Tác động của báo chí đối với doanh nghiệp (Khảo sát báo Tuổi trẻ, Thời báo Kinh tế Việt Nam năm 2008 - 2009 và 3 tháng đầu năm 2010

Hàng ngày, lật từng trang báo, bạn đọc đều cảm nhận thấy tờ báo đó ít nhiều đều có những thông tin liên quan đến doanh nghiệp như những trang quảng cáo sản phẩm, tin hoạt động sản xuất k

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

-

NGUYỄN THANH HƯƠNG

TÁC ĐỘNG CỦA BÁO CHÍ ĐỐI VỚI

DOANH NGHIỆP

LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

-

NGUYỄN THANH HƯƠNG

TÁC ĐỘNG CỦA BÁO CHÍ ĐỐI VỚI

LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ

Người hướng dẫn khoa học: TS Nguyễn Thị Thoa

Hà Nội, 2010

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 5

1.Tính cấp thiết và lý do chọn đề tài 5

2 Vài nét về lịch sử nghiên cứu đề tài: 8

3.Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 9

4.Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 10

5.Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu 10

6.Ý nghĩa lý luận và thực tiễn 11

7.Kết cấu luận văn 12

CHƯƠNG 1: BÁO CHÍ LÀ PHƯƠNG TIỆN THÔNG TIN CỦA 13

DOANH NGHIỆP 13

1.1 Các khái niệm, thuật ngữ liên quan 13

1.2 Định hướng của Đảng và Nhà nước về phát triển doanh nghiệp 14

1.3 Vai trò của báo chí tuyên truyền về doanh nghiệp 15

1.4 Giới thiệu khái quát về hai tờ báo được khảo sát 25

TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 31

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TÁC ĐỘNG CỦA BÁO CHÍ ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP 32

2.1 Tác động tích cực 33

2.2 Tác động tiêu cực 71

TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 83

CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO TÁC ĐỘNG CỦA BÁO CHÍ VỚI DOANH NGHIỆP 84

3.1 Báo chí khó khăn khi tiếp cận doanh nghiệp 84

3.2 Giải pháp nâng cao chất lượng báo chí 93

3.3 Kiến nghị 99

TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 100

KẾT LUẬN 101

TÀI LIỆU THAM KHẢO 106

2

I Tài liệu Tiếng Việt: 106

* Sách: 106

*Báo 108

*Các văn bản, văn kiện pháp quy 108

PHỤ LỤC 110

3

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

Bảng 1.1: Khảo sát tin và bài về doanh nghiệp trên báo Tuổi trẻ

Bảng 1.2 Khảo sát tin và bài về doanh nghiệp trên Thời báo Kinh tế Việt Nam

Bảng 2.1: Khảo sát ý kiến về tuyên truyền thông tin trên báo phục vụ doanh nghiệp

Bảng 3.1: Khảo sát ý kiến về đăng tải thông tin của doanh nghiệp trên báo

4

MỘT SỐ TỪ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN

ASEAN Hiệp hội quốc gia các nước Đông Nam Á

BCHTƯ Ban chấp hành Trung ương

Nước ta đang trong quá trình đổi mới và phát triển, gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), nhiệm vụ này càng có ý nghĩa cấp bách, quyết định thành công trong công cuộc công nghiệp hóa - hiện đại hóa Thực tế cho thấy số lượng doanh nghiệp kinh doanh có hiệu quả thường tỷ lệ thuận với tốc

độ tăng trưởng kinh tế, trong phạm vi cả nước cũng như trong từng địa phương, nơi nào có nhiều doanh nghiệp kinh doanh hiệu quả, kinh tế nơi đó chắc chắn phát triển, đời sống nhân dân được cải thiện Nước ta đã đề ra Chiến lược phát triển doanh nghiệp nhằm đến 2010, cả nước có 50 vạn doanh nghiệp kinh doanh hiệu quả, nhiều doanh nghiệp có tầm cỡ thế giới, đồng thời

kế hoạch phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa 5 năm 2006 - 2010 cũng là đi theo hướng đó

Các doanh nghiệp, doanh nhân của Việt Nam rất giàu ý chí vươn lên,

có lòng tự hào dân tộc cao, luôn khát khao cùng dân tộc phấn đấu chấn hưng nền kinh tế Nhiều doanh nghiệp đã có sức cạnh tranh ngang ngửa với các doanh nghiệp khác trên thế giới Sự ổn định chính trị và môi trường pháp lý ở Việt Nam đang được cải thiện, các thể chế chính sách đang hoàn thiện là điều kiện quyết định để doanh nghiệp nước ta phát huy thế mạnh

Mặt khác, trong bối cảnh hội nhập, các doanh nghiệp có thêm nhiều cơ hội tiếp cận một cách bình đẳng công nghệ, vốn tín dụng và nhân lực bên ngoài Môi trường kinh doanh cũng được cải thiện theo hướng thông thoáng

6

Hội nhập sẽ thúc đẩy các cơ quan nhà nước tích cực đổi mới cơ chế, chính sách, sắp xếp lại các tổ chức … tạo thuận lợi cho yêu cầu nâng cao hiệu quả sức cạnh tranh của doanh nghiệp hiện có và khuyến khích phát triển thêm nhiều doanh nghiệp tư nhân mới

Thị trường được mở rộng, các doanh nghiệp ngoài việc phát triển thị trường nội địa còn được phép bán hàng hóa vào các nước thành viên WTO với mức thuế nhập khẩu được cam kết cắt giảm Nhờ đó, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp mở rộng năng lực sản xuất, bảm đảm qui mô kinh tế trong đầu tư Tuy nhiên, hội nhập đã đặt ra yêu cầu khắt khe hơn về thị trường, tạo nên sự cạnh tranh gay gắt giữa sản phẩm của doanh nghiệp nước ta với sản phẩm của doanh nghiệp nước ngoài ngay ở thị trường trong nước Các doanh nghiệp Việt Nam muốn vươn ra thị trường quốc tế phải đối mặt với nhiều thách thức, đối thủ mới Đặc biệt, nhiều ưu đãi hiện hành trái với cam kết của WTO bảo hộ các doanh nghiệp trong nước, nhất là doanh nghiệp nhà nước được bãi bỏ Doanh nghiệp nhỏ và vừa sẽ gặp khó khăn Các doanh nghiệp được bình đẳng cạnh tranh kinh doanh, không kể doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp tư nhân hay doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài

Những biến động của bối cảnh kinh tế thế giới có tác động tích cực và tiêu cực đối với nền kinh tế nước ta Năm 2008 là năm cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu xảy ra Do bị ảnh hưởng của suy thoái như hầu hết các nền kinh tế, kinh tế nước ta mặc dù có mức tăng trưởng cao nhưng vẫn thấp hơn các năm trước và không đạt kế hoạch đề ra Bước sang năm 2009, nền kinh tế Việt Nam tiếp tục chịu tác động nặng nề của cuộc khủng hoảng Chính phủ và các doanh nghiệp nỗ lực tìm giải pháp chống suy giảm kinh tế

Mặt khác, trong quá trình phát triển, các doanh nghiệp đều có nhu cầu quảng bá sản phẩm, góp phần xây dựng và phát triển thương hiệu sản phẩm hàng hóa, dịch vụ cũng như chính bản thân doanh nghiệp, tạo cầu nối giữa

7

doanh nghiệp và người tiêu dùng, hoặc khách hàng Hàng ngày, lật từng trang báo, bạn đọc đều cảm nhận thấy tờ báo đó ít nhiều đều có những thông tin liên quan đến doanh nghiệp như những trang quảng cáo sản phẩm, tin hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp như như khởi công xây dựng, ra mắt sản phẩm mới, ý kiến của các doanh nghiệp về vấn đề này hay vấn đề kia

… “Các tờ báo nào cũng mong muốn là bạn của mọi nhà, mang đến cho bạn đọc của mình những thông tin luôn mới lại không đề cập đến một đối tượng cực kỳ nhạy cảm và năng động là doanh nghiệp” [26, tr.127] Số đầu báo trong nước tăng nhanh, trong đó có nhiều đầu báo chuyên về kinh tế, sản phẩm tiêu dùng, giới thiệu doanh nghiệp và doanh nhân điển hình, những báo chuyên ngành liên quan đến hoạt động kinh doanh - quản trị doanh nghiệp Tuy nhiên, lượng thông tin về doanh nghiệp trên các ấn phẩm theo phía cộng đồng doanh nghiệp vẫn cảm thấy như chưa đủ

Việt Nam đang sống trong thời đại bùng nổ thông tin, các doanh nghiệp

dù lớn hay nhỏ, ở những mức độ khác nhau đều muốn có thông tin để vươn ra

“biển lớn” hội nhập kinh tế thế giới, chiếm lĩnh thị trường và phát triển sản xuất kinh doanh Báo chí vừa là người cung cấp thông tin cho doanh nghiệp, vừa là người giới thiệu, quảng bá, giới thiệu các doanh nghiệp ra thế giới Mặt khác, qua báo chí, thế giới cũng biết về Việt Nam, muốn tìm hiểu xem đất nước hình chữ S có gì hấp dẫn để tìm kiếm cơ hội, đối tác cho hợp tác liên doanh, liên kết, đầu tư Vì vậy, báo chí trở thành cầu nối, giúp họ tìm được những thông tin cần thiết

