Trò chơi truyền hình của Đài truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh - thực trạng và hướng phát triển

Nếu như trên thế giới, cùng với sự phát triển của khoa học và công nghệ vào đầu những năm 30 của thế kỷ XX, truyền hình ra đời với sự đánh dấu sự xuất hiện của một loại hình dịch vụ

1

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

-

LÊ THỊ PHƯƠNG THẢO

TRÒ CHƠI TRUYỀN HÌNH CỦA ĐÀI TRUYỀN HÌNH TP HỒ CHÍ MINH

THỰC TRẠNG VÀ HƯỚNG PHÁT TRIỂN

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHUYÊN NGÀNH BÁO CHÍ HỌC

TP Hồ Chí Minh-2011

2

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

-

LÊ THỊ PHƯƠNG THẢO

TRÒ CHƠI TRUYỀN HÌNH CỦA ĐÀI TRUYỀN HÌNH TP HỒ CHÍ MINH

THỰC TRẠNG VÀ HƯỚNG PHÁT TRIỂN

Luận văn Thạc sĩ Chuyên ngành Báo chí học

Mã số: 60.32.01

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Đinh Văn Hường

TP Hồ Chí Minh, 2011

3

MỤC LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU 3

1 Tính cấp thiết và lý do chọn đề tài 3

2 Lịch sử nghiên cứu đề tài 6

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn 8

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 8

5 Phương pháp nghiên cứu 8

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài 9

7 Kết cấu của luận văn 10

CHƯƠNG 1: THỰC TRẠNG TRÒ CHƠI TRUYỀN HÌNH CỦA ĐÀI TRUYỀN HÌNH TPHCM HIỆN NAY 11

1.1 Khái niệm về trò chơi truyền hình 11

1.2 Vài nét về trò chơi truyền hình trên thế giới và Việt Nam 12

1.3 Khái quát về trò chơi truyền hình của Đài Truyền hình TP.HCM 19

1.3.1 Giới thiệu về Đài Truyền hình TPHCM 19

1.3.2 Trò chơi truyền hình của Đài Truyền hình TPHCM 22

Tiểu kết chương 1 44

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠ NG TỔ CHỨC SẢN XUẤT CHƯƠNG TRÌNH TRÒ CHƠI TRUYỀN HÌNH TẠI ĐÀI TRUYỀN HÌNH TPHCM 46

2.1 Quy trình , cách thức tổ chức , sản xuất trò chơi truyền hình trên Đài truyền hình TP Hồ Chí Minh 46

2.1.1 Mô hình và các chức danh cần thiết trong mộ t chương trình trò chơi truyền hình 50

2.1.2 Các bước tổ chức sản xuất chương trình trò chơi truyền hình 51

2.2 Những khó khăn , bất cập trong công tác tổ chức sản xuất trò chơi truyền hình của HTV hiện nay 56

4

2.2.1 Về phương thức sản xuất 56

2.2.2 Về nội dung tư tưởng 57

1.3 Vai trò của trò chơi truyền hình đối với công chúng 59

1.4.1 Chức năng phát triển văn hoá và giải trí 60

1.4.2 Chức năng giáo dục tư tưởng 61

1.4.3 Chức năng thông t in 62

2.3 Ảnh hưởng của trò chơi truyền hình đối với khán giả và xã hội 63

2.3.1 Ảnh hưởng đến tâm lý 64

2.3.2 Ảnh hưởng đến nhận thức 65

2.3.3 Ảnh hưởng đến học tập, làm việc 66

2.3.4 Ảnh hưởng đến hành vi ứng xử , lối sống, đạo đức 67

2.3.5 Những ảnh hưởng tiêu cực 68

Tiểu kết chương 2 71

CHƯƠNG 3: KINH NGHIỆM VÀ GIẢI PHÁP ĐỂ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG VÀ HIỆU QUẢ CÁC CHƯƠNG TRÌNH TRÒ CHƠI TRUYỀN HÌNH TRÊN HTV 73

3.1 Những yêu cầu của khán giả hiện nay đối với trò chơi truyền hình 73

3.2 Những bài học kinh nghiệm 79

3.3 Giải pháp nâng cao chất lượng , hiệu quả của trò chơi truyền hình trên Đài truyền hình TP Hồ Chí Minh thời gian tới 81

3.3.1 Về công tác sản xuất ………81

3.3.2 Về công tác nghiên cứu – đào tạo 97

Tiểu kết chương 3 101

PHẦN KẾT LUẬN 103

Tài liệu tham khảo 107

Phụ lục 112

5

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết và lý do chọn đề tài:

Truyền hình đã phôi thai từ những năm giữa thế kỷ XIX, nhưng thế kỷ

XX mới thật sự là giai đoạn phát triển mạnh và nhanh nhất của một trong những ngành kỹ thuật làm thay đổi bộ mặt nhân loại Nếu như trên thế giới, cùng với sự phát triển của khoa học và công nghệ vào đầu những năm 30 của thế kỷ XX, truyền hình ra đời với sự đánh dấu sự xuất hiện của một loại hình dịch vụ mới chỉ với tiêu chuẩn phát sóng 240 dòng ở 25 khuôn hình/giây, thì ngày nay, truyền hình đã phát triển một cách vượt bậc về chất lượng truyền dẫn phát sóng và nội dung phong phú đa dạng

Ở Việt Nam, tối ngày 7/9/1970, chương trình truyền hình đầu tiên đã được phát đi, phần tin tức dài 15 phút do Phát thanh viên trực tiếp đọc trên micro Giây phút lịch sử này đánh dấu sự ra đời của 1 thể loại báo chí mới trên đất nước Việt Nam: thể loại báo hình

Tại TP Hồ Chí Minh, đúng 19 giờ ngày 1/5/1975, tức chỉ hơn 1 ngày sau khi miền Nam hoàn toàn giải phóng, truyền hình cách mạng Sài Gòn được khai sinh , sau này là Đài Truyền hình TPHCM (HTV) Dù chương trình phát hình đầu tiên chỉ có 60 phút nhưng cũng được cấu tạo hết sức phong phú, bao gồm các mảng tin thời sự, các thông báo của Ban quân quản Sài Gòn, các tiết mục văn nghệ

Qua hơn 35 năm hình thành và phát triển, Đài Truyền hình TPHCM đã không ngừng đổi mới về phương tiện kỹ thuật, máy móc thiết bị và đào tạo nhân lực, đáp ứng yêu cầu của Đảng, Nhà nước, phục vụ người dân thành phố

và khán giả cả nuớc

Với nhịp sống năng động, sôi nổi của thành phố mang tên Bác, nhu cầu giải trí là không thể thiếu của mỗi người, mỗi gia đình Những năm qua , nền

có rất nhiều trò chơi phát kín vào các giờ vàng (giờ có lượng người xem đông nhất - thường vào khoảng từ 19 – 22 giờ) Theo thống kê sơ bộ, từ năm 1996 đến nay, các đài truyền hình trên cả nước đã sản xuất g ần 100 trò chơi truyền hình– đây là một con số không nhỏ Riêng đài truyền hình TP HCM có khoảng 20 chương trình

Trò chơi truyền hình được phát vào những giờ vàng (giờ đẹp trong ngày, được đánh giá là có lượng người xem đông nhất) Xét về mặt tích cực, ngoài mục đích giải trí, các trò chơi còn cung cấp cho người xem thêm nhiều kiến thức có giá trị dành cho các bạn học sinh – sinh viên (Rồng vàng, Mọi người cùng thắng, Kim Tự Tháp, Rung chuông vàng, Tìm người thông minh, Đường lên đỉnh Olympia, Thần đồng Đất Việt, Vui để học ) kiến thức ứng

xử trong gia đình (Bí mật gia đình, Chuyện nhỏ, Tình yêu của mẹ, Những em bé thông minh, Vui cùng bé yêu, IQ toả sáng), kiến thức về âm nhạc (Trò chơi âm nhạc, Hát với ngôi sao, Nốt nhạc vui, Nào ta cùng hát ), giúp người

7

nội trợ tiếp cận một số sản phẩm mới và giá cả các mặt hàng (Siêu thị may mắn, Ở nhà chủ nhật, Hãy chọn giá đúng ), tìm hiểu kho tàng ca dao, dân ca, tục ngữ (Trúc xanh, Hội ngộ bất ngờ )

Các đài truyền hình thi nhau cho ra đời những trò chơi truyền hình mới,

đa số là mua bản quyền nước ngoài, để cạnh tranh, thu hút khán giả Về khía cạnh nào đó, đây cũng là những động thái tích cực của những người làm truyền hình Tuy nhiên, sau một thời gian gần như chiếm lĩnh khung giờ vàng

và được phát gần như mỗi ngày trên các đài truyền hình, trò chơi truyền hình

đã bộc lộ những hạn chế của mình Từ nhu cầu của khán giả truyền hình, các nhà quảng cáo đã tận dụng khai thác, bắt tay cùng với các nhà sản xuất cho ra đời ồ ạt các trò chơi truyền hình, trong đó có cả trò chơi kém chất lượng Bên cạnh đó, người dẫn chương trình một lúc đảm nhận nhiều trò chơi truyền hình, nhiều chương trình chạy theo thị hiếu đã mời nghệ sỹ dẫn, đôi lúc không phù hợp, đưa đến sự nhàm chán, người xem đài bắt đầu cảm thấy bội thực với trò chơi truyền hình

Để tăng sức hút cho chương trình, nhiều game show mời nghệ sỹ nổi tiếng tham gia chơi, nhưng đối lúc khán giả cảm thấy sự thiếu công bằng giữa người nghệ sỹ và người chơi bình thường khi nghệ sỹ luôn thắng Khán giả cũng nghi ngờ tính trung thực về kết quả dự đoán dành cho khán giả chơi trực tuyến Thêm vào đó, xu hướng xã hội hoá truyền hình - một xu hướng tất yếu trong điều kiện phát triển của truyền hình, cũng gây phản cảm đối với khán giả khi các sản phẩm quảng cáo xuất hiện quá lộ liễu trên màn ảnh

Có ý kiến cho rằng, trò chơi truyền hình đã đến lúc thoái trào, truyền hình thực tế lên ngôi Điều đó có đúng với thực tế không? Cần làm gì để trò chơi truyền hình luôn hấp dẫn và thu hút khán giả? Tính cấp thiết của đề tài là đánh giá thực trạng trò chơi truyền hình của Đài Truyền hình TP Hồ Chí

