinh thần, tôn giáo là tiếng thở dài, là trái tim, là tinh thần của xã hội đó Tôn giáo vừa là sự biểu hiện, vừa là sự phản kháng chống lại sự khốn cùng, bất công của xã hội đó Niềm tin tôn giáo mà C.Mác đề cập đến có tác dụng như liều thuốc

an thần đối với một cơ thể đang bị bệnh hiểm nghèo khi chưa tìm ra được phương thức cứu chữa “Thuốc phiện”, hiểu theo nghĩa ẩn dụ, tức là tìm đến một liều thuốc giảm đau làm dịu đi nổi đau về mặt thể xác và tinh thần để không đưa con người vào những bế tắc của cuộc sống

Sự xuất hiện của kinh Qur’an còn có vai trò rất quan trọng của nhà tiên tri Mohammed – người sau này là giáo chủ của Islam Mỗi tôn giáo đều có những cá nhân kiệt xuất Nếu như Phật giáo có Thích Ca Mâu Ni, Công giáo có Chúa Giêsu thì Islam có Mohammed Ông chính là người đứng đầu, chính là cá nhân kiệt xuất trong lịch sử, một lãnh tụ vĩ đại đã tạo nên những chuyển biến trong xã hội Ả rập từ một xã hội thị tộc bộ lạc bỏ qua giai đoạn chiếm hữu nô lệ để trở thành một quốc gia phong kiến thống nhất Sở dĩ có điều này, là do sự phát triển vượt bậc của kinh tế xã hội, của thương nghiệp đã tạo ra những tiền đề vật chất

xã hội, bước nhảy vọt trong quan hệ sản xuất của xã hội Ả rập đã rất chín muồi

và vượt trước so với quan hệ sản xuất chiếm hữu nô lệ, đáp ứng yêu cầu của quan

hệ sản xuất phong kiến

Quá trình hình thành và hoàn thiện kinh Qur’an gắn với các hoạt động truyền đạo của Mohammed và các hậu duệ của ông, sau này họ chính là những người đã dày công sưu tầm, biên soạn cuốn kinh Qur’an

Vào một ngày tháng 4 năm 571, Mohammed sinh ra trong một gia đình làm nghề vận tải hàng hóa bằng lạc đà ở Mecca bên bờ Tây bán đảo Ả rập Tương truyền rằng, vào một đêm tháng Ramadan năm 610 trong một cái hang tại chân núi Hira cách Mecca 5 km, sau mấy ngày nhịn ăn và trầm tư tụng niệm, Mohammed đã cảm nhận được linh giác đánh dấu sự ra đời của đạo Islam Theo lời kể của Mohammed, trong khi ông ngủ, thánh Gabriel đã hiện ra và chỉ cho ông những lời khải thị đầu tiên của Allah viết trên một tấm chăn phủ bằng gấm thêu và tuyên bố chính ông là sứ giả của Thượng Đế Allah

Trở về nhà, ông bắt đầu tuyên bố sứ mạng truyền đạo của mình Trong thời gian Mohammed ngủ, thiên thần Gabriel đặt ông lên mình một con vật thần thoại tên là Burac mang đến Jerusalem, Mivirol, Vijelien và ở đó Mohammed đã găp Abraham, Moise, Giesu Tương truyền, sau khi Mohammed ngồi trên mình con Burac, ông đã để lại dấu chân trên tảng đá trước đền thờ ở Jerusalem Do có chuyện này mà Jerusalem trở thành thánh địa thứ ba của đạo Islam sau Mecca và Medina Sau mỗi lần linh giác như vậy, Mohammed lại đọc những lời khải thị mà

ông nói là của Thượng Đế Allah gửi xuống cho các tín đồ chép từng đoạn, trên những mảnh da cừu, da súc vật, trên lá hoặc khung xương nhẵn Như vậy, đã tồn tại truyền thuyết khẳng định nguồn gốc siêu tự nhiên của kinh Qur’an

Đã có rất nhiều nhà nghiên cứu chú ý về tiểu sử của Mohammed, cho thấy những lời khải thị của Thượng Đế Allah ghi trong kinh Qur’an chỉ là kết quả của một trạng thái không bình thường mà Mohammed thường xuyên lâm vào Hơn nữa, việc nghiên cứu về kinh Qur’an cho thấy những sự kiện lịch sử xảy ra ở bán đảo Ả rập thời gian đó rất gắn bó với nội dung của nó Thời Mohammed còn sống, người ta không thấy một bộ sưu tập kinh Qur’an nào Mà chỉ thông qua kết quả việc xác định niên đại các văn hóa trong kinh Qur’an do các nhà nghiên cứu đạo Islam đã làm, mới thấy rằng, những bản thảo lâu nhất có ghi trong bản văn Qur’an đều thuộc vào thế kỷ VII, đầu thế kỷ VIII Tức kinh Qur’an phải được viết vào nhiều chục năm, sau khi Mohammed qua đời vào khoảng năm 632 sau Công nguyên

Như vậy, sự xuất hiện của kinh Qur’an gắn liền với quán trình hình thành

đế chế Ả rập Sau khi đã thống trị được đại bộ phận bán đảo Ả rập và đội quân Islam bắt đầu tiến hành công cuộc chinh phục ra bên ngoài bán đảo này Trong thế kỷ thứ VII, đế chế Ả rập đã lần lượt chiếm được những vùng lãnh thổ rộng lớn gồm: Syria, Palestin, Ai Cập và các tỉnh phương Đông khác của đế quốc Bygiăngtin, khuất phục được Iran, xâm nhập vào Bắc Phi, ngoại Cápcadơ Trung

Á Như vậy, với việc mở rộng nhanh chóng lãnh thổ ra ngoài bán đảo Ả rập, việc chinh phục nhiều nước và nhiều khu vực đã tạo tiền đề cho sự truyền bá đạo Islam một cách mạnh mẽ Bên cạnh đó, xuất phát từ những điều kiện của cuộc sống mà mỗi nơi khi đế chế Ả rập xâm chiếm thì việc hình thành những luật lệ, những tài liệu thần học để phù hợp là điều rất cần thiết Chính vì vậy, việc hình thành kinh Qur’an là điều tất yếu nhằm củng cố niềm tin tôn giáo, đồng thời làm tăng sức mạnh tinh thần cho những tín đồ trung thành của đạo Islam

Sau khi Mohammed qua đời, phần lớn các bản chép tay của các tín đồ Islam về những khải thi của Thượng Đế Allah được Mohammed truyền giảng

trên lá và da thú vật đã bị thất lạc hoặc phân tán rải rác nhiều nơi Mọi người cảm thấy nguy cơ có thể làm cuốn Thánh kinh của họ bi tiêu vong nếu không gấp rút sưu tầm và thu hồi nguyên bản Sau đó, cần phải có người tài giỏi biên tập tất cả các nguyên bản thành một cuốn thánh Kinh duy nhất