Bao trùm toàn bộ hoạt động của doanh nghiệp và báo chí chính là ở mục tiêu rất cao cả hơn, trên mỗi vị trí của mình, từng doanh nghiệp, từng cơ quan báo chí đều mong muốn đóng góp cho mục tiêu dân giàu, nước mạnh, đưa đất nước sánh vai với các cường quốc trên thế giới Do vậy, nhiều doanh nghiệp đang ngày càng phấn đấu phát huy tính hiệu quả với cách làm năng

8

động sáng tạo Các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh hiệu quả, có tâm tài luôn được báo chí và xã hội tôn vinh Báo chí coi doanh nghiệp là nguồn cảm hứng của mình, giới thiệu doanh nhân điển hình, cách làm ăn hay, sản phẩm tốt, quảng bá thương hiệu nổi tiếng của doanh nghiệp ra thế giới Ngược lại, thông qua sự phản ánh này, nội dung của báo chí đa dạng hơn, phong phú hơn, đáp ứng yêu cầu cực kỳ quan trọng của nhân dân - một cuộc sống ngày càng đầy đủ hơn về vật chất và cả tinh thần

Đối với cá nhân người làm luận văn, trong quá trình công tác nhiều năm nay, bản thân đã tiếp xúc, gắn bó với các doanh nghiệp Vì vậy, tôi nhận thấy báo chí đã có những tác động nhất định đến hoạt động của doanh nghiệp, cùng đồng hành với doanh nghiệp trên bước đường phát triển sản xuất kinh doanh của họ Với mong muốn được tìm hiểu sâu sắc hơn về những tác động

của báo chí với doanh nghiệp, tôi đã quyết định lựa chọn đề tài Sự tác động

của báo chí đối với doanh nghiệp

2 Vài nét về lịch sử nghiên cứu đề tài:

Doanh nghiệp là đối tượng ngày càng được báo chí quan tâm vừa khai thác đề tài vừa để tuyên truyền phục vụ Nhiều tờ báo kinh tế của Việt Nam hiện nay đã dành dung lượng khá lớn trên mỗi số báo để thông tin, tuyên truyền về những vấn đề các doanh nghiệp quan tâm như tình hình thị trường, giá cả, cách thức quản trị doanh nghiệp, giới thiệu cổ vũ các doanh nghiệp, doanh nhân điển hình, phê phán doanh nghiệp làm ăn dối trá … Qua những thông tin trên báo chí mà doanh nghiệp nắm bắt được, bản thân các doanh nghiệp đã có những điều chỉnh cho hoạt động sản xuất của họ Điều này chứng tỏ báo chí đã đóng một vai trò quan trọng đối với hoạt động các doanh nghiệp Tuy nhiên, các tài liệu viết về cách thức thông tin, tuyên truyền về doanh nghiệp trên báo chí sao cho hiệu quả không có, thậm chí những tài liệu viết về doanh nghiệp do báo chí nghiên cứu cũng chưa nhiều và cụ thể

3.Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1.Đối tượng nghiên cứu:

Tác động của báo chí đối với doanh nghiệp

3.2.Phạm vi nghiên cứu

Thông tin (chủ yếu là các bài viết) liên quan đến hoạt động của doanh nghiệp trên Thời báo Kinh tế Việt Nam và Tuổi trẻ Ngoài ra, tác giả còn tham khảo thêm một số bài viết đăng trên báo Diễn đàn Doanh nghiệp, tạp chí Người làm báo

Luận văn sẽ giới hạn khảo sát trên các sản phẩm báo chí:

Thời báo Kinh tế Việt Nam (từ năm 2008 - 2009 và 3 tháng đầu năm 2010)

Tuổi trẻ (từ năm 2008 - 2009 và 3 tháng đầu năm 2010)

Thời điểm tiến hành khảo sát luận văn (năm 2008 – 2009 và 3 tháng đầu năm 2010) là khoảng thời gian đáng chú ý Đó là Việt Nam hội nhập sâu rộng với kinh tế thế giới, sau 2 năm nước ta trở thành thành viên thứ 150 của

Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) Đồng thời cũng là thời điểm Việt Nam phải chịu ảnh hưởng nặng nề của cuộc khủng hoảng tài chính kinh tế toàn cầu, khiến cho doanh nghiệp cũng bị lao đao Để đối mặt với khủng hoảng,

4. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

4.1.Mục đích

Luận văn sẽ tập trung nghiên cứu thực trạng báo chí tác động tới doanh nghiệp Bên cạnh đó, luận văn đưa ra những kiến nghị nhằm nâng cao hơn nữa hiệu quả tuyên truyền thông tin cho doanh nghiệp

4.2.Nhiệm vụ:

+ Làm rõ về mặt lý luận sự tác động của báo chí với doanh nghiệp; + Nghiên cứu những điều kiện thuận lợi (chính trị, kinh tế, xã hội ) cho việc tuyên truyền phục vụ doanh nghiệp, đường lối chính sách của Đảng

và Nhà nước, luật pháp qui định về việc báo chí thông tin hỗ trợ doanh nghiệp phát triển

+ Khảo sát thực trạng thông tin cho doanh nghiệp trên báo chí, mức độ hiệu quả của thông tin

+ Đề xuất những giải pháp nâng cao hơn nữa vai trò thông tin của báo chí đối với doanh nghiệp

5. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

5.1.Cơ sở lý luận:

Luận văn được dựa trên cơ sở lý luận báo chí vô sản và các khoa học có liên quan, kết hợp chặt chẽ giữa lý luận và tổng kết kinh nghiệm thực tiễn

5.2.Phương pháp nghiên cứu:

1 Nghiên cứu tài liệu (bao gồm: thông kê, phân tích, tổng hợp, so sánh)

11

2 Khảo sát các các tin bài liên quan đến doanh nghiệp trên Thời báo Kinh tế Việt Nam và Tuổi trẻ từ năm 2008 - 2009 và 3 tháng đầu năm 2010

3 Phương pháp điều tra xã hội học đối với các doanh nghiệp, gồm:

*Điều tra xã hội học bằng sử dụng phỏng vấn anket để tổng hợp ý kiến của các doanh nghiệp về mức độ, hình thức thông tin, hiệu quả thông tin mà doanh nghiệp lĩnh hội được từ báo

+ Trao đổi lãnh đạo của Viện Nghiên cứu về doanh nghiệp để nắm bắt

rõ hơn nhu cầu cần được thông tin của các doanh nghiệp

4 Phương pháp tổng hợp, phân loại, phân tích được áp dụng để xử lý các bảng hỏi điều tra xã hội học, từ đó tìm ra nhu cầu và cách thức thông tin phục vụ doanh nghiệp Phương pháp này cũng được áp dụng để xử lý với thông tin trên Thời báo Kinh tế Việt Nam và Tuổi trẻ, nhằm đánh giá thực trạng thông tin hiện tại và đưa ra giải pháp về cách thức thông tin cho trong tương lai

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn

Trên thực tế hiện nay, phần lớn các doanh nghiệp thu thập được thông tin phục vụ cho kinh doanh là lấy từ báo chí, thậm chí, đã có doanh nghiệp sử dụng báo chí làm mục tiêu để giúp họ tăng thêm lợi nhuận cho doanh nghiệp Doanh nghiệp ăn nên, làm ra, báo chí có thêm điều kiện phát triển Báo chí luôn đồng hành cùng với doanh nghiệp, hỗ trợ thông tin giúp doanh nghiệp và lên tiếng đề nghị tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp (về chính sách thuế, thị trường tiêu thụ sản phẩm, …) khi họ gặp phải Chính bởi vậy, luận văn sẽ làm

sẽ là một tài liệu tham khảo cho các bạn đồng nghiệp quan tâm đến sự tác động cũng như cách thiết lập, duy trì mối quan hệ giữa của báo chí với doanh nghiệp

Luận văn sẽ đề xuất một số giải pháp tích cực cho cơ quan báo chí khi thông tin về doanh nghiệp, một số cơ chế phối hợp thường xuyên giữa báo chí

và doanh nghiệp

7.Kết cấu luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục, tài liệu tham khảo, nội dung luận văn bao gồm 3 chương:

Chương I: Báo chí là phương tiện thông tin của doanh nghiệp

Chương II: Thực trạng sự tác động của báo chí đối với doanh nghiệp Chương III: Những kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả thông tin cho doanh nghiệp

Luật Doanh nghiệp năm 2005 cho rằng “doanh nghiệp là tổ chức kinh

tế có tên riêng, có tài sản, trụ sở giao dịch ổn định, được đăng ký kinh doanh theo qui định của pháp luật nhằm mục đích thực hiện các hoạt động kinh doanh” [42] Hiện nay, khái niệm doanh nghiệp thường được dùng để chỉ các loại hình doanh nghiệp: công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần, doanh

nghiệp tư nhân, công ty hợp doanh thuộc các thành phần kinh tế

1.1.2 Sự tác động

Theo Từ điển Tiếng Việt thông dụng, sự tác động nghĩa là gây ra sự biến đổi nào đó cho sự vật được hành động hướng đến [2, tr.685] Còn Từ điển tiếng Việt, tác động nghĩa là gây, làm ra [33, tr.788]