8

Minh trong giai đoạn hiện nay, đi tìm giải pháp để có được những trò chơi truyền hình chất lượng, phù hợp, thu hút được kh án giả xem đài và đáp ứng được sự phát triển của truyền hình trong giai đoạn m ới Với lý do đó , chúng tôi chọn đề tài “Trò chơi truyền hình của Đài Truyền hình TP Hồ Chí Minh – Thực trạng và hướng phát triển” làm luận văn thạc sĩ báo chí học của mình

Luận văn mong muốn nghiên cứu những quy luật và đặc điểm của hình thức mới, khảo sát những thế mạnh của trò chơi truyền hình, tìm ra hướng phát triển cho công tác tổ chức sản xuất các trò chơi truyền hình – một công việc có ý nghĩa quan trọng quyết định sự hấp dẫn và thành công của một chương trình Qua đó, góp phần xây dựng để trò chơi truyền hình trên sóng HTV vừa phát triển tính giải trí, đồng thời mang đầy đủ chức năng của báo chí cách mạng: chức năng thông tin, chức năng giáo dục tư tưởng, chức năng phát triển văn hoá và giải trí, chức năng chỉ đạo, quản lý, giám sát xã hội… Luận văn cũng mong muốn góp phần vào việc định hướng và quy hoạch sản xuất các chương trình trò chơi truyền hình của HTV trong thời gian tới

2 Lịch sử nghiên cứu đề tài:

Trước đây, đã có một số khoá luận tốt nghiệp đại học và sau đại học trình bày về các chương trình truyền hình, talk show, phim tài liệu, trò chơi

truyền hình như Luận văn tốt nghiệp cử nhân Trường ĐH KHXH &NV, ĐH

QG Hà Nội năm 1998 của tác giả Hoàng Thị Hải với đề tài “Trò chơi truyền

hình – Một thể loại mới của truyền hình Việt Nam”, Luận văn tốt nghiệp Thạc

sĩ, Học viện Báo chí – Tuyên truyền của tác giả Đỗ Thu Hằng năm 2000 với

đề tài “Tâm lý tiếp nhận sản phẩm báo chí của công chúng thanh niên sinh

viên hiện nay”, đề tài “Tổ chức sản xuất các trò chơi truyền hình” (luận văn

thạc sĩ báo chí của tác giả Vũ Thanh Hường , ĐH KHXH&NV – ĐH Quốc gia

HN, 2003), “Chương trình trò chơi truyền hình với khán giả Việt Nam ” (luận

9

văn thạc sĩ báo chí của tác giả Đỗ Thị Bạc h Dương, ĐH KHXH &NV – ĐH

Quốc gia HN , 2003), “Chương trình Người đương thời” (Từ Lê Tâm , đề tài

tốt nghiệp cử nhân báo chí , ĐHKHXH&NV TPHCM , 2004)… Ngoài ra có

luận văn tốt nghiệp cử nhân xã hội học với đề tài về sự khác nhau tro ng “Ứng

xử truyền thông của công chúng thông qua việc hưởng ứng các trò chơi

truyền hình ” của tác giả Võ Huỳnh Tấn Tài – Trường ĐH KHXH &NV TPHCM, 2005, luận văn thạc sĩ xã hội học của tác giả Nguyễn Đàm Trúc

Chinh – ĐH KHXH&NV TPHCM, 2007, nghiên cứu về “ Hiệu ứng xã hội từ

các trò chơi truyền hình”

Năm 2001, nhà báoTạ Bích Loan cho ra đời công trình nghiên cứu

“Sức hấp dẫn của thể loại trò chơi truyền hình” (Báo chí, những điểm nhìn từ

thực tiễn, tập 2, Nxb Văn hóa Thông tin , Hà Nội)

Năm 2005, trong đề tài nghiên cứu “Quy chuẩn hóa hoạt động nghiệp

vụ và đội ngũ sản xuất chương trình tại trường quay của Đài truyền hình Việt Nam nhằm tăng năng suất lao động và nâng cao chất lượng chương trình ”,

nhà báo Tạ Bích Loan cũng đã đề cập đến công tác tổ chức sản xuất chương trình trò chơi truyền hình tại Đài Truyền hình Việt Nam

Năm 2005, Nhà xuất bản Khoa học Xã hội , TP Hồ Chí Minh đã xuất

bản cuốn “Văn hóa nghe nh ìn và giới trẻ ” do TS Đỗ Nam Liên chủ biên

Cuốn sách đã đề cập đến hiệu quả, sự tác động và những ảnh hưởng của trò chơi truyền hình đối với giới trẻ ngày nay

Bên cạnh đó, đề tài “Ảnh hưởng của trò chơi truyền hình đối với giới

trẻ ở TP Hồ Chí Minh ” của Viện Nghiên cứ u và phát triển TPHCM (năm

2009) cũng khảo sát tâm lý, xu hướng tiếp nhận của khán giả trẻ ở TPHCM đối với trò chơi truyền hình

Ngoài ra, có nhiều bài báo in và báo điện tử có các chuyên mục tham luận về trò chơi truyền hình Nhưng chưa có đề tài nghiên cứu riêng và

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn:

Mục đích của đề tài là đánh giá sự phát triển trò chơi truyền hình trên Đài Truyền hình TPHCM trong thời gian qua , những thàn h công và hạn chế , phân tích và đánh giá thực trạng của hoạt động tổ chức sản xuất trò chơi truyền hình của Đài truyền hình TP Hồ Chí Minh , những ảnh hưởng của trò chơi truyền hình đối với công chúng , đề xuất giải pháp nâng cao chấ t lượng

để trò chơi truyền hình tiếp tục là món ăn tinh thần phong phú , hấp dẫn của khán giả

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

Đối tượng nghiên cứu là các trò chơi truyền hình trên sóng HTV

Luận văn khảo sát trò chơi truyền hình của Đài tru yền hình TPHCM từ năm 2000, tuy nhiên, trong khuôn khổ của luận văn thạc sĩ , sẽ đi sâu phân tích giai đoạn từ 2009 – 2011

5 Phương pháp nghiên cứu:

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu tài liệu , thu thập thông tin , quan sát, miêu tả, tổng hợp , phân tích Ngoài các phương pháp công cụ thì việc phỏng vấn sâu những chuyên gia , các nhà báo, các nhà sản xuất có thâm niên trong lĩnh vực truyền hình sẽ được chú trọng bởi tính thực tiễn và kinh nghiệm của họ

Ngoài ra còn phát 300 phiếu điều tra cho các đồng nghiệp đang công tác tại nhiều vị trí khác nhau tại các đài phát thanh truyền hình địa phương

11

(những người đã có ít nhiều kinh nghiệm sản xuất các chương trình truyền hình tại Đài Truyền hình KTS VTC (miền Bắc), Đài PTTH Khánh Hoà (miền Trung), Đài PTHH Bình Dương (miền Nam) cùng 500 phiếu điều tra khán giả

ở Hà Nội, Nha Trang, Bình Dương và TPHCM (các đối tượng có trình độ, giới tính, độ tuổi… khác nhau) nhằm thăm dò ý kiến về sức hấp dẫn của trò chơi truyền hình, thực trạng của công tác tổ chức trò chơi truyền hình của HTV hiện nay và hướng phát triển trong thời gian tới

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài:

Truyền hình là phương tiện thông tin , giải trí và thương mại Vì vậy, trước hết, các chương trình truyền hình cũng cần thực hiện nhiệm vụ này Các trò chơi truyền hình cũng cần hoà nhịp với cuộc sống hiện đại nhưng cũng cần lưu ý bảo tồn những giá trị văn hoá của Việt Nam Trò chơi truyền hình

có nguồn gốc từ nước ngoài, khi xuất hiện tại Việt Nam cần được Việt hoá như thế nào để có thể trở thành món ăn tinh thần hấp dẫn của người Việt

Do đó, đề cương sẽ làm rõ vấn đề một cách có hệ thống để tìm một hướng đi phù hợp cho trò chơi truyền hình trên sóng HTV trong bối cảnh hiện nay

Đây là một trong những đề tài đầu tiên nghiên cứu sâu về trò chơi truyền hình trên đài Truyền hình TP Hồ Chí Minh Hy vọng những kết quả nghiên cứu và đề xuất của luận văn sẽ góp phần giúp những người sản xuất chương trình trò chơi truyền hình nhìn nhận lại một cách có hệ thống cách thức tổ chức hợp lý, hiệu quả cho một số dạng chương trình trò chơi truyền hình cụ thể để có những cải tiến nâng cao chất lượng chương trình trong tương lai Hy vọng luận văn sẽ là tài liệu tham khảo cho những đồng nghiệp, những người làm truyền hình trong quá trình trực tiếp tham gia sản xuất chương trình trò chơi truyền hình, từ đó có kế hoạch xây dựng, quy hoạch sản

12

xuất và phát triển các trò chơi truyền hình của HTV cũng như các đơn vị sản xuất chương trình khác

7 Kết cấu của luận văn:

Chương 1: Thực trạng trò chơi truyền hình của Đài Truyền hình TPHCM hiện nay

1.1 Khái niệm về trò chơi truyền hình

1.2 Vài nét về trò chơi truyền hình trên thế giới và Việt Nam

1.3 Trò chơi truyền hình của Đài truyền hình TP Hồ Chí Minh

Chương 2: Tổ chức sản xuất trò chơi truyền hình trên HTV hiện nay

2.1 Quy trình, cách thức tổ chức, sản xuất trò chơi truyền hình của HTV 2.2 Những khó khăn , bất cập trong tổ chức sản xuất trò chơi truyền hình của HTV hiện nay

2.3 Ảnh hưởng của trò chơi truyền hình đối với khán giả và xã hội

2.4 Vai trò của trò chơi truyền hình đối với công chúng

Chương 3: Kinh nghiệm và giải pháp để nâng cao chất lượng và hiệu quả các chương trình trò chơi truyền hình trên HTV

3.1 Những yêu cầu của khán hiện nay đối với trò chơi truyền hình

3.2 Những bài học kinh nghiệm

3.3 Giải pháp nâng cao chất lượng , hiệu quả của trò chơi truyền hình trên

HTV thời gian tới

Kết luận

Tài liệu tham khảo

Phụ lục

CHƯƠNG 1

13

THỰC TRẠNG TRÒ CHƠI TRUYỀN HÌNH CỦA ĐÀI TRUYỀN HÌNH TPHCM TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY 1.1 Khái niệm về trò chơi truyền hình :

