Bước đầu nhận diện loại hình truyền thông mới trên điện thoại di động ở Việt Nam tt.PDF

Điều này đang góp phần hình thành nên một loại hình truyền thông mới – truyền thông trên điện thoại di động cũng như thói quen mới của công chúng – tiếp nhận thông tin báo chí qua điện t

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

MỤC LỤC

Danh mục chữ viết tắt ……… 4

Danh mục các bảng biểu………5

MỞ ĐẦU 1 Lí do chọn đề tài, ý nghĩa khoa học và thực tiễn……… 6

2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề……….8

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu……… 10 …8

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu………10

5 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài……….11

6 Phương pháp nghiên cứu……… 12

7 Kết cấu luận văn……… 12

Chương 1: TIỀN ĐỀ RA ĐỜI LOẠI HÌNH TRUYỀN THÔNG TRÊN ĐIỆN THOẠI DI ĐỘNG 1.1 Sự phát triển của các phương tiện truyền thông mới………15

1.1.1 Các phương tiện truyền thông mới 15

1.1.1.1 Internet 15

1.1.1.2 Điện thoại di động……… 20

1.1.2 Tác động của các phương tiện truyền thông mới tới công chúng 23

1.1.3 Truy cập Internet từ điện thoại di động……….27

1.2 Các đặc điểm của loại hình truyền thông trên điện thoại di động…….31

1.2.1 Sự phát triển của các loại hình báo chí……… 31

1.2.2 Loại hình truyền thông trên điện thoại di động……… 34

1.2.3 Các đặc trưng của loại hình truyền thông trên điện thoại di động…….37

Tiểu kết chương 1……….40

Chương 2: SỰ PHÁT TRIỂN CỦA HOẠT ĐỘNG TRUYỀN THÔNG TRÊN ĐIỆN THOẠI DI ĐỘNG 2.1 Truyền thông trên điện thoại di động trên thế giới……… 42

2.1.1 Sự phát triển của hoạt động truyền thông trên ĐTDĐ……… 44

2.1.2 Khảo sát một số tờ báo có dịch vụ trên ĐTDĐ……… 44

2.1.2.1 USD Today……… 44

2.1.2.2 Washington Post……… 46

2.1.2.3 New York Times……….48

2.2 Ứng dụng đọc báo trên điện thoại di động ở Việt Nam………48

2.2.1 Các hình thức đọc báo thông qua ĐTDĐ……… 48

2.2.2 Sự xuất hiện phần mềm đọc báo trên ĐTDĐ……….53

2.2.3 Phiên bản trên điện thoại di động của một số tờ báo………58

2.2.3.1 Bao moi Mobi……….58

2.2.3.2 Vietnam+ Mobile……… 64

2.2.3.3 VietNamNet Mobile………… 67

2.2.3.4 Dân trí Mobile 70

Tiểu kết chương 2 73

Chương 3 XU HƯỚNG PHÁT TRIỂN CỦA LOẠI HÌNH TRUYỀN THÔNG TRÊN ĐIỆN THOẠI DI ĐỘNG VÀ MỘT SỐ ĐỀ XUẤT 3.1 Xu hướng phát triển của hoạt động truyền thông trên ĐTDĐ 74

3.1.1 Xu hướng về loại hình………74

3.1.2 Xu hướng kinh doanh dựa vào loại hình truyền thông qua ĐTDĐ………76

3.1.2.1 Kinh doanh nhờ quảng cáo……… 76

3.1.2.2 Kinh doanh nhờ thu phí đọc báo……….83

3.1.3 Xu hướng tác nghiệp của nhà báo……… 83

3.1.3.1 Xu hướng sản xuất thông tin nhờ ĐTDĐ của nhà báo công dân………84

3.1.3.2 Xu hướng tác nghiệp bằng ĐTDĐ của nhà báo chuyên nghiệp……… 88

3.2 Nâng cao hiệu quả của loại hình truyền thông trên ĐTDĐ ở Việt Nam

3.2.1 Đề xuất với đơn vị báo chí sử dụng loại hình truyền thông qua ĐTDĐ…89

3.2.2 Đề xuất với cơ quan quản lý báo chí……… 90

3.2.3 Đề xuất với các cơ sở đào tạo báo chí ……… 91

Tiểu kết chương 3……….91

KẾT LUẬN……….93

Tài liệu tham khảo

Phụ lục

Luận văn này 90 trang, gồm mở đầu, kết luận và 3 chương nội dung là:

