Nâng cao chất lượng tin trong nước của thông tấn xã Việt Nam khảo sát hoạt động của Ban Biên tập tin Trong nước, giai đoạn 2004-2006

LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI Việc nghiên cứu về công tác đưa tin trong nước trong lĩnh vực báo chí cũng đã xuất hiện trên một số tin, bài đăng trên báo, tạp chí; hay các bài phát biểu, ý k

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

TRẦN TIẾN DUẨN

NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG TIN TRONG NƯỚC

CỦA THÔNG TẤN XÃ VIỆT NAM

[Khảo sát hoạt động của Ban Biên tập tin Trong nước, giai đoạn 2004-2006]

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC BÁO CHÍ

HÀ NỘI - NĂM 2007

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

TRẦN TIẾN DUẨN

NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG TIN TRONG NƯỚC

CỦA THÔNG TẤN XÃ VIỆT NAM

[Khảo sát hoạt động của Ban Biên tập tin Trong nước, giai đoạn 2004-2006]

Chuyên ngành: Báo chí học

Mã số: 60.32.01

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC BÁO CHÍ

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC PGS TS ĐINH VĂN HƯỜNG

HÀ NỘI - NĂM 2007

MỤC LỤC

Trang

MỞ ĐẦU 1

Chương 1: VÀI NÉT VỀ TTXVN VÀ TỔ CHỨC, HOẠT ĐỘNG

CỦA BAN BIÊN TẬP TIN TRONG NƯỚC TTXVN 8

1.1.1 Khái niệm "Thông tấn xã" 8 1.1.2 TTXVN - Hãng thông tấn Nhà nước của nước

CHXHCN Việt Nam 9 1.1.3 Những đặc trưng cơ bản của TTXVN . . 14 1.1.4 Điểm giống và khác nhau giữa TTXVN

và các cơ quan thông tin đại chúng khác 19

1.2 Quy trình xử lý thông tin và hoạt động của

Ban Biên tập Tin trong nước TTXVN 23

1.2.1 Chức năng, nhiệm vụ - quyền hạn và cơ cấu tổ chức

của Ban Biên tập tin Trong nước TTXVN 23 1.2.2 Công tác thông tin của Ban Biên tập tin Trong nước TTXVN ..25 1.2.3 Quy trình xử lý thông tin của Ban Biên tập tin Trong nước TTXVN .26 1.2.4 Công tác biên tập ở Ban Biên tập tin Trong nước TTXVN .. 28 1.2.5 Vai trò, vị trí của phân xã trong nước TTXVN đối với

Ban Biên tập tin Trong nước và công tác quản lý phân xã trong nước 32

Chương 2: THÀNH TỰU, HẠN CHẾ VÀ

THỰC TRẠNG ĐỔI MỚI, NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG

THÔNG TIN TRONG NƯỚC TTXVN HIỆN NAY 39

2.2 Thành tựu cơ bản của thông tin Trong nước TTXVN 39

2.2.1 Khái quát về thông tin Trong nước của TTXVN

từ sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945 đến nay 39 2.2.2 Thông tin trong nước là nguồn tin quan trọng của TTXVN . 41

2.2.3 Vai trò của thông tin trong nước TTXVN

trong sự nghiệp đổi mới đất nước 53

2.2.4 Tình hình sử dụng thông tin Trong nước của TTXVN trên báo chí hiện nay 64

2.3 Hạn chế của thông tin Trong nước TTXVN . 65

2.4 Đổi mới và nâng cao chất lượng thông tin Trong nước TTXVN trong giai đoạn hiện nay 71

2.4.1 Đảng bộ TTXVN lãnh đạo đổi mới công công tác thông tin 71

2.4.2 Về đổi mới quy trình xử lý thông tin Trong nước 75

2.4.3 Đổi mới về nội dung đưa tin trong nước 79

2.4.4 Đổi mới về hình thức trình bày tin trong nước 82

2.4.5 Đổi mới công tác phóng viên, đi cơ sở để phát hiện vấn đề mới. 84

2.4.6 Đổi mới về khâu kỹ thuật trong công tác thông tin .86

Chương 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG, HIỆU QUẢ THÔNG TIN TRONG NƯỚC CỦA TTXVN 89

3.1 Giải pháp về lãnh đạo chỉ đạo và hoàn thiện bộ máy quản lý 90

3.2 Giải pháp về công tác tổ chức cán bộ, tuyển chọn và đào tạo các nhà báo giỏi 92

3.3 Đổi mới tư duy làm báo, đưa tin, đa dạng hóa thông tin, tăng tin dự báo, phát hiện, tính chiến đấu, tính phản biện 95