1.1.3 Sự tác động của báo chí đối với doanh nghiệp:

Theo TS Phạm Thắng - TS Hoàng Hải, một tác phẩm báo chí luôn được quần chúng đón nhận với thái độ trân trọng, hào hứng phấn khởi, bởi lẽ

nó thực hiện được chức năng là thông tin để tác động: Thông báo, giải thích, phân tích khái quát, tổng hợp để đem đến cho người đọc, người nghe, người xem một nhận thức mới, đúng sát hợp hơn để tạo tiền đề phương pháp luận tư tưởng đúng, từ đó định hướng cho con người điều chỉnh hoạt động thực tiễn Tác động ở đây thể hiện ở chỗ, tác phẩm báo chí bày tỏ chính kiến, giải thích

14

để thuyết phục, động viên đông đảo mọi người tham gia giải quyết những vấn

đề mà hiện thực cuộc sống đặt ra

“Chính chức năng tác động của báo chí đã làm cho các doanh nghiệp có thông tin điều chỉnh được hoạt động sản xuất kinh doanh, đáp ứng yêu cầu của công cuộc đổi mới Nhờ báo chí mà các doanh nghiệp có được thông tin

đa dạng, nhiều chiều ở trong nước, ở thế giới, những nhu cầu của thị trường, thị hiếu tiêu dùng của khách hàng mà vươn lên đáp ứng kịp thời có hiệu quả

nhất” [26, tr.130 - 131]

1.2 Định hướng của Đảng và Nhà nước về phát triển doanh nghiệp

Sự hình thành và phát triển doanh nghiệp ở nước ta gắn liền với sự phát triển của khu vực kinh tế nhà nước, khu vực kinh tế tư nhân và các loại hình doanh nghiệp Sự ra đời của các tầng lớp doanh nghiệp, doanh nhân là kết quả trực tiếp từ những định hướng và đường lối đúng đắn của Đảng Cộng sản Việt Nam Đại hội toàn quốc lần thứ VI của Đảng với việc đề ra nhiệm vụ xây dựng nền kinh tế nhiều thành phần, xóa bỏ cơ chế kinh tế kế hoạch hóa tập trung quan liêu bao cấp, cho phép kinh tế tư nhân phát triển không hạn chế về qui mô, tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển

Vai trò của doanh nghiệp lần đầu tiên được khẳng định trong Nghị quyết Hội nghị lần thứ 7 Ban Chấp hành Trung ương khóa IX (năm 2003) Trong nghị quyết này, các doanh nghiệp được nêu lên như một tầng lớp xã hội, cùng với các giai cấp và các tầng lớp xã hội khác tạo thành khối đại đoàn kết toàn dân tộc Nghị quyết đã đưa ra chủ trương và giải pháp chủ yếu xây dựng định hướng chính sách nhằm tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc

“Các nhà doanh nghiệp coi trọng vai trò của các doanh nhân trong phát triển kinh tế xã hội Hoàn thiện khung pháp lý chung để các nhà doanh nghiệp yên tâm phát triển sản xuất kinh doanh Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với các tổ chức hiệp hội các nhà doanh nghiệp” [48] Đồng thời, nghị quyết cũng

15

yêu cầu bổ sung và hoàn thiện chính sách xây dựng giai cấp công nhân, nông dân, đội ngũ trí thức và doanh nhân trong tình hình mới Quyết định số 990/QĐ-TTg ngày 20/9/2004 của Thủ tướng Chính phủ về việc lấy ngày 13 tháng10 hàng năm làm ngày truyền thống của doanh nhân đã động viên các tầng lớp xã hội trong việc góp phần xây dựng và phát triển doanh nghiệp, đội ngũ doanh nhân ngày càng lớn mạnh, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước

Báo cáo chính trị của BCHTƯ tại Đại hội X (năm 2006) xác định yêu cầu cần phát huy vai trò của doanh nghiệp, doanh nhân, tiếp tục làm thay đổi

tư duy nhận thức và tâm lý xã hội với doanh nghiệp Báo cáo đã đề cập việc hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa, trong

đó, phát triển mạnh thành phần hình kinh tế, các loại hình tổ chức sản xuất kinh doanh là một trong 3 nội dung cần tiến hành “Chúng ta chủ trương xây dựng và thực hiện Chiến lược quốc gia về phát triển doanh nghiệp, xây dựng một hệ thống doanh nghiệp Việt Nam có sức cạnh tranh cao, chủ lực là một số tập đoàn kinh tế và công ty lớn dựa trên hình thức cổ phần” [50]

Nhìn chung, quan điểm chủ trương của Đảng ta đối với doanh nghiệp trong thời kỳ đổi mới là tương đối toàn diện, phù hợp yêu cầu khách quan của đời sống xã hội và yêu cầu phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa

1.3 Vai trò của báo chí tuyên truyền về doanh nghiệp

1.3.1 Sơ lược về sự hình thành quá trình tuyên truyền hoạt động doanh nghiệp trên báo chí của nước ta

Ở Việt Nam những năm đầu thế kỷ XX, đi cùng với công cuộc Duy Tân là các hoạt động kinh tế mà trong đó, một số doanh nghiệp và những nhà doanh nghiệp giàu lòng yêu nước đã hô hào “chấn hưng nội hóa” Chính trong thời gian này đã ra đời một số tờ báo gắn liền với cuộc vận động kinh tế của

16

tầng lớp doanh nghiệp như Đăng cổ tùng báo hô hào thành lập hội buôn, chấn hưng kinh tế; Nông cổ mín đàm (1901 - 1924), ngồi uống chè làm ăn kinh tế; Lục tỉnh tân văn viết cổ xuý, bố cáo kêu gọi góp vốn cổ phần, quảng bá cho các hoạt động tranh thương …

Nông cổ mín đàm, một tờ báo của tư nhân, chủ bút là Lương Khắc Ninh, sau được chuyển sang tay của Trần Chánh Chiếu nên không nhận được

sự trợ cấp của chính quyền Để hòa nhập với công cuộc khai thác thuộc địa báo hô hào dân chúng mở mang kinh doanh, sản xuất, trên Nông cổ mín đàm, thường xuyên có mục Thương cổ luận bàn về các phương thức làm giàu từ cổ chí kim “Cụ thể, từ số báo thứ 10 (ra ngày 3.10.1901), Nông cổ mín đàm có loạt bài dưới tựa đề Đại thương hiệp bổn cách, kêu gọi mọi người hùn vốn lớn thành lập công ty “Về vấn đề này ban biên tập đã đưa ra những kế hoạch như sau: “Phỏng hiệp cho đặng hai muôn phần hùn mỗi một phần là hai trăm đồng bạc (500 quan tiền Tây như vậy đủ hai mươi muôn thì vốn đặng bốn triệu đồng) Tuy là mỗi phần hùn là hai trăm đồng bạc mà như người nào không đủ sức mà lấy trọn một phần thì ta sẽ chia một phần hùn ra làm năm phần nhỏ, nghĩa là một phần góc năm thì bốn mươi đồng bạc, hay là một trăm quan tiền Tây, ấy là cho người giàu và người khá vừa, còn muốn hùn thì hùn đặng, miễn là đặng đông thì vốn lớn Khi mà đặng lập hãng rồi thì phải cất nhà hãng tại Mỹ Tho một hãng mà chia làm hai ty công vụ một ty cho vay, đóng thuế cho vay, có quyền phép mạnh mà đòi nợ cùng kiện thưa chuẩn chiết gia tài sản vật của người tiếu nợ; còn một công ty thì để tiền lúa không tính lời, miễn

là mua trước lúa cho đặng nhiều, ấy là lợi.” [19, tr.122 - 123]

Sách viết tiếp: “Bên cạnh Thương cổ luận là một chuyên mục chính của thương nghiệp, năm 1902, Nông cổ mín đàn còn có thêm chuyên mục thông báo giá lúa gạo Và không chỉ là những lừi kêu gọi, hùn hạp buôn bán, giá lúa gạo thông thường, Nông cổ mín đàm còn có thêm chuyên mục thông báo giá

17

lúa gạo Không chỉ là những lừi kêu gọi hùn hạp buôn bán, giá lúa gạo thông thường mà Nông cổ mín đàm còn có những bài viết về vấn đề thương nghiệp như cuộc tranh thương, về việc buôn dầu lửa, luận về thương mãi, luận về vấn

