Vấn đề thông tin và định hướng trên trang văn hoá văn nghệ của báo đoàn thanh niên

TRẦN THỊ NGÂN HÀ VẤN ĐỀ THÔNG TIN VÀ ĐỊNH HƯỚNG TRÊN TRANG VĂN HÓA VĂN NGHỆ CỦA BÁO ĐOÀN THANH NIÊN KHẢO SÁT BÁO TIỀN PHONG TỪ NĂM 1999 ĐẾN 2004 CHUYÊN NGÀNH: BÁO CHÍ HỌC MÃ SỐ: 60...

TRẦN THỊ NGÂN HÀ

VẤN ĐỀ THÔNG TIN VÀ ĐỊNH HƯỚNG TRÊN

TRANG VĂN HÓA VĂN NGHỆ CỦA BÁO ĐOÀN THANH NIÊN (KHẢO SÁT BÁO TIỀN PHONG TỪ NĂM 1999 ĐẾN 2004)

LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC BÁO CHÍ

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH – THÁNG 11 NĂM 2006

TRẦN THỊ NGÂN HÀ

VẤN ĐỀ THÔNG TIN VÀ ĐỊNH HƯỚNG TRÊN

TRANG VĂN HÓA VĂN NGHỆ CỦA BÁO ĐOÀN THANH NIÊN (KHẢO SÁT BÁO TIỀN PHONG TỪ NĂM 1999 ĐẾN 2004)

CHUYÊN NGÀNH: BÁO CHÍ HỌC

MÃ SỐ: 60 32 01 LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC BÁO CHÍ

Người hướng dẫn khoa học:

GIÁO SƯ HÀ MINH ĐỨC

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH – THÁNG 11 NĂM 2006

Mở đầu 1

Chương I: Hệ thống báo chí của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh 5

1.1 Vai trò của báo chí với đời sống tinh thần của thanh niên 5

1.1.1 Báo chí - xuất bản của Đoàn thanh niên 6

1.1.2 Hệ thống báo Đoàn TNCS Hồ Chí Minh 8

1.1.3 Đánh giá chung về hệ thống báo chí Đoàn thanh niên 9

1.2 Báo Tiền Phong 10

1.2.1 Khái quát về nội dung báo Tiền Phong 12

1.2.2 Những số báo đầu tiên 13

1.2.3 Báo Tiền Phong thời kỳ 1958 - 1960 15

1.2.4 Báo Tiền Phong thời kỳ 1961 - 1968 18

1.2.5 Báo Tiền phong thời kỳ chống Mỹ 1969 - 1972 20

1.2.6 Báo Tiền Phong thời kỳ 1973 đến trước đổi mới 21

1.2.7 Báo Tiền Phong trong thời kỳ đổi mới 23

1.2.8 Đa dạng hóa các lĩnh vực, mở rộng lĩnh vực hoạt động 25

1.2.9 Báo Tiền Phong và bạn đọc cả nước 27

1.3 Những điểm mạnh của báo Tiền Phong hiện nay 29

1.4 Trang văn hóa văn nghệ trên báo Tiền Phong 30

1.5 Báo Tiền Phong Chủ nhật 31

Chương II: Tính thông tin và định hướng nội dung tác phẩm báo chí 34

2.1 Mục đích tuyên truyền và tiêu chí định hướng 34

2.1.3 Tìm hiểu một số dạng nhân cách thanh niên 37

2.2 Báo Tiền Phong với mục đích định hướng thông tin, giáo dục về lý tưởng yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội cho thanh niên 39

2.2.1 Bồi đắp lý tưởng lòng yêu nước cho thanh niên 40

2.2.2 Giáo dục lối sống và nhân cách cho thanh niên 44

2.2.3 Nâng cao đời sống tinh thần, giúp định hướng nhận thức về cái đẹp, sự hoàn thiện nhân cách sống 49

2.2.4 Ngăn chặn tệ nạn xã hội, giúp thanh niên đi theo con đường của những giá trị văn hoá đích thực 50

2.3 Bản sắc của trang văn hóa văn nghệ báo Tiền Phong 52

Chương III: Hiệu quả và hạn chế của trang VHVN trên báo Đoàn Những đề xuất và giải pháp 61

3.1 Hiệu quả của trang VHVN trên báo Đoàn 61

3.1.1 Tính giáo dục 62

3.1.2 Tính đại chúng 63

3.1.3 Tính chính xác 65

3.2 Hạn chế của những thông tin VHVN trên báo Đoàn 69

3.2.1 Phóng viên VHVN 69

3.2.2 Nâng cao chất lượng và hiệu quả những bài viết của Phóng viên viết VHVN 72

3.3 Những đề xuất giải pháp 76

3.3.1 Nhân lực báo chí 76

3.3.2 Nhà báo phải chân thực có đạo đức 77

3.3.3 Nhà báo phải yêu nghề 77

3.3.6 Luôn cải tiến chuyên mục 79

3.3.7 Tổ chức diễn đàn VHVN 80

3.3.8 Tổ chức mạng lưới cộng tác viên là những nhà khoa học, giáo dục, nghệ sĩ có uy tín trên diễn đàn VHVN 81

3.3.9 Tổ chức trưng cầu ý kiến độc giả thường xuyên 81

Chương Kết luận 84

Tài liệu tham khảo 88

Phụ lục 93

Phụ lục 1 Cơ cấu phân trang báo Tiền Phong (báo ngày) 94

Phụ lục 2 Trang VHVN trên báo Tiền Phong 1999 – 2004 97

Phụ lục 3 Báo Tiền Phong Chủ nhật 106

Phụ lục 4 Vài nét về báo Tiền Phong 112

Phụ lục 5 Phiếu khảo sát Thanh niên đọc báo Đoàn 114

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Đại hội VIII của Đảng quyết định chiến lược ổn định và phát triển kinh tế- xã hội 1991 – 2000 Đại hội IX đánh giá việc thực hiện chiến lược đó và quyết định chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm đầu của thế kỷ 21 Chiến lược đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa theo định hướng Xã hội chủ nghĩa (XHCN), xây dựng nền tảng để đến năm 2020 nước ta trở thành một nước công nghiệp

Câu hỏi đặt ra ở đây là:

Những trí thức trẻ sở hữu trí tuệ khoa học và công nghệ tiên tiến của một xã hội phát triển sẽ có đời sống văn hóa tinh thần như thế nào?

Đời sống văn hoá tinh thần của thanh niên sẽ thay đổi như thế nào để phù hợp với một xã hội đang trên đà cải cách và phát triển toàn diện?

Từ đó chúng tôi đề ra mục tiêu của đề tài này như sau:

- Đề tài mang tính khái quát về vấn đề thông tin và định hướng đời sống văn hóa tinh thần – khu biệt hơn trong lĩnh vực văn hóa nghệ thuật - của giới trẻ từ năm cuối của thế kỷ 20 cho đến những năm đầu của thế kỷ 21 trên trang báoVăn hóa văn nghệ của Đoàn

- Đề tài nhấn mạnh đến sự thay đổi không ngừng của các trào lưu văn hóa nghệ thuật ảnh hưởng đến cảm quan và mỹ quan, nhân sinh quan của tầng lớp trẻ hiện nay thể hiện trên trang báo Đoàn

2 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu

Đề tài không có tham vọng nói đến toàn cảnh của đời sống văn hóa văn nghệ của người dân Tuy nhiên chúng ta phải thừa nhận thanh niên là lực lượng nòng cốt để góp phần đưa đất nước phát triển và thực hiện tốt các chiến lược đã đặt ra trong các kỳ Đại hội Đảng, đặc biệt là chiến lược cho năm 2001 – 2010 Vì thế, đề tài chủ yếu nói đến việc thông tin và định hướng trên trang văn hóa văn nghệ của báo Đoàn, vì đối tượng bạn đọc chính là thanh niên Ngoài ra đề tài nhằm vào vấn đề quan trọng không kém, đó là đưa ra những hạn chế hiện nay trong việc truyền đạt thông tin, đặc biệt liên quan đến người đưa tin – các nhà báo - với ngòi bút và nhận thức của mình, có thể giúp cải cách xã hội, nhưng cũng có thể làm cho xã hội khủng hoảng nếu họ phạm sai

lầm hay cố tình vi phạm đạo đức nghề báo

Trang văn hóa văn nghệ trên báo Đoàn cũng ra đời từ khi tờ báo được khai sinh Qua khảo sát tờ báo Đoàn lớn nhất ở nước ta hiện nay là Báo Tiền Phong – Cơ quan ngôn luận của Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và có tham khảo Báo Thanh Niên - diễn đàn của Hội Liên Hiệp Thanh Niên Việt Nam, nhận thấy những vấn đề văn hóa văn nghệ trong và ngoài nước chiếm khoảng 30% dung lượng và nội dung của hai tờ báo Điều này chứng tỏ sức hấp dẫn của thông tin văn hóa văn nghệ đối với bạn đọc nói chung và tầng lớp thanh niên nói riêng

3 Mục đích nghiên cứu và nhiệm vụ nghiên cứu

Dựa trên các cơ sở lý luận, phân tích rõ ràng và cụ thể các nội dung trên trang văn hóa văn nghệ báo Tiền Phong, đề tài nhằm đưa ra những vấn đề thiết yếu cho việc đưa thông tin có định hướng và mang tính chọn lọc giúp cho đời sống tinh thần thanh niên Việt Nam được phong phú và thiết thực Họ

sẽ là trí thức của thời đại mới Vì vậy họ phải được hưởng một đời sống văn hoá tinh thần tốt đẹp và lành mạnh

Đồng thời đưa ra những giải pháp cho việc nâng cao chất lượng trang VHVN của một tờ báo đoàn thanh niên, nhằm nâng cao trình độ nhận thức của thanh niên đối với kho tàng văn hóa dân tộc và thế giới

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

* Cơ sở lý luận:

Đề tài được thực hiện trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác- Lênin và

tư tưởng Hồ Chí Minh, dựa trên đường lối chính sách, quan điểm của Đảng, Nhà nước ta, nghị quyết của Trung ương đoàn về công tác tư tưởng, định hướng chiến lược thông tin trên báo đoàn thanh niên; đồng thời kế thừa kết quả nghiên cứu của các công trình khoa học có liên quan đã được công bố