3.4 Nâng cao chất lượng, hiệu quả và tính cạnh tranh của từng sản phẩm thông tin 98

3.5 Thực hiện tốt công tác luân chuyển phóng viên, biên tập viên 99

3.6 Giải pháp về đầu tư cơ sở vật chất kỹ thuật . 103

3.7 Một số giải pháp khác 104

KẾT LUẬN 107

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 111

BẢNG CÁC CHỮ VIẾT TẮT

CHXHCN: Cộng hòa xã hội chủ nghĩa

CNH - HĐH: Công nghiệp hóa - hiện đại hóa

GDĐH: Giáo dục đại học

GD&ĐT: Giáo dục và đào tạo

KH&CN: Khoa học và công nghệ

TCCB: Tổ chức cán bộ

TTN: Tin trong nước

TTXGP: Thông tấn xã Giải phóng

TTX: Thông tấn xã

TTXVN: Thông tấn xã Việt Nam

UNESCO: Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hợp Quốc VNTTX: Việt Nam Thông tấn xã

WTO: Tổ chức Thương mại Thế giới

MỞ ĐẦU

1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI

Thông tin báo chí có vai trò quan trọng trong sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và mở rộng quan hệ quốc tế Thông tin báo chí nước ta hiện nay đã và đang thực hiện tốt chức năng tuyên truyền đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước, là diễn đàn của nhân dân

Trong hệ thống thông tin báo chí, thông tin của Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) đã hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình với tư cách là cơ quan thông tấn Nhà nước dưới sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước và được Chính phủ trực tiếp chỉ đạo TTXVN thực hiện chức năng Thông tấn Nhà nước trong việc phát hành tin, văn kiện chính thức của Đảng và Nhà nước, cung cấp thông tin phục vụ yêu cầu của lãnh đạo Đảng, Nhà nước; thu thập thông tin, phổ biến thông tin bằng các loại hình báo chí phục vụ các đối tượng có nhu cầu trong và ngoài nước Do luôn giữ đúng định hướng thông tin, không chạy theo xu hướng thương mại hóa, TTXVN đã làm tốt chức năng thông tin, tuyên truyền, góp phần định hướng và hướng dẫn dư luận xã hội, đồng thời tham gia tích cực vào công tác đấu tranh chống tiêu cực, chống các loại thông tin thù địch Thông tin TTXVN luôn được đánh giá là nguồn tin đáng tin cậy và mang tính chính thống trong cả nước và nước ngoài

Tuy nhiên, hiện nay, trước sự bùng nổ thông tin trên phạm vi toàn cầu

và cả trong nước; công cuộc đổi mới đất nước ngày càng mở rộng và đi vào chiều sâu, nên nguồn thông tin và nhu cầu thông tin của nhân dân ngày càng thêm nhiều tầng nấc, phong phú và đa dạng Công chúng và khách hàng cần

sống Hơn nữa, trong điều kiện quản lý theo cơ chế thị trường, sự cạnh tranh thông tin càng trở nên quyết liệt Do đó, vấn đề đổi mới thông tin lại càng đặt ra một cách cấp thiết Để đạt được sự nghiệp đổi mới báo chí, đổi mới thông tin, thì trước hết phải đổi mới và nâng cao chất lượng thông tin một cách liên tục

Trong những năm qua, thông tin trên báo chí nước ta nói chung và TTXVN nói riêng mặc dù đã có nhiều đổi mới trong việc nâng cao chất lượng và hiệu quả, nhưng thực tế vẫn chưa đáp ứng đầy đủ đòi hỏi của thực tiễn cuộc sống Công tác thông tin của TTXVN giai đoạn hiện nay vẫn có lúc chưa nhanh, thậm chí, một số trường hợp còn chậm hơn so với báo khác Tình trạng bỏ sót sự kiện, bỏ sót vấn đề và đôi lúc còn có những thông tin chưa chính xác vẫn xảy ra Trong không ít trường hợp, khi đối phó với sự kiện mang tính nhạy cảm chính trị - xã hội, còn bị động trong khâu xử lý thông tin Thông tin của TTXVN tuy đã được nâng cao một bước về chất lượng, nhưng hiệu quả và khả năng cạnh tranh còn chưa cao Năm 2003, phát biểu trong Hội nghị toàn ngành TTXVN, Phó Thủ tướng Chính phủ