Thấy được sự lo lắng của các tín đồ và để đáp lại niềm mong mỏi đó, người đầu tiên đứng ra lo việc này là Abu Bakr Ông vừa là cha vợ, vừa là người đầu tiên kế vị Mohammed và cũng là vị vua Islam đầu tiên thống nhất bán đảo Ả rập để biến nơi này thành điểm xuất phát cho sự bành trướng Islam giáo trên toàn thế giới Người được Abu Bark giao cho công việc thiêng liêng này là một thanh niên tên Zayd đi sưu tầm và tìm kiếm tất cả những đoạn chép tay và những gì còn giữ lại trong trí nhớ của những tín đồ đã từng gần gũi với Mohammed để hoàn thành kinh Qur’an

Sau khi Abu Bakr qua đời, các tài liệu mà Zayd thu thập được đều chuyển giao cho vị vua Islam kế nhiệm là Umar Khattab Vị vua này là một nhà quân sự đại tài, chỉ trong 10 năm (634 - 644), đã mở rộng lãnh thổ của Islam ra toàn vùng Trung Đông và Bắc Phi Nhưng vì quá mải mê chinh chiến nên vị vua này đã bỏ quên công việc biên tập kinh Qur’an Hậu quả nghiêm trọng là ở những địa phương khác nhau người ta truyền miệng những câu thơ của kinh Qur’an khác nhau và sự tranh cãi về tính trung thực của kinh Qur’an càng ngày càng trở nên gay gắt, hỗn loạn Các cuộc tranh cãi này đã dẫn đến cuộc “Thánh chiến” giữa hai phe Islam tại Nehavand, gây ra cảnh tang thương trong suốt 7 năm (650 - 657)

Vị vua kế nghiệp thứ ba là Uthman (644 - 657) rất chú tâm đến việc phục hồi kinh Qur’an Năm 652, Uthman giao cho Zayd và 3 người phụ tá nhiệm vụ biên tập các bản thảo thu hồi được thành cuốn sách duy nhất Sau 5 năm, nhóm biên tập của Zayd đã hoàn thành nhiệm vụ Năm 657, tức là 25 năm sau khi Mohammed qua đời, vua Uthman công bố bản kinh Qur’an do Zayd biên tập và gọi nó là “MUSHAF” có nghĩa là “Kinh thánh chính thức của mọi người Islam”

Ban biên tập của Zayd chép cuốn Kinh Thánh này thành 4 bản giống nhau

để lưu trữ tại 4 thành phố: Medina, Bossorah và AlKoufa (Iraq) và tại Damas

(Syria) Tuy nhiên, Uthman e rằng những bản kinh khác nhau sẽ là căn nguyên của sự chia rẽ “đồng đạo” nên sau khi biên tập những bộ kinh đã sưu tập thành một bộ kinh đầy đủ và cho công bố với tất cả muslim, đồng thời ông ra lệnh tiêu hủy toàn bộ các bản viết tay ghi lại lời truyền giảng của Mohammed trên lá và da thú vật Công việc này tương tự như hành động của Hoàng Đế La Mã Constantines ra lệnh thiêu hủy toàn bộ các sách thánh kinh và các di tích thật của Giesu sau Công Đồng Nicaea năm 325

Do nhu cầu truyền đạo trong nhiều thế kỷ qua, đến nay kinh Qur’an đã được dịch ra nhiều thứ tiếng khác nhau trên toàn thế giới Riêng nhà xuất bản Takrike Tarsile Qur’an, Inc ở New York đã sưu tập được trên 600 bản dịch khác nhau Ở Việt Nam, nhiều nhà nghiên cứu đang dùng bản dịch kinh Qur’an do Hassan Abdul Karim dịch và được nhà xuất bản Tôn giáo, Hà Nội ấn hành vào năm 2001

Đối với đại khối các dân tộc Ả rập, nguyên bản bằng ngôn ngữ Ả rập của kinh Qur’an là một kiệt tác về thi văn Kinh Qur’an không hẳn là một cuốn thơ trường thiên nhưng là một tác phẩm văn xuôi có vần điệu rất thích hợp với khẩu vị văn chương của những người du mục nơi hoang dã Chính vì vậy, kinh Qur’an nhanh chóng được truyền bá trên khắp bán đảo Ả rập ngay sau khi nó được hoàn thiện

Tóm lại, sự xuất hiện kinh Qur’an trong thế giới Islam đã đem lại niềm tự hào cho cộng đồng muslim trên toàn thế giới Cuốn kinh là sức mạnh của Islam

và là chất keo văn hóa gắn kết những tín đồ của Thượng Đế Allah Ngày nay, kinh Qur’an là một di sản văn hóa, một minh chứng lịch sử cho sự hình thành và phát triển mạnh mẽ của Islam

1.2.2 Nội dung cơ bản của kinh Qur’an

Ngày nay, Islam là tôn giáo có số lượng tín đồ rất lớn với khoảng trên 1 tỷ người, chỉ đứng sau Kitô giáo Đạo Islam có mặt ở khắp các châu lục, trong đó hàng chục quốc gia coi Islam là quốc giáo Vì vậy, những gì được viết trong kinh Qur’an có tác động rất lớn đến thế giới tinh thần của mỗi muslim trên toàn cầu, ảnh hưởng đến kỷ cương và sự tồn vong của chính Islam Nghiên cứu, tìm hiểu

về những nội dung cơ bản của Islam cho thấy tính kỷ luật, sự sùng đạo và niềm tin với Thượng Đế Allah đã đưa Islam trở thành tôn giáo có sức sống và ảnh hưởng rất mạnh mẽ trong kỷ nguyên hiện đại

Kinh Qur’an có nhiều tên gọi khác nhau như: Al – Kitab (Kinh sách), Al – Furquan (Chuẩn mực)…Qur’an nguyên tiếng Ả rập là đọc, tụng, ngâm Đối với mỗi muslim, kinh Qur’an được coi là cuốn sách đặc biệt Nó không thể do một người nào sáng tạo ra, mà kinh Qur’an đã tồn tại từ trước đó Bản gốc của cuốn kinh được Thượng Đế Allah gìn giữ dưới ngai vàng của mình và được truyền từng phần dưới dạng những lời khải thị cho sứ giả của mình là Mohammed trình bày lại thành cuốn kinh Qur’an

Toàn bộ nội dung của kinh Qur’an được hình thành trong khoảng 20 năm (từ năm 611 đến 632), bởi một người được giao tiếp với Thượng Đế thông qua một thiên sứ của Ngài Đó chính là sứ giả Mohammed và thiên sứ Gabriel