* Phương pháp nghiên cứu

Đề tài dựa trên cơ sở phương pháp luận khoa học của chủ nghĩa Mác- Lênin, kết hợp chặt chẽ giữa lý luận và thực tiễn, logich và lịch sử, phân tích

và tổng hợp, điều tra xã hội học, đặc biệt coi trọng phương pháp tổng kết thực tiễn

5 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn

Qua nghiên cứu, luận văn đưa ra những đánh giá tổng quan nhất về vai trò và nhiệm vụ đặc biệt quan trọng của hệ thống báo đoàn thanh niên trên thị trường báo chí Việt Nam

Nêu những nhận xét, đánh giá về thực tế của sự phát triển báo đoàn thanh niên, đặc biệt là báo Tiền Phong, tờ báo không những chỉ có bề dày về lịch sử mà còn là tờ báo hàng đầu của hệ thống báo đoàn thanh niên ngày nay

Luận văn góp thêm tài liệu tham khảo phục vụ sinh viên, cán bộ về công tác thông tin, tuyên truyền trên kênh báo chí (báo in và báo điện tử), đến đời sống văn hóa tinh thần của thanh niên Việt Nam và cho những ai quan

tâm đến báo chí Việt Nam nói chung và hệ thống báo đoàn thanh niên nói riêng, đặc biệt là báo Tiền Phong

6 Kết cấu của luận văn

Ngoài các phần Lời mở đầu và Kết luận, Phụ lục và Tài liệu tham khảo, nội dung luận văn gồm 3 chương chính:

Chương I: Hệ thống báo chí của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh

Chương II: Tính thông tin và định hướng nội dung tác phẩm báo chí

Chương III: Hiệu quả và hạn chế của trang VHVN trên báo Đoàn Những đề xuất và giải pháp

CHƯƠNG I

HỆ THỐNG BÁO CHÍ CỦA ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH

1.1 Vai trò của báo chí với đời sống tinh thần của thanh niên

Thanh niên ngày nay là lực lượng xã hội to lớn, chiếm 36% dân số cả nước và 55,5% lực lượng lao động xã hội Được sinh ra và lớn lên trên đất nước hoà bình, độc lập, thống nhất với những thành quả của công cuộc đổi mới, thế hệ thanh niên Việt Nam ngày nay có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển nhiều mặt so với trước đây Thanh niên hiện nay phần lớn có trình

độ học vấn và kỹ năng nghề nghiệp cao hơn trước Vai trò quan trọng của thanh niên đang được thể hiện trong đặc biệt trong các ngành nghề mới, các ngành mũi nhọn và sử dụng công nghệ cao, trong lĩnh vực phát triển doanh nghiệp trẻ Trong sự trưởng thành chung của thanh niên đã xuất hiện lớp thanh niên tiêu biểu của thời kỳ mới, làm gương sáng cho đông đảo thanh niên noi theo Thanh niên đang vừa là lực lượng xung kích vững chắc Tổ quốc xã hội chủ nghĩa, vừa là đội quân xung kích, tình nguyện tham gia phát triển kinh tế -xã hội, giải quyết các vấn đề của cộng đồng, hỗ trợ các địa bàn

và đồng bào gặp khó khăn, góp phần xây dựng xã hội công bằng, dân chủ, văn minh

Bối cảnh trong nước và quốc tế trong những năm đầu của thế kỷ XXI đang mở ra cho thế hệ trẻ Việt Nam nhiều cơ hội mới, nhưng cũng không ít những thách thức Nhiệm vụ thời đại của thanh niên Việt Nam là : Phát huy truyền thống vẻ vang của Đảng và dân tộc, ra sức thi đua học tập, rèn luyện,

vươn lên nắm vững khoa học, kỹ thuật, công nghệ, thi đua lao động sáng tạo, xung phong tình nguyện tham gia phát triển kinh tế - xã hội, giữ gìn quốc phòng, an ninh, thực hiện thành công sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước

Nhiều tỉnh, thành Đoàn đã củng cố và xây dựng đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên các cấp tham gia tuyên truyền chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước và của Đoàn Các đội tuyên truyền ca khúc cách mạng phát triển khá mạnh đã tạo thêm lực lượng tuyên truyền có chất lượng của Đoàn

Hệ thống báo chí, phát thanh, truyền hình của Đoàn có bước phát triển mới về

số lượng và chất lượng, đáp ứng tốt hơn nhu cầu của giới trẻ và yêu cầu chỉ đạo, hướng dẫn phong trào của các cấp bộ Đoàn Đáng chú ý là hệ thống báo, chí, xuất bản của Đoàn đã chủ động, sáng tạo trong việc phản ảnh hoạt động Đoàn, Hội, Đội ở cơ sở và những vấn đề liên quan đến TTN; tích cực đấu tranh chống tham nhũng, tiêu cực và bảo vệ quyền lợi chính đáng của tuổi trẻ Bên cạnh đó, các báo, chí của Đoàn còn tích cực, chủ động tổ chức nhiều hoạt động sau mặt báo, nhất là các hoạt động xã hội, văn hoá, văn nghệ, thể dục, thể thao, góp phần nâng cao vai trò của báo, chí trong đoàn kết, tập hợp và giáo dục TTN

Cùng với hệ thống báo chí của Trung ương (TƯ), hầu hết các tỉnh, thành Đoàn đã duy trì chuyên trang, chuyên mục thanh niên trên các phương tiện thông tin đại chúng tại địa phương; xây dựng tờ tin công tác thanh niên, tài liệu sinh hoạt chi đoàn, góp phần chỉ đạo, hướng dẫn công tác Đoàn và phong trào TTN ở cơ sở

1.1.1 Báo chí - xuất bản của Đoàn Thanh niên

“Các cơ quan báo chí - xuất bản của Đoàn là một bộ phận trong hệ thống tổ chức của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, là công cụ quan trọng trong

công tác giáo dục thanh thiếu nhi Phát huy truyền thống vẻ vang của báo chí cách mạng, dưới sự lãnh đạo của Đảng, báo chí - xuất bản của Đoàn không ngừng phát triển, nâng cao bản lĩnh chính trị, vững vàng trước thử thách; thực hiện ngày càng tốt hơn nhiệm vụ chính trị, tuyên truyền đường lối, chủ trường, chính sách của Đảng, Nhà nước, của Đoàn; tăng cường giáo dục lý tưởng, đạo đức cách mạng, lối sống văn hóa cho thanh thiếu niên, xứng đáng

là diễn đàn tin cậy của thanh thiếu niên và nhân dân; trở thành vũ khí tư tưởng tin cậy, sắc bén của Đảng, của Đoàn” (Nghị quyết Hội nghị của Ban Thường

vụ TƯ Đoàn khóa VIII)

Hội nghị lần thứ 4 Ban thường vụ TƯ Đoàn khoá VIII về nâng cao chất lượng báo chí - xuất bản đã đánh giá tình hình báo chí - xuất bản của Đoàn thanh niên đang phát triển rất tốt Báo chí của Đoàn phát triển mạnh, đổi mới nhanh, với một hệ thống ấn phẩm phong phú, đa dạng, số lượng bạn đọc đông đảo, đã đóng góp tích cực vào sự nghiệp đổi mới đất nước, đổi mới công tác Đoàn và phát triển phong trào thanh thiếu niên…

Trong 4 vai trò thiết yếu của báo chí tuyên truyền về văn hóa văn nghệ ghi lại ở “Giáo trình lý luận cơ sở báo chí truyền thông” của các giáo sư Dương Xuân Sơn, Đinh Văn Hường và Trần Quang, nổi bật những vai trò như sau:

a Báo chí là nơi đăng tải các tác phẩm văn học nghệ thuật, xưa và nay, khuyến khích sáng tạo, sáng tác Đưa lại cho tâm hồn người đọc thêm phong phú và tăng yếu tố tư duy cho những suy nghĩ đơn giản và chai cứng của xã hội hiện đại vốn đang trên đà khủng hoảng nền kinh tế tri thức

b Báo chí trực tiếp giúp cho công chúng có thể tiếp nhận nhiều tri thức văn hóa của các dân tộc khác trên thế giới Những quan niệm và lối sống khác nhau, mang phong cách và bản sắc khác nhau Qua những trang báo, công chúng có thế biết được tập quán, phong tục của các nước

c Báo chí chính là kênh thông tin quan trọng minh chứng cho sự cởi mở của các nền văn hóa Qua báo chí, bạn đọc sẽ tiếp thu thêm nhiều kiến thức về các nền văn hóa, văn minh khắp nơi trên thế giới Suy nghĩ và hiểu biết của con người sẽ không còn bó hẹp trong khuôn khổ của duy nhất dân tộc Việt nữa mà giờ đã có thế nhìn ngắm và chiêm nghiệm khắp “phố phường” Paris, London, Nhật Bản, Trung Quốc… trên các trang báo

Một trong những mối lo ngại hiện nay chính là vấn đề chọn lọc thông tin để đưa lến các phương tiện truyền thông, mà phần lớn các lĩnh vực nhạy cảm nhất nằm ở trang văn hóa văn nghệ của các tờ báo Vì thế không chỉ tiếp thu cái hay cái mới mà còn phải biết “gạn đục khơi trong”, nhất là từ các phong cách, xu hướng văn hóa nước ngoài du nhập vào nước ta Ở mặt này, báo chí đóng vai trò to lớn vào việc nâng cao nhận thức, thẩm mỹ giáo dục và giải trí đối với công chúng “Thông qua các sản phẩm của mình, các phương tiện truyền thông đại chúng có vai trò truyền bá những tiêu chuẩn và các giá trị tinh thần được xã hội công nhân; xây dựng ý thức công dân, chống lại những quan niệm và hành động lệch lạc với chuẩn mực, định hướng công chúng đến với Chân-Thiện-Mỹ” (Cơ sở lý luận báo chí truyền thông – Dương Xuân Sơn, Đinh Văn Hường, Trần Quang)

1.1.2 Hệ thống báo Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh

Hệ thống Nhà xuất bản

Đoàn TNCS Hồ Chí Minh hiện này có 02 nhà xuất bản gồm:

- Nhà xuất bản Thanh Niên

- Nhà xuất bản Kim Đồng

Hệ thống báo chí

Hệ thống báo chí thuộc Đoàn TNCS Hồ Chí Minh hiện nay gồm có:

- Ba Tạp chí: Tạp chí Thanh Niên, xuất bản mỗi tháng 2 kỳ; Tạp chí Người phụ trách, xuất bản mỗi tháng 1 kỳ; Tạp chí Thời trang trẻ xuất bản mỗi tháng 2 kỳ

- Năm tờ báo : Báo Tiền Phong; Báo Thanh Niên ; Báo Sinh viên; Báo Thiếu niên tiền phong; Báo Nhi đồng

- Báo nói và báo hình: Trực thuộc Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh có Ban phát thanh Thanh - Thiếu niên (phát chương trình trên sóng Đài Tiếng nói Việt Nam) và Trung tâm truyền hình Thanh niên (phát chương trình trên sóng Đài Truyền hình Việt Nam)

1.1.3 Đánh giá chung về hệ thống báo chí Đoàn thanh niên

- Hệ thống báo chí của Đoàn có số lượng lớn nhất trong tất cả các ngành, các đoàn thể chính trị, xã hội của cả nước

- Về chất lượng: Hệ thống báo chí của Đoàn phát triển đúng định hướng chính trị, đa dạng, phong phú; đổi mới sớm và nhanh; nội dung và hình thức hấp dẫn; thông tin chất lượng; có uy tín cao và số lượng phát hành lớn

- Hầu hết các báo Đoàn thanh niên đều tự hạch toán kinh doanh, làm ăn

có lãi, nộp thuế đầy đủ cho nhà nước và có đóng góp với cơ quan chủ quản Sống, phát triển được và phát triển đúng hướng trong cơ chế thị trường

- Các cơ quan báo chí thuộc hệ thống Đoàn đều tổ chức được rất nhiều hoạt động chính trị, xã hội, văn hóa, thể thao trên và sau mặt báo có uy tín cao

và rộng rãi trong cả nước

Trong khuôn khổ khảo cứu của đề tài theo mục tiêu ban đầu nên chúng tôi chỉ khảo sát báo Tiền Phong, tờ báo tiêu biểu của đoàn thanh niên

1.2 Báo Tiền Phong

Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là tổ chức chính trị-xã hội và

là lực lượng nòng cốt trong các phong trào của thanh niên Việt Nam Đoàn do Đảng cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, lãnh đạo và rèn luyện Nhận thấy cần phải có một tờ báo là diễn đàn cho các đoàn viên - thế

hệ trẻ của Việt Nam, Đoàn thanh niên Cứu quốc (nay là Đoàn TNCS Hồ Chí Minh) đã quyết định xuất bản tờ báo – cơ quan ngôn luận của Đoàn Và báo

“Hồn Nước” ra đời (1945 – 1946) Do hoàn cảnh khách quan của thời điểm lịch sử ấy nên sau một thời gian ngắn thì tờ báo đình bản Khi cơ quan Trung Ương Đoàn dời lên Bắc Cạn vào tháng 6 năm 1947, Đoàn lại tiếp tục cho ra đời tờ báo “Xung Phong” do ông Nguyễn Hữu Dũng làm thư ký tòa soạn (TKTS), cũng được một thời gian Đến năm 1949 tờ báo mới của Đoàn mang tên “Sức trẻ” ra đời, lúc bấy giờ, nhạc sĩ Từ Phác làm TKTS, báo “Sức Trẻ” phát hành được 15 số thì xưởng in bị cháy cho nên cũng ngưng luôn Trong giai đoạn 1950- 1952, tạp chí “Thanh Niên” ra đời Tiếp sau đó, ngày 16-11-

1953, báo “Tiền Phong” chính thức xuất bản số đầu tiên tại bản Dõn, xã Minh Thanh (Tuyên Quang) Hiện nay báo Tiền Phong được xem là tờ báo lâu đời nhất của Đoàn Thanh niên Cộng Sản Hồ Chí Minh

Tính đến thời điểm hiện nay (2006), báo Tiền Phong đã 53 tuổi Tiền Phong là tờ báo đã trải qua nhiều giai đoạn lịch sử của đất nước Ông Nguyễn Lam, nguyên Bí thư Trung ương Đảng, từng là Bí thư thứ nhất Trung Ương Đoàn, là Tổng Biên tập đầu tiên của báo Tiền Phong (ngày đó còn gọi chức danh TBT là Chủ nhiệm báo) Bên cạnh Ông Nguyễn Lam còn có TKTS Nguyễn Thanh Dương, các ông Lê Quân, Văn Quý, Tôn Đức Lương (họa sĩ)

và hai thanh niên trẻ là Tôn Sơn (Mai Nam) và Hậu Sau ông Nguyễn Lam, còn có lần lượt ba TBT báo ở ba thời kỳ là ông Lê Xuân Đồng ( làm TBT từ

năm 1956), ông Nguyễn Thanh Dương (làm TBT từ năm 1961) và ông Đinh Văn Nam (làm TBT năm 1974)

Năm 1988, ông Dương Xuân Nam, từ một phóng viên trẻ tuổi, cán bộ Đoàn cốt cán đã là TBT thứ 5 của báo Tiền Phong đến nay

Báo Tiền Phong đã trải qua nhiều sự thay đổi rất lớn đánh dấu những chặng đường phát triển không ngừng:

- Năm 1956, báo Tiền Phong ra hai kỳ một tuần

- Đến năm 1959 tăng 3 kỳ một tuần

- Đến giữa những năm 1980, báo Tiền Phong ra mỗi tuần 1 kỳ

- Cho đến năm 1986 – 1987, tờ báo bắt đầu tự thay đổi chính mình để bắt kịp với sự chuyển mình của đất nước Báo bắt đầu đổi mới toàn bộ: măng-séc, nội dung và trình bày, tổ chức làm phụ san, phụ bản

- Đến cuối năm 1988, báo Tiền Phong Chủ nhật ra số đầu tiên

- Ngày 7/11/1992, báo ra tiếp chuyên san Người Đẹp Việt Nam

- Ngày 25/5/1995 ra thêm hai chuyên san Tiền Phong Cuối tháng và Tri thức trẻ

- Tháng 7/2001, Báo Tiền Phong ra thêm hai kỳ thứ tư và thứ sáu

- Tháng 10 năm 2005, báo ra thêm tờ thứ bảy và chính thức trở thành

tờ báo hàng ngày

- Tháng 12 năm 2005, báo Tiền Phong trở thành tờ báo thứ năm của

cả nước có báo điện tử, địa chỉ truy cập là:

www.tienphongonline.com.vn

Cho đến nay, báo Tiền Phong là một trong những tờ báo có số lượng ấn phẩm nhiều nhất trong làng báo Việt Nam, gồm: báo hàng ngày (nhật báo), báo Tiền Phong điện tử, Tiền Phong Chủ nhật, Tiền Phong Cuối tháng, Người đẹp VN (ra hai số một tháng), Tri thức trẻ (ra 3 số/tháng)

1.2.1 Khái quát về nội dung báo Tiền Phong

Vì là một tờ báo của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, báo Tiền Phong có một lĩnh vực tuyên truyền riêng đó là giáo dục về lý tưởng, về nhân sinh quan, về đạo đức cách mạng cho thanh niên Giáo dục là một chức năng chủ yếu, là một nội dung chủ đạo và là thế mạnh của báo Tiền Phong, nhất là đối với thế

hệ trẻ

Bên cạnh đó, báo Tiền Phong còn có các đề tài về sinh hoạt Đoàn, về xây dựng Đoàn thanh niên với tính chất là tổ chức chính trị có tính quần chúng của tuổi trẻ cả nước Một nội dung khác hết sức hấp dẫn thanh niên đó

là đời sống muôn mặt của họ Đây là những cái gần gũi, có sức gắn kết người đọc với tờ báo vì trên mặt báo họ tìm thấy chính họ Một nét đáng chú ý khác

là, trong một thời kỳ dài , dù vấn đề dân chủ chưa được đặt ra một cách tích cực, báo Tiền Phong vẫn đấu tranh chống lại các hiện tượng quan liêu, lãng phí, vẫn phanh phui trước công luận những bất công xã hội, những vụ trù dập đối với đoàn viên, thanh niên trung thực; tích cực đấu tranh vì quyền lợi của thanh niên, đặc biệt là thanh nữ

Chính những nội dung mang tính chiến đấu cao ấy đã góp phần đem lại cho tuổi trẻ niềm tin vào chế độ xã hội chủ nghĩa, vào lý tưởng cộng sản, vào

sự tất thắng của cuộc kháng chiến gian khổ ác liệt để từ đó có thể dấn thân, có thể sẵn sàng hy sinh vì sự nghiệp cách mạng, đó cũng chính là chất keo gắn kết bạn đọc trẻ tuổi với báo Tiền Phong

Ít ai biết được chính nhờ vào sự góp sức của các đoàn viên mà báo Tiền Phong mới ra đời Trong hồi ký về Báo Tiền Phong, Nguyên TBT báo Nguyễn Thanh Dương đã viết :

“Đầu năm 1953, đồng chí Nguyễn Lam trao cho tôi một nhiệm vụ mới,

đó là tích cực chuẩn bị để sớm ra đời một tờ báo

Khi chuẩn bị báo, có hai vấn đề lớn đặt ra: Tài chính và cán bộ Sau nhiều lần bàn bạc suy tính và vẫn chưa có lối ra về tài chính Ngân sách hàng năm của Trung ương Đoàn rất eo hẹp Tình cờ trong một cuộc tọa đàm với một số cán bộ địa phương lên báo cáo, bỗng có người nảy ra ý kiến: Vận động đoàn viên thanh niên góp tiền lập quỹ, ra báo Tham khảo ý kiến các cấp Đoàn địa phương đều tán thành và khẳng định là có thể làm được Ngay cả ỏ các vùng địch hậu, thanh niên cũng có thể đóng góp Trên cơ sở ấy, Trung ương Đoàn ra lời kêu gọi, và sau đó được các địa phương ủng hộ rất nhiệt tình Hàng ngàn chi đoàn, hàng vạn đoàn viên đã hăng hái tổ chức các buổi lao động tập thể để lấy tiền gây quỹ Không ít đoàn viên bỏ tiền túi ra đóng góp Chỉ sau vài tháng, Trung ương Đoàn đã nhận được mấy triệu đồng làm vốn Vậy là vấn đề tài chính đã được giải quyết”