Khái niệm về “trò chơi” : Trò chơi là một trong những hoạt động đa dạng và tự nhiên của con người xuất hiện đồng thời với lao động vì có lao động mới có vui chơi giải trí Trong cuộc sống, một điều dễ dàng nhận thấy là trò chơi góp phần giúp con cuộc sống của con người cân bằng, hài hoà sau những giờ phút học tập, lao động vất vả và căng thẳng Con người ở mọi lứa tuổi, mọi ngành nghề, mọi hoàn cảnh đều có nhu cầu vui chơi giải trí Từ điển bách khoa toàn thư của Nga và La Russ của Pháp đều coi trò chơi là một hoạt động thoát khỏi những tính toán sinh lợi của đời thường [53, tr 18] Từ điển Tiếng Việt định nghĩa về trò chơi : “Xét theo nghĩa hẹp , trò chơi là hoạt động bày ra để vui chơi giải trí” Còn theo triết học phương Tây : Trò chơi là hình thức tự thể hiện của con người , hình thức đòi hỏi phải có tính cởi mở thật sự đối với thế giới và được tri ển khai đưới hình thức tranh đua hoặc dưới hình thức trình diễn , diễn xuất , tái hiện những tình huống , ý nghĩa , trạng thái [54,

tr 10] Nhiều nhà nghiên cứu đã phân loại các dạng thức khác nhau của trò chơi, nhìn chung đượ c phân loại theo hai chức năng chính là trò chơi rèn luyện về trí tuệ và trò chơi rèn luyện về thể chất Trò chơi nào cũng có những nguyên tắc và luật chơi riêng buộc người tham gia phải tuân theo , mục đích của trò chơi là rèn luyện sự phát triển trí tuệ , thể chất , kỹ năng, tính tập thể , tính kỷ luật , các giá trị chân – thiện – mỹ, và một điểm nữa rất quan trọng là tham gia trò chơi với ý nghĩa không vụ lợi

Trò chơi truyền hình xuất hi ện có một lịch sử lâu đời , đã xuất hiện tại

Mỹ từ những năm 1950, sau đó phổ biến ở các nước châu Âu (Anh, Pháp…), đây là một mảng giải trí khá quan trọng trên truyền hình Bách khoa toàn thư

14

mở Wikipedia định nghĩa về tr ò chơi truyền hình như sau : “Trò chơi truyền

hình (hay game show ) là một dạng văn hóa , giải trí được hình thành sau khi truyền hình trở thành một phương tiện truyền thông đại chúng Trò chơi truyền hình gồm rất nhiều loại hì nh như: trò chơi trí tuệ , trò chơi vận động , trò chơi giải trí , trò chơi mạo hiểm… nhưng tất cả đều có một đặc điểm chung là hình thành , tồn tại và phát triển nhờ vào sức mạnh thu hút của truyền hình… Phần lớn các trò chơi truyền hình được thực hiện tại trường quay của đài truyền hình hoặc trong một diện tích hẹp phù hợp với hoạt động thu hình , do đó , số lượng người chơi thường không lớn Hiện nay , các trò chơi truyền hình được các cô ng ty cung cấp bản quyền trò chơi truyền hình sáng tạo và sản xuất thử Các hãng truyền hình , các công ty quảng cáo sẽ mua lại bản quyền trò chơi này và thực hiện lại chúng” Tại các nước mua lại

bản quyền của trò chơi , nội dung và hình thức trò chơi cũng sẽ được thay đổi

để phù hợp với phong tục tập quán và văn hóa của nước đó Có nhiều trò chơi tồn tại gần 40 năm, sản xuất và phát sóng tại nhiều quốc gia trên thế giới , cho thấy sứ c hút của loại hình giải trí này vô cùng mạnh mẽ , được công chúng đón nhận và ưa thích

1.2 Vài nét về trò chơi truyền hình trên thế giới và Việt Nam:

1.2.1 Một số trò chơi truyền hình thành công nhất trên thế giới [71]

Trên lĩnh vực giải trí truyền hình, trong nửa thế kỷ trở lại đây có thể nêu ra một số trò chơi truyền hình đã thành công, nổi tiếng nhất trên thế giới và đã được nhiều quốc gia mua bản quyền như:

- Who wants to be a millionaire ? – Ai muốn làm triệu phú

Kênh truyền hình phát sóng: ABC

Thời gian tồn tại: 1999 - 2002

15

Số lượng khán giả trung bình: 27,9 triệu (trong năm 1999-2000) Luật chơi: Người chơi trả lời các câu hỏi do chương trình đặt ra với mức độ khó tăng dần để đạt tới giải thưởng trị giá 1 triệu USD

- Who wants to be a millionaire ? – Ai muốn làm triệu phú

Kênh truyền hình phát sóng: Syndicated

Thời gian tồn tại: 2004 – nay

Số lượng khán giả trung bình: 4,5 triệu

Luật chơi: là phiên bản giống hệt chương trình của ABC, tuy nhiên phát sóng vào ban ngày

- The price is right - Hãy chọn giá đúng

Kênh truyền hình phát sóng: CBS

Thời gian tồn tại: 1956 – nay

Số lượng khán giả trung bình: 5,6 triệu (trong mùa 2003 – 2004)

Luật chơi: Khán giả có mặt tại chương trình được chọn ngẫu nhiên để tham gia những trò liên quan đến việc đoán giá cả Hai thí sinh còn lại cuối cùng sẽ thi đối đầu để giành trọn bộ giải thưởng ở vòng thi chung kết mang tên Showcase Showdown

- Wheel of Fortune - Chiếc nón kỳ diệu

Kênh truyền hình phát sóng: Syndicated

Thời gian tồn tại: 1975 - nay

Số lượng khán giả trung bình: 12 triệu (trong năm 2005)

Luật chơi: Người chơi tìm cách ghép các chữ cái vào ô trống để tìm ra

từ hoặc cụm từ bị giấu Trước mỗi lần đoán, họ được phép quay bánh xe một lần để xác định số điểm ghi được nếu trả lời đúng - tương ứng với số tiền nhận được khi thắng cuộc

- Deal or No Deal

Kênh truyền hình phát sóng: NBC

16

Thời gian tồn tại: 2005 - nay

Số lượng khán giả trung bình: 14,8 triệu (trong năm 2006 - 2007)

Luật chơi: Những người chơi chọn ngẫu nhiên trong số 26 vali bất kỳ (bên trong có chứa các khoản tiền từ 10.000 -1 triệu USD) và cố gắng ghi điểm để giành giải thưởng trị giá cao nhất

- Weakest Link

Kênh truyền hình phát sóng: NBC

Thời gian tồn tại: 200o - 2003

Số lượng khán giả trung bình: 12,8 triệu (trong năm 2000 - 2001)

Luật chơi: Sau mỗi vòng câu hỏi các thí sinh sẽ chọn bỏ phiếu để chọn

ra “mắt xích yếu nhất” (“weakest link”), nghĩa là người chơi có khả năng thua cuộc nhất Hai thí sinh cuối cùng còn lại sẽ thi đối đầu để giành giải thưởng bằng tiền mặt

- Are You Smarter Than a 5th Grader?

Kênh truyền hình phát sóng: Fox

Thời gian tồn tại: tháng 2/2006 - nay

Số lượng khán giả trung bình: 12,5 triệu (trong năm 2006 - 2007)

Luật chơi: bên cạnh những bạn nhỏ học lớp 5, các thí sinh lớn tuổi phải trả lời hàng loạt câu hỏi ở trình độ tiểu học

- The Singing Bee

Kênh truyền hình phát sóng: NBC

Thời gian tồn tại: tháng 7/2007 - nay

Số lượng khán giả trung bình: 11,3 triệu (trong năm 2007)

Luật chơi: Các khán giả có mặt tại chương trình sẽ được chọn ngẫu nhiên để tham gia các trò chơi liên quan đến bài hát

- Don’t Forget the Lyics!

Kênh truyền hình phát sóng: Fox

17

Thời gian tồn tại: tháng 7/2007 - nay

Số lượng khán giả trung bình: 8,5 triệu (trong năm 2007)

Luật chơi: Giống như “Singing Bee”, những người chơi phải nhớ lại lời bài hát để giành giải thưởng bằng tiền mặt của chương trình

- Jeopardy!

Kênh truyền hình phát sóng: Syndicated

Thời gian tồn tại: 1984 - nay

Số lượng khán giả trung bình: 10,7 triệu (trong năm 2005)

Luật chơi: Mỗi chương trình sẽ có ba thí sinh cùng trả lời các câu hỏi và ghi điểm Trả lời đúng được cộng thêm còn trả lời sai bị trừ điểm

1.2.2 Trò chơi truyền hình trên Đài truyền hình Việt Nam (VTV) và một số đài phát thanh truyền hình địa phương

1.2.2.1 Tại Việt Nam , từ khi SV 96 được sản xuất và phục vụ khán giả trên Đài Truyền hình Việt Nam , trò chơi truyền hình đã bắt đầu phát triển với tốc độ rất nhanh , hầu hết các đài lớn đều cho ra đời nhiều chương trình mới Trước hết, xin điểm qua một vài trò chơi truyền hình tiêu biểu và được đông đảo công chúng yêu mến của Đài Truyền hình Việt Nam (VTV) từ năm 2000 đến nay

- Chiếc nón kỳ diệu: Đây là một trong những trò chơi truyền hình được

xem là thành công nhất của VTV Trò chơi đạt được mục đích lớn của một trò chơi giải trí, tính giải trí của chương trình được đánh giá cao nhất, tiếp theo là tính nâng cao hiểu biết và giáo dục tư tưởng Mặc dù lượng kiến thức trong chương trình không phải là nhiều nhưng vẫn được khán giả đánh giá cao về tính mới lạ và lượng thông tin mà chương trình mang lại

- Đường lên đỉnh Olympia: là một cuộc thi kiến thức trên truyền hình

dành cho học sinh THPT cả nước Nội dung của các phần thi đều xoay quanh

18

kiến thức cơ bản về khoa học tự nhiên và khoa học xã hội được học trong nhà trường và một phần kiến thức nâng cao đòi hỏi các em phải quan sát và đọc thêm sách báo Hình thức của các câu hỏi là kết hợp suy luận thông minh và ghi nhớ kiến thức