Kinh Qur’an được viết bằng tiếng Ả rập, theo thể văn vần Toàn bộ kinh Qur’an có 114 chương (surah), mỗi chương được chia thành nhiều đoạn (ayat) Tiêu đề của các chương được lấy từ các ayat trong chương đó, một số chương bắt đầu với một kết hợp bí ẩn của các chữ cái mà cho đến bây giờ người ta vẫn đang tìm hiểu ý nghĩa của chúng Các chương trong kinh Qur’an được sắp xếp không theo một nguyên tắc, không theo thứ tự thời gian, cũng không phụ thuộc vào nội dung, mà lại theo độ ngắn dài Trừ chương đầu tiên, thì những chương dài nhất được xếp lên đầu, những chương ngắn xếp xuống dưới Thường thì các chương càng ngắn thì có thời gian càng lâu hơn các chương dài, do đó nếu xét về phương diện lịch sử, kinh Qur’an bị đảo ngược lại Phần đầu cuốn kinh là những chương được viết ở Medina, có tính chất thực tế và không thú vị lắm Phần cuối cuốn kinh là những chương được viết ở Mecca, thi vị hơn bởi lối văn bay bướm hơn các chương trên Tuy nhiên, cách sắp xếp như vậy cũng không được tuân theo một cách triệt để, chương dài nhất không phải là chương đầu, mà là chương thứ hai, gồm 268 câu Những chương cuối chỉ có 3 đến 6 câu Toàn bộ kinh Qur’an

có 6221 câu Trong đó, tất cả các chương không kể chương đầu, đều được viết

dưới dạng khải thị của Thượng Đế Allah hoặc thiên thần Gabriel cho Mohammed Kinh Qur’an được coi là sách “Thánh” của đạo Islam, nội dung chính của nó rất phức tạp và chịu nhiều ảnh hưởng của các tôn giáo khác, đặc biệt là đạo Do Thái và đạo Cơ Đốc Một phần tư số chuyện trong sách này bắt nguồn từ kinh điển Do Thái Trong kinh Qur’an cũng có nhiều nhân vật thánh kinh mà nhiều tôn giáo khác cũng đề cập đến như: Adam, Noe, Abraham, Moise, Enoh đến KiTô, nhưng chỉ có Mohammed là nhà tiên tri cuối cùng và vĩ đại nhất Khía cạnh tinh thần của kinh Qur’an chính là tư tưởng nhất thần giáo Có thể nhận thấy, điều đầu tiên khi ra nhập đạo Islam là các tín đồ phải tin vào Thượng

Đế Allah ngoài ra không có một vị thần nào khác nữa Thượng Đế Allah là duy nhất làm chứng trong mọi cảnh ngộ của mọi muslim cho đến tận khi họ chết, đó

là giáo lý căn bản và không thể đụng chạm đến Trong kinh Qur’an có nói: “Câu chuyện này hoàn toàn thật và chỉ do một Thượng Đế duy nhất (Allah) ban xuống

Và quả thật, Allah là Đấng Toàn Năng, Đấng Rất Mực Sáng Suốt” [surah 3, 62] Ngay tại khổ đầu tiên của kinh Qur’an cũng đã tóm lược khá đầy đủ về Thượng

Đế Allah, về linh hồn và thông điệp cơ bản đối với mỗi tín đồ Islam:

“1 – Nhân danh Allah, Đấng Rất Mực Độ Lượng, Đấng Rất Mực Khoan Dung

2 – Mọi lời ca ngơi Ngài (và biết ơn) đều dâng lên Allah, Rabb (Đấng Chúa Tể) của vũ trụ (Âlamin)

3 – Đấng Rất Mực Độ Lượng, Đấng Rất Mực Khoan Dung;

4 – Đức vua của Ngày Phán Xử (Cuối Cùng)

5 – (Ôi Allah) chúng con chỉ thờ phụng một mình Ngài và chỉ riêng với Ngài chúng con cầu xin được cứu giúp

6 – Xin Ngài dẫn dắt chúng con (đi) theo con đường Ngay Chính

7 – Con đường của những người được Ngài ban Ân, không phải là (con đường của) những kẻ đã bị Ngài giận dữ và (cũng không phải là con đường của) những ai lầm đường lạc lối” [surah 1; 1-7]

“Thượng Đế Allah qua kinh Qur’an mô tả có nhiều nét chung với những thần thánh của những tôn giáo khác Allah vừa giống Talia – Thần Lửa điều khiển thế giới trong tín ngưỡng cổ của người Ả rập, vừa giống Giehova của đạo

Do Thái, chúa Trời của đạo Kitô Đặc biệt, đạo Islam đề cao nguyên tắc thờ nhất thần và kiên quyết bác bỏ thuyết “Tam vị nhất thể” (Thiên chúa ba ngôi: Cha – Con – Thánh Thần) của đạo Kitô” [84; tr 459] Tuy vậy, đối với mỗi muslim trong thế giới Islam, Allah vẫn là một vị thần toàn trí, toàn năng, tự sinh, tự tồn, không bao giờ ngủ, lúc nào cũng thức Allah sáng tạo ra tất cả, trời đất vạn vật đều là của Allah, Allah tạo ra các tầng trời, các tầng đất, thiên đường và địa ngục Allah sáng tạo ra cả vũ trụ, cả thế gian, sáng tạo ra cả muôn loài động vật, thực vật, con người, rồi sắp xếp lại cho mọi trật tự xã hội và đề cao các nguyên lý đạo đức của phép tắc, lễ nghi cho mọi loại người Điều này được ghi lại trong kinh Qur’an thông qua các surah: [surah 2; 117]; [surah 2; 164]; [surah 2; 255]; [surah 2; 284]; [surah 3; 27]; [surah 31; 10]; [surah 32; 4]; [surah 32; 9] Tuy vậy, Allah

là Đấng Tối Cao, Đấng Vạn Năng nhưng lại vô cùng nhân từ và anh minh: “Hãy bảo họ: dù các người có giấu giếm hay tiết lộ điều gì nằm trong lòng các người, thì Allah biết rõ cả, bởi vì Ngài biết hết mọi vật trong các tầng trời và mọi vật dưới đất Và Allah có quyền chi phối trên tất cả mọi vật” [surah 3; 29]

Bên cạnh đó, cũng giống như nhiều tôn giáo khác, kinh Qur’an cũng đưa

ra những quan niệm về Thiên Thần và Ma quỷ, chịu nhiều ảnh hưởng của đạo Kitô Đạo Islam cho rằng: Thiên Thần do Allah tạo ra có nhiệm vụ hoàn thành vô điều kiện những lời phán truyền của Thượng Đế Có nhiều Thiên thần với những nhiệm vụ khác nhau, trong đó có bốn vị Thiên thần gần Allah là: Gabriel làm tổng lãnh thiên thần có nhiệm vụ truyền đạt những lời phán xét của Thượng Đế; Makain có nhiệm vụ theo dõi trật tự của vũ trụ; Iraphin có nhiệm vụ thổi kèn báo hiệu ngày phán xét cuối cùng; Azrain đi khắp nơi để thực hiện sự trừng phạt của Thượng Đế đối với con người, làm linh hồn rời khỏi thể xác Cũng giống như Kitô giáo, đạo Islam cho rằng nỗi bất hạnh của con người là do quỷ Iblis, Kitô

giáo gọi là quỷ Satăng gây ra, nó quyến rũ mê hoặc con người, làm cho họ đi chệch những khuyên bảo của Allah và gây ra tội lỗi