Chương 1: Tiền đề ra đời loại hình truyền thông trên điện thoại di động

Chương 2: Sự phát triển của hoạt động truyền thông trên điện thoại di động

Chương 3: Xu hướng phát triển của loại hình truyền thông trên điện thoại di động và một số đề xuất

Sau Danh mục tài liệu tham khảo, có một phần phụ lục bao gồm một số bài viết, thông tin giới thiệu về loại hình truyền thông trên điện thoại di động

MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài, ý nghĩa khoa học và thực tiễn

Các phương tiện truyền thông mới là một trong những thành tựu quan trọng nhất của loài người trong vòng hai thập kỷ trở lại đây Sự ra đời của bất kỳ công nghệ nào, cũng như dịch

vụ đi kèm với công nghệ ấy, cũng ảnh hưởng nhất định đối với xã hội

Khi bàn về sự thay đổi của thế giới trong thời gian qua, tác giả cuốn “Thế giới phẳng” Thomas Friedman đặc biệt nhấn mạnh đến vai trò của các phương tiện truyền thông mới như là một trong những yếu tố căn bản nhất góp phần làm cho thế giới trở nên “phẳng” hơn thông qua các kết nối Internet, điện thoại di động và các hình thức hỗ trợ kỹ thuật số khác

Giờ đây, điện thoại di động được coi là màn hình thứ tư (nếu coi màn hình của rạp chiếu phim, màn hình tivi và màn hình máy tính là ba màn hình đầu tiên) hoặc “màn hình thứ ba” nếu chỉ tính màn hình tivi và màn hình máy tính Nó cũng được coi là “phương tiện truyền thông đại chúng thứ bảy” (sau báo in, ghi âm, điện ảnh, phát thanh, truyền hình và Internet)

Điện thoại di động không chỉ là một thiết bị liên lạc mà còn là một phương tiện quản lý cuộc sống, giải trí và đang tích hợp thêm các chức năng khác, trong đó có việc dùng để đọc báo

Về mặt công nghệ, các nhà sản xuất tung ra ngày càng nhiều các loại điện thoại thông minh, tích hợp nhiều tính năng và đặc biệt là khả năng kết nối Internet dễ dàng, tiện lợi, với tốc

độ cao Các loại điện thoại này có giá thành cạnh tranh và ngày càng phổ biến Các nhà cung cấp dịch vụ cho điện thoại di động đã đa dạng hóa nhu cầu của khách hàng, phát triển nhiều loại dịch vụ cho di động, thu hút được sự quan tâm của khách hàng

Về mức độ phổ biến, theo kết quả điều tra, đến cuối năm 2007, 1/2 dân số thế giới, tương đương khoảng 3,3 tỷ người trên thế giới sử dụng điện thoại di động) Đến cuối năm 2009,

số người sử dụng điện thoại di động là 4,6 tỷ người Đến cuối năm 2010, số người sử dụng điện thoại di động lên đến 5 tỷ người và con số này ngày càng tăng lên

Với sự ra đời của mạng 3G, 4G hay những nền tảng công nghệ tiên tiến hơn, điện thoại

di động ngày càng hiện đại với nhiều tính năng và màn hình lớn trong khi giá thành ngày càng giảm Thêm vào đó, các nhà mạng, công ty viễn thông cũng tung ra nhiều dịch vụ mới cho điện thoại di động Thói quen truy cập Internet từ điện thoại di động bắt đầu hình thành và nhanh

chóng lan tỏa Do đó, việc điện thoại di động trở thành phương tiện ấn hành và tiếp nhận thông tin báo chí là điều tất yếu

Ban đầu, do chưa nhiều trang web, báo điện tử được hỗ trợ về kỹ thuật, nên thông tin được các nhà cung cấp chuyển tải đến công chúng thông qua tin nhắn Với cách này, công chúng tiếp cận thông tin có phần kém chủ động hơn