- Ai Là Triệu Phú: là sân chơi mang tính trí tuệ, phù hợp với mọi đối

tượng, không phân biệt giới tính, tầng lớp xã hội, hay khả năng cá nhân Mỗi cuộc chơi là một cuộc kiểm tra kiến thức, văn hoá, sự hiểu biết không giới hạn Chương trình thách thức cả người chơi, người dẫn chương trình, những khán giả trong trường quay và tất cả khán giả ngồi trước màn ảnh nhỏ, tôn vinh trí tuệ, giàu tính giáo dục, tính giải trí, hồi hộp, căng thẳng, sảng khoái Sức hấp dẫn của chương trình không chỉ ở giải thưởng rất cao Kinh nghiệm ở Anh và các nước đã phát sóng chương trình này cho thấy, chương trình góp phần kích thích tinh thần ham học hỏi, rèn luyện bản lĩnh và sự tự tin trong ứng xử của mọi người Tại những quốc gia chương trình đã có mặt, chương trình tạo ra cơn sốt “triệu phú”

- Rung Chuông Vàng: thật sự là một sân chơi trí thức lôi cuốn và hấp

dẫn sinh viên, tạo điều kiện cho sinh viên thể hiện sự hiểu biết, góp phần bổ sung kiến thức cho thanh niên, sinh viên Đồng thời tạo điều kiện để các trường có thể quảng bá hình ảnh và kết quả công tác đào tạo của mình thông qua Đài Truyền hình Viêt Nam tới người xem cả nước Cuộc thi cũng giúp tăng cường mối quan hệ gắn bó, hiểu biết giữa thầy và trò, giữa các sinh viên trong nhà trường thông qua các tiết mục văn nghệ, các trò chơi tập thể có sự kết hợp giữa thầy cô giáo và sinh viên

- Đấu Trường 100: xoay quanh những câu hỏi về đời sống xã hội và

kinh nghiệm sống, điểm gay cấn nhất của trò chơi này là người tham gia không thể dừng bất cứ lúc nào như trong Ai là triệu phú, Rồng vàng Muốn

19

chiến thắng họ phải bảo toàn số điểm đến phút chót và phải vượt qua tất cả 99 người khác

- Chìa khóa thành công: là một sân chơi hữu ích cho tất cả những ai đang

sống và làm việc trong các tổ chức, doanh nghiệp ở mọi vị trí công tác: từ những nhà quản trị cao cấp đến nhân viên Chương trình mong muốn mang đến cho cộng đồng sự giải trí cũng như những bài học nhẹ nhàng về quan hệ của con người trong kinh doanh, kỹ năng ứng xử trong kinh doanh

- Hãy chọn giá đúng: các nhà sản xuất giới thiệu sản phẩm của mình

tới người tiêu dùng bằng cách tham gia đưa sản phẩm vào chương trình để người chơi chọn giá

- Hành trình văn hoá: Các câu hỏi của chương trình luôn hấp dẫn và

mới lạ về văn hoá các nước trên thế giới, điều này đã thu hút sự tò mò của khán giả, muốn tìm hiểu, khám phá về phong tục tập quán, lịch sử địa lý của các nước bạn

- Vườn cổ tích: Chương trình dành cho thiếu nhi với những câu hỏi,

những trò chơi ngộ nghĩnh, đã thu hút sự theo dõi không chỉ của các bé mà còn của cha mẹ và người lớn, những người luôn quan tâm đến con trẻ

Là đơn vị đầu tiên tổ chức sản xuất trò c hơi truyền hình ở nước ta , Đài Truyền hình Việt Nam đã có rất nhiều nỗ lực và sáng tạo để trò chơi truyền hình hấp dẫn và gần gũi với khán giả , cung cấp thêm một món ăn tinh thần bổ ích trên sóng truyền hình nói riêng và trong lĩnh vực giải trí nói chung Có thể nói nội dung các trò chơi truyền hình trên VTV rất đa dạng, nhiều trò chơi còn góp phần vào việc chủ trương tuyên truyền, phổ biến kiến thức và kinh nghiệm cho khán giả xem truyền hình Trong giai đoạn h iện nay , trò chơi truyền hình của VTV có gần 10 chương trình , chủ yếu phát sóng trên VTV 3

như: Ai là triệu phú , Chúng tôi là chiến sĩ , Trò chơi âm nhạc , Hãy chọn giá

- Đài phát thanh - truyền hình Hà Nội: Đuổi hình bắt chữ, Khuôn hình

bí ẩn, Những ẩn số vàng, Vượt qua thử thách, Hà Nội 36 phố phường

- Đài truyền hình Bình Dương: Công dân thời @, (trước đây có “ Đồng

hành với BTV”, “Việt Nam quê hương tôi”…)

- Đài phát thanh - truyền hình Hải Phòng: Con tàu may mắn, Siêu thị

sao, Cuộc sống muôn màu, Sắc màu Hoa phượng

- Trung tâm truyền hình Việt Nam tại TP Đà Nẵng (VTV Đà Nẵng):

Hành trình khám phá (phát sóng trực tiếp tối chủ nhật hàng tuần ), Chìa khóa vàng…

- Trung tâm truyền hình Việt Nam tại TP Cần Thơ (VTV Cần Thơ ): Ô

chữ vàng, Sản phẩm của bạn…

Hai năm trở lại đây , việc sản xuất trò chơi truyền hình không còn sôi động tại các đài địa phương như trước , nhiều đài không sản xuất trò chơi nữa , như Đài phát thanh truyền hình Khánh Hòa , Đài Truyền hình Kỹ thuật số

VTC (trước đây khá “đình đám” với “Sao online”, “Thần đồng Đất Việt )…

1.3 Trò chơi truyền hình của Đài Truyền hình TP Hồ Chí Minh

1.3.1 Giới thiệu về Đài truyền hình TPHCM :

Tọa lạc tại góc đường Nguyễn Thị Minh Khai và Đinh Tiên Hoàng, Quận 1, TPHCM, Đài truyền hình TP Hồ Chí Minh (HTV) là đài do nhà nước quản lý , trực thuộc Uỷ ban Nhân dân TP Hồ Chí Minh Tiếp quản Đài truyền hình Sài Gòn vào chiều 30/04/1975, ngày hôm sau 01/05/1975, lúc 19g, truyền hình thành phố đã nhanh chóng phát sóng chương trình đầu tiên Đó là thời khắc lịch sử của những người trong ngành truyền hình Việt Nam ,

dù thời gian phát sóng chỉ 60 phút

Hơn 25 năm đổi mới , từ truyền hình đen trắng một kênh , HTV đã chuyển sang truyền hình màu , với hai kênh truyền thống phát sóng 24/24, kênh HTV 2 đã phát analogue , 16 kênh kỹ thuật số , gần 70 kênh truyền hình cáp Không chỉ tăng về số lượng , truyền hình thành phố luôn đổi mới từ nội dung đến hình thứ c thể hiện chương trình , chú trọng đến việc đổ i mới nâng cao chương trình sản xuất theo hướng cập nhật với những sự kiện phát triển kinh tế xã hội của thành phố cũng như cả nước HTV là đơn vị đầu tiên của ngành truyền hình cả nước chuyển từ kỹ thuật phát hình đen trắng sang truyền hình màu , từ việc áp dụng kỹ thuật betacam hiện nay đã chuyển sang digital trong sản xuất và phát sóng các chương trình của đài Theo xu hướng của thế

22

giới, đài đang tìm tòi nghiên cứu chuyển sang phát sóng theo công nghệ HD HTV cũng là đơn vị đầu tiên sử dụng kỹ thuật phát hình tự động , ứng dụng hiệu quả kỹ thuật làm tin không giấy và phim trường ảo

Vươn lên tầm cao mới , phù hợp với xu thế hội nhập , ngày 27/04/2006, Đài truyền hình TPHCM đã khánh thành và đưa vào sử dụng Tòa nhà Trung tâm truyền hình có tất cả 16 tầng, với tổng diện tích 19.460 m2, gồm 10 phim trường, với tổng số vốn đầu tư là 162 tỷ đồng, đầu tư đến 400 tỷ đồng trang bị những phương tiện kỹ thuật hiện đại nhất Đặc biệt, Nhà hát truyền hình HTV với diện tích 1000 m2 só sức chứa 700 chỗ ngồi, đây là sự kết hợp hoàn hảo giữa phim trường có chỗ ngồi dành cho khán giả với một sân khấu di động , có thể lắp ráp ở hai đầu hoặc ở giữa Ngoài ra , sảnh rộng của tòa nhà là nơi tổ chức các hoạt động liên quan đến truyền hình như giới thiệu các sản phẩm của truyền hình , tổ chức các buổi gặp mặt , hội thảo , sinh hoạt câu lạc bộ cho những người làm báo chí – truyền hình

Sóng của HTV đã đến với nhiều tỉnh thành từ Bắc vào Nam, đã thực hiện được nh ững cầu truyền hình kỷ niệm các ngày lễ lớn của dân tộc: Mãi mãi là mùa xuân, Việt Nam - Đất nước tôi, Chung một bóng cờ, Tết làm điều hay, Chung tay đón tết, Thiêng liêng Việt Nam nối cầu truyền hình với các nước bạn Lào, Campuchia (Cầu truyền hình “Nhịp cầu hữu nghị Việt Nam – Lào” và “Nhịp cầu hữu nghị Việt Nam – Campuchia”) Song song đó, không thể không kể đến những chương trình ký sự đã để lại dấu ấn trong lòng khán giả như: Mêkông ký sự, Ký sự Hành trình theo chân Bác, Trở lại Volga, Ký

sự hỏa xa, Ký sự Tam Đảo, Ký sự Những ngày đông ấm áp, Đi tìm dấu tích

ba vua, Đuốc sáng Việt Nam – Hành trình theo chân Bác, Thăng Long ký sự, Ký sự Thiên Đô HTV cũng đã tổ chức những cuộc thi đã trở thành truyền thống như: Cuộc đua xe đạp cúp truyền hình (từ năm 1988), Cuộc thi Tiếng hát truyền hình (từ năm 1990, hiện đã đổi tên gọi là Ngôi sao tiếng hát truyền