Phạm Gia Khiêm cho rằng: "Tin TTXVN bảo đảm tính thời sự, những sự kiện thời sự xảy ra trong nước về các mặt được đưa đầy đủ, chính xác và đúng định hướng Do vậy, dòng thông tin của TTXVN vẫn giữ được vai trò chủ lưu Song tin TTXVN chưa hay, chưa đáp ứng đủ các nhu cầu thông tin đang ngày càng đa dạng " [37, 27]

Trong “Chiến lược phát triển thông tin đến năm 2010’’, Chính phủ đã

định hướng xây dựng TTXVN thành một hãng thông tấn quốc gia có uy tín

và có sức cạnh tranh cao trong khu vực Đông Nam Á Phát triển TTXVN theo mô hình một tập đoàn truyền thông quốc gia mạnh Xây dựng một số phân xã khu vực hoặc phân xã điểm trong hệ thống phân xã trong nước, tiếp tục mở rộng mạng lưới phân xã nước ngoài Định hướng xây dựng TTXVN

là nền tảng cơ sở cho việc tiếp tục đổi mới và nâng cao chất lượng, hiệu quả thông tin của TTXVN, đặc biệt là thông tin Trong nước trong giai đoạn hiện nay

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay cũng như từ thực tiễn đổi mới, phát triển kinh tế - xã hội đất nước, thông tin trong nước nói chung và thông tin Trong nước TTXVN nói riêng vẫn chưa ngang tầm với yêu cầu và nhiệm vụ Vì vậy, việc nghiên cứu công tác thông tin trong nước trên các phương tiện thông tin đại chúng nói chung và TTXVN nói riêng là một việc làm cấp thiết và cấp bách nhằm đánh giá đúng thực trạng; chỉ ra những ưu, nhược điểm, nguyên nhân của những hạn chế,

từ đó đề ra các giải pháp đẩy mạnh công tác thông tin Trong nước, nâng cao hiệu của công tác này, góp phần thực hiện thắng lợi công cuộc đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập kinh tế quốc tế

Với lý do trên, chúng tôi chọn đề tài "Nâng cao chất lượng tin trong

nước của TTXVN" làm luận văn Thạc sĩ khoa học báo chí tại Trường Đại

học Khoa học Xã hội và Nhân văn, thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội

2 LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI

Việc nghiên cứu về công tác đưa tin trong nước (trong lĩnh vực báo chí) cũng đã xuất hiện trên một số tin, bài đăng trên báo, tạp chí; hay các bài phát biểu, ý kiến của một số đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, lãnh đạo các cơ quan báo chí; các cán bộ chuyên trách và một số nhà nghiên cứu, nhà báo Các tin, bài, ý kiến, phát biểu này nhìn chung thường đề cập đến tình hình chung, có tính định hướng, nêu những bài học, đề xuất các giải pháp để nâng cao chất lượng, hiệu quả của công tác thông tin trong nước

Hiện nay, cũng đã có một số luận văn, khóa luận tốt nghiệp đại học đề cập đến vấn đề thông tin trong nước, nhưng chủ yếu đi sâu vào nghiên cứu

một số nội dung tổng quát về thông tin trong nước, gồm cả phần lý luận và thực tiễn Trong danh mục nhóm đề tài: Các thể loại báo chí thông tấn của Phòng tư liệu Khoa Báo chí, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội có khoảng 30 luận văn, khóa luận tốt nhiệp nghiên cứu về thể loại báo chí thông tấn Trong đó, cũng đã có một số luận văn, khóa luận tốt nghiệp nghiên cứu về thông tin trong nước, hay nghiên

cứu về tuyến tin Trong nước của TTXVN Ví dụ như: "Nét tương đồng và khác biệt về ngôn ngữ giữa tin trong nước và tin quốc tế đối nội ở TTXVN" của Lương Thị Nguyệt; "Nâng cao chất lượng tin chính trị - ngoại giao của TTXVN" của Nguyễn Thị Thanh Hương; "Phương pháp thể hiện tin trên

"Tin ảnh Dân tộc và Miền núi" của Nguyễn Thị Thu Hương Nhưng chưa

có một luận văn nào nghiên cứu một cách đầy đủ, hệ thống về vấn đề nâng cao chất lượng tin Trong nước của TTXVN hiện nay (qua khảo sát trực tiếp

từ tổ chức và hoạt động của Ban Biên tập tin Trong nước, TTXVN)