Dần dần, cùng với sự hỗ trợ của công nghệ hiện đại và các nhà cung cấp dịch vụ viễn thông, các cơ quan báo chí có phiên bản điện tử, hoặc các tòa báo điện tử, đã đưa sản phẩm và dịch vụ của mình lên điện thoại di động Người đọc có thể tiếp cận với phiên bản điện tử của các cơ quan báo chí này thông qua phương tiện là điện thoại di động, bằng cách kết nối Internet, truy cập vào các địa chỉ báo điện tử để đọc tin tức Nhưng không lâu sau, một số tờ báo điện tử

đã có phiên bản dành riêng cho điện thoại di động, và phiên bản này có một số điểm khác biệt

so với báo điện tử, để phù hợp hơn với điện thoại di động cũng như đáp ứng tốt hơn nhu cầu của độc giả Hiện tại, việc đọc báo trên điện thoại di động và đọc báo trên báo điện tử mới chỉ khác nhau ở hình thức, giao diện nhưng dần dần những yếu tố như ngôn ngữ, hình ảnh, phong cách viết, bố cục bài báo, trang báo… sẽ có sự thay đổi nhất định để phù hợp với phương tiện điện thoại di động cũng như nhu cầu của công chúng Điều này đang góp phần hình thành nên một loại hình truyền thông mới – truyền thông trên điện thoại di động cũng như thói quen mới của công chúng – tiếp nhận thông tin báo chí qua điện thoại di động, mặc dù cho đến thời điểm này, những yếu tố về loại hình của nó còn chưa biểu hiện rõ nét Tuy nhiên, sau báo in, phát thanh, truyền hình, báo điện tử, một loại hình truyền thông mới trên điện thoại di động đang manh nha hình thành

Do đó, việc nhận diện loại hình này là một vấn đề mới mẻ nhưng rất cần thiết hiện nay Luận văn này sẽ góp thêm một tiếng nói vào quá trình nghiên cứu sự phát triển của các phương tiện truyền thông mới cũng như sự phát triển của loại hình báo chí mới, làm tài liệu tham khảo cho những ai quan tâm đến lĩnh vực này

Người viết cũng hy vọng luận văn sẽ giúp ích phần nào cho các tờ báo, đơn vị chuẩn bị triển khai loại hình truyền thông trên điện thoại di động tại Việt Nam cũng như giúp các cơ quan quản lý nâng cao hiệu quả quản lý loại hình truyền thông mới này

2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

Có thể nói, loại hình truyền thông trên điện thoại di động là kết quả của sự phát triển của các phương tiện truyền thông mới, ở đây, chủ yếu là Internet và điện thoại di động Việc nghiên cứu các phương tiện truyền thông mới được nhiều nhà nghiên cứu quan tâm Còn loại hình truyền thông trên điện thoại di động là một khái niệm rất mới nên chưa có công trình khoa học nào đi sâu vào tìm hiểu loại hình này

Trên thế giới, các nhà nghiên khá quan tâm đến các phương tiện truyền thông mới nói chung Họ vẫn chia sẻ kinh nghiệm trong các cuộc hội thảo và tập hợp thành một cộng đồng với tên gọi Mobile Society (Hội di động) trên địa chỉ trang web groups.google.com/group/mobile-society để giữ liên lạc thường xuyên với nhau

Ở Việt Nam, đã có một vài công trình nghiên cứu về tác động các phương tiện truyền thông mới đối với từng nhóm đối tượng công chúng cụ thể Chẳng hạn đề tài nghiên cứu cấp bộ của nhóm tác giả gồm Tiến sĩ Bùi Quang Thắng, Tiến sĩ Bùi Hoài Sơn, Cao Trung Vinh, Lê

Thanh Hòa, Nguyễn Thị Thu Hà thuộc Viện Văn hóa Thông tin về “Những tác động của

phương tiện truyền thông mới đối với đời sống văn hóa của cư dân đô thị”; nghiên cứu của

Tiến sĩ Bùi Hoài Sơn, Bùi Thị Thu Hà (Viện Văn hóa-Thông tin) về “Sử dụng điện thoại di

động để giữ thể diện: Một vấn đề xã hội ở Việt Nam”…

Tuy nhiên, các nghiên cứu này nhìn từ góc độ những tác động của các phương tiện truyền thông mới đối với đời sống, chứ chưa nhìn ở góc độ nghiên cứu báo chí