đề tại sao hộp quẹt lại lên giá vô cớ, giá lúa gạo phát giá như thế nào … Trên

số báo 121 (ra ngày 5.8.1924) với bài viết “Nhà buôn phải thế nào” đã nói lên tình hình thương nghiệp buôn bán lúc bấy giờ: “Nước ta ngày nay nhiều người biết thương nghiệp là quan trọng nên từ thành thị tới quê nhà, chỗ nào cũng hiện ra cái vẻ buôn bán tấp nập, đua tranh, sông không được bao lâu đã thấy lần lần thất bại Qua bài viết này, Nông cổ mín đàm đã đưa ra cho bạn đọc những lời khuyên về cách phải buôn như thế nào; nhà buôn phải có tính kiên nhẫn và “ngoài ba điều trọng yếu là nghị lực, quyết đoán, kiên nhẫn ra, nhà buôn lại phải có nhiều tánh khác nữa, hàng hóa bày trí thay đổi luôn luôn, cho người ta lạ mắt muốn vào; người đứng bán hàng phải hoạt bát ngọt ngào cho người ta vui bụng, muốn mua một lại mua lên hai …” [19, tr.123-124]

Như bài viết Cơ quan ngôn luận đầu tiên tại Việt Nam ra đời nhằm khuyến khích hỗ trợ cho giới doanh nhân, doanh nghiệp đã khẳng định: “Chắc chắn những bài báo ấy đã có tác động to lớn đến quảng đại quần chúng trong

ý thức mới về doanh thương, doanh nghiệp …” [19, tr.128]

Lục tỉnh tân văn (Trần Chánh Chiếu) viết cổ xuý quảng bá cho các hoạt động tranh thương Tháng 9 - 1908, công ty Minh Tân tuyên bố trên Lục tỉnh tân văn tiếp tục hạ giá bán sỉ, bán lẻ có khuyến mãi xà bông hiệu Con Vịt cho người mua số lượng lớn Lần đầu tiên người tiêu dùng ở Nam kỳ được hưởng lợi từ sự cạnh tranh phá thế độc quyền, cạnh tranh rất hiệu quả với xà bông của Hoa kiều, buộc họ phải hạ giá bán, khiến thu hút thêm nhiều cổ đông mới

Thập kỷ 90, báo Đại Đoàn kết đã khởi xướng cuộc bình chọn 10 sản phẩm hàng tiêu dùng Việt Nam được ưa thích nhất (gọi tắt là Topten hàng Việt Nam) Cuộc bình chọn truyền thống hàng năm được báo Đại Đoàn Kết

18

kéo dài trong 10 năm, bắt đầu từ năm 1992, thời điểm các doanh nghiệp đang tìm cách hòa nhập với nền kinh tế thị trường và hàng nước ngoài được nhập khẩu đang chiếm lĩnh thị trường trong nước Vì vậy, mục đích của cuộc thi nhằm tăng cường mối quan hệ giữa tòa soạn và bạn đọc tham gia chương trình Người Việt Nam dùng hàng Việt Nam, đồng thời giúp doanh nghiệp điều tra dư luận để có định hướng sản xuất và tiêu dùng sản phẩm Sau 10 năm (1992 - 2002) tổ chức cuộc thi, có ba doanh nghiệp 9 năm đạt danh hiệu Topten, đó là Vinamilk, bia Sài Gòn và đồng hồ Gimiko, trong đó, Vinamilk

8 năm liền dẫn đầu Topten Đến nay, rất nhiều thương hiệu đã trở nên quen thuộc, dành được tình cảm với người tiêu dùng, có thị phần cao ở trong nước như Bia Sài Gòn với nhãn hiệu 333, dầu ăn Tường An, Cao su Sao Vàng

Điều đáng chú ý, ngay từ năm đầu tiên tổ chức, các doanh nghiệp có sản phẩm được bình chọn đã đề nghị Báo Đại Đoàn Kết thực hiện một cuộc Hội chợ - triển lãm để giới thiệu những sản phẩm được bình chọn tới đông đảo người tiêu dùng Cuộc thi đã nhận được sự đồng tình của Đảng, Nhà nước

và Chính phủ Nguyên Thủ tướng Võ Văn Kiệt coi đây là sáng kiến hay của báo Đại Đoàn Kết

Bài viết Làm sao để người Việt dùng hàng Việt đăng trên báo Đại Đoàn Kết ngày 29/9/2009 có đăng thư của Thủ tướng Võ Văn Kiệt như sau:

“ Trong những năm gần đây, cuộc cạnh tranh hàng nội, hàng ngoại xảy ra rất quyết liệt Làm thế nào để các doanh nghiệp Việt Nam mạnh lên, làm chủ được thị trường Việt Nam, luôn luôn là lòng mong ước của Nhà nước, của người tiêu dùng Việt Nam Cuộc hội chợ mà các đồng chí tổ chức là hình thức biểu dương, là sự tập hợp các doanh nghiệp quốc doanh và các thành phần kinh tế khác làm ăn có hiệu quả, tạo ra những sản phẩm được người tiêu dùng nước ta ưa thích Đó là sự cổ vũ lớn lao cho chương trình Người Việt Nam dùng hàng Việt Nam mà Chính phủ kêu gọi từ lâu, đồng thời cũng là một

19

trong những biện pháp hiệu quả nhất chống lại một số hàng nhập lậu Mong báo Đại Đoàn Kết có thêm nhiều hình thức cổ vũ cho chương trình Người Việt Nam dùng hàng Việt Nam ”

Cùng với Đại Đoàn Kết, một tờ báo khác là Sài Gòn tiếp thị đã đưa tờ báo trở nên nổi tiếng với sự kiện tổ chức bình chọn hàng năm danh hiệu Hàng Việt Nam chất lượng cao, một chương trình dành cho doanh nghiệp Bắt đầu

từ năm 1997, đến nay, Sài Gòn tiếp thị đã qua 14 năm tổ chức giải thưởng này Nền tảng của giải thưởng là báo thực hiện điều tra xã hội học, với nhân vật trung tâm là người tiêu dùng, lấy phán quyết của người tiêu dùng làm động lực và thúc đẩy doanh nghiệp nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường

Sự thành công của báo Sài Gòn Tiếp thị là đã đưa giải thưởng hàng Việt Nam chất lượng cao đã trở thành "một cuộc vận động lớn thúc đẩy sản xuất và tiêu dùng hàng Việt Nam, một cuộc dân vận về kinh tế" như Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết đã nói khi đang là Bí thư Thành ủy TP Hồ Chí Minh

Cứ mỗi năm qua đi, nước ta có hàng trăm doanh nghiệp đạt được các tiêu chí bình chọn, chính thức được công nhận danh hiệu Hàng Việt Nam chất lượng cao Qua đó, Sài Gòn Tiếp thị đã góp phần giúp nhiều doanh nghiệp xây dựng uy tín và tạo nên vị thế riêng cho sản phẩm của mình bằng thương hiệu vững mạnh Chương trình Hàng Việt Nam chất lượng cao được tổ chức khắp các tỉnh thành trong cả nước, Báo Sài Gòn tiếp thị đã góp phần hỗ trợ quảng bá hàng hóa chất lượng cao của Việt Nam, đồng thời thúc đẩy phát triển thương hiệu và mạng phân phối rộng khắp và xây dựng sức mạnh cạnh tranh cho hàng Việt Đến nay, chương trình như một động lực để cổ vũ các doanh nghiệp trong nước hưởng ứng mạnh mẽ cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt” do Bộ Chính trị phát động

Ngoài ra, nhiều tờ báo kinh tế như Thời báo Kinh tế Việt Nam, Diễn đàn Doanh nghiệp, Đầu tư và những ấn phẩm khác đã chú trọng tuyên truyền

20

về các hoạt động doanh nghiệp, tổ chức những diễn đàn doanh nghiệp với sự hưởng ứng nhiệt tình của báo giới … Đây là những biểu hiện sinh động chứng

tỏ doanh nghiệp đã và đang trở thành đối tượng được báo chí quan tâm

1.3.2 Các đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước qui định báo chí được phép tuyên truyền về doanh nghiệp

Đánh giá về thực tiễn báo chí Việt Nam sau 20 năm đổi mới, Nghị quyết Trung ương 5 về công tác tư tưởng, lý luận và báo chí (tháng 7 - 2007)

đã khẳng định: Báo chí tiếp tục phát triển nhanh về số lượng, loại hình, ấn phẩm, đội ngũ người làm báo và số lượng người đọc; cơ sở vật chất kĩ thuật, công nghệ, năng lực tài chính được tăng cường; tác động, ảnh hưởng của báo chí được mở rộng Phần lớn báo chí hoạt động đúng tôn chỉ, mục đích, phản ánh kịp thời tâm tư, nguyện vọng của nhân dân, biểu dương phong trào thi đua yêu nước, đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, quan liêu và các tệ nạn xã hội, chống “diễn biến hoà bình” góp phần tích cực vào thành tựu chung của đất nước

Trong đời sống báo chí hiện nay, doanh nghiệp đã trở thành đối tượng thông tin của rất nhiều tờ báo, tạp chí nên không một tờ báo, tạp chí nào lại không có ít nhiều thông tin về doanh nghiệp Vì vậy, những gì mà báo chí thông tin phản ánh cho các đối tượng độc giả mang lại hiệu quả thì thông tin mang đến cho doanh nghiệp cũng vậy Bên cạnh đó, Nghị quyết Trung ương