23

hình), Tiếng hát măng non, Người dẫn chương trình truyền hình (từ 2004), Duyên dáng Truyền hình Ngoài ra , để góp phần bảo tồn văn hóa dân tộc , HTV phối hợp với Hội Sân khấu TP tổ chứ c “Giải triển vọng Trần Hữu Trang” hàng năm , cùng với cuộc thi Chu ông vàng vọng cổ (từ 2006), đã dấy lên phong trào giữ gìn và phát triển bộ môn nghệ thuật sân khấu cải lương ở thành phố và các tỉnh thành trong cả nước Bên cạnh đó , cuộc thi “Duyên dáng truyền hình ASEAN” dành cho các phóng viên, biên tập viên, người dẫn chương trình các đài truyền hình trong khu vực Asean, cũng đã tạo được ấn tượng tốt đẹp trong lòng khán giả và các đồng nghiệp trong khu vực Mới nhất vào tháng 4/2011 là cuộc thi “Tiếng hát mãi xanh” dành cho đối tượng là những người trên 35 tuổi, yêu ca hát, trong đó có thí sinh 74 tuổi vào vòng chung kết, cuộc thi đã thu hút đông đảo khán giả theo dõi và bình chọn cho các thí sinh

HTV đang bắt kịp xu h ướng chung của các tập đoàn truyền thông hiện nay trên thế giới , đã có dáng dấp của một tập đoàn truyền thông lớn với 6 kênh truyền hình đại chúng , hệ thống truyền hình cáp gần 70 kênh, trang web HTV cập nhật hàng ngày , tạp chí HTV thông tin đầy đủ về các chương trình phát sóng , Hãng phim truyền hình với nhiều phim có giá trị về nghệ thuật , lịch sử, giáo dục và giải trí Ngoài ra , HTV còn có một số đơn vị hoạt động kinh tế hiệu quả , đóng góp vào ngân sách nhà nước như Trung tâm dịch vụ truyền hình , Trung tâm truyền hình cáp , Trung tâm sản xuất chương trình

Ngày 01/05/2005, Đài truyền hình TP Hồ Chí Minh được Nhà nước phong tặng danh hiệu “Anh hùng lao động t hời kỳ đổi mới” , ghi nhận sự đóng góp của hơn 1000 cán bộ, phóng viên, biên tập viên và nhân viên của đài

Đầu năm 2007, Ủy ban Nhân dân TP Hồ Chí Minh quyết định nâng cấp quản lý của đài , từ Ban giám đốc đổi thành Ban Tổn g giám đốc , với quy mô

24

quyền hạn và nhiệm vụ được mở rộng hơn , các đơn vị trực thuộc HTV được giao thêm quyền hạn và nhiệm vụ trong việc sản xuất chương trình Hiện nay, đội ngũ cán bộ công nhân viên của Đài truyền hình TP HCM xấp xỉ 1000 người, trong đó có nhiều nghệ sỹ , phóng viên , biên tập viên nhiều kinh nghiệm, có kiến thức chuyên môn và trình độ chính trị vững vàng , có nhiều cống hiến trong nghề nghiệp HTV cũng luôn quan tâm , chú trọng đến việc đào tạo nhân lực bằng cách gởi kỹ sư , phóng viên đi nước ngoài tu nghiệp , cập nhật và nâng cao kiến thức chuyên môn , liên kết với các đài truyền hình , trường đại học nước ngoài để mở lớp đào tạo cho cán bộ nhân viên

Với đà phát triển hiện nay , HTV chắc chắn sẽ là một trong những đài truyền hình nhanh chóng hội nhập với ngành truyền thông hiện đại của thế

giới và nắm bắt những thời cơ mới trên chặng đường phát triển của mình , trở thành một trong những đài truyền hình hiện đại và tầm cỡ khu vực và thế giới

1.3.2 Trò chơi truyền hình của Đài Truyền hình TPHCM :

1.3.2.1 Giai đoạn từ 2000 – 2006:

Từ năm 2000, Đài Truyền hình TP Hồ Chí Minh đã chính thức tiến

hành sản xuất trò chơi truyền hình một cách có hệ thống , đầu tiên là “Vui để

học”, tiếp theo là “Trúc xanh” “Vui để học” là sân chơi dành cho các bạn

học sinh sinh viên ôn tập và mở rộng kiến thức với những câu hỏi xoay quanh các chủ đề về Văn học, Lịch sử - Địa lý, Khoa học tự nhiên, Thường thức đời sống … Trong mỗi chương trình, 3 thí sinh cùng trải qua 3 vòng thi chọn ra người có điểm số cao nhất vào vòng đặc biệt, chương trình được phát sóng

vào lúc 11g trưa thứ 7 và chủ nhật hàng tuần trên HTV7 “Trúc xanh” dành

cho mọi đối tượng yêu thích và muốn khám phá kho tàng ca dao tục ngữ của dân tộc Ngoài những câu ca dao, tục ngữ, thành ngữ, những câu đố quen

thuộc, "Trúc Xanh" còn mở rộng nội dung khai thác những khía cạnh khác

25

trong kho tàng văn học dân gian Việt Nam như: Truyền thuyết, chuyện cổ tích, tranh dân gian Đông Hồ… Đây là vốn văn học quý báu, có vai trò quan trọng trong việc phản ánh đời sống của nhân dân, đặc tính của dân tộc từ trong quá trình hình thành, xây dựng và phát triển đất nước

“Vui để học” và “Trúc xanh” nhận được sự ủng hộ của đông đảo khán

giả truyền hình bởi sự mới lạ của nó khi lần đầu tiên , trên sóng HTV xuất hiện trò chơi truyền hình Chương trình cũng đã tạo được hiệu ứng khá tốt vì nội dung phong p hú, gần gũi với cuộc sống , đem đến cho khán giả những giây phút giải trí lành mạnh và bổ ích Tuy nhiên, hình thức của trò chơi còn khá đơn điệu và thiếu sự tương tác với khán giả xem đài Hai chương trình này hiện đã ngưng sản xuất và phát sóng trên HTV

Mặc dù VTV là đơn vị khởi xướng trò chơi truyền hình với SV96, Trò

chơi liên tỉnh, bảy sắc cầu vồng, Từ ánh mắt đến trái tim … nhưng HTV mới

là đơn vị giữ ngôi đầu bảng với số lượng cũng như tốc độ sản xu ất trò chơi mới Từ năm 2002, nhận thức được sức hấp dẫn và thu hút của trò chơi truyền hình đối với khán giả , HTV đã thành lập Tiểu ban sản xuất trò chơi truyền hình (thuộc Ban Chương trình của đài ), với mong muốn đưa tr ò chơi truyền hình trở thành một trong những mục tiêu phát triển dài hạn cho mảng giải trí

Từ năm 2000 đến năm 2006 được xem là thời kỳ phát triển mạnh nhất của trò chơi truyền hình trên sóng Đài truyền hình TP Hồ Chí Minh với hàng loạt trò chơi hợp tác cùng các đơn vị khác trong xu hướng xã hội hoá hoạt động sản xuất các chương trình truyền hình Hầu như tất cả các ngày trong tuần, Đài Truyền hình TPHCM đều phát sóng ít nhất một trò chơi truyền hình phục vụ khán giả Có thể chia trò chơi truyền hình làm hai loại : một loại

chuyên cung cấp kiến thức như Vui để học , Trúc xanh, Rồng vàng, Nốt nhạc

vui… các chương trình này cùng với hình thức giải trí nhẹ nhàng , đã cung cấp

26

cho khán giả nhi ều thông tin lý thú , giúp củng cố và nâng cao kiến thức ở mọi lĩnh vực trong đời sống Loại thứ hai chuyên về quảng cáo , giới thiệu sản

phẩm như Siêu thị may mắn , Sự lựa chọn thông minh Có thể kể đến một số

chương trình tiêu biểu và ghi được dấu ấn mạnh mẽ của HTV như:

- Rồng vàng: Từ buổi phát sóng đầu tiên (25/5/2003) đến khi ngừng

phát sóng, Rồng vàng vẫn là một trong những chương trình được nhiều người đăng ký tham gia và có lượng người xem đông nhất của Đài Truyền hình TP.HCM Trong các đợt tuyển chọn thí sinh để thực hiện chương trình, HTV

đã phải thuê mặt bằng của sân vận động Hoa Lư ngay cạnh trụ sở đài để đón tiếp hàng nghìn người đến đăng ký Cơ cấu giải thưởng không sử dụng cách tính điểm mà được tính thẳng bằng tiền, tổng giá trị giải thưởng là 50 triệu đồng nếu thí sinh hoàn tất cuộc chơi Ngoài ra, chương trình “Khán giả vui cùng Rồng Vàng” có tổng giá trị 10 triệu đồng/ tuần dành cho khán giả

Chương trình cũng có nhược điểm như trường quay không có khán giả nên kém sự hào hứng, thí sinh không nhận được sự cổ vũ cần thiết Tuy nhiên, với đặc thù người chơi quyết định được mức tiền thưởng cho chính mình tùy theo khả năng, cộng với những kiến thức mà thí sinh thu thập được

trước và sau khi tham gia chương trình, đã đưa Rồng vàng trở thành một trong

những game show truyền hình thu hút công chúng nhất Không chỉ hấp dẫn

khán giả TP.HCM và các tỉnh lân cận, Rồng vàng cũng đã tiếp cận khán giả

phía Bắc khi Đài Phát thanh Truyền hình Hà Nội phát lại chương trình này Trò chơi đã đem đến cho khán giả những giây phút hồi hộp , hào hứng và những kiến thức bổ ích trong cuộc sống Dù ngưng sản xuất từ năm 2007 nhưng đến bây giờ , nhiều khán giả vẫn mong muốn được tham gia và theo dõi

Rồng vàng

- Nốt nhạc vui:

27

Nốt nhạc vui (Name That Tune) là một trong những trò chơi về âm

nhạc thành công trên thế giới của Sandy Frank Entertament (Mỹ) Bắt đầu ghi hình vào tháng 11-2003 (kỳ phát sóng đầu tiên trên HTV7 vào ngày 14-1-