Kế thừa kết quả của các nhà nghiên cứu đi trước, luận văn này sẽ đi sâu nghiên cứu những vấn đề lý luận cơ bản về công tác thông tin Trong nước TTXVN Trên cơ sở đó đi sâu khảo sát thực tiễn hoạt động công tác đưa tin trong nước ở Ban Biên tập tin Trong nước TTXVN; phân tích, chứng minh rõ những đóng góp của thông tin trong nước đối với công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập kinh tế quốc tế; làm rõ thực trạng, những điểm mạnh và yếu của tuyến tin Trong nước; việc đổi mới, nâng cao chất lượng thông tin Trong nước của TTXVN; từ đó đề ra các giải pháp để nâng cao chất lượng và hiệu quả thông tin Trong nước của TTXVN nói riêng và thông tin trong nước nói chung

3 MỤC ĐÍCH VÀ NHIỆM VỤ CỦA LUẬN VĂN

3.1 Mục đích nghiên cứu của luận văn

Luận văn góp phần làm sáng tỏ những vấn đề cơ bản của thông tin Trong nước TTXVN; nêu những nét chung về TTXVN và tổ chức, hoạt động của Ban Biên tập tin Trong nước TTXVN; phân tích rõ thành tựu, hạn chế của thông tin Trong nước TTXVN

Luận văn còn đề ra một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả thông tin Trong nước của TTXVN trong bối cảnh chung của thông tin trong nước và thế giới hiện nay

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn

Nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn là xác định những nội dung cơ bản của thông tin Trong nước TTXVN: vị trí, tầm quan trọng, mục tiêu, nhiệm

vụ, yêu cầu, nội dung, lực lượng, đối tượng, địa bàn; đường lối, quan điểm, phương châm, phương pháp tiến hành công tác thông tin Trong nước

Khảo sát hoạt động và phân tích thực trạng trong công tác đưa tin Trong nước của Ban Biên tập tin Trong nước của TTXVN giai đoạn 2004-

2006, để rút ra những ưu, nhược điểm trong công tác đưa tin trong nước

Đề ra các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác đưa tin Trong nước của TTXVN trong bối cảnh phát triển nhanh chóng của báo chí truyền thông trong nước và thế giới

4 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài này bao gồm: Các văn kiện của Đảng, Nhà nước, của các Bộ, ban, ngành, địa phương về thông tin trong nước; công tác chỉ đạo và hoạt động đưa tin Trong nước của TTXVN; về tổ chức và hoạt động của Ban Biên tập tin Trong nước TTXVN

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Phạm vi nghiên cứu về thông tin Trong nước là rất rộng Tuy nhiên, trong khuôn khổ luận văn này, chúng tôi chỉ giới hạn phạm vi khảo sát công tác đưa tin Trong nước của Ban Biên tập tin Trong nước TTXVN trong giai đoạn 2004-2006

5 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP LUẬN NGHIÊN CỨU

5.1 Cơ sở lý luận

Cơ sở phương pháp luận của việc nghiên cứu là chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và các quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước về thông tin báo chí nói chung và tin trong nước nói riêng

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Trong quá trình nghiên cứu, luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau:

Phương pháp khảo sát, thống kê: khảo sát, đọc, phân tích, rút ra những kết quả hoạt động trong công tác thông tin Trong nước của Ban Biên tập tin Trong nước nói riêng và thông tin TTXVN nói chung

Phương pháp phân tích, tổng hợp: được thực hiện trên các ấn phẩm, từng tác phẩm báo chí để tìm ra những đặc điểm về nội dung và hình thức, thế mạnh của thông tin Trong nước TTXVN

Phương pháp đối chiếu, so sách: để rút ra những ưu, nhược điểm của công tác thông tin trong nước so với yêu cầu và nhiệm vụ trong giai đoạn mới của đất nước Từ đó, xác định rõ vai trò, đặc điểm của tin Trong nước của TTXVN hệ thống thông tin báo chí

Phương pháp chuyên gia tư vấn: phỏng vấn, trao đổi với các nhà báo, chuyên gia trong lĩnh vực đưa tin trong nước