Cũng có một số bài viết nói về sự phát triển của các công nghệ truyền thông mới như

“Quyền lực thứ năm” đăng trên chuyên trang Tuần Việt Nam của Báo điện tử VietNamNet (ngày 17/3/2010), “Phương tiện truyền thông mới và những thay đổi văn hóa - xã hội ở Việt

Nam” đăng trên trang web Chungta.com…

Loại hình truyền thông trên điện thoại di động mới đang manh nha hình thành nên việc nghiên cứu về đề tài này còn rất mới ở Việt Nam Đến nay mới chỉ có một số bài tổng hợp theo

tư liệu nước ngoài có “động chạm” đến loại hình truyền thông trên điện thoại di động khi đề cập chung đến các công nghệ mới

Chẳng hạn như bài viết “Báo chí thời truyền thông đa phương tiện” đăng trên báo Lao

Động, có đề cập đến “báo mobile” với giải thích là hình thức “gửi các bản tin cho bạn đọc qua

điện thoại di động” và đánh giá đây là “một hình thức báo chí mới, nhưng được đánh giá là có

tương lai ở Âu - Mỹ trong những năm tới” [26] Tuy nhiên, bài viết này mới chỉ nhắc đến loại

hình truyền thông trên điện thoại di động như một dẫn chứng về loại hình báo chí mới trong bối cảnh phát triển mạnh mẽ các phương tiện truyền thông mới

Do vậy, có thể khẳng định ở Việt Nam chưa có công trình nghiên cứu nào về loại hình truyền thông mới trên điện thoại di động ở góc độ lý luận cũng như thực tiễn của hoạt động báo chí và đây là nghiên cứu đầu tiên về vấn đề này

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Người viết muốn bước đầu nhận diện những đặc điểm về loại hình của loại hình truyền thông mới trên điện thoại di động, tập trung chủ yếu ở Việt Nam Từ những phân tích và nhận định, tác giả luận văn sẽ đưa ra những dự báo về xu hướng vận động và phát triển của loại hình truyền thông này trong thời gian tới để góp thêm các luận cứ về sự vận động và phát triển của

các phương tiện truyền thông đại chúng mới từ góc nhìn khoa học về truyền thông đại chúng.Thông qua việc nhận diện những yếu tố để chứng minh đang xuất hiện một loại hình truyền thông mới trên điện thoại di động, nghiên cứu này cũng có nhiệm vụ trả lời câu hỏi liệu đây có thực sự là một “loại hình báo chí mới” hay chỉ là một “phiên bản trên di động của các loại hình truyền thông khác” mà thôi

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Cũng vì đây là luận văn thạc sĩ báo chí đầu tiên nghiên cứu về loại hình truyền thông mới trên điện thoại di động nên người viết sẽ tìm hiểu về loại hình này ở góc độ lý luận và thực tiễn của hoạt động báo chí Bởi lẽ, hiện nay có nhiều hình thức cung cấp thông tin hoặc dịch vụ qua điện thoại di động, ví dụ như hình thức tin nhắn đa phương tiện (MMS) mà người viết đã đề cập ở trên, hoặc hình thức đọc báo in qua điện thoại di động (Mobile Newspaper) Tuy nhiên, trong giới hạn của luận văn này, cũng như trong giới hạn hiểu biết của người viết, chúng tôi muốn đi sâu vào nghiên cứu loại hình truyền thông mới trên điện thoại di động dựa vào các phiên bản dành riêng cho điện thoại di động mà các cơ quan báo chí hiện nay đang có

Cụ thể, trong giới hạn của luận văn, chúng tôi sẽ tìm hiểu thêm về các phương tiện truyền thông mới, để dẫn đến sự xuất hiện của loại hình truyền thông trên điện thoại di động, đồng thời giải thích rõ hơn về thuật ngữ này

Cùng với nền tảng lý luận, chúng tôi cũng đi sâu tìm hiểu thực tế về sự phát triển của loại hình truyền thông mới trên điện thoại di động trên thế giới cũng như ở Việt Nam, cũng như thói quen và sự đón nhận của độc giả với loại hình báo chí này