5 đã đưa ra những giải pháp hết sức quan trọng về công tác thông tin tuyên truyền, đây cũng có thể coi như định hướng cho báo chí khi thông tin về doanh nghiệp Cụ thể, báo chí phải nắm vững và tuyên truyền sâu rộng, kịp thời, có hiệu quả đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, bám sát nhiệm vụ công tác tư tưởng, tích cực tuyên truyền, cổ vũ thành tựu của công cuộc đổi mới Coi trọng đúng mức việc phát hiện, biểu dương các nhân tố mới, điển hình tiên tiến; tích cực đấu tranh, góp phần

21

ngăn chặn và từng bước đẩy lùi tham nhũng, lãng phí, quan liêu, các tiêu cực

và tệ nạn xã hội; tiếp tục phát huy tiềm lực và ưu điểm, khắc phục các yếu kém, khuyết điểm, nâng cao chất lượng tư tưởng, tính hấp dẫn, mở rộng đối tượng độc giả, vươn lên hiện đại về mô hình tổ chức hoạt động, về cơ sở vật chất, kĩ thuật và công nghệ

Trên thực tiễn, khi đối tượng độc giả là các doanh nghiệp, báo chí đã hướng theo nhu cầu của họ nhưng cũng không nằm ngoài những chủ trương chung mà Nghị quyết Trung ương 5 đã chỉ ra Đó là, báo chí cũng thông tin

về các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước liên quan đến các hoạt động doanh nghiệp, biểu dương các nhân tố mới, điển hình tiên tiến, tích cực đấu tranh chống lại những tiêu cực của xã hội …

Ngoài ra, tuy không có những điều khoản qui định cụ thể về cách thức thông tin, tuyên truyền về các doanh nghiệp trên báo chí của nước ta nhưng trên tinh thần của Luật Báo chí ngày 28/12/1989, Luật sửa đổi, bổ sung một

số điều của Luật Báo chí ngày 12/6/1999 và Nghị định 51/2002/NĐ-CP ngày 26/4/2002 về hướng dẫn thi hành Luật cũng đề cập đến nhiệm vụ và quyền hạn của báo chí khi thông tin tới độc giả nói chung, và có độc giả là các doanh nghiệp nói riêng Cụ thể, Điều 6 chương III của Luật Báo chí có qui định báo chí có nhiệm vụ tuyên truyền đường lối chính sách, phát hiện biểu dương gương người tốt việc tốt, nhân tố mới; đấu tranh chống lại các hành vi vi phạm pháp luật, tiêu cực trong xã hội …

Trong một số nghị định ban hành về việc hỗ trợ các doanh nghiệp, nhất

là các doanh nghiệp vừa và nhỏ, định hướng thông tin, tuyên truyền hỗ trợ cho các doanh nghiệp cũng được qui định Chẳng hạn, Nghị định 56/2009/NĐ - CP ngày 30/6/2009 về phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ thay thế 90/2001/NĐ - CP ngày 23/10/2001 đề cập đến hỗ trợ thông tin giúp doanh nghiệp Nghị định số 56 đã dành cả điều 12 chương II với tên gọi Về

22

thông tin và tư vấn qui định một số chính sách thông tin về doanh nghiệp Theo đó, Chính phủ và các bộ ban ngành có phải cung cấp các văn bản thông tin liên quan đến chính sách pháp luật cho doanh nghiệp Nghị định còn kêu gọi huy động mọi nguồn lực cùng cung cấp và kết nối thông tin về doanh nghiệp

1.3.3 Điều kiện để báo chí tuyên truyền, giúp nâng cao hiệu quả hoạt động cho doanh nghiệp

*Điều kiện chủ quan:

Đảng Cộng sản Việt Nam đã khởi xướng và tiến hành công cuộc đổi mới một cách toàn diện và sâu sắc trên các lĩnh vực, cả về cơ chế quản lý, cơ cấu kinh tế, quan hệ kinh tế đối ngoại và cải cách nền hành chính quốc gia Gắn kết các nội dung đổi mới và để bảo đảm cho quá trình đổi mới là quá trình hoàn thiện hệ thống luật pháp, cơ chế quản lý, từng bước hình thành đồng bộ các yếu tố của kinh tế thị trường Chính điều này không chỉ đảm bảo phát huy được nội lực của đất nước, sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân

mà còn tạo ra tiền đề bên trong - nhân tố quyết định cho tiến trình hội nhập với bên ngoài

Đất nước Việt Nam đang trên con đường hội nhập sâu rộng với kinh tế khu vực và thế giới Sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, phát triển kinh

tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa thu được những thắng lợi quan trọng Sau hơn 20 năm đổi mới, thị trường đang rất rộng mở cho các doanh nghiệp nước ta Thị trường trong nước phát triển nhờ kinh tế tăng trưởng và nhu cầu người dân tăng cao, thị trường quốc tế rộng mở Bên cạnh đó, Việt Nam còn có một lực lượng lao động phong phú, chính sách Nhà nước ngày càng tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp hoạt động

Năm 2008, cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu xảy ra, kinh tế nước ta mặc dù có mức tăng tưởng cao nhưng vẫn thấp hơn những năm trước đó

23

Chính phủ và các doanh nghiệp đã nỗ lực tìm các giả pháp chống suy giảm kinh tế và đã thành công nhất định Năm 2009, nước ta tiếp tục chịu tác động nặng nề của cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới nhưng kinh tế Việt Nam đã có bước chuyển nhanh chóng, dần ổn định và phục hồi Tốc độ đăng ký kinh doanh vẫn ở mức cao so với nhiều năm trước Nếu so sánh với năm 2008, số doanh nghiệp đăng ký mới tăng 30% nhưng vốn đăng ký mới giảm 9,6%

Đến hết năm 2009, tổng số doanh nghiệp đăng ký ở nước ta đạt con số 463.842 doanh nghiệp với tổng vốn đăng ký là 2.165,6 tỷ đồng [41, tr.23] Như vậy, đến 2010 mục tiêu 500 nghìn sẽ thành hiện thực Con số này cùng với hàng triệu hộ kinh doanh sẽ có hàng chục triệu người dân tham gia phát triển kinh doanh, thúc đẩy phát triển kinh tế, gắn với giải quyết các vấn đề xã hội Việt Nam đang bước vào giai đoạn hội nhập sâu rộng nhưng hội nhập thành công và đứng vững hay không có vai trò quan trọng của lực lượng chủ lực là đội quân doanh nhân và doanh nghiệp

*Điều kiện khách quan:

Hội nhập toàn cầu trở thành xu thế tất yếu mà không ai có thể đứng ngoài, nếu không chủ động tham gia thì sẽ bị thua thiệt Chính sự hấp dẫn của

Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) cũng như nhu cầu nội tại của các nền kinh tế buộc các nước tự nguyện tham dự Mặt khác, quá khứ của hơn 20 năm đổi mới là một bằng chứng cho thấy hội nhập đã đem lại những lợi ích không thể phủ nhận với Việt Nam Đó là lý do để Việt Nam không thể đứng ngoài quá trình hội nhập đang diễn ra ngày càng sôi động trên toàn cầu Trên cơ sở

nhận rõ nhu cầu cấp thiết này, Đại hội X của Đảng đã xác định rõ “Đẩy mạnh

hoạt động kinh tế đối ngoại, hội nhập sâu hơn và đầy đủ hơn vào các thể chế kinh tế toàn cầu, khu vực và song phương trên cơ sở lấy phục vụ lợi ích đất nước làm mục tiêu cao nhất”

24

Khi gia nhập WTO, doanh nghiệp trong nước có cơ hội đổi mới công nghệ sản xuất, cải tiến kiểu dáng, mẫu mã, nâng cao chất lượng sản phẩm, nhờ đó mà tăng được sức cạnh tranh, phát triển sản xuất, mở rộng thị trường Tuy nhiên, các doanh nghiệp cũng phải đối mặt với không ít khó khăn Nguyên nhân cơ bản “do Việt Nam lại vừa là nước đang phát triển lại vừa đang trong quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế thị trường trong khi các doanh nghiệp Việt Nam phải đối mặt với sức ép gia tăng mạnh mẽ từ phía các công ty nước ngoài tại thị trường Việt Nam” [17, tr.7]

Bên cạnh đó, cuộc khủng hoảng kinh tế có thể là khó khăn, tác động xấu đến hoạt động của doanh nghiệp Trong 2 năm (2008 - 2009), cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu đã ảnh hưởng đến các doanh nghiệp trong nước Theo nhận định của các chuyên gia, môi trường kinh tế vĩ mô bất ổn, những biến động khó lường của thị trường làm ảnh hưởng nhiều hơn tới tình hình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Bên cạnh đó, các doanh nghiệp phải đối mặt với nhiều thách thức lớn như chi phí các yếu tố đầu vào của sản xuất tăng, nhu cầu thị trường chững lại và các chi phí về vốn cũng tăng theo Để đối phó với khủng hoảng, nhiều doanh nghiệp đã có những hoạt động rất tích cực nhằm đưa doanh nghiệp từng bước thoát khỏi tình hình khó khăn hiện tại

*Cơ hội cho báo chí

Công cuộc đổi mới của Việt Nam thu được những thành tựu to lớn và

có ý nghĩa lịch sử Trong thành tích chung của công cuộc đổi mới đất nước và nước ta đã hội nhập sâu rộng với nền kinh tế thế giới, có phần đóng góp xứng