Iblis nguyên là một Thiên thần nhưng muốn ngang bằng với Thượng Đế nên không nghe lời Thượng Đế là phải tôn trọng con người – một kiến tạo hoàn hảo nhất của Thượng Đế Iblis lập luận rằng con người được tạo nên từ đất sét, còn Iblis được tạo ra từ lửa, lửa hơn đất nên Iblis không thể tôn trọng con người được Thượng Đế đã trừng phạt Iblis và biến y thành quỷ dữ Quỷ Iblis chính là

kẻ xúi giục Adam và Eva ăn trái cấm vườn địa đàng

Trong quan niệm về thể xác và linh hồn của con người, đạo Islam cho rằng con người có cả hai phần trên, tuy vậy thể xác chỉ là vỏ bọc tạm thời, còn linh hồn là bất tử, cuộc sống nơi trần gian chỉ là “ngưỡng cửa” để bước vào cuộc sống vĩnh hằng ở thế giới bên kia Kinh Qur’an dạy rằng: “Nên biết rằng cuộc sống trần gian chỉ là trò vui, thú vui tiêu khiển, một sự tô điểm khoe khoang tâng bốc lẫn nhau, tranh đua làm giàu và sinh con đẻ cái…Đời sống trần tục này chỉ là một sự hưởng thụ tạm bợ lừa dối con người” [surah 50; 27]

Quan niệm của đạo Islam về sự bất tử của linh hồn, sự tái sinh sau khi chết, có liên quan đến ngày tận thế, phục sinh và phán xét cuối cùng, về sự tồn tại của Thiên đường, Địa ngục…Thiên đường và Địa ngục trong kinh Qur’an có nhiều điểm giống với quan niệm bên Kitô giáo Ở Địa ngục, có đủ các loại phương tiện cần thiết để tra tấn, hành hạ kẻ có tội Nếu như Địa ngục được miêu

tả bằng những gam màu đen với những phương tiện để tra tấn kẻ có tội thì Thiên đường trong kinh Qur’an cũng được miêu tả bằng những gam màu sáng, rực rỡ Thiên đường được miêu tả như là một cái vườn tuyệt đẹp, râm mát với những dòng suối trong lành, với những suối sữa, suối mật và của cải vật chất tràn trề Thiên đường có ngai vàng của Thượng Đế Allah, có tiên tri Mohammed, có các thiên thần và linh hồn của những người không có tội lỗi Trong suy nghĩ của mỗi muslim, Allah muốn cho ai lên Thiên đường thì được lên, ai phải xuống Địa ngục thì phải xuống Do vậy, điều này làm cho các tín đồ của đạo Islam luôn tin tưởng vào Thượng Đế Allah một cách cuồng tín và ngoan đạo

Ngoài những nội dung trên, kinh Qur’an với tư cách là bộ luật thống nhất

về vấn đề tôn giáo và pháp quyền cho các quốc gia theo đạo Islam còn chứa đựng rất nhiều những quy định về các quan hệ xã hội và gia đình, từ cử chỉ, vệ sinh, hôn nhân, cách cư xử với trẻ con, nô lệ, loài vật tới các hình thức buôn bán, chính trị, chiến tranh, hòa bình Thí dụ:

- Cấm cho vay nặng lãi:

“Những ai ăn (lấy) tiền lời cho vay (Ribâ) sẽ không đứng vững trừ phi đứng như kẻ đã bị Shaytân sờ mó mà làm cho điên cuồng…Nhưng Allah cho phép buôn bán và cấm cho vay nặng lãi Bởi thế, ai đã nhận được lệnh Cảnh cáo của Allah và ngưng (cho vay lãi) thì sẽ được Allah tha thứ về quá khứ của y” [surah 2; 275]

- Cấm ăn thịt heo, thịt đã cúng các thần khác, cấm ăn máu (tiết canh, huyết), ăn các đồ cúng tế…

“(Allah) cấm các ngươi dùng (thịt của) xác chết, và máu (huyết), và thịt của con heo, và món vật cúng cho ai khác không phải là Allah; và (thịt của) những con vật bị vặn (hay thắt) cổ chết; và những con vật bị đập chết, và những con vật bị rơi trên cao xuống chết; và những con vật bị húc chết (bằng sừng); và những con vật bị các con thú dữ ăn một phần trừ phi các ngươi làm cho sạch (bằng cách cắt cổ chúng theo đúng nghi thức); và những món vật cúng trên bàn thờ (hay trên đá)…” [surah 5; 3]

- Cấm cờ bạc:

“Hỡi những ai có niềm tin! Uống rượu và cờ bạc và thờ cúng trên bàn thờ bằng đá và dùng tên để làm quẻ xin xăm là một điều khả ố” [surah 5; 90]

- Cấm giết thú săn bắn trong thời gian hành hương về Mecca:

“Hỡi những ai có niềm tin! Chớ giết thú săn bắt trong lúc các ngươi đang

ở trong tình trạng hãm mình (làm Hajj trong Thánh Địa của Makkah); và ai trong các ngươi cố tình giết nó thì phải bị phạt đền bằng một con thú nuôi tương đương với con thú (săn) đã bị giết Chọn trong đàn gia súc dưới sự giám sát của hai

người công bằng trong các người và được dắt đến (ngôi đền) Ka’bah để làm vật tế…” [surah 5; 95]

- Phải ăn chay trong tháng Ramadan:

“Hỡi những ai có niềm tin! Nhịn chay theo chế độ (Siyâm) được truyền xuống cho các ngươi như đã được truyền xuống cho những người trước các người để cho các người (rèn luyện sự) khắc kỷ và trở thành người ngay thẳng…” [surah 2; 183 – 184 – 185]

- Phải rửa chân sạch sẽ trước khi cầu nguyện:

“Khi các ngươi đứng dậy để đi dâng lễ (Salâh) hãy rửa mặt và (hai) tay của các ngươi đến cùi chỏ và lau chùi đầu của các ngươi (với nước) và rửa hai bàn chân đến tận mắt cá Và nếu các ngươi không được sạch (do việc chăn gối) thì phải tẩy sạch toàn thân (bằng cách tắm ghusl)…” [surah 5; 6]

- Cấm giao hợp với đàn bà có tháng:

“Họ hỏi ngươi về kinh kỳ của đàn bà Hãy bảo họ: Nó là một sự ô nhiễm Bởi thế hãy xa đàn bà (người vợ) trong thời gian có kinh kỳ và chỉ đến gần họ khi nào họ sạch sẽ Do đó, khi họ (tắm gội) sạch sẽ rồi, các người có thể đến với

họ lúc nào, nơi nào như Allah đã chỉ thị cho các người…” [surah 2; 222]