2004, phát đều đặn lúc 21g thứ tư hàng tuần trên HTV7), tạo ra một sân chơi

âm nhạc mới cho công chúng Tính đơn giản của nó khiến thí sinh lẫn người

dự khán ở bất cứ lứa tuổi nào cũng hòa nhập được Nốt nhạc vui gồm ba thí

sinh tham gia với bốn vòng thi trực tiếp Qua hai vòng thi kiến thức (chọn nhạc theo chủ đề để đoán đúng tên bài hát), hai người cao điểm nhất thi tiếp vòng "Đoán nhạc trong bảy nốt" để chọn ra người duy nhất lọt vào vòng thi đặc biệt "Liên khúc vàng" đầy cam go khi phải đoán tựa bảy ca khúc bất kỳ trong vỏn vẹn 30 giây Nét ngẫu hứng, mạch tiết tấu rất nhanh cuốn hút người theo dõi không thua gì thí sinh (bởi ai cũng muốn tự giải đáp được các bài

hát) “Nốt nhạc vui” bổ sung tính giáo dục, góp phần nâng kiến thức âm nhạc

cho giới trẻ (nhất là mảng dân ca, nhạc truyền thống cách mạng ) song không hề mất nét hấp dẫn, vui nhộn Ngoài đối tượng sinh viên học sinh tham

dự, Nốt nhạc vui cũng lôi kéo không ít nghệ sĩ tham gia như những kỳ tranh tài giữa ca sĩ và những người nổi tiếng MC Nốt nhạc vui Thanh Bạch còn

khiến khán giả tại chỗ được nhập cuộc hào hứng với trò chơi thử tài về sự lanh trí và kiến thức âm nhạc bằng việc hát các ca khúc theo chủ đề mùa (xuân - hạ - thu - đông), số đếm, màu sắc, các loài chim, loài hoa khiến

những tràng cười dường như không lúc nào ngớt suốt chương trình Đây là

một trong số ít những trò chơi truyền hình về âm nhạc tạo được dấu ấn tốt đẹp trong lòng khán giả vì kịch bản chặt chẽ , nội dung bài hát được chọn lọc kỹ lưỡng, thí sinh có kiến thức về âm nhạc , người dẫn chương trình phù hợp Nốt nhạc vui giúp những khán giả yêu âm nhạc có những giây phút thú vị khi

cùng hòa mình trong những giai điệu của âm nhạc và thử sức mình khi tham gia trả lời các câu hỏi của chương trình

28

- Vui cùng Hugo:

Là trò chơi truyền hình tương tác (Khán giả sử dụng các phương tiện

kỹ thuật để tác động đến nội dung hay kết quả của trò chơi ), phát sóng chương trình đầu tiên vào ngày 17/052004, theo thống kê của Công ty Lasta - công ty hợp tác với HTV thực hiện game show này, con số cuộc gọi đăng ký tham gia đã tăng đến trên 20.000 cuộc gọi cho mỗi lần chương trình phát

sóng Game show “Vui cùng Hugo” do HTV mua bản quyền và thiết bị đặc

chủng của Công ty ITE của Đan Mạch Trò chơi này đã có mặt ở 40 quốc gia

Ở thời điểm phát sóng, đây là game show đầu tiên ở VN có số lần phát sóng nhiều nhất: 4 buổi/tuần (thứ hai, tư, sáu, chủ nhật, lúc 19g) và còn được

truyền hình trực tiếp Sức hấp dẫn “Vui cùng Hugo” không chỉ ở phần thưởng

là những học bổng trị giá 500.000đ (giải ba), 900.000đ (giải nhì), 1,8 triệu

đồng (giải nhất) cùng 300.000đ nếu đoạt giải đặc biệt mà còn vì trò chơi này

đơn giản, giống như trò chơi điện tử mà các em thường chơi, chỉ khác là dùng phím trên điện thoại để di chuyển Trò chơi được các em học sinh tiểu học hào hứng tham gia sau những giờ học tập căng thẳng và mang lại tiếng cười sảng khoái Bên cạnh đó , việc lồng tiếng cho Hugo , Hugolina và các

nhân vật trong chươ ng trình do “quái kiệt” Quách Hồ Ninh đảm nhận , anh là một nghệ sỹ lồng tiếng nổi danh , chính giọng nói đặc biệt , hóa thân được

nhiều nhân vật của anh càng khiến cho Vui cùng Hugo hấp dẫn hơn đối với

khán giả

- Bí mật gia đình:

Thế giới trẻ thơ thật trong trẻo, hồn nhiên với đầy những cảm nhận thú

vị về cuộc sống, nhưng, không phải lúc nào các bậc phụ huynh cũng hiểu hết mọi suy nghĩ của trẻ Chính những yếu tố bất ngờ này đã làm nên sức hấp dẫn của chương trình trò chơi truyền hình “Bí mật gia đình” Bí mật gia đình là

29

một dạng trò chơi truyền hình được đài truyền hình TPHCM mua bản quyền

từ trò chơi có tên gốc là Family Secrets của Canada Gia đình chiến thắng chính là gia đình có nhiều câu trả lời trùng khớp nhất

Đến với chương trình, các thành viên trong gia đình sẽ có dịp khám phá những suy nghĩ của nhau, đồng thời, bí mật của mỗi gia đình sẽ được “bật mí” qua những câu trả lời hồn nhiên và ngộ nghĩnh của con trẻ Thậm chí, những câu trả lời này còn khiến chính bố mẹ các em phải ngạc nhiên Chính những câu trả lời ngây ngô của trẻ sẽ khiến người lớn phải suy nghĩ về cách cư xử Bên cạnh đó, chương trình còn cung cấp những bí quyết “nữ công gia chánh” góp phần làm cuộc sống của mỗi gia đình tốt đẹp hơn thông qua “mẹo vặt” nấu ăn và kiến thức về dinh dưỡng

* Các chương trình trên dù đã ngưng phát sóng nhưng đã để lại những

dấu ấn đẹp trong lòng khán giả Đây là những chương trình được Đài Truyền hình TPHCM đầu tư công phu, kỹ lưỡng, có sự phối hợp sản xuất với các đối tác có tiềm lực và giàu kinh nghiệm Sự thành công của các game show trên

phải kể đến yếu tố thuận lợi do mua được những trò chơi hấp dẫn, phù hợp với sở thích và nhu cầu của khán giả, tìm được nguồn tài trợ cho chương trình, đa phần được phát sóng vào “giờ vàng” (từ 19 đến 22 giờ) nên thuận

tiện cho việc theo dõi của khán giả (Thực tế cho thấy, nhiều chương trình dù hấp dẫn đến đâu nhưng nếu phát sóng vào những khung giờ không thuận tiện cho khán giả sẽ khó có lượng khán giả đông đảo) Ngoài ra, giai đoạn đó chưa

có nhiều trò chơi truyền hình, khán giả còn ít lựa chọn nên lượng người xem

rất đông Nhiều khán giả vẫn còn mong muốn được theo dõi tiếp những trò chơi này HTV đang nghiên cứu đến hướng tiếp tục sản xuất những trò chơi

cũ theo phiên bản mới để đáp ứng nhu cầu và tạo sự hấp dẫn đối với khán giả

30

* Ngoài ra còn các chương trình: Tìm người bí ẩn, Hội ngộ bất ngờ,

Tìm người thông minh, Khuấy động nhịp đam mê, Stinky và Stomper, Tình yêu của mẹ, Tý hon tranh tài, IQ toả sáng, Kim tự tháp, Mọi người cùng thắng, Nhịp sống sôi động, Vua bếp, Ai nhanh hơn… Đây là giai đoạn phát

triển đỉ nh cao của trò chơi truyền hình trên sóng HTV Hầu như ngày nào

HTV cũng có trò chơi truyền hình được phát sóng , Thứ hai có “Năng động”, thứ ba có “Chung sức”, thứ tư có “Trúc xanh”, “Nốt nhạc vui”, thứ năm có

“Hát với ngôi s ao”, thứ sáu có “Vượt lên chính mình” , thứ bảy và chủ nhật ,

từ sáng đến tối có rất nhiều chương trình dành cho nhiều thành phần , độ tuổi,

nghề nghiệp khác nhau như : “Kim tự tháp, Mọi người cùng thắng, Nhịp sống

sôi động, Rồng vàng, Đi tìm ẩn số , Siêu thị may mắn” … Bốn buổi tối trong

tuần còn có “Vui cùng Hugo” được truyền hình trực tiếp Khán giả được

thưởng thức nhiều chương trình phong phú , hấp dẫn Chị Phụng , làm việc tại bệnh viện Tai Mũi Họng TPHCM chia sẻ : “Trò chơi truyền hình rất hấp dẫn , gia đình tôi luôn dành thời gian theo dõi , chương trình nào tuyển sinh mà thấy

có khả năng là sẽ đăng ký tham gia” Có nhiều trò chơi thu hút đông đảo khán

giả đă ng ký ghi danh như “Rồng vàng” , “Nốt nhạc vui” , khán giả xem tại

nhà vừa được giải trí , vừa có cơ hội tham gia trả lời câu hỏi dành cho khán giả Có thời gian, trò chơi truyền hình là vấn đề được thông tin , bàn cãi, tranh luận nhiều trên báo chí , các diễn đàn… , được công chúng hồ hởi đón nhận Các chương trình mới ra đời liên tục , các đơn vị tài trợ hài lòng khi nhãn hiệu xuất hiện trong các game show ăn khách

Sau thời gian xuất hiện với t ần số dày đặc , trò chơi truyền hình cũng dần bộc lộ nhiều điều khiến khán giả không còn sự hào hứng như lúc đầu và các nhà sản xuất cũng đã nghiêm túc nhìn lại Bên cạnh những chương trình

tạo được dấn ấn riêng và th ành công như “Rồng vàng”, “Trúc xanh”, “Nốt

nhạc vui”…, không ít chương trình có chất lượng không cao , chỉ thiên về giải

31

trí mà quên đi ý nghĩa giáo dục Bên cạnh đó, trò chơi truyền hình trình chiếu vào giờ vàng , làm giảm t ần suất phát sóng các chương trình khác (phim, ca nhạc, kịch, cải lương… ) – vốn đã có một lượng công chúng truyền thống đông đảo, khiến cho khiến cho nhiều khán giả dị ứng Nội dung và hình thức nhiều trò chơi cũng na ná g iống nhau , nhiều chương trình trùng lắp giữa các đài Có những chương trình sau khi xem , không đọng lại điều gì ý nghĩa , mà tâm trí khán giả chỉ còn lưu lại những nhãn hiệu hàng hóa , các sản phẩm quảng cáo, có trò chơi chỉ mang tính may rủi , hên xui, có trò chơi mang dáng dấp một chương trình tạp kỷ tấu hài khiến khán giả cảm thấy khó chịu…

Chính vì vậy , sau thời gian “khủng hoảng thừa” , trò chơi truyền hình trên sóng HTV bắt đầu có sự điề u chỉnh , chọn lọc chương trình , giảm bớt những trò chơi không mang ý nghĩa giáo dục , đổi mới nội dung và hình thức thể hiện, tập trung phát triển và sản xuất những trò chơi mang ý nghĩa giáo dục , củng cố lại niềm tin củ a khán giả đối với trò chơi truyền hình , một thể loại vốn rất hấp dẫn trên truyền hình thế giới và Việt Nam