Tờ báo Tiền Phong số đầu tiên ra đời vào ngày 16 tháng 11 năm 1953 Bài xã luận “Thà chết chứ không chịu đi lính cho địch” được coi như là tiếng nói của Trung ương Đoàn hướng dẫn và cổ vũ đấu tranh

Trong kháng chiến, Tiền Phong là tờ báo độc nhất được in trên giấy tốt

và có in ảnh Đó là sự quan tâm của nhà in và của Đoàn đại biểu thanh niên nước ta mới đi dự Đại hội liên hoan thanh niên thế giới đem về cho báo những bản kẽm in ảnh làm từ nước ngoài

1.2.2 Những số báo đầu tiên

Báo Tiền Phong từ số đầu tiên cho đến tháng 9/1953, trong khoảng thời gian chiến dịch Đông Xuân lịch sử đến khi kết thúc cuộc khách chiến chống thực dân Pháp, báo Tiền Phong ra được 17 số báo Trong đó có 3 số đặc biệt

ra 6 trang, vào dịp Đại hội liên hoan thanh niên và sinh viên quốc tế, một số đặc biệt khác vào thời điểm ký hiệp định Giơ-ne-vơ và số ra nhân dịp Quốc khánh lần thứ 9 Ngoài ra, từ tháng 6 năm 1954, báo còn ra tờ phụ trương

Tiền Phong Thiếu nhi dành cho các em thiếu niên nhi đồng, đây cũng chính là

tờ báo tiền thân của báo Thiếu niên Tiền Phong sau này

17 số báo đầu tiên của Tiền Phong với nội dung chủ yếu nói lên tinh thần chủ nghĩa yêu nước và chủ nghĩa anh hùng cách mạng của tuổi trẻ kiên cường trong chiến đấu chống ngoại xâm Những tấm gương anh dũng, sáng ngời của các chiến sĩ trẻ trong chiến dịch Điện Biên Phủ cũng như của các đội dân công, các đơn vị thanh niên xung phong phục vụ chiến dịch Đó cũng là

đề tài nổi bật trong suốt thời gian diễn ra chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ

Trên mặt trận chống phong kiến, báo Tiền Phong đã đưa những tấm gương tuổi trẻ từ kiếp “đi ở” cho địa chủ nhưng đến khi được thức tỉnh về mặt giai cấp, đã phấn đấu trở thành một người biết dùng ý chí để vươn lên giành quyền làm chủ cuộc đời mình, làm chủ ruộng đất mình Loại bài này có thể nói chính là thể loại gương „Người tốt việc tốt”, kiểu nhân vật điển hình Đã

có rất nhiều những thanh niên trẻ khác đọc loại bài này và lấy đó làm động lực, làm kim chỉ nam cho cuộc đấu tranh chống địa chủ đàn áp và bóc lột

Loại bài thứ hai là loại bút ký văn học có tính tư tưởng cao, viết về khí phách anh hùng của thế hệ trẻ trong chiến đấu tạo ảnh hưởng rất tốt, có sức cổ

vũ mạnh mẽ đến tuổi trẻ sống và làm việc theo lý tưởng của Đảng

Loại thứ ba là loại phản ánh chân thực tình yêu, cuộc sống, chân thật tình cảm của tuổi trẻ, giải đáp những băn khoăn thắc mắc của họ, giúp họ phân rõ phải trái, đúng sai, giả thật trong cuộc sống

Đó là những loại thể tài được ưa thích nhất của lớp trẻ vào thời kỳ đất nước mới giành độc lập ở miền Bắc xã hội chủ nghĩa mà báo Tiền Phong, lúc

đó là tờ báo duy nhất của tuổi trẻ luôn có bài phản ánh Từ đó báo Tiền Phong cũng trở thành tờ báo đi đầu trong các cuộc đổi mới và phát triển sau này

1.2.3 Báo Tiền Phong thời kỳ 1958 – 1960

Tại hội nghị Ban chấp hành Trung ương Đoàn lần thứ tư (3-1958), vấn

đề chuẩn bị về mặt tư tưởng và tổ chức cho thanh niên và cho các tổ chức Đoàn quán triệt “Phải đưa miền Bắc tiến lên xã hội chủ nghĩa xã hội để làm

cơ sở cho cuộc đấu tranh thống nhất nước nhà” đã đặt ra mục tiêu chính của ban biên tập (BBT) báo

Tại thời điểm này, những đề tài về lý tưởng xã hội chủ nghĩa có tính chất giáo khoa, những đề tài về kế hoạch nhà nước, về các ngành công nghiệp lúc đó còn mới lạ đối với thanh niên; các đề tài về lao động và lao động xã hội chủ nghĩa; những đề tài về đấu tranh chống lại quan điểm của nhóm “Nhân văn giai phẩm”; những đề tài đấu tranh và tranh luận với các báo Sài Gòn về

“mẫu người thời đại” thiếu lý tưởng… Trên mặt báo luôn luôn có những đề tài phong phú, mới lạ…

Một trong những điểm mạnh của báo Tiền Phong là tạo diễn đàn Giai đoạn này báo Tiền Phong có một số diễn đàn hấp dẫn được đông đảo bạn đọc ủng hộ và hưởng ứng nhiệt tình, ví dụ như Diễn đàn về vấn đề “Cống hiến và hưởng thụ”

Diễn đàn “Cống hiến và hưởng thụ” là diễn đàn mà báo Tiền Phong mở

ra nhân chế độ lương mới của nhà nước vừa mới ban hành nhằm từng bước khắc phục chủ nghĩa bình quân, khuyến khích các lao động kỹ thuật tay nghề cao Chính vì thế nó đã vấp phải sự phản ứng của nhiều người vốn có công lao trong kháng chiến như bộ đội và thanh niên xung phong chuyển ngành Phần lớn số anh chị em này không có nghề, chỉ làm các loại lao động giản đơn Đã có một nhóm công nhân trẻ viết thư cho tòa soạn thắc mắc rằng

“Theo chế độ lương mới, anh chị em công nhân chịu thiệt thòi so với những công nhân trẻ mới được đào tạo Số người này không qua kháng chiến mà

được hưởng lương cao hơn Như vậy anh em buộc phải chịu một sự hy sinh nào đó” Bức thư này đã là chủ đề của diễn đàn thảo luận trên báo Tiền Phong sau đó, “Như thế có phải là hy sinh không?” Ngay sau đó, diễn đàn trở nên sôi nổi với nhiều ý kiến trái ngược nhau Nhiều bạn đọc đề cập đến vấn đề cống hiến và hưởng thụ Có người đồng tình với chế độ lương mới dựa trên nguyên tắc phân phối xã hội chủ nghĩa và phê phán nhóm công nhân nọ là

“công thần” Cũng có một số ý kiến không đồng tình, tỏ ý luyến tiếc chế độ phân phối cũ…Kết thúc diễn đàn là bài viết tổng kết của Lê Quân nêu bật nguyên tắc phân phối XHCN và phân rõ đúng sai cả hai loại ý kiến, tranh thủ được sự đồng tình của đông đảo bạn đọc đối với chế độ lương mới Tuy nhiên toà soạn cũng đã không có thái độ đúng mức đối với những băn khoăn chính đáng của các thanh niên kháng chiến Nếu chúng ta kiến nghị một chính sách

ưu đãi hợp lý thì có lẽ diễn đàn sẽ giúp cho bạn trẻ cảm thấy thỏa mãn hơn

Đó cũng là kinh nghiệm và bài học quí giá cho tờ báo là tiếng nói của tuổi trẻ

cả nước

Một trong những cuộc thi viết đầu tiên có tính văn học do báo Tiền Phong khởi xướng chính là “Viết về niềm vui sướng nhất” Xuất phát từ câu hỏi “Trong những ngày dũng cảm lao động và công tác, đồng chí có khi nào cảm thấy vui sướng?”, bốn chiến sĩ thi đua Trần Cao Hân, Cao Viết Bảo, Đặng Quả và Nguyễn Thị Hiếu, thuộc các ngành nghề khác nhau, đã trả lời bằng những bài viết chứa đựng những cảm nghĩ sâu sắc Trần Văn Hân nói rằng: „Cứ mỗi lần làm tốt một nhiệm vụ được giao, tôi lại cảm thấy trong lòng rất vui sướng” Cao Viết Bảo nói đến niềm vui sướng khi được kết nạp Đảng Đặng Quả miêu tả cái ngày mà dàn khoan của anh bắt gặp một vỉa than sau nhiều ngày gian khổ kiếm tìm, vì thế không thể nào diễn tả hết niềm vui sướng của cả tổ anh Còn Nguyễn Thị Hiếu thì cảm thấy rất phấn chấn khi mình đứng được 6 máy một cách vững vàng, nâng cao tay nghề dệt… Đó là

những ý nghĩ và tình cảm đẹp của một lớp thanh niên lao động đã làm chủ cuộc sống và xã hội

Khi cuộc thi được mở ra với lời gợi ý “Niềm vui ấy không đợi các bạn làm nên những thành tích lẫy lừng mà có thể tìm thấy trong cuộc sống hàng ngày Khi bạn góp phần nhỏ bé có kết quả vào công cuộc xây dựng đất nước, khi bạn phục vụ nhân dân… Có khi trong học tập, bạn nhận ra được một chân

lý, tìm thấy một con đường đi…”, diễn đàn đã trở thành nơi tâm tình của hàng nghìn bạn trẻ Cuộc thi kết thúc, BTC nhận được 1.178 bài viết của 1.145 bạn trẻ Họ đa phần là công nhân, nông dân, bộ đội, học sinh, sinh viên, cán bộ khoa học kỹ thuật thuộc các ngành nghề và các vùng khác nhau Các sinh viên học ở nước ngoài cũng gửi bài về dự thi Có người gửi đến 5,6 bài như Dương Thị Xuân Quý, nữ sinh trường Trưng Vương Hà Nội

Tất cả các bài viết đều chứa đựng những niềm vui, hạnh phúc bình dị khi làm việc có ích cho tổ quốc và nhân dân Cũng có người tìm thấy niềm vui khi tự mình chiến thắng được sự cám dỗ không lành mạnh, tránh được một việc làm sai trái, một bước thụt lùi, để tiếp tục tiến lên phía trước

Tất cả những bài dự thi đều phản ánh sự thật, người thật, việc thật và những tình cảm cũng rất chân thật

Tòa soạn đã mời nhà văn Nguyễn Công Hoan viết bài đánh giá toàn bộ các bài dự thi “Cảm tưởng chung của tôi trong mấy ngày đọc bản thảo dự thi

là lúc nào tôi cũng thấy lạc quan… Anh chị em (dự thi) sống sát thực tế, đi sâu và nghề, dám nghĩ dám làm, phát huy sáng kiến cải tiến kỹ thuật, là anh chị em tỏ lòng thiết tha yêu nước, yêu nhân dân, yêu nhân loại tiến bộ… Nhìn chung lại, cuộc thi viết này là một cuộc vận động giáo dục thanh niên vói nhiều đề tài phong phú và sinh động Mặt khác đây cũng là một sự khuyến khích lớn đối với các cây bút trẻ.”