Trước khi có kinh Qur’an, phụ nữ Ả rập giàu có thường lấy nhiều chồng

và đa số là những người đàn ông trẻ khỏe Tuy nhiên, từ khi kinh Qur’an xuất hiện lại khẳng định quyền lực trong gia đình và xã hội thuộc về đàn ông:

“Người đàn ông là trụ cột (của gia đình) trên đàn bà vì Allah ban cho người này sức lực hơn người kia và bởi vì họ chỉ dùng tài sản của họ vào việc cấp dưỡng gia đình” [surah 4; 34]

Bất cứ người đàn bà nào bị phát hiện ngoại tình đều bị chồng giam và nhốt trong nhà cho đến chết:

“Bất cứ người vợ nào của các ngươi phạm tội thông gian hãy đưa ra bốn người của các ngươi đến làm chứng để buộc tội họ Nếu họ thú tội, hãy nhốt họ trong nhà cho đến khi họ mệnh chung” [surah 4; 15]

Kinh Qur’an coi phụ nữ là “một thực thể kém hoàn chỉnh” và khẳng định

sự lệ thuộc của họ vào nam giới, hạ thấp địa vị và vai trò người phụ nữ về mọi mặt Chính vì thế mà trong xã hội Islam, cuộc sống của người phụ nữ bị hắt hủi, coi thường Người phụ nữ có khi còn bị gạt bỏ ra khỏi đời sống xã hội, phải sống gần như bị cầm cố, mỗi khi ra khỏi nhà phải che mặt hoặc che kín hình dạng

Kinh Qur’an quy định án phạt hết sức nặng nề đối với những ai chống lại Thượng Đế Allah hoặc Thiên Sứ Mohammed, người đó sẽ bị kết án Họ sẽ bị đóng đinh vào thập giá hoặc bị chặt hết chân tay: “Hình phạt dùng trừng trị những kẻ tạo chiến tranh chống lại Allah và Sứ Giả của Ngài và nổ lực gây phá hoại trên trái đất chỉ có việc: hoặc xử tử, hoặc đóng đinh trên thập tự giá hoặc chặt tay này và chân kia hoặc trục xuất ra khỏi lãnh thổ” [surah 5; 33]

Tội trộm cắp cũng có thể bị phạt rất nặng Dù đàn ông hay đàn bà tùy theo nặng nhẹ nếu bị kết án về tội trộm cắp sẽ bị chặt một tay hoặc hai tay: “(Đối với) người nam hay nữ trộm cắp, hãy chặt tay của họ như là phạt đền về tội mà họ đã phạm, một biện pháp từ Allah nhằm làm ngã lòng (kẻ trộm cắp)” [surah 5; 38]

Như vậy, có thể nhận thấy rằng, kinh Qur’an như một bộ luật trong cuộc sống hàng ngày Mỗi muslim với đức tin của mình đều thực hiện những quy định trong kinh Qur’an với trách nhiệm và nghĩa vụ một cách tuyệt đối Bên cạnh những quy tắc trên, mỗi muslim phải thực hiện năm nghĩa vụ: tin tưởng, tụng niệm, ăn chay, bố thí và hành hương

1 – Tin tưởng (Chaheda): Công thức biểu lộ lòng tin của các tín đồ đạo Islam là những câu như: “Không có thần thánh ngoài Đấng Allah, Mohammed là đấng tiên tri của Người” Các muslim phải đọc bằng tiếng Ả rập

để tỏ lòng chân thành của mình Tín đồ đạo Islam phải đọc câu đó vào lúc nghe tiếng gọi đến giờ cầu nguyện hàng ngày, mỗi khi cần nhắn nhủ bên tai đứa trẻ mới sinh, hay người hấp hối, trước mọi sự cám dỗ và hiểm nguy

2 – Tụng niệm (Salat): Mỗi tín đồ Islam phải cầu nguyện 5 lần trong một ngày hướng về phía Thánh địa Mecca theo những giờ giấc nhất định, rạng sáng, giữa trưa, chiều, hoàng hôn và chập tối Muslim có thể thực hiện việc cầu

nguyện ở bất cứ nơi nào, trừ những nơi dơ bẩn như là: nghĩa trang, lò sát sinh… nhưng đối với họ buổi lễ trưa ngày thứ sau hàng tuần ở tại Thánh đường là buổi

lễ quan trọng Bất cứ nơi nào diễn ra lễ cầu nguyện đều có những nghi thức như: cảm ơn Đấng Allah, thuật lại những đoạn kinh Qur’an, cúi người và phủ phục cho đến khi trán của họ chạm đến nền đất, trong khi mặt hướng về phía Mecca Trước mỗi lần cầu nguyện, các tín đồ Islam phải tắm rửa cho thể xác được sạch

sẽ, vừa làm lễ tẩy rửa, vừa đọc kinh cầu nguyện trước khi quỳ lạy Allah

3 – Ăn chay: Ăn chay (trai giới) chiếm một vị trí quan trọng trong đạo Islam Trong kinh Qur’an có nhắc đến các nguyên tắc chính của việc ăn chay được thể hiện thông qua các surah: [surah 2; 183 – 184 – 185] Trong suốt tháng Ramadan (trung tuần tháng chín tính theo lịch mặt trăng – âm lịch), người theo đạo Islam phải ăn chay Tháng chay là tháng bắt buộc đối với mọi tín đồ trừ người ốm đau và người đi du lịch Trong thời gian ăn chay, tín đồ không được

ăn, uống, quan hệ vợ chồng…từ lúc rạng đông cho tới lúc chập tối Các sinh hoạt đều được thực hiện vào ban đêm Lúc ấy, mọi người mới được ăn hoa quả, bánh kẹo hoặc uống trà, sữa rồi cầu nguyện trước khi dùng cơm Trọn tháng nhịn ăn này, tín đồ Islam giáo thường chìm lặng trong suy tư, để thời giờ đọc kinh Qur’an, gột rửa tinh thần và sám hối Tuy nhiên, trẻ em dưới 15 tuổi, những người già, người ốm đau, người lao động quá vất vả không bị bắt buộc phải nhịn chay trong tháng này Nhịn chay, ngoài ý nghĩa chuộc lỗi, mỗi muslim còn quan niệm nhịn đói, nhịn khát là để đồng cảm với những người nghèo khó, tạo ra nghị lực chống lại những ham muốn vật chất tầm thường Bên cạnh đó, các tín đồ cầu nguyện trong suốt tháng Ramadan, nhất là trong ba ngày cuối sẽ được nhiều phúc

vì suốt thời gian này cửa Thiên đường luôn rộng mở

4 – Bố thí (Zakat): Người Do Thái và người Ả rập trước kia đều cho rằng tất cả của người ta trên đời này là do một vị thần mang đến Tư tưởng bố thí dựa trên ý niệm chung của họ về phúc lợi xã hội và tôn giáo Những tín đồ theo đạo Islam luôn luôn tin rằng: mọi phúc lợi của thế giới đều không sạch, sự giàu

có chỉ đem lại khổ đau lâu dài cho đời người ở kiếp sau Do đó việc sở hữu và sử

dụng chúng chỉ được phép khi đã rửa sạch chúng và muốn tránh khỏi tai họa thì người ta chỉ còn một cách duy nhất là trả lại cho Thượng Đế Allah một phần tài sản để thanh khiết phần của mình Trong tiếng Ả rập, Zakat dùng để chỉ hành vi