đáng của đội ngũ báo chí Với khẩu hiệu "Đổi mới báo chí vì sự nghiệp đổi

mới đất nước", báo chí nước ta những năm vừa qua tiếp tục phát triển mạnh

mẽ về số lượng, loại hình, ấn phẩm, công nghệ, phạm vi tác động đến công chúng Cùng với số đầu báo tăng nhanh, trong đó có nhiều đầu báo chuyên về

kinh tế, sản phẩm tiêu dùng, những báo chuyên ngành liên quan đến hoạt

25

động kinh doanh - quản trị doanh nghiệp Lượng thông tin về doanh nghiệp trên các ấn phẩm đã tăng đáng kể Các doanh nghiệp cũng cần đến báo chí để hướng tới mục tiêu cao cả là quảng bá hình ảnh của họ trên thị trường trong nước và quốc tế Ông Lê Anh Tuấn, Giám đốc đối ngoại toàn quốc Công ty Prudential Việt Nam khẳng định: “Tôi cho rằng không chỉ báo chí cần thông tin ở doanh nghiệp mà doanh nghiệp trước hết rất cần ở báo chí để tiếp thị sản phẩm và quảng bá thương hiệu của mình” [35, 2010, số 146, tr.10]

1.4 Giới thiệu khái quát về hai tờ báo được khảo sát

1.5.1.Báo Tuổi trẻ

*Quá trình thành lập và phát triển

Số báo đầu tiên của tờ Tuổi trẻ ra mắt bạn đọc đúng ngày 2 - 9 - 1975 Trải qua 35 năm, kể từ ngày thành lập, tờ báo đã phát triển mạnh mẽ, thu hút nhiều độc giả bởi Tuổi trẻ đã biết nêu cao tính chiến đấu, bản sắc riêng của báo Theo tác giả Lê Văn Nuôi trong bài Thách thức và kỳ vọng với Tuổi trẻ,

“Trước hết là sự nhạy cảm đối với cái mới, phù hợp qui luật trong cải cách kinh tế nhằm huy động mọi nguồn lực đầu tư phát triển, nâng cao hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế hội nhập với đời sống toàn cầu” [36, năm

2008, ngày 2-9, tr.18]

Trước sự phát triển nhanh chóng về các đầu báo ở trong nước, việc tìm cho mình một bản sắc riêng đã đưa tên tuổi của Tuổi trẻ ngày càng được nhiều độc giả biết đến Trong những năm 1992 - 2000, báo Tuổi trẻ đã có hàng loạt các bài phóng sự, điều tra của các phóng viên “Thị trường kinh doanh chập chờn tối sáng, chưa tạo cơ hội làm ăn bình đẳng cho những doanh nhân tài năng lương thiện, nhiều công ty quốc doanh còn độc quyền và đặc quyền kinh doanh Nạn tham nhũng hoành hành, toàn cảnh xã hội đó cùng nhu cầu cần được thông tin kịp thời của người đọc đã tạo áp lực không cưỡng

ấn phẩm, từ 4 kỳ/tuần năm 1994, Tuổi trẻ đã trở thành tờ nhật báo với số lượng hơn 400 nghìn bản/kỳ

Là cơ quan ngôn luận của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh TPHCM, báo Tuổi trẻ đã biết phát huy sức mạnh của mình khi bước vào thời

kỳ hội nhập Cùng với việc vừa đáp ứng yêu cầu, đòi hỏi đa dạng của bạn đọc trẻ về nhịp sống của một đất nước đang chuyển mình, báo đã có các tin, bài viết phản ánh nhiều mặt, cả tích cực và tiêu cực, liên quan đến các hoạt động doanh nghiệp Đáng chú ý hơn, với bản sắc riêng của mình, Tuổi trẻ đã có những loạt bài viết phóng sự điều tra về những vụ việc tiêu cực tham nhũng hay những bài phê phán sự làm ăn dối trá ở các doanh nghiệp Ngoài ra, báo

có những bài viết lên tiếng, bảo vệ doanh nghiệp khi họ gặp những khó khăn

đi tìm kiếm thị trường …

*Kết quả khảo sát tác phẩm:

Qua khảo sát báo Tuổi trẻ trong 2 năm (2008 - 2009) và 3 tháng đầu năm 2010, số lượng những tin bài liên quan đến doanh nghiệp được thể hiện

trên mặt báo được thống kê (xem bảng 1.1) Kết quả đã cho thấy, Tuổi trẻ đã

nêu cao sức chiến đấu của mình, tập trung phản ánh, phê phán những tiêu cực của xã hội nói chung, các doanh nghiệp làm ăn dối trá, gây lãng phí, thất thoát tiền của chính doanh nghiệp đó, và cho cả xã hội, coi đó như những bài học kinh nghiệm cho các doanh nghiệp khác Chính vì vậy, nhìn vào bảng biểu

27

trên có thể thấy chỉ riêng số bài viết phản ánh, phê phán các doanh nghiệp làm

ăn dối trá hay những vụ tham nhũng ở các doanh nghiệp chiếm tỷ lệ đáng kể,

cụ thể chiếm 44,55% trong tổng số lượng bài viết về doanh nghiệp trong năm

2008, 17% trong số lượng bài viết của năm 2009, 57% trong số lượng bài của

3 tháng đầu năm 2010 Hoặc nếu tính trong suốt thời gian tiến hành khảo sát,

số lượng bài viết phê phán doanh nghiệp có 62/184 bài, chiếm 33,6% và thông tin về thị trường có 74/184 bài, chiếm 40,2% trên tổng số bài viết đăng trên báo Tuổi trẻ Đây là 2 dạng bài viết về doanh nghiệp chiếm tỷ lệ cao nhất Thông tin liên quan đến kinh tế nói chung và liên quan đến hoạt động doanh nghiệp được Tuổi trẻ dành đăng trên trang 14 của bất kỳ số báo ra vào ngày nào Bảng biểu trên cho thấy do nét đặc thù của báo Tuổi trẻ mà lượng bài viết giới thiệu về chân dung các doanh nhân còn hạn chế, hay những bài viết hướng dẫn các quản trị doanh nghiệp, phát triển thương hiệu hay cách thức xây dựng nét văn hóa riêng cho doanh nghiệp Những nội dung này có thể thấy nhiều ở Thời báo Kinh tế Việt Nam

1.5.2 Thời báo Kinh tế Việt Nam:

*Quá trình thành lập và phát triển:

Thời báo Kinh tế Việt Nam là một tờ báo chuyên sâu về kinh tế, đề cập đến kinh tế một cách tổng hợp, từ quan điểm, đường lối phát triển kinh tế đến thành tựu xây dựng và phát triển kinh tế đất nước Nó được ra đời vào năm

1991, thời điểm đất nước ta đang đẩy mạnh công cuộc công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước Đây là tờ báo do Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam sáng lập nên đã qui tụ được sự cộng tác của rất nhiều chuyên gia kinh tế hàng đầu là các giáo sư tiến sĩ nổi tiếng qua các thế hệ khác nhau

Khi mới ra đời, TBKTVN chỉ có duy nhất 1 ấn phẩm phát hành mỗi tháng 1 số Đến nay, Thời báo đã có 5 ấn phẩm chính gồm: Thời báo Kinh tế Việt Nam, Vietnam Economic Times, Tư vấn Tiêu và Dùng, The Guide và

28

Vneconomy.vn Ngoài ra, TBKTVN còn xuất bản thêm nhiều ấn phẩm phụ khác như Tinh Hoa, Niên giám kinh tế hàng năm, Niên giám đầu tư nước ngoài, The Guide - tiếng Nhật - Trung - Nga, Trang vàng Thương hiệu

Với mục tiêu trở thành tờ báo kinh tế hàng đầu của Việt Nam, TBKTVN đã nỗ lực cải tiến chất lượng nội dung các ấn phẩm, kịp thời mang đến cho độc giả những thông tin kinh tế nhanh nhất, đẩy đủ và chính xác nhất Sau 2 thập kỷ phát triển, TBKTVN đã để lại những dấu ấn, nét độc đáo cho từng ấn phẩm của mình, trở thành tở nhật báo kinh tế duy nhất tại Việt Nam Vietnam Economic Times vươn lên là ấn phẩm kinh tế đối ngoại sang trọng tại Việt Nam VnEconomy.vn là trang báo điện tử chuyên ngành kinh tế hàng đầu tại Việt Nam Tư vấn Tiêu và Dùng là ấn phẩm đầu tiên về tiêu và dùng trong nước The Guide là ấn phẩm du lịch gắn với giải thưởng mang tên ấn phẩm “The Guide Award” uy tín nhất tại Việt Nam