Như đã nói ở trên, cô nữ sinh gửi 6 bài viết đến tham dự cuộc thi này sau này trở thành nhà văn, nhà báo trẻ Dương Thị Xuân Quý (chị công tác ở báo Phụ nữ) Chị đã trưởng thành những trang viết của mình bắt đầu từ cuộc thi khởi xướng trên báo Tiền Phong Chị đã đến với tiền tuyến lớn trong những tháng năm quyết liệt nhất và đã hy sinh ngay trên đường đi công tác bị địch phục kích, lúc đó chị cũng đang ở độ chín của tài năng với tập truyện ngắn “Hoa rừng”

1.2.4 Báo Tiền Phong thời kỳ 1961 – 1968

Sau Đại hội III, TƯ Đảng đã họp 3 kỳ hội nghị quan trọng: Hội nghị

TƯ lần thứ 5 (7-1961), lần thứ 7 (6-1962), lần thứ 8 (4-1963) nhằm cụ thể hóa đường lối và đề ra phương hướng nhiệm vụ, các chỉ tiêu và biện pháp cụ thể cho việc đẩy mạnh phát triển nông nghiệp, công nghiệp và thủ công nghiệp, cho toàn bộ kế hoạch xây dựng phát triển kinh tế, văn hóa trong 5 năm

Đối với báo Tiền Phong, việc tuyên truyền quán triệt đường lối và nghị quyết của TƯ Đảng luôn luôn được coi là nhiệm vụ hàng đầu Báo đăng toàn văn hoặc trích đăng những phần quan trọng nhất của các nghị quyết, văn kiện Đại hội Phát triển các bài xã luận nhằm giải thích thêm về nghị quyết và cổ

vũ thanh niên hăng hái thực hiện Đôi khi còn đăng các bài của các đồng chí lãnh đạo Đảng và nhà nước, thường là rất dài cũng nhằm mục đích trên và còn một đề tài rất quan trọng, đó là phản ánh phong trào quần chúng thanh niên hăng hái thi đua thực hiện nghị quyết

Báo Tiền Phong giai đoạn này cũng đề nghị anh em phóng viên phải học cách viết ngắn “Biết 10 để viết 4”, phải có nguồn tư liệu, số liệu sống và phong phú để sử dụng thật đắt và đúng chỗ Phải biết sử dụng ngôn ngữ dân gian, hình tượng sinh động để người đọc dễ hiểu, dễ nhớ Hai phóng viên

thành công trong việc viết ngắn, viết hay ở giai đoạn này được mọi người nhớ đến nhiều chính là Thanh Bình và Đinh Văn Nam

Trong cuộc chiến đấu chống Đế quốc Mỹ và bè lũ tay sai, báo Tiền Phong đi đầu trong những đề tài về phẩm chất Cách mạng và khí phách anh hùng trong cuộc đấu tranh giải phóng miền Nam Nổi bật nhất là báo đã đưa tin, bài về anh hùng Nguyễn Văn Trỗi Nhân dịp này, báo Tiền Phong đã mở đợt tuyên truyền chủ nghĩa yêu nước, chủ nghĩa anh hùng cho thanh niên noi theo mà gương sáng nhất, thật nhất chính là anh Nguyễn Văn Trỗi Ngay sau khi ở miền Nam, Trần Đình Vân hoàn thành tiểu thuyết “Sống như anh” và miền Bắc cho xuất bản tập sách với số lượng phát hành khổng lồ, Trung ương Đoàn mở cuộc vận động lớn: Đọc “Sống như anh” Và báo lại mở đợt tuyên truyền nữa (giống như trường hợp sau cuốn „Nhật ký Đặng Thuỳ Trâm” năm vừa qua là mở diễn đàn “Sống để hy sinh và dâng hiến”)

Ngoài ra trong giai đoạn này, báo còn thường xuyên có nhiều bài viết hưởng ứng các cuộc đấu tranh bảo vệ lợi ích và quyền làm chủ tập thể của thanh niên Đấu tranh cho việc phát huy năng lực sáng tác của thanh niên trong sản xuất Đấu tranh bảo vệ quyền công dân hợp pháp của thanh niên

Nhưng những cuộc đấu tranh ác liệt nhất chính là giai đoạn làm báo thời kỳ chống Mỹ (1964 -1968) Mở đầu cho giai đoạn này chính là sự kiện Tổng thống Mỹ Giôn-xơn tuyên bố bắn phá miền Bắc để “trả đũa” việc “Tàu hải quân Bắc Việt bắn vào tàu chiến Mỹ ở hải phận quốc tế”

Sự kiện này được nhà báo Hoàng Tùng, lúc đó là đại diện Ban tuyên huấn bình luận “Đây là sự kiện nghiêm trọng mở đầu cho việc đế quốc Mỹ leo thang trong chiến tranh, giữa lúc chúng đang bị sa lầy và thất bại trong cuộc chiến tranh đặc biệt ở miền Nam”

Báo Tiền Phong đã không bỏ sót một chi tiết nào diễn biễn trên chiến trường miền Nam và cả miền Bắc Không những thế báo còn vẫn luôn theo

dõi, đưa tin bài về những điển hình tiên tiến trong công cuộc đổi mới ở miền Bắc

1.2.5 Báo Tiền Phong thời kỳ 1969 – 1972

Giai đoạn này, báo Tiền Phong còn có một nhiệm vụ nặng nề là tuyên truyền và tổ chức phong trào thanh niên tòng quân, bảo đảm chi viện đầy đủ sức người cho cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước còn đang tiếp tục ở miền Nam và cả trên bán đảo Đông Dương Mặt khác trên các lĩnh vực khác, cũng

đã xuất hiện nhiều biểu tượng tiêu cực thể hiện một sự thoái hoá biến chất nào

đó trong đội ngũ cán bộ động viên Vấn đề đặt ra là phải giáo dục động viên tốt lớp người trẻ tuổi trong thời kỳ mới, đồng thời phải cổ vũ giáo dục các cán

bộ đảng viên, kể cả cán bộ cao cấp, nêu cao đạo đức cách mạng của người đảng viên cộng sản, thì mới đưa ra sự nghiệp cách mạng tiếp tục tiến lên được Tiếp đó báo Tiền Phong liên tục nêu nhiều tấm gương cao cả về phẩm chất đạo đức cách mạng qua nhiều đảng viên và đoàn viên trong cuộc sống chiến đấu và lao động, gắn liền với cuộc vận động “Học tập và làm theo gương người tốt việc tốt” do Ban Bí thư Trung ương Đảng đề xướng

Tuyên truyền người tốt việc tốt vốn là sở trường của báo Tiền Phong Tuy nhiên khuynh hướng lặp lại các đề tài cũ, hình thức cũ tiếp tục tồn tại và làm cho tờ báo thiếu sức sống của tuổi trẻ Đó chính là tình hình của báo Tiền Phong và những tháng đầu của năm 1969 Tuy nhiên, BBT cũng đã kịp thời thay đổi những chuyên mục và cách viết để phù hợp với thời cuộc cũng như không đi ngoài nghị quyết của TƯ Đảng

1.2.6 Báo Tiền Phong thời kỳ 1973 đến trước đổi mới

* Bước ngoặc mới của báo Tiền Phong: báo ra hàng tuần

Từ cuối năm 1973, báo Tiền Phong đã xây dựng đề án báo ra hàng tuần

và dự định sẽ chính thức ra số đầu tiên vào đầu năm 1974 Nội dung đề án tóm lược như sau:

- Báo Tiền Phong sẽ ra hàng tuần, khổ nhỏ, 16 trang, vào ngày thứ sáu,

số đầu tiên ra vào ngày 4/1/1974

- Về phương hướng nhiệm vụ: xem việc giáo dục chủ nghĩa cộng sản là nhiệm vụ cơ bản của mình Nó phải quán triệt đường lối quan điểm của Đảng, bám sát các sự kiện, các vấn đề thời sự nổi lên trong đời sống của đất nước và của thế giới, cũng như trong đời sống của đất nước và của thế giới, cũng như trong đời sống thanh niên và phong trào thanh niên, bàn bạc đến các vấn đề thuộc lợi ích, nhu cầu và nguyện vọng của thế hệ trẻ

Tờ báo tiếp tục giữ vững và phát huy tính quần chúng và tính chiến đấu của nó là những nét nổi bật của bản sắc báo Tiền Phong đã được xây dựng và hình thành qua nhiều năm