Thêm vào đó, nghiên cứu này cũng sẽ đưa ra một số dự báo về xu hướng phát triển của loại hình truyền thông mới trên điện thoại di động, đề xuất một số ý tưởng giúp cho loại hình này thể hiện rõ các đặc điểm của mình, cũng như việc giới thiệu các dịch vụ dựa vào loại hình truyền thông mới này Ngoài ra, chúng tôi cũng sẽ đưa ra một số khuyến nghị khoa học trên phương diện quản lý để khai thác những mặt tích cực của loại hình báo chí mới này trong bối cảnh xã hội Việt Nam hiện nay cũng như việc ứng dụng hiệu quả điện thoại di động để biến nó thành công cụ tác nghiệp tiện lợi của nhà báo hiện đại

5 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài

Luận văn là công trình nghiên cứu đầu tiên về loại hình truyền thông trên điện thoại di động, có khảo sát hoạt động truyền thông trên điện thoại di động trên thế giới cũng như ở Việt Nam Vì thế nó có thể trở thành tài liệu tham khảo cho những nghiên cứu sau này về các loại hình báo chí, về việc hội tụ các phương tiện truyền thông mới

Luận văn cũng có thể trở thành tài liệu tham khảo cho những đơn vị báo chí, viễn thông muốn triển khai hoạt động truyền thông trên điện thoại di động

6 Phương pháp nghiên cứu

Để có được một cái nhìn toàn diện ở góc độ lý luận cũng như thực tiễn về loại hình truyền thông mới trên điện thoại di động trên thế giới và ở Việt Nam, chúng tôi dựa trên lý luận chủ đạo về sự phát triển của các phương tiện truyền thông mới và xu hướng phục vụ nhu cầu đa dạng của công chúng, cũng như việc tận dụng thế mạnh cá nhân hóa để lý giải sự ra đời và phát triển của loại hình này

Chúng tôi cũng dựa trên những cơ sở lý luận về truyền thông nói chung và báo chí nói riêng, về đặc điểm loại hình, tính tương tác của quá trình truyền thông để phân tích việc truyền

thông trên điện thoại di động ở góc độ loại hình báo chí

Luận văn sẽ sử dụng các số liệu xã hội học của những công trình nghiên cứu, những khảo sát, thăm dò có liên quan đến đề tài, các số liệu thống kê, các số liệu trong báo cáo của các

cơ quan, công ty có liên quan, các thông tin trên báo chí, mạng Internet…

7 Kết cấu luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm có 3 chương:

Chương 1: Tiền đề ra đời loại hình truyền thông mới trên điện thoại đi động Ở chương đầu tiên này, với dung lượng khoảng 25 trang, tác giả luận văn sẽ tìm hiểu sự phát triển của các phương tiện truyền thông mới, tác động của các phương tiện này với công chúng và sự đón nhận của công chúng với các phương tiện truyền thông mới Cũng ở chương này, người viết sẽ tìm hiểu sự ra đời và các đặc điểm của loại hình mới này bao gồm khái niệm, các đặc điểm về loại hình và so sánh sự khác biệt của nó so với các loại hình báo chí khác

Chương 2: Sự phát triển của hoạt động truyền thông trên điện thoại di động.Với dung lượng khoảng 35 trang, người viết sẽ tìm hiểu về việc ứng dụng dịch vụ cung cấp thông tin trên điện thoại di động của các cơ quan báo chí lớn trên thế giới cũng như một số cơ quan báo chí ở Việt Nam

Chương 3: Xu hướng phát triển của loại hình truyền thông trên điện thoại di động và một số đề xuất Trong khoảng 25 trang, tác giả luận văn sẽ tìm hiểu xu hướng về công nghệ cho việc phát triển các hoạt động truyền thông trên điện thoại di động, xu hướng vận động về loại hình và việc phát triển các dịch vụ Bên cạnh đó, người viết sẽ đưa ra một số kiến nghị cho các

cơ quan báo chí và các nhà cung cấp dịch vụ nâng cao hiệu quả của hoạt động truyền thông trên điện thoại di động ở Việt Nam cũng như đề xuất một số giải pháp cho cơ quan quản lý báo chí Việt Nam hiện nay