6 Ý NGHĨA LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA LUẬN VĂN

Luận văn có những đóng góp nhất định trong việc tổng kết thực tiễn

để nghiên cứu lý luận thông tin trong nước, đặc biệt là việc đổi mới và nâng cao chất lượng thông tin Trong nước của TTXVN hiện nay, làm cơ sở khoa học cho việc nghiên cứu, học tập của sinh viên chuyên ngành báo chí và những người làm công tác thông tin, tuyên truyền trong lĩnh vực văn hóa - thông tin - tư tưởng và những người quan tâm đến lĩnh vực này nói chung

Mặt khác, luận văn cũng là một cơ sở để cán bộ, phóng viên, biên tập viên TTXVN đang làm công tác thông tin Trong nước tham khảo, vận dụng nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác đưa tin trong nước trên các ấn phẩm của mình, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ của TTXVN trong công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH-HĐH) đất nước và mở rộng hợp tác quốc tế hiện nay

7 CẤU TRÚC LUẬN VĂN

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của luận văn được kết cấu thành 3 chương chính:

Chương 1: Vài nét về TTXVN và tổ chức, hoạt động của Ban Biên

tập tin Trong nước TTXVN

Chương 2: Thành tựu, hạn chế và thực trạng đổi mới, nâng cao

chất lượng thông tin Trong nước TTXVN hiện nay

Chương 3: Một số giải pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả thông

tin trong nước của TTXVN

Nội dung của luận văn sẽ được trình bày theo thứ tự chương mục trên

CHƯƠNG 1: VÀI NÉT VỀ TTXVN VÀ TỔ CHỨC, HOẠT

ĐỘNG CỦA BAN BIÊN TẬP TIN TRONG NƯỚC TTXVN

1.1 GIỚI THIỆU KHÁI QUÁT VỀ TTXVN

1.1.1 Khái niệm "Thông tấn xã"

“Thông tấn xã” (hay “Hãng thông tấn”, “Hãng tin” như một số người gọi) theo định nghĩa cổ điển, là một tổ chức chuyên làm nhiệm vụ thu thập tin tức để bán cho các cơ quan thông tin đại chúng khác (báo, tạp chí, đài phát thanh, đài truyền hình )

Còn theo định nghĩa của “Trung Quốc đại bách khoa toàn thư”, được Tạp chí Người làm báo trích dẫn, thì: “Thông tấn xã (News Agency) là cơ

quan báo chí lấy thu thập và cung cấp tin tức làm chức năng chủ yếu, coi báo chí, đài phát thanh, đài truyền hình là đối tượng cung cấp bài vở chủ yếu” [50]

Qua lịch sử phát triển 175 năm của nghề thông tấn, kể từ năm 1832 khi người ta bắt đầu thực hiện dịch vụ thu thập tin tức trên các báo để bán cho các nhà buôn, các ngân hàng, các nhà kinh doanh , và nhất là trong thời đại bùng nổ thông tin, thời đại công nghệ thông tin như hiện nay, khái niệm

về “Thông tấn xã” cũng có sự thay đổi

Mặt khác, cho đến nay, do có nhiều quan điểm khác nhau nên vẫn chưa có một định nghĩa có tính chất chuẩn mực chung về “Thông tấn xã” Song, chúng ta có thể hiểu về “Thông tấn xã” trong điều kiện Việt Nam như sau:

“Thông tấn xã là một cơ quan báo chí chuyên làm nhiệm vụ thu thập

và xử lý thông tin thời sự về những sự kiện có thật xẩy ra trong đời sống xã hội và tự nhiên để cung cấp thật nhanh và chính xác cho các cơ quan thông tin đại chúng, đồng thời cung cấp trực tiếp cho công chúng Sản phẩm thông

tin của Thông tấn xã gồm nhiều thể loại (tin, ảnh thời sự, tin bài tổng hợp, tin bài bình luận, tin bài tường thuật, phỏng vấn, ghi nhanh, phóng sự, tài liệu - thời sự và các loại hình thông tấn khác ) và được thể hiện bằng nhiều hình thức [các chương trình phát thanh, truyền hình, các websites trên mạng thông tin điện tử, các ấn phẩm, triển lãm (ảnh tĩnh), băng và đĩa ghi tiếng, băng và đĩa ghi hình (ảnh động) hoặc các sản phẩm đa phương tiện - multimedia products ] mà những sản phẩm này được cung cấp nhằm mục đích chính trị hoặc kinh doanh, hoặc đồng thời nhằm cả hai mục đích này”

[59, 125-126]