Về cơ cấu nội dung, tờ báo dành 4 trang để phản ánh các phong trào thanh niên, các mặt công tác của Đoàn, và các gương mặt tiêu biểu của thế hệ trẻ, các đề tài giáo dục chính trị và tư tưởng Cuộc đấu tranh của thanh niên miền Nam chống lại các chính sách phản dân tộc, phản dân chủ của nguỵ quyền Sài gòn cũng được đặt ra trong phần này Hai trang nữa dành để đăng các tác phẩm (truyện ngắn, thơ, nhạc) của các tác giả trẻ và bàn về các vấn đề văn học, nghệ thuật mà các bạn trẻ quan tâm Hai trang khác dành cho các đề tài quốc tế thời sự, các gương mặt và các nét mới trong phong trào cũng như trong đời sống của thanh niên thế giới Các đề tài về tính ưu việt của hệ thống

xã hội chủ nghĩa, về mặt trái của các nước tư bản chủ nghĩa được chú ý khai thác

Báo còn dành hai trang để trả lời các câu hỏi bạn đọc, đồng thời đăng các ý kiến của họ về tất cả các vấn đề mà họ quan tâm Một trang riêng dành

cho các thông tin về khoa học kỹ thuật Một trang khác dành cho các tin tức thể thao và một trang dành cho các chuyện vui cười giải trí

Đúng ngày 4/1, tuần báo Tiền Phong đầu tiên ra mắt bạn đọc với những

đề tài tương đối phong phú hập dẫn với bạn trẻ tuổi Một số đề tài nổi bật như sau:

- Một đề tài thảo luận lớn đã được đề ra cho bạn đọc tham gia ý kiến:

“Để có một hướng đi, một sự lựa chọn đúng đắn về ngành nghề” Bốn bức thư của bạn đọc có liên quan đến việc chọn ngành, chọn nghề, đã được nêu lên thảo luận, cùng với các câu hỏi cụ thể: “Bạn nghĩ gì và mong muốn làm nghề gì? Cái gì ngăn trở bạn lựa chọn con đường đúng đắn theo sở nguyện? Trong cái phức tạp của dư luận về dại, khôn, hơn, thiệt, liệu bạn có thể tự mình quyết định một sự chọn lựa đúng đắn hay không? Thế nào là một nghề nghiệp

lý tưởng, một trường học lý tưởng? Trách nhiệm của nhà trường, xã hội và Đoàn thanh niên trong việc xác định phương hướng chính trị định hướng nghề nghiệp cho thanh niên, nên được đặt ra như thế nào?”

- Trên trang Văn nghệ, báo đăng truyện ngắn „Bức xạ” của Lưu Nghiệp Quỳnh, với lời giới thiệu kèm theo ảnh…

Trên các trang khác, báo có những đề tài phong phú, sinh động, đáp ứng đúng nhu cầu bạn đọc trẻ tuổi

1.2.7 Báo Tiền Phong trong thời kỳ đổi mới

Trước khi Đại hội VI của Đảng đề ra đường lối đổi mới, cùng với đất nước, báo Tiền Phong đã có một giai đoạn đầy gian nan Giấy in đen và xấu

mà vẫn không có đủ Nội dung tờ báo nghèo nàn, không đáp ứng được đòi hỏi của bạn đọc Số lượng bạn đọc giảm sút Báo vẫn sống trong cơ chế bao cấp, lương của cán bộ phóng viên không đủ sống, cuộc sống gặp rất nhiều khó khăn

Sau khi Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI mở ra con đường Đổi mới, đưa đất nước ra khỏi thời kỳ bao cấp, một tư duy mới đã làm sinh động đời sống cả nước, trong đó có giới báo chí Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh viết các bài váo ký tên NVL đã cởi trói cho các nhà báo, kêu gọi động viên họ

“nhìn thẳng vào sự thật”, mạnh dạn phanh phui những mặt còn yếu kém, những tiêu cực trong xã hội, phản ánh những tâm tư, nguyện vọng chính đáng của người dân, bảo vệ những người bị trù dập

Trong làn gió Đổi mới, báo Tiền Phong được tiếp thêm nguồn sinh khí mới Tháng 12/1987, một ban lãnh đạo mới của báo Tiền Phong được bổ nhiệm gồm những người trẻ tuổi (chưa ai đến 40 tuổi), có tri thức, kinh nghiệm và đầy nhiệt huyết đổi mới Báo Tiền Phong bắt đầu tìm tòi, thử nghiệm những cách làm mới Báo đã xin được tự hạch toán kinh doanh toàn phần, tự thu, tự chi, tự trang trải

Ban Biên tập báo Tiền Phong đã vạch ra đường hướng phát triển và các biện pháp cải tiến, đổi mới báo Tiền Phong Chính những biện pháp, chủ trương đúng đắn đó đã đưa báo Tiền Phong phát triển mạnh như ngày nay Có thể tổng kết ở mấy điểm như sau:

- Đổi mới tư duy của cán bộ, phóng viên trong toà soạn, chuyển từ tư duy bao cấp sang tư duy năng động, sáng tạo

- Toà soạn đã tạo ra một cơ chế làm việc mới khiến năng lực sáng tạo của người viết được giải phóng Sự kế hoạch hóa ngặt nghèo, tư duy chật hẹp của thời gian bao cấp dần dần bị phá bỏ đã khiến cho các phóng viên hào hứng tìm đề tài viết và chọn được các phương thức thể hiện đúng sở trường của mình Do đó, tờ báo sinh sắc hẳn lên Mặt khác, lối phản ánh một chiều, truyền đạt chỉ thị, nghị quyết của cấp trên một cách máy móc dần dần bị tòa soạn khước từ Thay vào đó là cách đưa thông tin khéo léo, đa chiều và hấp dẫn dễ đi vào lòng người hơn Tòa soạn đặc biệt quan tâm đến phản ánh đời

sống, tâm tư, nguyện vọng của quần chúng nhân dân Tờ Tiền Phong tiến một bước, không còn chỉ đơn thuần là một cơ quan tuyên truyền của Đoàn thanh niên mà thực sự là diễn đàn của tuổi trẻ cả nước Phương pháp công tác giáo dục trên mặt báo cũng rất mềm dẻo, linh hoạt, triệt để khai thác các phương pháp điển hình tiên tiến và đối thoại diễn đàn Báo Tiền Phong cho đến nay vẫn liên tục đưa các gương người tốt, việc tốt, các điển hình một cách có hệ thống và mở rất nhiều diễn đàn lôi kéo thanh niên cùng các tầng lớp bạn đọc tham gia thảo luận, tranh luận như các diễn đàn “Thanh niên sống đẹp”, “Nếu tôi là lãnh đạo”, “Sống hiện đại, yêu hiện đại‟…

- Dám đấu tranh quyết liệt chống tiêu cực, chống các hiện tượng lạm dụng quyền chức để trục lợi và hà hiếp người khác, bảo vệ công lý, bảo vệ những người bị vùi dập là một thế mạnh trong gần 15 năm qua của báo Tiền Phong

Sau những vụ việc bênh vực người hàm oan, uy tín trên Tiền Phong trong bạn đọc lên rất cao Cùng với nhiều cải tiến khác như thông tin nhiều chiều, chọn phương thức đưa tin bài hấp dẫn, đa dạng hóa bài vở cải tiến hình thức, Tiền Phong ngày càng thu hút nhiều bạn đọc và cho đến cuối những năm ‟80 đầu những năm ‟90, số lượng in mỗi kỳ đã tăng lên ở mức trên dưới

20 vạn bản

Cho đến nay, chống tiêu cực và đấu tranh vì công bằng, dân chủ xã hội vẫn là một trong những thế mạnh chủ yếu của Tiền Phong Mỗi số báo đều dành hơn một trang cho công việc này

1.2.8 Đa dạng hóa các ấn phẩm, mở rộng lĩnh vực hoạt động

Từng bước đa dạng hoá các ấn phẩm là một chiến lược được thực hiện nhất quán trong khoảng hơn 10 năm trở lại đây

Thực hiện yêu cầu của nhiệm vụ chính trị là phải bám sát cuộc sống, thông tin hai chiều kịp thời, đồng thời đáp ứng nhu cầu của bạn trẻ là lớp trẻ khao khát tri thức, tò mò, ham hiểu biết, quan tâm đến nhiều lĩnh vực, đa dạng

về sở thích, Tiền Phong đã lần lượt cho ra đời thêm nhiều ấn phẩm Hiện nay, năm 2006, Tiền Phong đã ra hàng ngày, trở thành tờ nhật báo Bên cạnh đó, Tiền Phong còn có 3 tờ chuyên san phát hành định kỳ là:

+ Tiền Phong cuối tháng (ra từ năm 1989): In 4 màu khổ nhỏ, có

bìa, tập trung cho các vấn đề xã hội, văn hóa, thể thao Mỗi tháng một

kỳ

+ Người đẹp Việt Nam (ra đời năm 1995): Ca ngợi vẻ đẹp của

con người, các giá trị tinh thần, hướng các bạn trẻ sống đẹp và tự làm đẹp cho bản thân Từ năm 2002, Người Đẹp ra hai kỳ mỗi tháng

+ Tri thức trẻ (ra đời từ 1995): Cung cấp tri thức về mọi lĩnh vực

khoa học và đời sống, chủ yếu là những kiến thức thường thức, có ý nghĩa thực tiễn cao Hiện nay Tri thức trẻ ra 3 kỳ/tháng

Tất cả các ấn phẩm của Tiền Phong đều đứng vững và phát triển tốt trong cơ chế thị trường

Ngoài công việc chính làm báo, Tiền Phong còn mở rộng lĩnh vực hoạt động Từ năm 1998, báo đã thành lập Công ty cổ phần Tiền Phong nhằm hỗ trợ cho sự phát triển của tờ báo để gắn kết hơn nữa cán bộ, phóng viên với tờ báo

Tích cực tổ chức các hoạt động xã hội, đền ơn đáp nghĩa, thiện nguyện, khuyến tài, các hoạt động văn hóa, thể thao lôi kéo đông đảo lớp trẻ tham gia, nhiều hoạt động phát triển thành phong trào quần chúng, góp phần nâng cao

uy tín tờ báo

Báo Tiền Phong có nhiều hoạt động xã hội sâu rộng, được hàng triệu ngừơi tham gia Giải việt dã toàn quốc do báo Tiền Phong tổ chức hàng năm

là giải thể thao quần chúng và đỉnh cao thuộc loại có bề dày nhất ở nước ta (đến nay đã tổ chức hơn 40 lần), lôi kéo hàng vạn người luyện tập và tham gia, góp phần nâng cao sức khỏe và thành tích thể thao