Chương 1: TIỀN ĐỀ RA ĐỜI LOẠI HÌNH TRUYỀN THÔNG TRÊN ĐIỆN THOẠI

DI ĐỘNG

1.1.1 Các phương tiện truyền thông mới

Có thể nói, các phương tiện truyền thông mới như Internet và điện thoại di động đã làm thay đổi thế giới và cách tư duy của con người Trong một thời gian tương đối ngắn, những phương tiện này đã tạo ra những biến đổi lớn trong đời sống của con người trên trái đất Trong phạm vi đề tài này, người viết sử dụng thuật ngữ các phương tiện truyền thông mới để chỉ Internet và điện thoại di động

1.1.1.1 Internet

Internet ra đời thực sự là một cuộc cách mạng vĩ đại Internet đã mang lại cho loài người một kho kiến thức mà không một thư viện, một bộ bách khoa toàn thư hay một hệ thống thư viện nào khác có thể so sánh được Internet cũng là môi trường kinh doanh nhanh, rẻ và hiệu quả

Tại Việt Nam, dịch vụ Internet được Nhà nước cho phép thực hiện từ ngày 5/3/1997 Nhưng phải đến 19/11/1997, "cánh cổng" mở ra với thế giới mới chính thức khai trương, sau 8 tháng chuẩn bị

Theo thống kê của Trung tâm số liệu quốc tế Internet World Stats năm 2008, Việt Nam đứng thứ 6 ở châu Á về số người kết nối Internet Việt Nam cũng giữ ngôi vị á quân tại Đông Nam Á, sau Indonesia (25 triệu), còn xét về tốc độ tăng trưởng, Việt Nam chỉ thua Pakistan (133.900 người dùng năm 2000 và 17,5 triệu vào năm 2008)

Theo tác giả nghiên cứu, con số này cao hơn so với hầu hết các quốc gia khác trong khu vực Dường như người Việt Nam rất hào hứng với những cơ hội mới mà Internet mang đến cho

cuộc sống của họ

1.1.1.2 Điện thoại di động

Theo nghiên cứu được công bố, tính đến hết tháng 3/2011, toàn thế giới có khoảng 4 tỷ người sử dụng điện thoại di động, trong đó có 1,08 tỷ người sử dụng smartphone, còn 3,05 tỷ người sử dụng các loại điện thoại cơ bản (nghe, gọi và nhắn tin)

Theo Tổng cục Thống kê, tính đến hết năm 2010, tổng số thuê bao điện thoại của cả nước đã ở mức 170,1 triệu, gồm 154 triệu thuê bao di động Các mạng di động đóng góp hơn 80% doanh thu trong lĩnh vực viễn thông tại Việt Nam năm 2010

Theo kết quả khảo sát chất lượng các mạng di động tại Việt Nam do người sử dụng tại

Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh bình chọn, được báo Bưu Điện Việt Nam công bố ngày 19/1/2011, hiện nay, đại đa số người dùng di động ở Việt Nam sử dụng công nghệ 2G và chỉ có

1.1.2 Tác động của các phương tiện truyền thông mới tới công chúng

“Ảnh hưởng quan trọng nhất của các phương tiện truyền thông mới đối với văn hóa nói riêng, các lĩnh vực khác của đời sống xã hội nói chung là chúng thúc đẩy quá trình cá nhân hóa trên mọi lĩnh vực.”

Đặc trưng của các phương tiện truyền thông mới là phương tiện giao tiếp có tính di động và mang tính cá nhân cao Bên cạnh đó, ngày càng có nhiều chức năng khác được thêm vào các thiết bị này như các chức năng chơi game, nghe nhạc, xem tivi, quản lý đời sống, cập nhật thông tin mới…, chứ không chỉ thuần túy là gửi và nhận email của Internet hay gọi điện của điện thoại di động

Trong tương lai, việc những phần mềm giúp thể hiện “cái tôi” sẽ ngày càng phổ biến do

nó đáp ứng đúng nhu cầu cá nhân hóa đang chiếm lĩnh thế giới mà chúng ta đang sống

1.1.3 Truy cập Internet từ điện thoại di động

Điện thoại di động là phương tiện mang tính cá nhân cao, trong khi các dịch vụ dành cho điện thoại ngày càng nhiều, do đó, việc người dùng sử dụng điện thoại di động để truy cập Internet đang trở nên rất phổ biến