Với quan điểm “doanh nghiệp Việt Nam phải là doanh nghiệp kiểu mới chứ không phải là những doanh nghiệp thông thường trong các nước phát triển khác”, nhiều năm nay TBKTVN trở thành cầu nối giữa doanh nhân với doanh nghiệp, giữa doanh nghiệp doanh nhân với Nhà nước với người tiêu dùng Tờ báo không chỉ phục vụ riêng lợi ích của doanh nghiệp, doanh nhân

mà còn là lợi ích của doanh nghiệp trong lợi ích quốc gia, lợi ích doanh nhân trong lợi ích dân tộc Giáo sư Đào Nguyên Cát, Tổng biên tập TBKTVN đã khẳng định rằng: Thời báo Kinh tế Việt Nam luôn đặt tôn chỉ, mục đích của mình là phục vụ mọi yêu cầu liên quan đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, doanh nhân Trước hết, đó là nhu cầu về đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách của nhà nước đối với các vấn đề kinh tế Trong bối cảnh kinh tế đất nước hội nhập sâu, rộng vào thị trường quốc tế, TBKTVN luôn cố gắng đáp ứng tối đa các nhu cầu thông tin của doanh nghiệp trong nước và nước ngoài liên quan đến quản lý kinh tế, phẩm chất, bản lĩnh của doanh nhân

Là một tờ báo hàng ngày chuyên sâu về kinh tế, TBKTVN đã tập trung thông tin, tuyên truyền sâu rộng và đa dạng về các hoạt động của doanh nghiệp Đây cũng là nét khác biệt dễ nhận ra so với báo Tuổi trẻ Với bất kỳ một số báo ra vào ngày nào, TBKTVN đều dành một dung lượng khá lớn (trang 2 và 3) đưa tin về các hoạt động liên quan đến sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, như động thổ xây dựng, đưa vào khánh thành dây chuyền sản xuất, ra mắt sản phẩm hay dịch vụ mới của doanh nghiệp, kết quả sản xuất kinh doanh theo từng khoảng thời gian nhất định (quý, 6 tháng hay một năm)

… Điều đáng chú ý hơn nữa, TBKTVN còn có những bài viết giới thiệu hay

PR cho các doanh nghiệp Trên số báo ra vào ngày thứ 7 hàng tuần, ở trang 5

tờ báo thường xuyên đăng bài viết giới thiệu về gương các chân dung giám đốc doanh nghiệp, những người đã có nhiều nỗ lực, biết cách vượt khó đưa doanh nghiệp đi lên Ngoài ra, không thường xuyên ấn định trên một số báo nào, TBKTVN còn có những bài viết dành cho các doanh nghiệp tham khảo

về cách thức quản trị doanh nghiệp, xây dựng nét văn hóa riêng dành cho mỗi doanh nghiệp, hay đưa ra những gợi ý về xây dựng và phát triển thương hiệu

Khác hẳn với báo Tuổi trẻ, những bài viết mang tính chất phê phán doanh nghiệp, đi sâu khai thác về những hiện tượng tiêu cực tại doanh nghiệp không nhiều Qua tổng kết khảo sát báo trên TBKTVN trong 2 năm (2008 -

2009 và 3 tháng đầu năm 2010), số lượng bài phê phán, phát hiện tiêu cực tại doanh nghiệp chỉ có 10 bài, chiếm 1% Trong khi đó, những loạt bài viết về

30

thông tin thị trường và giới thiệu doanh nghiệp chiếm tỷ lệ cao nhất Cụ thể, bài viết thông tin về thị trường là 210/974 bài, chiếm 21,5%; bài giới thiệu

doanh nghiệp là 552/974 bài, chiếm 56,6% (xem bảng biểu 1.2) Còn qua

khảo sát điều tra ở các doanh nghiệp bằng bảng hỏi, TBKTVN là tờ báo được

số đông các doanh nghiệp lựa chọn đặt báo

31

TIỂU KẾT CHƯƠNG 1

Từ đầu thế kỷ XX, một số tờ báo ở Việt Nam khi ra đời đã hướng đến tuyên truyền nhằm khuyến khích, hỗ trợ cho giới doanh nhân, các doanh nghiệp cũng như hướng dẫn họ cách làm giàu Vì vậy, nó đã có những tác động to lớn tới quần chúng nhân dân bấy giờ trong ý thức mới về doanh thương, doanh nghiệp Từ đó đến nay, nhất là sau khi đất nước Việt Nam thực hiện đổi mới, báo chí phát huy tích cực những gì đã có để tuyên truyền và phục vụ hiệu quả hơn nữa nhu cầu thông tin của các doanh nghiệp Nhiều tờ báo đã xuất hiện trong vai trò bảo trợ thông tin cho các hoạt động liên quan đến sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp Bên cạnh đó, báo chí cũng không ngần ngại khi phê phán về các doanh nghiệp làm ăn sai trái, chỉ ra những bài học để các doanh nghiệp khác rút kinh nghiệm

Ngày nay, các doanh nghiệp cũng ngày càng thể hiện được vai trò quan trọng của mình cho sự phát triển kinh tế đất nước Hơn nữa, khi Việt Nam đã gia nhập WTO, các doanh nghiệp biết phát huy sức mạnh nội lực của mình ở trong nước để vươn ra bên ngoài, khẳng định vị thế doanh nghiệp, góp phần làm rạng danh hình ảnh đất nước trên trường quốc tế Đây cũng là những cơ hội và thách thức cho báo chí khi tuyên truyền về doanh nghiệp

Nhìn vào thực tiễn báo chí, số lượng đầu báo và tạp chí của nước ta đang tăng nhanh chóng trong những năm gần đây, trong đó đã có nhiều tờ báo kinh tế và không chuyên về kinh tế đã tập trung tuyên truyền về doanh nghiệp Có thể kể tên một số tờ báo như Thời báo Kinh tế Việt Nam, Đầu tư, Diễn đàn Doanh nghiệp, Doanh nhân, Doanh nhân Sài Gòn … hoặc Thanh niên, Tuổi trẻ, Cho dù hoạt động theo mục đích và tôn chỉ khác nhau, các tờ báo đều đã thực hiện tốt chức năng thông tin nói chung và thông tin về doanh nghiệp nói riêng, tiêu biểu như Tuổi trẻ, TBKTVN

xã hội, nghệ thuật quản lý, bí quyết tổ chức sản xuất hay nói cách khác, cung cách làm ăn của doanh nghiệp, tài năng của doanh nghiệp … đều là mối quan tâm của báo chí Trước một quyết sách mới của nhà nước trên lĩnh vực kinh

tế, người phản xạ mau lẹ nhất thường là các doanh nghiệp, doanh nhân Đây

là đề tài hết sức nhạy cảm, phong phú đối với báo chí Báo chí chia sẻ với doanh nghiệp về những khó khăn, cổ vũ những sáng tạo trong doanh nghiệp, phê phán những gì làm trở ngại, phiền hà, “rào chắn” vô lối đối với quá trình sản xuất, kinh doanh Báo chí một mặt phát hiện những điển hình, những nhân

tố mới để giới thiệu, biểu dương, đồng thời cũng phát hiện những sai trái ở nơi này, nơi kia, trong doanh nghiệp này hay khác để phê phán nhằm mục đích xây dựng Qua khảo sát ý kiến 28 doanh nghiệp (tổng số 35 doanh nghiệp được hỏi) dưới dạng bảng hỏi, rất nhiều ý kiến đồng tình ở mức độ khác nhau về sự cần thiết phải thông tin tuyên truyền cho doanh nghiệp Đáng chú ý, các ý kiến cho rằng họ cần cung cấp thông tin về thị trường chiếm tỷ lệ cao nhất 85,7%, chia sẻ kỹ năng quản trị doanh nghiệp chiếm 78,5% và chính

sách pháp luật chiếm tỷ lệ cao nhất, chiếm 64,2% (xem ở bảng 2.1)

Trong chương 2 này, luận văn sẽ tập trung đề cập và phân tích tác động của báo chí dựa trên ý kiến của doanh nghiệp theo những nội dung trên ở khía cạnh tích cực như giúp doanh nghiệp nắm bắt được các chính sách pháp luật, thông tin thị trường, bảo vệ doanh nghiệp Bên cạnh đó, luận văn cũng đánh giá và phân tích những tác động tiêu cực của báo chí với doanh nghiệp, giúp

họ nhìn nhận được những kinh nghiệm từ thực tiễn cuộc sống

dù đối tượng tuyên truyền mà từng tờ báo hướng đến là khác nhau nhưng các báo đều thể hiện vai trò quan trọng của mình, đó là giúp cộng đồng doanh nghiệp hiểu rõ đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước

Đối với đối tượng công chúng là các doanh nghiệp, báo chí đã hoàn thành tốt nhiệm vụ tuyên truyền để họ thực hiện đúng đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của nhà nước “Mục tiêu là hướng các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh theo đúng pháp luật đã qui định Các doanh nghiệp hoạt động kinh doanh phải tuân thủ các nguyên tắc, năng động sáng tạo và trách nhiệm với xã hội” [26, tr.147] Sự tồn tại của doanh nghiệp do thị trường quyết định, do đó, việc doanh nghiệp nắm bắt, hiểu rõ và thực hiện đúng các chủ trương, chính sách, cơ chế, luật pháp của Đảng, Nhà nước, Chính phủ ban hành là quan trọng