Báo Tiền Phong cũng là tờ báo khởi xướng cuộc thi hoa hậu đầu tiên của nước Việt Nam thống nhất nhằm tôn vinh vẻ đẹp của người phụ nữ Việt Nam - tuổi trẻ Việt Nam trong giai đoạn đầu đổi mới Cuộc thi đầu tiên tổ chức năm 1988 (Hoa hậu Bùi Bích Phương đăng quang) cũng đã gây nhiều tranh cãi trong dư luận về việc tổ chức một cuộc thi sắc đẹp của một tờ báo Đoàn Một số ủng hộ thì làm thơ, viết nhạc và ca ngợi cuộc thi, số khác thì cho rằng „tập theo thói ăn chơi tư sản”… Nhưng trước nhận định sáng suốt của TƯ Đoàn về cuộc thi, khẳng định tinh thần của cuộc thi là giúp cho thanh niên có một cái nhìn trong sáng về vẻ đẹp thể chất của các nữ thanh niên chứ không chỉ có vẻ đẹp của tinh thần Mở ra cả một phong trào đổi mới thật sự trong cách nghĩ về vẻ đẹp của thanh niên thời đổi mới: biết tự ý thức bản thân, biết chăm sóc cả vẻ đẹp thể chất lẫn tinh thần chứ không quá đề cao một bên nào gây ra sự lệch lạc

Báo Tiền Phong cũng là cơ quan đầu tiên có sáng kiến trao tặng “Sổ tiết kiệm tình nghĩa cho các gia đình thương binh, liệt sĩ, những người có công” (sổ đầu tiên được trao cho nữ anh hùng quân đội Nguyễn Thị Chiên) Nay sáng kiến này đã trở thành phong trào cả nước Riêng báo Tiền Phong đã trao hơn 150 sổ, mỗi sổ 1 triệu đồng, Báo Tiền Phong tổ chức một loạt quỹ khác như “Qũy học bổng khuyến khích tài năng trẻ” dành cho các sinh viên nghèo vượt khó học giỏi (từ năm 1989 đến nay đã trao hơn 350 suất học bổng, mỗi suất trị giá từ 500.000 đến 1.000.000đồng), “Quỹ đền ơn đáp nghĩa dành cho Thanh niên xung phong gặp khó khăn”, “Quỹ hỗ trợ các hoạt động phòng chống AIDS, Quỹ tình thương… Ngoài ra, báo còn tổ chức các hoạt

động xây dựng nhà tình nghĩa, ủng hộ người nghèo, ủng hộ đồng bào bị thiên tai…

Báo Tiền Phong cũng tổ chức rất nhiều cuộc thi lớn Có uy tín và tác động chính trị lớn nhất là các cuộc thi tìm hiểu về Đảng, về Bác Hồ, về lịch

sử Đoàn Tiếp theo cuộc thi Hoa hậu Việt Nam tổ chức hai năm một lần, về mặt văn hóa - đời sống, báo Tiền Phong còn tổ chức Cuộc thi sáng tác văn học “Tác phẩm tuổi xanh”, sau là “Tầm nhìn thế kỷ” đã có truyền thống hơn

10 năm, đã phát hiện rất nhiều cây bút trẻ sau này trở thành nhà văn nhà báo như nhà văn Lê Vĩnh Tiến, nhà báo Dương Phương Vinh, Thuỷ Lê, nhà phê bình Nguyễn Thanh Sơn… đều là những cây bút phong cách và cá tính

1.2.9 Báo Tiền Phong và bạn đọc cả nước

Thành tựu mà báo Tiền Phong đạt được trong những năm đổi mới là rất lớn Các đồng chí Đỗ Mười, Lê Khả Phiêu đều đã đến thăm báo và có lời khen ngợi Trong dịp kỷ niệm 45 năm báo Tiền Phong (16/11/1998), Chủ tịch Trần Đức Lương đã gửi thư biểu dương báo, trong đó có đoạn viết “Tôi được biết, mười năm trở lại đây, báo Tiền Phong đã có những đổi mới về nhiều mặt, đã trở thành một tờ báo có uy tín cao trong bạn đọc với nhiều ấn phẩm đa dạng, phong phú, lành mạnh, được bạn trẻ yêu thích Tờ báo cũng đã tổ chức nhiều hoạt động văn hóa xã hội lành mạnh, bổ ích, thu hút hàng triệu người tham gia

Tôi đánh giá cao sự phát triển và đổi mới của báo Tiền Phong - tờ báo của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và là diễn đàn của tuổi trẻ Việt Nam Chúc các đồng chí cố gắng hơn nữa để đáp ứng những đòi hỏi mới trong sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hoá đất nước”

Ngày kỷ niệm báo, 16/11 hàng năm, luôn là ngày hội của báo Tiền Phong Trong những ngày này, báo Tiền Phong thường xuyên nhận được

nhiều hơn sự động viên của bạn đọc đối với tờ báo Bạn Đặng Hải Yến, sinh viên K23 báo in, học viện Báo chí và tuyên truyền viết:

“Tiền Phong là 1 trong 3 tờ báo (cùng với Thanh Niên, Tuổi Trẻ) mà sinh viên chúng tôi ngày nào cũng mua đọc vì thông tin thích hợp với lứa tuổi

và sự năng động Tuy nhiên, so với các tờ báo dành cho thanh niên hiện nay, Tiền Phong “ít đất‟ và chưa dành nhiều thông tin cho giới trẻ Tôi đang làm tiểu luận về báo Tiền Phong và chú trọng hơn đến phong cách trình bày của tờ báo Nhìn tổng thể, cách trình bày của Tiền Phong chưa thực sự hấp dẫn, nhiều khi còn khô cứng trong khi bài viết đã có sự trẻ trung mềm, mại

… Đối với tôi, Tiền Phong ngày càng trở nên gần gũi và không thể thiếu trong việc cập nhật thông tin hàng ngày Tôi tin, chất trẻ của đội ngũ biên tập viên, phóng viên sẽ làm tăng sự hấp dẫn đồng thời thu hút độc giả đến với tờ báo ngày càng đông là một xu thế tất yếu”

Tiền Phong đã thực sự đi sâu vào lòng độc giả cả nước trải qua hơn 50 tuổi Không chỉ có giới trẻ là bạn đọc của báo Tiền Phong, Tiến sĩ Nguyễn Đức Nghĩa, đại biểu HĐND TP Hồ Chí Minh, Phó giám đốc Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh đã khẳng định “Tôi là độc giả trung thành của báo Tiền Phong Nhất là tienphongonilne.com.vn Tôi rất ấn tượng với báo Tiền Phong bởi nhiều bài viết của phóng viên cũng như cộng tác viên phân tích rất sâu sắc như “Giảng viên đại học dân lập, họ là ai?” hay bài “Đại học Việt Nam, hậu WTO”… giúp các nhà quản lý giáo dục có thêm nhiều thông tin và nhận định chính xác hơn Tuy nhiên, việc mua báo in ở các tỉnh phía Nam có vẻ hơi khó, mong là báo sẽ có cách cải tổ hệ thống phát hành để Tiền Phong mua dễ dàng đến tay người đọc hơn”

Tiền Phong còn là tờ báo của các chiến sĩ, lính đảo Trường Sa Hạ sỹ Nguyễn Bá Cường, đảo sinh tồn tâm sự “Tiền Phong là tờ báo “ruột” của lính đảo Chúng em thích nhất là đọc các bài nói về tình yêu thời @, chuyện tình

của lính… Xem lớp trẻ 8X của mình đang sống và đang yêu như thế nào? Nhiều chuyện hay lắm!”

1.3 Những điểm mạnh của báo Tiền Phong hiện nay

- Sớm đổi mới, lập trường chính trị đúng đắn, vững vàng, kiên định, chính kiến rõ ràng; tích cực đấu tranh vì dân chủ, tiến bộ xã hội, đặc biệt có

uy tín trong đấu tranh chống tiêu cực, tham nhũng, bảo vệ người dân, được bạn đọc tin cậy

Báo Tiền Phong luôn kiên định về lập trường, quan điểm ngay cả khi tình hình trong nước và thế giới phức tạp nhất Mặc dù đôi khi chịu những sức

ép nặng nề, nhưng báo Tiền Phong vẫn đi đầu trong cuộc đấu tranh chống tiêu cực tham nhũng Trong cuộc trưng cầu ý kiến bạn đọc do Toà soạn tiến hành cuối năm 2000 đầu năm 2001, phần lớn bạn đọc góp ý kiến đánh giá rất cao mặt mạnh này của Tiền Phong

- Có hệ thống chuyên mục phong phú, hấp dẫn, cách viết sâu sắc, nhân văn, thu hút được bạn đọc

Báo Tiền Phong đặt ra và duy trì chừng 20 chuyên mục, tạo sự phong phú, hấp dẫn thường xuyên đối với bạn đọc Trong cuộc trưng cầu ý kiến bạn đọc nói trên, cả 15 chuyên mục Tòa soạn đưa ra trưng cầu ý kiến đều được trên 80% bạn đọc tham gia góp ý tán thành và cho rằng nên tiếp tục duy trì Cách viết sâu sắc, có văn, đi sâu vào số phận con người, bảo vệ con người và các giá trị nhân đạo, nhân văn cũng vẫn đang tìm được sự đồng cảm của bạn đọc Do đó, Tiền Phong là một trong những tờ báo có số lượng bạn đọc đông đảo trong nước

- Báo Tiền Phong có số lượng phát hành lớn, nhất là miền Bắc

Trong cơ chế thị trường cạnh tranh quyết liệt, thị phần báo chí bị chia nhỏ, Tiền Phong vẫn duy trì được một số lượng phát hành lớn (khoảng 15 triệu bản/năm)

- Nội bộ đoàn kết, nhất trí, thương yêu nhau, đời sống cán bộ, phóng viên, công nhân viên khá ổn định; điều kiện làm việc tương đối tốt

Một trong những thành công lớn và điểm mạnh cơ bản của Tiền Phong trong giai đoạn vừa qua là mặc dù tiến hành nhiều biện pháp đổi mới khá kiên quyết vẫn giữ được sự đoàn kết, nhất trí trong nội bộ, nhờ đó đã tập trung được toàn bộ trí tuệ sức mạnh của tập thể cho công việc

1.4 Trang Văn hóa văn nghệ báo Tiền Phong

Trang Văn hóa văn nghệ báo Tiền Phong trong thời kỳ đổi mới mang bản sắc rất riêng được và chú trọng do 3 yếu tố chính sau đây:

- Báo Tiền Phong có truyền thống về các cuộc thi viết, vẽ từ những năm đầu báo mới thành lập (cuộc thi “Về niềm vui sướng nhất”

từ năm 1960 – nhà văn Nguyễn Thị Xuân Quý đã tham dự khi còn là

nữ sinh)

- Tổng Biên tập báo Tiền Phong từ năm 1988, ông Dương Xuân Nam, vốn là một nhà thơ, nhà văn (Hội viên hội nhà văn Việt Nam) đã rất chú trọng đến văn hóa văn nghệ Cho đến nay riêng trang VHVN đều do TBT duyệt trực tiếp bài vở

- Chú trọng chiều sâu văn hóa, các bài viết không trôi nổi theo thị trường mà bản thân phóng viên khi viết những bài phỏng vấn sâu sắc đều mang tính bày tỏ quan điểm về VHNT trong lúc đối thoại với những nhân vật tên tuổi

- Mở ra nhiều diễn đàn VHVN thiết thực cho tuổi trẻ và bạn đọc

cả nước tham gia Tất cả những ý kiến trái chiều đều được đăng tải và kết thúc diễn đàn đều là những bài viết mang tính tổng kết, khái quát vấn đề rất khách quan (Hiện nay, từ tháng 10 năm 2006 trên báo Tiền Phong ngày đang có diễn đàn „Người Việt - Phẩm chất, thói hư và tật xấu” được đông đảo bạn trẻ tham gia hưởng ứng viết bài)

1.5 Báo Tiền Phong Chủ nhật

Trong số những tờ báo ra hàng ngày, báo Tiền Phong Chủ nhật được tất

cả mọi người nhận định là tờ báo nghiêng về Văn hóa nghệ thuật nhiều nhất,

có khi lên đến 70, 80 phần trăm là các bài viết về VHNT

Báo Tiền Phong chủ nhật là tờ có Ban biên tập riêng hẳn Tờ báo do chính TBT Dương Xuân Nam trực tiếp chỉ đạo nội dung Một trưởng ban, một thư ký toà soạn, một hoạ sĩ riêng và có giai đoạn có đến 4 phóng viên (hiện nay chỉ có một phóng viên)

Tiêu chí của tờ Tiền Phong Chủ nhật là bám sát thời sự nhưng không bám sát theo kiểu báo thường ra hàng ngày mang tính thời sự cao, mà là chủ yếu đưa những vấn đề nổi cộm trong tuần Báo Tiền Phong Chủ nhật đánh số riêng từ số 1 đến số 52 trong một năm

Báo Tiền Phong Chủ nhật có hai trang giữa là Văn hoá văn nghệ, trang

3 là phóng sự và trang 7 dành cho văn học (truyện ngắn, thơ ca)

Báo Tiền Phong Chủ nhật hiện nay vẫn giữ số lượng trung bình từ 80.000 đến 100.000 bản một lần phát hành Giai đoạn đỉnh cao năm 1999 –

2000, báo Tiền Phong Chủ nhật tăng lên đến 150.000bản

Báo Tiền Phong Chủ nhật còn có sự cộng tác của các Cộng tác viên uy tín là các giáo sư, tiến sĩ văn học nghệ thuật, nhất là khi có các sự kiện văn hóa nổi bật

Hiện nay, báo Tiền Phong Chủ nhật đang chuẩn bị cải tiến toàn bộ để thành tờ Tiền Phong cuối tuần, phát hành vào thứ sáu hàng tuần, dự định sẽ ấn bản bộ mới vào tháng 1 năm 2007

KẾT LUẬN

Nếu như văn hóa văn nghệ được xem như món ăn tinh thần của giới trẻ, thì việc thụ hưởng những nhu cầu ấy lại đòi hỏi văn hóa - nghệ thuật luôn tự nâng cao tính sáng tạo và đổi mới không ngừng Chính vì vậy mà Thanh niên ngày nay thường cảm thấy lạc lõng khi đi tìm cho mình một thế giới nghệ thuật khám phá từ bản thân Đó là điều mà báo chí phải làm: đưa họ đến con đường khám phá nghệ thuật chân chính

Tuy nhiên, cũng không thể phủ nhận một kiểu nghệ thuật mang tính tìm tòi, khám phá, chưa định hình hiện đang rất phổ biến trong đời sống, đặc biệt

là những năm đầu thế kỷ 21 Chúng gồm những trào lưu, xu hướng mới xuất phát từ nhu cầu tự làm mới mình của các nghệ sĩ hoặc những sinh viên trường nghệ thuật đang tìm kiếm bản thân Ngày cả những thanh niên có đời sống bình thường đôi khi cũng băn khoăn tự hỏi “liệu đây có phải là cái đẹp? Cái

mà tôi muốn vươn tới?” Câu hỏi này khiến cho văn hóa nghệ thuật có một trọng trách đặc biệt cao cả, đó là định hướng tư tưởng

Điều này làm cho chúng ta nghĩ ngay đến một trong những chức năng quan trọng của văn hóa chính là : điều chỉnh xã hội Từ việc điều chỉnh xã hội, văn hóa có chức năng bộ phận là định hướng các chuẩn mực, điều chỉnh các ứng xử của con người

Tất cả những điều đó, khiến chúng ta hiểu được rằng, báo chí của Đoàn chính là cơ quan ngôn luận cực kỳ quan trọng, hàng ngày tiếp xúc và giao tiếp với thanh niên, là diễn đàn của họ và là người bạn đường cần thiết của họ, đó là sự gắn bó mật thiết khó thể tách rời

Phần tiếp theo của đề tài, chúng tôi sẽ trình bày nội dung chính về tính định hướng ở trên những trang thông tin của báo Tiền Phong - tờ báo tiêu biểu của hệ thống báo Đoàn mà ngay từ đầu, chúng tôi đã đề cập là đối tượng khảo cứu chính

CHƯƠNG II

TÍNH THÔNG TIN VÀ ĐỊNH HƯỚNG CỦA NỘI DUNG

TÁC PHẨM BÁO CHÍ 2.1 Mục đích tuyên truyền và tiêu chí định hướng

Đảng Cộng sản Việt Nam luôn xác định thanh niên là lực lượng xung kích trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; vấn đề thanh niên luôn ở vị trí trung tâm trong chiến lược phát huy nhân tố và nguồn lực con người của Đảng Nghị quyết 4 của BCH TƯ Đảng (khoá VII) chỉ rõ : “Sự nghiệp đổi mới có thành công hay không, đất nước bước vào thế kỷ 21 có vị trí xứng đáng trong cộng đồng thế giới hay không, cách mạng Việt Nam có vững bước trên con đường XHCN hay không phần lớn tuỳ thuộc vào lực lượng thanh niên, vào việc bồi dưỡng rèn luyện thế hệ thanh niên; công tác thanh niên là vấn đề sống còn của dân tộc, là một trong những nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng” Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX tiếp tục khẳng định :

“Đối với thế hệ trẻ, chăm lo giáo dục, bồi dưỡng, đào tạo phát triển toàn diện

về chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống, văn hoá, sức khoẻ, nghề nghiệp; giải quyết việc làm, phát triển tài năng và sức sáng tạo, phát huy vai trò xung kích trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” Đường lối đó một mặt khẳng định thanh niên là lực lượng xung kích trong sự nghiệp CNH, HĐH đất nước, mặt khác đặt ra cho Đảng, Nhà nước, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và xã hội những yêu cầu và nhiệm vụ mới đối với việc đào tạo, bồi dưỡng và phát huy thế hệ trẻ của nước nhà

Báo Tiền Phong xác định rõ đối tượng bạn đọc của mình chính là thanh niên, cán bộ, chiến sĩ, sinh viên, học sinh ở tuổi Đoàn Vì thế, hiển nhiên báo

Tiền Phong sẽ là tờ báo, là tiếng nói của thế hệ trẻ Trước hết chúng ta hãy tìm hiểu đối tượng bạn đọc của báo Tiền Phong, là lớp thanh niên rường cột của đất nước qua nhiều nghiên cứu tâm lý của các nhà khoa học

2.1.1 Tâm lý của thanh niên sinh viên

Phần lớn những thanh niên đều ở vào thời kỳ chuyển tiếp sau (còn gọi

là late adolescence) bắt đầu từ 17, 18 tuổi và kết thúc vào lúc thành người lớn thật sự ở độ tuổi 24, 25

Về mặt sinh lý, hình thể đạt được sự hoàn chỉnh về cấu trúc và phối hợp giữa các chức năng Đầu thời kỳ này, con người đạt được 9/10 chiều cao

và 2/3 trọng lượng của cơ thể trưởng thành Não bộ đã đạt trọng lượng tối đa (trung bình 1400 gram) và số tế bào thần kinh đã phát triển đầy đủ tới trên một trăm tỷ nơron Quan trọng hơn, chính ở lứa tuổi này, hoạt động thần kinh cao cấp đã đạt đến mức trưởng thành Ước tính có 2/3 số kiến thức học được trong một đời người do tích lũy trong thời gian này Giới tính cũng được phân biệt rõ và phát triển đầy đủ ở mỗi giới, cả biểu hiện ngoại hình lẫn biểu hiện nội tiết tố

Về mặt tâm lý, trong thời kỳ này trí tuệ phát triển phát triển, biểu hiện

rõ rệt nhất trong việc tư duy sâu sắc và rộng mở, có năng lực giải quyết những nhiệm vụ trí tuệ ngày một khó khăn hơn, cũng như có tiến bộ rõ rệt trong lập luận logic, trong việc lĩnh hội tri thức, trí tưởng tượng, sự chú ý và ghi nhớ Ở lứa tuổi này đã phát triển khả năng hình thành ý tưởng trừu tượng, khả năng phán đoán, nhu cầu hiểu biết và học tập Một trong những đặc trưng cơ bản của sự phát triển trí tuệ của thời kỳ chuyển tiếp là “tính nhạy bén cao độ”, khả năng giải thích và gán ý nghĩa cho những ấn tượng cảm tính nhờ vào kinh nghiệm và tri thức đã có trước đây Những sự phát triển nói trên cùng với óc