đó có nghĩa là tẩy rửa Kinh Qur’an răn các tín đồ: Anh sẽ không lên được Thiên đường, khi anh không hy sinh một phần những gì anh ưa thích Một từ khác cũng chỉ việc bố thí là Xadaka – nghĩa là bố thí theo hướng cảm Hai từ Zakat và Xadaka được dùng để thay thế cho nhau trong kinh Qur’an và trong các Khadis Đối tượng được hưởng bố thí trong xã hội Islam là những người mắc nợ, những tín đồ bị tù đày, những nô lệ muốn tự giải thoát…Công việc bố thí là bắt buộc đối với mỗi muslim lành mạnh, nếu có thu nhập hàng năm Song họ chỉ phải đóng góp khi mức thu nhập vượt quá mức thu nhập tối thiểu Về nguyên tắc thì Zakat thu bằng sản phẩm chứ không bằng tiền Vì tính bắt buộc nên việc bố thí đôi khi mất đi ý nghĩa và trở thành thứ “thuế tín ngưỡng” Đó là chưa kể đến việc trục lợi của một số chức sắc Từ xưa, để tránh rắc rối, một trong những hình thức

bố thí được thực hiện phổ biến là hiến lợi tức vào việc xây dựng các cơ sở từ thiện hoặc các cơ sở mang lại lợi ích chung cho các tín đồ

có nghĩa là có đủ sức khỏe, cũng như tiền bạc, phải đi viếng thăm thánh địa

Bên cạnh những nghĩa vụ trên, tín đồ đạo Islam còn có bổn phận tham gia các cuộc Thánh chiến (Jihad) Đây là bổn phận được đề ra sau khi Mohammed

qua đời, nhằm bành trướng thế lực ra bên ngoài để xâm chiếm lãnh thổ, đồng thời bành trướng tôn giáo Điều này được ghi lại rất rõ qua các surah: [surah 2;

190 - 193]; [surah 3; 139 - 143]; [surah 9; 17 - 29]; [surah 9; 46 - 59]…

Tóm lại, tuy vẫn khuyên con người phải sống theo tinh thần từ thiện, bác

ái, yêu thương của Thượng Đế Allah song vẫn còn một số điểm chưa phù hợp với cộng đồng muslim hiện nay Ở đó, vẫn còn tồn tại những nguyên tắc nhằm bảo

vệ lợi ích cho giai cấp thống trị và tầng lớp giàu có trong xã hội Kinh Qur’an nhân danh Thượng Đế hợp pháp hóa quyền sở hữu, quyền chiếm hữu nô lệ và mọi sự bất công trong xã hội, đồng thời còn quy định những hình phạt tàn bạo đối với những ai xâm phạm vào nó để nó bảo vệ quyền lợi cho giai cấp thống trị Điểm tích cực của kinh Qur’an là làm cho tôn giáo này gắn bó với xã hội và gia đình, làm thành sức mạnh Islam Do vậy, tuy chịu ảnh hưởng của sách Cựu Ước những Islam vẫn luôn là một tôn giáo nhất thần rất độc đáo của thế giới Ả rập

1.2.3 Kinh Qur’an đối với nếp sống đạo của người muslim

Islam là một trong ba tôn giáo lớn trên thế giới Sau sự kiện ngày 11 tháng

9 năm 2001 tại Mỹ, thế giới Islam đã được cộng đồng thế giới quan tâm và chú ý nhiều hơn Điều này không đơn thuần rằng là người lãnh đạo gây ra cuộc khủng

bố vào nước Mỹ năm đó là người theo đạo Islam, mà nhiều nhà nghiên cứu lại tập trung đánh giá ý nghĩa của kinh Qur’an mà ở đó luôn tồn tại tư tưởng “thánh chiến” trong xã hội Islam giáo Nói như vậy không có nghĩa trong suy nghĩ hay trong cách hành xử của các muslim chỉ có xung đột, khủng bố Nếu suy nghĩ như vậy thì thật sai lầm Bởi kinh Qur’an – chân lý của tín đồ Islam luôn chứa đựng trong đó như là tất cả cuộc sống của người Islam, hay nói chính xác hơn thì đó chính là nếp sống đạo của người muslim Kinh Qur’an không đơn thuần chỉ là giáo lý mà còn là một bộ luật của người Islam

Toàn bộ giáo lý Islam đều được ghi lại trong quyển Thánh kinh Qur’an Trong kinh Qur’an có tất cả nòng cốt của tín ngưỡng Islam, tất cả nền tảng của tổ chức xã hội, những nguyên tắc luật pháp, những hình ảnh đẹp của văn chương, một nguồn thi phú tuyệt vời, vô tận Kinh Qur’an đưa người ta đến với nếp sống

đạo của người muslim, đến những nghi lễ, cách cư xử, những quan niệm trong cuộc sống Đó như một bức tranh toàn diện về thế giới của cộng đồng những người theo đạo Islam

Nếp sống đạo của người muslim tức là nhìn nhận và đánh giá về cuộc sống của các muslim thông qua sinh hoạt tôn giáo; các nghi lễ, sinh hoạt trong gia đình; trong sinh hoạt hàng ngày của các tín đồ Islam Tất cả những điều này đều được ghi lại trong cuốn kinh Qur’an đầy quyền năng và huyền diệu

Theo quan điểm của nhiều nhà nghiên cứu trong thế giới Islam thì kinh Qur’an, theo ý nghĩa của danh từ, là một ngâm khúc thiêng liêng hàm chứa rất nhiều thi vị theo một nhịp điệu khi khẩn cầu, khi kêu gọi

Đối với mỗi người muslim, những nét đan tranh êm nhẹ tuyệt vời của lời văn Qur’an càng chứng tỏ Qur’an chính là do từ cõi trên truyền xuống Thường thường, đạo Islam không chấp nhận các phép màu, vì cho rằng phép màu không cần thiết để phát hiện chân lý Nhưng có một phép màu mà Islam công nhận, là chính ngay ở sự hiện hữu của quyển Qur’an, người muslim cho đó là một bằng chứng thiêng liêng, vì người thường, dù uyên thâm đến đâu cũng không thể sáng tác được một bản tương tự như vậy Đây là điều như đã thâm nhập rất sâu trong

tư tưởng của mỗi muslim bởi kinh Qur’an là thiêng liêng, là cuốn kinh vĩ đại của riêng cộng đồng muslim