1.3.2.2 Giai đoạn từ 2006 – 2011:

Giai đoạn từ 2006 – 2011, trò chơi truyền hình trên HTV có vẻ lắng lại,

số lượng chương trình phát sóng có giảm di do có sự gạn lọc , cơn sốt có vẻ đã

“hạ nhiệt” Tuy nhiên , Đài vẫn đánh giá đây là một mảng giải trí quan trọng trên truyền hình nên vẫn dành những điều kiện thuận lợi để trò chơi truyền hình tiếp tục được sản xuất và phục vụ khán giả

Nói đến trò chơi truyền hình của Đài truyền hình TPHCM phải kể đến những chương trình ra đời từ lâu và hiện giờ vẫn thu hút sự theo dõi của khán

giả Trong đó có “Chung sức”, được phát sóng vào tháng 1/2004, đến cuối năm 2004, Chung sức là một trong những chương trình chiếm vị trí quán quân

về số người xem chương trình (rating) trong thể loại trò chơi truyền hình của

32

HTV, theo nguồn của Công ty khảo sát thị trường TNS, với đối tượng khán

giả tại TP.HCM, từ 15 - 40 tuổi Theo đó Chung sức chiếm rating là 22%,

Rồng vàng 17,7%, Nốt nhạc vui 16,2%, Chiếc nón kỳ diệu 9,2%, Đường lên đỉnh Olympia 5,1%

Chương trình gốc của Chung sức là trò chơi mang tên “Family Feud”

thuộc bản quyền của Công ty sản xuất chương trình truyền hình Fremantle Media (Anh) Ở Mỹ chương trình này đã tổ chức được gần 30 năm và hiện nay vẫn lôi cuốn Tính chung trên toàn cầu có khoảng 40 nước phát sóng chương trình Family Feud với nhiều phiên bản Ở VN, Công ty quảng cáo Đông Tây là đơn vị giới thiệu và cùng với HTV phối hợp thực hiện Ban tổ chức thành lập ngân hàng câu hỏi từ nguồn của chương trình gốc kết hợp với

bộ câu hỏi do người trong nước soạn thảo, tổng cộng 700 câu cho năm 2004 Sau đó hợp đồng với Công ty Trương Đoàn thực hiện bảy đợt khảo sát, mỗi đợt đưa ra 100 câu hỏi cho mẫu nghiên cứu gồm 120 người để lấy hàng loạt câu trả lời Trước sau có tổng cộng 840 người được lấy ý kiến, gồm giới sinh viên, nhân viên văn phòng, buôn bán, chủ sản xuất kinh doanh, nội trợ Từ đấy thống kê những câu trả lời được nhiều người chọn nhất cho mỗi tình huống (mỗi câu hỏi)

Chương trình gốc của “Chung sức” với format là các thành viên thuộc

hai hoặc ba thế hệ trong hai gia đình sẽ thi với nhau để giành chiến thắng Khi HTV bắt tay vào sản xuất chương trình này đã điều chỉnh thành các nhóm bạn thi với nhau với các phần thi được bố cục chặt chẽ , bởi theo khảo sát , tâm lý người Việt Nam chưa thể chấp nhận kiểu “cá mè một lứa” trong một tr ò chơi đối với các thế hệ trong một gia đình Với những câu hỏi và câu trả lời đơn

giản, đời thường, “Chung sức” gần gũi với mỗi khán giả , ai cũng có thể tham

gia và trả lời đúng các câu hỏi , điều đó đã tạo nên sức hú t của chương

trình.Đến nay, qua hơn tám năm phát sóng, “Chung sức” vẫn khẳng định

33

được vị trí của mình trong thể loại trò chơi truyền hình của Đài Truyền hình TPHCM, vẫn thu hút đông đảo khán giả ngồi trước màn ảnh nhỏ của kênh HTV7 lúc 20g thứ ba hàng tuần

Một trong những chương trình trò chơi mang dấu ấn đậm nét của Đài Truyền hình TP Hồ Chí Minh là chương trình “ Vượt lên chính mình ”, được

phát sóng lúc 20g thứ sáu hàng tuần trên HTV 7 Có ý kiến cho rằng , “Vượt

lên chính mình” là một dạng chương trình truyền hình thực tế (reality show ),

nhưng qua khảo sát thực tế và ý kiến của nhiều chuyên gia , chúng tôi cho

rằng “Vuợt lên chính mình” là một game show với những thí sinh đặc biệt ; đặc biệ t vì họ là những người lao động nghèo , đang vay nợ ngân hàng và không có khả năng trả nợ dù số tiền vay không quá nhiều , từ vài triệu đến khoảng 10 triệu Họ sẽ trải qua hai vòng thi với công việc hàng ngày của họ như đan nón, lột hành , chẻ củi , làm hồ , may vá… trong 1 phút 30 giây, nếu hoàn thành công việc , họ sẽ được xóa nợ 100% ( chiến thắng mỗi vòng sẽ được xóa 50% số nợ) Ngoài ra, ban tổ chức còn tạo điều kiện để họ được cấp thêm vốn bằng cách rút thăm các bảng logo Hiện nay , nhiều doanh nghiệp , nhà tài trợ thấy được ý nghĩa xã hội của chương trình nên đã chung tay góp sức, số tiền rút thăm dành cho thí sinh trong từng chương trình được nhiều hơn.Số tiền cao nhất trong chương trình mà thí sinh có thể nhận được là gần

100 triệu đồng Đây là số tiền không những có ý nghĩa về mặt vật chất mà quan trọng hơn là giúp cho thí sinh thêm vững tin vào cuộc sống , để họ hiểu rằng họ không đơn độc , bên cạnh họ còn có rất nhiều tấm lòng hảo tâm đang chung tay giúp sức để họ vượt qua nghịch cảnh Điểm đặc biệt nữa ở chương trình là các trò chơi không giống nhau , luật chơi khác nhau tùy thuộc vào công việc của từng đối tượng, do vậy, khán giả vô cùng thích thú khi qua từng chương trình , được hiểu thêm về một vùng miền của đất nước , hiểu thêm về một ngành nghề truyền thống , từ đó thêm yêu quê hương đất nước và trân

34

trọng giá trị lao động Ngay trong năm đầu tiên phát sóng 2005, chương trình

“Vượt lên chính mình” đã đoạt giải Mai Vàng của báo Người Lao động dành

cho chương trình truyền hình được yêu thích nhất Theo điều tra của công ty Lasta – đơn vị phối hợp cùng HTV thực hiện chương trình này , tại thị trường TPHCM, rating của chương trình đạt 35%, mức rating cao nhất trong các game show trên HTV Đặc biệt , thị phần trung bình của chương trình đạt 75%, có nghĩa là , ở thời điểm phát sóng chương trình , cứ 100 tivi mở lên thì

có đến 75 tivi coi chương trình Theo khảo sát của luận văn , có đến 77,8% khán giả cho rằng đây là chương trình hay , sâu sắc, cần được nhân rộng Anh Quang Nam, 32 tuổi, ở Bình Dương cho biết : “Gia đình tôi nhiều khi không cầm được nước mắt khi xem chương trình , có thí sinh chỉ nợ ngân hàng hai triệu đồng mà mười mấy năm trời không trả nổi Với nghị lực của mình , họ đã chiến thắng , vượt lên chí nh mình , trả hết nợ và có một số vốn để thay đổi cuộc sống Xem chương trình , tôi giáo dục cho các con về tinh thần lao động , ý chí vươn lên , và cho các con hiểu rằng , cuộc sống còn nhiều người khó khăn, phải biết tiết ki ệm, biết giúp đỡ mọi người xung quanh” Hiện nay ,

“Vượt lên chính mình” đã được phát sóng trên 6 đài phát thanh và truyền hình

khác, phủ sóng trong khu vực dân cư vào khoảng 30 triệu dân

Ngoài ra còn phải kể đến chương trìn h “Siêu thị may mắn ”, được phát

sóng lúc 20g tối thứ 7 hàng tuần trên HTV 7 Đây là chương trình được ra đời vào năm 2005, qua ba vòng thi sẽ giúp người chơi , người xem phân biệt hàng thật, hàng giả, biết lên kế hoạch tiêu dùng hợp lý và trả lời những câu hỏi trắc nghiệm vui về hàng hóa , sản phẩm… Chương trình cũng thường xuyên thay đổi nội dung và hình thức để tạo sự hấp dẫn và mới lạ cho khán giả , gần gũi với cuộc sống Gần đây, chương trình cũng hướng đến đối tượng là các hộ gia dình còn gặp nhiều khó khăn , mời họ tham gia và dành đến họ sự động viên , hỗ trợ từ những phần quà thiết thực của chương trình

35

Ra đời gần đây và tạo được sự thu hút của khán giả là “Gia đình tài tử”,

game show dành cho những gia đình có 3 thế hệ với 5 thành viên trở lên , yêu

ca hát, có khả năng biểu diễn Sau một tuần luyện tập , họ sẽ đọ sức cùng một gia đình khác , gia đình nào chiến thắng s ẽ tiếp tục bước vào thi tháng , thi quý và thi năm , giải thưởng cao nhất trị giá 100 triệu đồng Không chỉ kích thích sự đam mê ca hát , khơi dậy tinh thần lạc quan , mà cuộc thi còn giúp gắn kết các thành viên trong gia đình , cùng tập luyện , phấn đấu , để gần gũi và yêu thương nhau hơn Theo khảo sát của chúng tôi, 40,8% khán giả yêu thích và mong muốn được tham gia chương trình NSND Trần Hiếu – thành viên ban giám khảo tâm sự : “Suốt 65 năm làm nghệ thuật, bây giờ tôi mới thấy được một chương trình ý nghĩa như vậy Nhiều ca khúc ở thời của tôi như “Anh Ba Hưng”, “Chiếc khăn piêu” , “Bước chân trên dải Trường Sơn” , “Đường Trường Sơn xe anh qua”… dường như đến nay ít biểu diễn trên sân khấu , được sống lại trong không khí rất gần gũi trên sân khấu của chương trình

này” Điều đó cho thấy những ca khúc truyền thống cách mạng vẫn sống

mạnh mẽ trong lòng công chúng , và mỗi khi có dịp cất tiếng hát , họ đều muốn được thể hiện lòng yêu thích của mình qua các ca khúc ấy Ở sân khấu của