Các doanh nghiệp hiện đang trong quá trình hội nhập với nền kinh tế năng động trong và ngoài khu vực Báo chí đã trở thành kênh thông tin hỗ trợ cho các cơ quan hoạch định chính sách có những điều chỉnh phù hợp để tạo điều kiện cho doanh nghiệp hoạt động Các bài viết về chủ trương chính sách

đã khai thác những khía cạnh mà doanh nghiệp đang quan tâm, những vướng mắc của doanh nghiệp và giải pháp cần tháo gỡ Qua khảo sát trên 2 tờ Thời báo Kinh tế Việt Nam và Tuổi trẻ, các bài viết đã khai thác những khía cạnh

mà doanh nghiệp quan tâm như như những chế độ chính sách mới có liên

Năm 2009 là năm các doanh nghiệp tiếp tục chịu ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng tài chính thế giới, Chính phủ đã ban hành chính sách nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp vượt qua những khó khăn do phải chịu sự tác động chung Một trong những quyết sách được doanh nghiệp hoan nghênh đó là qui định giãn, giảm thuế cho doanh nghiệp Báo Tuổi trẻ ra ngày 15/2/2009 đã đăng bài Qui định giãn, giảm thuế cho doanh nghiệp Theo đó báo tập trung thông tin về những nội dung cơ bản của thông tư 03 - Bộ Tài chính ngày 13/1/2009 hướng dẫn thực hiện giảm, giãn thời hạn nộp thuế thu nhập doanh nghiệp đối với các doanh nghiệp gặp khó khăn trong năm 2009 Trong bài viết này, báo Tuổi trẻ đã thông tin về những điều kiện mà doanh nghiệp vừa

và nhỏ được hưởng, thời gian được giãn nộp thuế (9 tháng), tỷ lệ được giãn nộp (30%), … Như vậy, chỉ sau 2 ngày Bộ Tài chính ban hành thông tư, các doanh nghiệp đều có thể tìm đọc trên báo để nắm bắt được những thông tin mới nhất của Chính phủ thông chính sách giãn, giảm thuế nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp thay vì chờ nhận được thông tin dưới dạng văn bản thông tư gửi đến Qua thông tin trên báo chí, doanh nghiệp đón nhận tin với

2008, Thời báo Kinh tế Việt Nam đã có 7 tin, bài viết theo chủ đề này:

1 Tin: Thuế thu nhập doanh nghiệp sẽ giảm 25%, đăng ở số 38 ra

ngày 13/2/2008

2 Bài: Sẽ thay đổi một số luật thuế: tác động trực tiếp và nhiều nhất

đến doanh nghiệp, đăng ở số 42 ngày 18/2/2008

3 Bài: Công bằng và cụ thể trong ưu đãi, số 67 ngày 18/3/2008

4 Bài Hiệu quả hơn và minh bạch hơn, số 69 ngày 20/3/2008

5 Bài Giảm gánh nặng tài chính cho doanh nghiệp, số 119 ngày 16 -

36

phí quảng cáo trong dự luật còn bất hợp lý như chi phí không được vượt quá 10% tổng số chi phí được trừ Như vậy, mức khống chế chi phí được giữ nguyên như trước, điều này là bất hợp lý Về vấn đề này, TBKTVN còn đăng trích dẫn ý kiến của đại biểu Nguyễn Văn Kích, Phó Viện trưởng Viện Khoa học pháp lý và Kinh doanh quốc tế: “Hơn 800 ý kiến đã được nêu ra, trong đó

có rất nhiều ý kiến cho rằng, qui định khống chế chi phí quảng cáo, khuyến mại không quá 10%, dù đã cao hơn trước nhưng vẫn bất hợp lý, đặc biệt với những doanh nghiệp mới thành lập, đang cần xây dựng thương hiệu Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế hứa sẽ tiếp tục nghiên cứu, đề xuất một mức phù hợp hơn với thông lệ quốc tế Không hiểu sao trong dự thảo lần này không có sự điều chỉnh nào cả” [35, 2008, số 69, tr 12] Ở đây, TBKTVN trích dẫn ý kiến của ông Nguyễn Văn Kích, đại diện cho các doanh nghiệp nêu ý kiến về sự bất hợp lý của qui định khống chế chi phí quảng cáo 10%, đòi hỏi các nhà làm luật cũng cần lưu ý nghiên cứu mặc dù các cơ quan chức năng đã ghi nhận

Đến cuối tháng 12/2008, thời điểm Luật thuế Thu nhập doanh nghiệp sắp có hiệu lực, TBKTVN đăng một bài viết tổng hợp lại những thế mạnh, ưu đãi nổi trội của Luật sửa đổi được thông qua Đồng thời bài viết cũng chỉ những băn khoăn, vướng mắc của doanh nghiệp về một số điều khoản của Luật mới này Như vậy, khi một văn bản chính sách hay luật mới ra đời, các báo không đơn thuần tuyên truyền, giúp doanh nghiệp hiểu và nắm rõ những thay đổi, những nét mới của những văn bản mới khi còn ở giai đoạn xây dựng

dự thảo đến lúc ban hành Bên cạnh đó, báo chí còn tập trung nêu ý kiến, phản ánh những bất hợp lý của những chính sách, dự thảo nhằm giúp các nhà làm luật cùng hướng đến một sự hài hòa chung cho các doanh nghiệp Hiệu quả của những văn bản, luật mới mà báo chí tuyên truyền chính là tác động đến đối tượng công chúng là doanh nghiệp, giúp họ nâng cao và hiểu biết thêm về

2.1.2 Cung cấp thông tin về thị trường, phân tích những cơ hội, khó khăn

và thách thức cho doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh

* Thông tin về thị trường trong nước

Với bất kỳ một doanh nghiệp, trong quá trình hoạt động sản xuất, hầu như không lúc nào được phép lơ là thị trường kinh doanh của họ Trước sự biến động thất thường, lên xuống của thị trường, nhất là trong bối cảnh Việt Nam đang phải chịu những tác động của cuộc khủng hoảng tài chính thế giới, nhiều doanh nghiệp càng coi trọng nắm bắt thông tin Hàng giờ, hàng ngày họ chăm chú theo dõi, nắm bắt thông tin về lĩnh vực mà họ quan tâm để rồi có những quyết sách đúng đắn cho kế hoạch sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp trong từng thời điểm, giai đoạn Thấu hiểu được tầm quan trọng đó, các cơ quan báo chí rất coi trọng thông tin về thị trường Báo chí cùng giúp các doanh nghiệp tìm kiếm thị trường tiêu thụ bằng cách mở các chuyên trang, chuyên mục để đăng tin và bài viết phân tích sâu về thị trường

38

Không riêng gì báo Tuổi trẻ và Thời báo Kinh tế Việt Nam, các báo khi

đề cập đến thị trường mà doanh nghiệp quan tâm đều phản ánh khá phong phú, ở nhiều lĩnh vực khác nhau như: thị trường bất động sản, dệt may, thép,

gỗ, thủy sản … nhất là thị trường tiền tệ Khi thông tin về những thị trường này, các tin và bài đăng tải có lúc mang tính chất dự báo, lời khuyên hay đề xuất đưa ra những giải pháp nhằm giúp doanh nghiệp giải quyết vướng mắc, khó khăn hiện tại Trong bối cảnh Việt Nam đang hội nhập sâu với kinh tế thế giới, các doanh nghiệp phải cạnh tranh gay gắt, không những ngay trên sân nhà với hàng hóa cùng loại của các nước trong khu vực và thế giới nhập vào Việt Nam mà còn chịu sự cạnh tranh khốc liệt hơn khi vươn ra biển lớn Nhiều doanh nghiệp phải xây dựng cho mình chiến lược phát triển thị trường hợp lý để vừa thắng được trên sân nhà, và thắng cả trên đấu trường quốc tế Nhờ báo chí, các doanh nghiệp có đầy đủ thông tin để rồi từ đó đưa ra những quyết sách, đối phó với những đối thủ của mình

Thông tin về thị trường điều cho các doanh nghiệp trồng, chế biến xuất khẩu điều là một trong những minh chứng mà báo chí phản ánh khá đầy đủ và

đa dạng về thị trường này ở nhiều góc độ khác nhau Trong khoảng thời gian

khảo sát báo 2 năm (2008 - 2009) và quý I năm 2010, duy nhất trên báo Tuổi

trẻ có số báo 72 ra ngày 21/3/09 đăng bài viết Doanh nghiệp than lỗ vì giá

điều thô tăng nóng Bài viết đưa ra cảnh báo về nguy cơ lỗ khi xuất khẩu điều

là có thật: Trong khi giá điều thô tăng khoảng 7% thì giá nhân điều trong nước đã tăng gần 30% Nhiều doanh nghiệp cho biết với mức tăng gần 14 nghìn đồng/kg, doanh nghiệp xuất khẩu điều sẽ bị lỗ nặng, đòi hỏi các doanh nghiệp cũng như cơ quan chức năng cùng ngồi lại với nhau để tìm ra biện pháp khắc phục

Cũng trong khoảng thời gian khảo sát báo, Thời báo Kinh tế Việt Nam

có tới 7 bài viết về thị trường điều, giá điều và những toan tính, hướng giải