Theo dự đoán, đến năm 2015, lượng người sử dụng điện thoại di động trên toàn cầu để truy cập Internet sẽ vượt qua lượng người dùng máy tính cá nhân

Theo báo cáo NetCitizens 2011 của công ty nghiên cứu thị trường Cimigo, trong số những người sử dụng Internet ở Việt Nam, có 38% đã truy cập Internet bằng điện thoại di động hay smartphone, chủ yếu ở giới trẻ

Những người trong độ tuổi 15-24 truy cập Internet bằng điện thoại di động nhiều gấp 2 lần những người trong độ tuổi 35-49 Truy cập bằng điện thoại đi động ở miền Bắc (chủ yếu ở

Hà Nội, Hải Phòng) cao hơn ở miền Trung và miền Nam

Có thể nói, việc truy cập Internet trên điện thoại di động đảm bảo tốt các lợi thế về: + Tính cá nhân: Mỗi người dùng ít nhất một điện thoại di động riêng, ít chung đụng

+ Tính tiện lợi: Điện thoại di động nhỏ gọn, thường được mang theo người gần như “mọi lúc, mọi nơi”

+ Tính tức thời: Giúp công chúng có thể truy cập thông tin sớm nhất, trở thành người đầu tiên biết thông tin

+ Tính tương tác: Tương tác giữa người dùng với các dịch vụ của Internet trên điện thoại di động và giữa những người dùng với nhau, tạo thành cộng đồng ảo

1.2 Các đặc điểm của loại hình truyền thông trên điện thoại di động

1.2.1 Xu hướng phát triển các loại hình truyền thông

Trên thực tế, khoa học công nghệ đang làm báo chí bùng nổ Công nghệ đã giúp sinh ra nhiều loại hình báo chí trên thế giới

Năm 1865, báo giấy ra đời lần đầu tiên ở Việt Nam [6].Chỉ trong vòng 1,5 thế kỷ, bước tiến của khoa học công nghệ đã đem đến cho Việt Nam nhiều loại hình báo chí mới

Năm 1865, tờ Gia Định báo ra đời

Năm 1925, Thanh Niên – tờ báo cách mạng đầu tiên ra đời

Năm 1945, Đài Tiếng nói Việt Nam ra đời

Năm 1970, Đài Truyền hình Việt Nam ra đời

Năm 1997, Quê Hương điện tử xuất hiện

Năm 2009: Bản tin qua điện thoại di động xuất hiện

Những loại hình báo chí mới đòi hỏi cách xử lý thông tin mới đối với phóng viên, đòi hỏi mới đối với các tổng biên tập, làm thay đổi thói quen tiếp nhận của công chúng Điều này cũng sẽ dẫn tới những yêu cầu mới đối với những nhà quản lý báo chí

1.2.2 Loại hình truyền thông trên điện thoại di động

1.2 Các đặc điểm của loại hình truyền thông trên điện thoại di động

1.2.1 Xu hướng phát triển các loại hình truyền thông

Theo PGS TS Đinh Văn Hường, về mặt lịch sử thì các loại hình báo chí hình thành và phát triển theo một “quá trình lịch sử tự nhiên” (Các Mác)

Trên thực tế, khoa học công nghệ đang làm báo chí bùng nổ Công nghệ đã giúp sinh ra nhiều loại hình báo chí trên thế giới

Ngược dòng thời gian, có thể thấy bảng tin mang tên Acta Diurna của người La Mã xuất hiện khoảng năm 59 trước Công nguyên được coi là tờ báo đầu tiên trên thế giới Julius Caesar, một vị tướng nổi tiếng dưới thời La Mã cổ đại đã ra lệnh cho dán các bản tin về các sự kiện đang diễn ra trên khắp các thành phố lớn Những bảng thông tin lớn được đặt ở những chỗ công cộng, đông người qua lại Acta Diurna đưa ra những thông tin về các vụ scandal của chính quyền, các chiến dịch quân sự, các phiên tòa xét xử và các vụ thi hành án