Nội dung của Qur’an được lưu chuyển trong thế giới Ả rập suốt một thời gian rất dài Và chính ngôn ngữ Ả rập đã tạo nên nét đẹp riêng có của kinh Qur’an Tiếng Ả rập không những là một ngôn ngữ tôn giáo mà còn là sợi dây liên kết sức mạnh của khối các nước theo đạo Islam trên thế giới

Vì vậy, Qur’an đã tạo nên nếp sống đạo cho người muslim và những lời răn dạy của Qur’an đã được muslim tuân hành trong mọi trường hợp hàng ngày, với tính cách uy nghiêm của tấm lòng ngưỡng mộ, thần phục Thượng Đế Allah, mỗi muslim đều xem những răn dạy trong Qur’an như là những công cụ hữu hiệu, bất biến, trau dồi tâm tính và chỉ hướng vào cuộc sống xã hội hàng ngày Qur’an luôn được nhắc nhở trong mọi trường hợp Các muslim đọc Qur’an như

ngâm một bài thơ hay, một đoạn kinh cầu cần thiết, hướng tâm hồn họ về Thượng Đế Qur’an là tấm gương sáng nhắc nhở chính đạo và cũng đồng thời nhắc nhở con người rằng chung quanh họ còn có bao nhiêu ma quỷ sẵn sàng cám

dỗ họ tách ra khỏi chính đạo ấy Mỗi muslim phải cố gắng làm tròn nhiệm vụ do Thượng Đế quy định, cho đồng loại, cho hiện tại và cho tương lai

Kinh Qur’an hiện nay còn được đại diện cho những tranh chấp trong xã hội Islam ở nhiều nước trên thế giới Trong kinh có quy định về các loại hình luật

vị trộm cắp sẽ bị chặt tay, cấm cho vay nặng lãi…

Theo Qur’an, mọi muslim đều tin có ngày tận thế và Qur’an đã giải thích

về ngày tận thế như: Khi con người chết đi được chôn dưới mộ thì sẽ có Thiên Thần hình thù dị hợm đến viếng – Vị đến bên phải sẽ là Munkar, vị đến bên trái

sẽ là Nakin và cả hai vị sẽ ra lệnh cho người chết ngồi dậy để sát hạch về đức tin

“Ai là thượng đế của người?

Ai là thiên sứ của người

Đạo của người là gì?

Thánh kinh của người là gì

Kiblat của người ở đâu?”

(Kiblat là hướng mà người theo đạo Islam đứng cầu nguyện)

Tất cả những lời trên đều được các tín đồ Islam ghi nhớ trong tâm trí của mình và luôn cầu nguyện với đức tin tuyệt đối Ngày nay, khi những giá trị mà Islam đang có dấu hiệu lan tỏa trên toàn cầu thì nếp sống đạo trong gia đình người muslim ngày càng được biết đến nhiều hơn Đấng Allah Tối Cao, nhà Tiên Tri Mohammed, Thánh địa Mecca, là những ngôn từ được dùng nhiều nhất trong mỗi gia đình người muslim Điều này chứng tỏ sức sống mạnh mẽ của Islam trong xã hội và trong cả nếp sống của gia đình những tín đồ Islam

Kinh Qur’an còn đưa ra quan niệm về ngày phục sinh Có lần Thượng Đế Mohammed hỏi Gabriel, bao giờ thì tới ngày này, Gabriel trả lời không biết và chỉ có Allah mới rõ được mà thôi Tuy nhiên sẽ có một số điềm báo như mặt trời

sẽ mọc ở hướng Tây, nhiều ma quỷ sẽ xuất hiện lân cận đền Kaaba Các muslim tin rằng đến lúc ấy Nabi Yxa tức Jesu sẽ xuống trần, ngự trị trong vòng 40 năm

và trong khoảng thời gian này, giữa nhân loại, sẽ xóa bỏ hết cả thù oán, cùng tính

ác, sử tử, lạc đà, gấu…sẽ rất hiền lành, quây quần bên nhau

Tiếng còi báo hiệu sẽ vang lên, trái đất rung chuyển, vỡ tan từng mảnh, trời xanh biến mất, biển khô cạn, gió bão nổi lên và mọi sinh vật sẽ chết hết Gió bão lại một lần nữa rung chuyển trời đất, những bộ xương của người chết ráp lại với nhau, hồn tái nhập thể xác loài người sẽ phục sinh, thân hình giống Adam và Eva lúc mới sinh, cũng có Ulama, dựa vào Mohammed, nói rằng người chết sống lại sẽ mặc bộ quần áo được liệm khi chôn Nhưng dù có mặc hay không mặc quần áo, loài người hồi sinh đều phải tụ họp lại để trải qua một loạt các ải thử tội Xuyên qua những đám mây, Thượng Đế sẽ xuất hiện để phán xử loài người về những hành vi thiện, ác và lòng tin khi ở dưới trần thế, Nabi Mohammed sẽ túc trực cạnh bên để xin tội cho những người có lòng tin, Mohammed cho biết, mỗi người sẽ bị hỏi về những việc làm ở trần thế, xem họ có giữ được bản thân trong sạch không…không một ai có thể khai dối được, vì mỗi người đều được phát cho một quyển sách ghi rõ những việc làm tốt hay xấu đã thực hiện, khi mọi việc đều tốt đẹp thì quyển sách nằm ở tay phải, còn nếu ở tay trái thì là điều bất thường xảy ra

Sau đó, phúc và tội của mỗi người đều được mang lên bàn cân, trên bàn cân do Gabriel chăm sóc Khi bàn cân nghiêng về bên phúc thì người ấy sẽ được cứu rỗi, tha thứ và được dẫn về Thiên Đàng hưởng lộc, trái lại khi đòn cân nghiêng về bên tội, người đó sẽ bị xử trị và chịu những hình phạt Tuy nhiên, theo kinh Qur’an, mỗi người đều phải đi qua một cây cầu gọi là Sgirotgol musta kim, chiếc cầu này nhỏ như sợi tóc và sắc như lưỡi gươm được giữ ở hai đầu bằng những cây nhỏ Mohammed cùng với tín đồ Islam giáo băng qua cầu một cách an toàn, những người mắc tội ác sẽ bị rơi xuống vực thẳm, chịu những cực hình ghê rợn

Kinh Qur’an còn bao gồm những quan niệm về thế giới và con người, những nếp sống đã hình thành từ cuộc sống của muslim, chứa đựng trong đó những yếu tố của tín ngưỡng nguyên thủy của người Ả rập Cơ sở giáo lý cho tất

cả những điều đó là phải tin vào Thượng Đế Allah, vào sứ giả Mohammed, vào Thiên thần và Ma quỷ, vào sự bất tử của linh hồn, vào ngày phục sinh và ngày phán xét, vào Thiên Đàng và Địa Ngục, vào sự vĩnh cửu của kinh Qur’an