“Gia đình tài tử” , cả gia đình cùng làm nghệ sỹ , họ hát , cười, đoàn kết với

nhau thật hiếm có , không chỉ vì giải thưởng , mà đây là cơ hội để cả đại gia đình cùng tham gia một hoạt động văn hóa lành mạnh và bổ ích [63]

Một trò chơi truyền hình có hình thức hấp dẫn và độc đáo của riêng

HTV là “Giọt nắng phù sa” Đây là game show về đờn ca tài tử , vọng cổ ,

được truyền hình trực tiếp tối thứ 5 tuần thứ hai trong tháng với thời lượng 90 phút Trong chương trình , các thí sinh sẽ thi diễn hai câu trích trong một bài vọng cổ, thi tìm hiểu về các bài bản đờn ca tài tử , thí sinh thắng cuộc thi tuần sẽ thi tháng rồi chung kết năm Đêm chung kết năm thứ hai của cuộc thi vừa khép lại với sự yêu thích và theo dõi của đông đảo khán giả khắp mọi miền

36

đất nước Người dẫn chương trình Anh Quân cho bi ết: “Khi được Ban tổ chức chương trình mời làm MC cùng nghệ sỹ Quế Trân , Quân cảm thấy rất căng thẳng và áp lực vì Quân là người miền Bắc , những hiểu biết về vọng cổ cải lương không nhiều , nhưng sau quá trình tham gia chươn g trình , Quân cảm thấy rất hào hứng , đặc biệt, nhiều bạn bè , người thân ở Hà Nội xem chương trình và gọi cho Quân để góp ý , động viên” Theo khảo sát của luận văn , 54% khán giả cho rằng tuy còn cần nhiều cải tiến để hấp dẫn hơn , nhưng chương trình có nội dung tốt , góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc , tạo được dấu

ấn riêng trong thể loại trò chơi truyền hình Qua đó cho thấy , chương trình không chỉ được khán giả miền Nam yêu thích mà đ ã lan tỏa khắp mọi miền đất nước

Như vậy , ta thấy , trên bước đường hoàn thiện và phát triển các sản phẩm giải trí nói chung và trò chơi truyền hình nói riêng , Đài truyền hình TPHCM không ngừng cải tiến , đổi mới , nâng cao chất lượng chương trình , cho ra đời nhiều chương trình mới phục vụ khán giả Tuy còn nhiều ý kiến khen chê , động viên , góp ý , phê bình… nhưng nhìn chung , trò chơi truyền hình trên HTV cũng đã phần nào đáp ứng được nhu cầu c ủa khán giả , tạo nên những nét mới đầy thu hút đối với thể loại trò chơi truyền hình tại Việt Nam

* Thực trạng trò chơi truyền hình hiện nay trên sóng HTV :

Theo kết quả khảo sát của công ty nghiên cứu thị trường TNS năm

2009, trò chơi truyền hình trên các kênh truyền hình lớn có chỉ số rating

người xem chỉ sau phim truyện nước ngoài Điều này cho thấy , chính sự thu hút của trò chơi truyền hình đã khiến cho nhiều đài truyền hình chạy đua sảnxuất khiến cho loại hình giải trí này rơi vào trạng thái bão hòa Số lượng trò chơi truyền hình nhiều nhưng đôi khi lại không tỉ lệ thuận với chất lượng đi kèm Từ năm 2006 đến nay HTV có hàng chục game show ra đời nhưng

37

nhiều chương trình có tuổi thọ chỉ một , hai năm như: Thế giới vui nhộn ,

Chúng tôi muốn biết , Quyền năng số 10, Hội ngộ bất ngờ , Chúc mừng sinh nhật, ATM, Tìm người bí ẩn… Nhiều khán giả nhận xét game show trên HTV

đơn điệu, lượng kiến thức không nhiều , vẫn còn những hạt sạn khiến khán giả chưa hài lòng , khán giả cho rằng ngày nay , hệ thống truyền hình cáp và số phát triển với hàng trăm kênh truyền hình , khán giả có nhiều cơ hội tiếp cận với các chương trình giải trí đa dạng , phong phú và hấp dẫn khác của các kênh truyền hình trong và ngoài nước nên game show không còn là lựa chọn hàng đầu Nhiều ý kiến cho rằng , game show hiện nay không còn dành cho số đông công chúng mà chỉ dành cho những người tham gia thử vận may hay là

có dịp được lên truyền hình “Một vài chương trình thì góp thêm phần phanh phui những chuyện “lỡ thầy , lỡ thợ” như kiểu giáo viên đại học thì ấp úng không trả lời nổi những câu hỏi kiến thức phổ thông sơ đẳng , hay một phóng viên tạp chí ngành lại không phân biệt được biên giới quốc gia mình giáp

những nước nào , ở đâu… và những chuyện tương tự như vậy khiến người xem giật mình Truyền hình là phương tiện giải trí mang tính đại chúng , nhưng cũng có những chuẩn mực nhất định để không sa đà thành tầm thường hóa, hạ thấp trình độ thẩm mỹ của khán giả” [66] Qua khảo sát , có thể thấy thực tế là khán giả đang có xu hướng “bội thực” game show

Bảng 1.1: Đánh giá của khán giả về chất lượng và hình thức

trò chơi truyền hình hiện nay:

38

Về nội dung và hình thức của trò chơi truyền hình hiện nay , ta thấy có

đến 42% và 57% khán giả đánh giá là bình thường , như vậy , game show

không còn tạo nên một cơn sốt như những năm trước Về mặt ý nghĩa truyền thông, các trò chơi truyền hình vẫn thể hiện đầy đủ những thế mạnh vốn có của mình , các trò chơi của HTV đa dạng về thể loại , có sự chọn lọc kỹ hơn , hướng đến nhiều đối tượng khán giả hơn , tuy nhiên nhì n nhận dưới góc độ một sản phẩm truyền thông thì chưa có một sự thay đổi mang tính đột phá Khán giả vẫn đang mong chờ sự đổi mới toàn diện về cả nội dung và hình

thức của trò chơi truyền hình Với tính chất của một chương trình trò chơi , độ mới lạ , hấp dẫn sẽ được đặt lên hàng đầu Qua một thời gian phát sóng , sự hấp dẫn đó sẽ vơi đi , khán giả sẽ cảm thấy nhàm chán với chương trình nếu không có những cải tiến về nội dung và hình thức Qua khảo sát , 57% khán giả cho rằng chương trình có nội dung bình thường , một số game show phổ biến kiến thức vẫn còn xuất hiện những câu hỏi và đáp án chưa chính xác , thậm chí gây phản cảm Một số game show giải t rí, ban đầu thu hút người xem, người chơi vì sự mới lạ , nhưng về sau bộc lộ nhiều hạn chế , nguyên nhân do thiếu đầu tư vào chương trình , rập khuôn phiên bản nước ngoài , chưa điều tra kỹ về thị hiếu , phong tục và thói quen củ a khán giả trong nước Điển

hình có thể kể đến “Thế giới vui nhộn” , “Hội ngộ bất ngờ” , “Tìm người bí

ẩn”, “Chúc mừng sinh nhật”… Sau khi nhận được sự góp ý của báo chí và

khán giả , các chương trình này có ít nhiều cả i tiến nhưng không đáng kể , sau một thời gian đã ngưng sản xuất , nhường chỗ cho các chương trình mới

Trong giai đoạn hiện nay , trung bình một tháng , trên hai kênh chính của Đài là HTV 7 và HTV 9 có 11 trò chơi truyền hình với tổ ng thời lượng

Nếu so với thời kỳ phát triển mạnh nhất của trò chơi truyền hình trên sóng HTV (2003 – 2006) thì số lượng và thời lượng các trò c hơi ở giai đoạn hiện nay có giảm xuống , song không phải vì thế mà chất lượng kém đi Hai kênh HTV 7 và HTV 9 là hai kênh chính phục vụ công tác thông tin tuyên truyền và nhiều nhiệm vụ quan trọng khác mà Đảng , chính quyền và nh ân dân thành phố tin tưởng giao phó Do vậy, thời lượng dành cho các trò chơi truyền

40

hình phải được điều chỉnh cho hợp lý và cân đối với các chương trình khác của đài Bên cạnh đó , những chương trình không còn hấp dẫn khán giả sẽ ngừng sản xuất để thay thế bằng những chương trình khác Xác định trò chơi truyền hình là một phần quan trọng trong hướng phát triển mảng giải trí của đài, HTV luôn nghiên cứu để đưa những trò chơi hấp dẫn , mới lạ, bổ ích lên sóng, bên cạnh đó luôn quan tâm đến công tác tổ chức sản xuất để ngày một chuyên nghiệp và hoàn thiện hơn

* Nhƣ̃ng hạn chế của trò chơi truyền hình trên HTV :

Khi mới xuất hiện ở Việt Nam , phần lớn trò chơi tru yền hình là những

cuộc thi kiến thức với lượng câu hỏi khá nhiều (Vui để học , Trúc xanh, Rồng

vàng), có những chương trình phải cần đến sự hỗ trợ của ban giám khảo , còn

hiện nay , nhiều khán giả nhận xét , có những trò chơi không mang tính trí tuệ mà chỉ dựa vào yếu tố may rủi , hên xui, người chơi không cần động não , suy

nghĩ (Đi tìm ẩn số) Nhiều khán giả nhận định yếu tố giáo dục , định hướng

thẩm mỹ trong các trò chơi truyền hình của HTV chưa cao Mặc dù trong

thời gian gần đây , Đài đã có nhiều cải tiến , số lượng giảm xuống và chất lượng các chương trình có cao hơn , nhiều trò chơi mới ra đời thay thế những trò chơi cũ nhưng nhìn chung còn thiếu sức thu hút Nhiều khán giả vẫn mong muốn được tiếp tục theo dõi những chương trình đã để lại dấu ấn như “ Trúc xanh”, “Rồng vàng ” hơn là những game show ca nhạc hoặc trò chơi mang

tính may rủi

Vài năm trước , báo chí và nhiều khán giả phản ứng về một số trò chơi

mua phiên bản nước ngoài, không phù hợp với văn hóa Việt Nam với nhiều

hình ảnh phản cảm : cảnh ca sĩ nằm dài vừa hát vừa để đội bạn cù lét vào chân, thành viên đội bạn hất xô nước vào ca sĩ, cảnh chạy loanh quanh trét bánh kem vào mặt nhau (game show “Thế giới vui nhộn” ) [ 64] HTV lắng