Đến thế kỷ thứ 8 ở Trung Quốc, những tờ truyền tin viết tay bắt đầu có mặt trên đường phố Bắc Kinh, trong đó cũng đưa ra những tin tức quan trọng của triều đình và những sự kiện nổi bật xảy ra trong xã hội

Công nghệ in báo ra đời năm 1447 với công lao lớn của Johann Gutenberg, một nhà phát minh người châu Âu Sự ra đời của công nghệ in đã đặt nền tảng cho kỷ nguyên phát triển của báo chí hiện đại

Vào nửa đầu thế kỷ 17, những tờ báo in mới được xuất bản thường xuyên và định kỳ Với sự ra đời của đài phát thanh vào thập niên 90 của thế kỷ XVIII, báo in phải cạnh tranh rất vất vả để khẳng định vai trò thông tin của mình

Chẳng bao lâu sau cuộc cạnh tranh vất vả với đài phát thanh, các tờ báo lại phải đối mặt

tờ báo/người xuống 1 tờ báo/3 người Mặc dù có sự sụt giảm đáng kể về số lượng, nhưng sự xuất hiện của truyền hình vẫn không thể thay thế hoàn toàn vai trò của báo in

Báo điện tử xuất hiện vào giữa thập niên 90 của thế kỷ XX Đến cuối thập niên đã có khoảng 700 website và đến thời điểm này thì số website đã lên tới hàng triệu

Nhưng rồi đầu thế kỷ XXI, loại hình truyền thông trên điện thoại di động đã xuất hiện Thông qua tin nhắn, thông qua màn hình điện thoại, người đọc có thể nhận được bản tin mọi lúc, mọi nơi, thuận lợi hơn nhiều so với dùng máy tính truy cập Internet Mỗi thuê bao trở thành một khách hàng đọc báo Và như vậy, loại hình truyền thông trên điện thoại di động mới xuất hiện nhưng đã có lượng độc giả rất lớn

Theo nhà báo Trần Duy Phương – Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty truyền thông Đa phương tiện VTC, “nhờ sự phát triển của công nghệ, những hình thức báo chí mới xuất hiện ngày càng nhanh Từ chỗ vài thế kỷ, nay chỉ hơn 1 thập kỷ, báo chí lại xuất hiện một loại hình mới” [21]

Báo chí Việt Nam tuy ra đời sau nhưng nhanh chóng bắt kịp công nghệ thế giới Nhiều loại hình báo chí đã xuất hiện tại Việt Nam Báo giấy, phát thanh, truyền hình, báo điện tử… và giờ đây, sẽ là sự xuất hiện của báo trên điện thoại di động

Năm 1865, báo giấy ra đời lần đầu tiên ở Việt Nam [6].Chỉ trong vòng 1,5 thế kỷ, bước tiến của khoa học công nghệ đã đem đến cho Việt Nam nhiều loại hình báo chí mới

Năm 1865, tờ Gia Định báo ra đời

Năm 1925, Thanh Niên – tờ báo cách mạng đầu tiên ra đời

Năm 1945, Đài Tiếng nói Việt Nam ra đời

Năm 1970, Đài Truyền hình Việt Nam ra đời

Năm 1997, Quê Hương điện tử xuất hiện

Năm 2009: Bản tin qua điện thoại di động xuất hiện

Những loại hình báo chí mới đòi hỏi cách xử lý thông tin mới đối với phóng viên, đòi hỏi mới đối với các tổng biên tập, làm thay đổi thói quen tiếp nhận của công chúng Điều này cũng sẽ dẫn tới những yêu cầu mới đối với những nhà quản lý báo chí

1.2.2 Loại hình truyền thông trên điện thoại di động

Dựa theo lý thuyết về mô hình truyền thông, thông điệp được truyền từ nguồn tới người nhận thông qua kênh, nhằm tạo ra hiệu quả truyền thông, theo chúng tôi, ở góc độ báo chí học, truyền thông trên điện thoại di động là loại hình mà các thông tin thời sự được chuyển tải tới công chúng nhờ phương tiện điện thoại di động

Chúng tôi muốn “khoanh vùng” thông điệp được truyền tải ở loại hình truyền thông trên điện thoại di động ở góc độ báo chí, với thông tin thời sự, bởi lẽ có nhiều loại thông điệp được truyền tải thông qua điện thoại di động