Bên cạnh đó, về vũ trụ cũng như về nhân sinh quan, đạo Islam cố giữ lấy những nếp sống, những tập quán cổ truyền để lúc nào cũng theo sát kinh Qur’an Bởi vậy, Qur’an trong quan niệm của các muslim là quyển sách đúng chân lý nhất vì Qur’an đã ghi tất cả những điều về một nếp sống đạo luôn nằm trong tư tưởng của mỗi muslim, về những luật lệ, lễ nghi, sự thờ phụng, cách thức hành đạo, các mối quan hệ gia đình, xã hội, các nguyên tắc đạo đức…cả việc đạo lẫn việc đời đều được Allah giáo huấn, răn dạy cặn kẽ Muslim thường lấy Qur’an để giải quyết những mâu thuẫn trong phiên tòa, trong những cuộc tranh chấp, xô xát, thậm chí có người cho rằng, nếu Qur’an có trong nhà thì ngôi nhà và cuộc sống của họ có thể được bảo vệ trước mọi tai họa và sự bất hạnh

Ngoài ra, đối với mỗi muslim, kinh Qur’an có ý nghĩa như cuốn sách của những lời tuyên ngôn: lời tuyên ngôn về sự duy nhất và sự ngự trị độc tôn của Thượng Đế, về ngày phán xét sắp tới của Ngài Bằng nhiều cách diễn tả, thông điệp trung tâm của kinh Qur’an quy định về tính độc thần Tức là, chỉ có một

chuỗi duy nhất các nhà tiên tri, chỉ có duy nhất một nhà tiên tri tối hậu – đó là Mohammed; chỉ có một cuốn kinh tối hậu – đó là kinh Qur’an; chỉ có duy nhất một dân tộc của Thượng Đế - đó là những người toàn tâm toàn ý tuân phục Ngài; chỉ có duy nhất một Thượng Đế, đó là Allah

Kinh Qur’an cho rằng, tất cả những gì thuộc về thế giới này đều được sáng tạo từ Allah Allah là một vị thần toàn trí, toàn năng…Ngay trong bản thân kinh Qur’an cũng đưa ra rất nhiều những tên gọi khác nhau về Đấng Allah, song tất cả đều khẳng định, Islam là tôn giáo được Allah sáng tạo và Ngài cũng đã đưa

ra những chỉ dẫn cho mỗi muslim về những quy định trong xã hội và gia đình Ngài ở bên trên các tầng trời, tinh thông mọi tạo hóa, nhìn thấy và nghe thấu tất

cả mọi vạn vật Ngài đáng được thờ phụng và mọi sự thờ phụng khác ngoài Ngài phải nên bị trừ bỏ Islam là phải tin rằng Allah không tạo hóa con người chỉ để phù phiếm vô nghĩa mà Ngài tạo hóa họ để thờ phụng tuân lệnh Ngài, Ngài sẽ phục sinh họ trở lại một lần nữa vào ngày tận thế và sẽ xét xử mọi hành vi và việc làm của họ trên trần gian Còn Mohammed là Thiên sứ của Thượng Đế, người cuối cùng hay là người được công nhận chính thức trong số các tiên tri và chỉ là công cụ, là con đường mà Thượng Đế dùng để đưa chân lý của Ngài đến cho loài người Vì thế mà các muslim tin rằng tôn giáo của họ là một tôn giáo hoàn thiện và tối cao Bởi vì kinh Qur’an của Allah là tối cao, tối thượng, do đó mọi hành động của con người, sự hưng vong của các quốc gia, dân tộc đều nằm trong sự sắp đặt của Allah mà thôi Cũng vì vậy, mà trong nếp sống đạo của các muslim, người ta chỉ cần đơn giản tuân phục Thượng Đế, sống theo luật lệ mà Ngài đã đề ra trong Kinh Qur’an và hành động theo lời kêu gọi của Thượng Đế, của đạo Islam Là tín đồ Islam, là một muslim tức là người phó thác mình cho ý muốn của Thượng Đế, nghĩa là người xin theo ý Allah trong tất cả mọi việc

Trong xã hội Islam, kinh Qur’an là đưa ra nhiều những quy chuẩn trong xã hội và trong gia đình Một điều đặc biệt, ở xã hội Islam, người phụ nữ chịu nhiều những áp bức bất công trong xã hội Trong quan niệm của Islam, người phụ nữ phải luôn tuân phục ý kiến của người chồng, khi ra đường phải che kín thân thể,

phải trung thành một cách tuyệt đối với người chồng của mình Trong gia đình, người phụ nữ còn phải chịu đựng chế độ đa thê, không được làm những việc mình mong muốn Công việc chủ yếu của người phụ nữ đó chính là chăm sóc chồng con và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ và trách nhiệm với chồng mà Allah đã quy định trong Qur’an

Kinh Qur’an nêu ra rất nhiều các luật lệ mà mọi tín đồ phải một mực tuân phục Những luật lệ này bao trùm một phạm vi rất rộng, từ những quy tắc ứng xử

cá nhân, quan hệ trong gia đình, quan hệ láng giềng, quan hệ với cộng đồng cho đến đời sống kinh tế và chính trị của quốc gia; từ những công việc hôn nhân và

bố thí cho đến quan hệ với những người không theo đạo Islam Tất cả đều được mỗi muslim trân trọng, thực hiện theo và trở thành đồng nhất với cộng đồng muslim trên toàn thế giới Đó là nếp sống đạo trong mỗi tín đồ Islam, đơn giản là hãy học và làm theo những gì mà kinh Qur’an đã đưa ra, đã khái quát bởi Thượng Đế Allah mong muốn như vậy

Với mỗi muslim, kinh Qur’an không chỉ là cuốn sách về những thần khải của Thượng Đế, mà còn là cuốn sách của cội nguồn, của những nếp sống thực tiễn Do vậy, kinh Qur’an vừa là một cuốn kinh cầu nguyện, vừa là một lời cầu nguyện từ chính bản thân nó, một cuốn sách hướng dẫn cho những hành động cũng như mục đích lễ nghi Tín đồ mộ đạo rất tôn kính những cuốn kinh Qur’an

Họ không xếp lẫn kinh Qur’an với những cuốn sách khác ở trong nhà, mà đặt kinh Qur’an ở vị trí trang trọng Việc đề cao tầm quan trọng của kinh Qur’an không có gì đáng ngạc nhiên bởi Giáo chủ Mohammed, một người trần tục dẫn nguyên văn lời tiết lộ của Thượng Đế Allah, cũng sẽ được sùng kính một cách tương đương

Tóm lại, kinh Qur’an là biểu tượng của thế giới Islam, là nơi chứa đựng những giác ngộ được mong mỏi trong cộng đồng muslim mà Thượng Đế đã ban phát cho họ Kinh Qur’an còn là cuốn kinh của những khuôn mẫu, nếp sống; nói chính xác hơn đó là cuốn kinh của nếp sống đạo trong tư tưởng mỗi muslim Cuốn kinh đó không chỉ làm việc đạo, mà nói như Thượng Đế Allah nó còn làm