Theo Nghị định số 83/2003/NĐ-CP của Chính phủ quy định chức

năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của TTXVN thì: “Thông tấn

xã Việt Nam là cơ quan sự nghiệp trực thuộc Chính phủ thực hiện chức năng thông tấn Nhà nước trong việc phát hành tin, văn kiện chính thức của Đảng

và Nhà nước, cung cấp thông tin phục vụ yêu cầu lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước; thu thập thông tin, phổ biến thông tin bằng các loại hình báo chí phục vụ các đối tượng có nhu cầu trong và ngoài nước; thực hiện một số nhiệm vụ, quyền hạn cụ thể về đại diện chủ sở hữu phần vốn của Nhà nước tại doanh nghiệp có vốn Nhà nước thuộc Thông tấn xã Việt Nam theo quy định của pháp luật” [1, 160]

1.1.2 TTXVN - Hãng thông tấn Nhà nước của nước CHXHCN Việt Nam

Mười ba ngày sau khi Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà, đúng ngày 15-9-1945,

từ đài phát sóng Bạch Mai, giữa lòng Thủ đô Hà Nội, Việt Nam Thông tấn

xã (nay là TTXVN) phát sóng ra quốc tế bản tin đầu tiên truyền tải toàn văn:

"Bản Tuyên ngôn Độc lập" lịch sử và Danh sách Chính phủ lâm thời của

nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà bằng 3 thứ tiếng: Việt, Anh và Pháp Từ

đó, ngày 15-9-1945 được chính thức lấy làm ngày thành lập TTXVN TTXVN có vinh dự được Bác Hồ khai sinh và đặt tên Đây là lần đầu tiên trong lịch sử báo chí Việt Nam, một binh chủng thông tin mới, một cơ quan thông tấn Nhà nước ra đời, phục vụ sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo

Trước Cách mạng Tháng Tám năm 1945, nước ta không có hãng thông tấn Tin tức chủ yếu do các hãng tin của Pháp và Phương Tây phát ra, thông qua sở Tuyên truyền báo chí của Pháp Tiền thân của TTXVN và Đài Tiếng nói Việt Nam là Nha Thông tin Việt Nam thuộc Bộ Tuyên truyền trong Chính phủ lâm thời được thành lập ngay sau ngày Cách mạng Tháng Tám thành công Nha Thông tin Việt Nam đã tiếp quản phòng thu tin ở số 6 phố Pierre pasquier (nay là nhà số 6 phố Điện Biên Phủ) thuộc Sở Tuyên truyền báo chí Pháp và đài phát sóng Bạch Mai Ngày 23-8-1945, là ngày làm việc đầu tiên của VNTTX bằng việc thu và khai thác tin của AFP ở Sài Gòn và Pari

Trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước, do yêu cầu của Cách mạng và được sự chỉ đạo của Trung ương Đảng, ngày 12-10-1960, bộ phận biệt phái của VNTTX ở Nam Bộ đã đứng ra thành lập Thông tấn xã Giải phóng (TTXGP) - cơ quan thông tin chính thức của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam và Chính phủ cách mạng lâm thời Cộng hoà miền Nam Việt Nam Từ chiến khu Dương Minh Châu, bản tin chính thức đầu tiên của TTXGP được phát đi khắp trong nước và thế giới

Được Bác Hồ trực tiếp sáng lập, rèn luyện và dìu dắt; được các đồng chí lãnh đạo của Đảng và Nhà nước quan tâm sâu sắc, TTXVN luôn luôn trung thành tuyệt đối với sự nghiệp cách mạng của Đảng và nhân dân, phấn

đấu quên mình vì nhiệm vụ chiến lược của Đảng và nhân dân trong các thời

kỳ cách mạng

Trong 9 năm kháng chiến chống Pháp, tuy vừa mới ra đời, cơ sở vật chất kỹ thuật còn thô sơ, lực lượng nhân viên ít ỏi, nhưng TTXVN đã vượt qua mọi khó khăn thử thách theo sát bước tiến quân của các đơn vị Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng, luôn luôn có mặt trên các chiến trường và cả trong vùng địch hậu, thu, phát tin, ảnh đầy đủ, nhanh chóng, kịp thời mọi tin tức từ chiến trường Trong Chiến dịch Điện Biên phủ, phóng viên TTXVN

đã theo sát các hướng tiến công địch, thường xuyên bám trận địa, báo cáo kịp thời cho Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh tình hình chiến sự, cung cấp thông tin cho các báo, đài Ngay sau khi kết thúc chiến dịch, phóng viên TTXVN từ mặt trận đã có bài tường thuật gây chấn động dư luận trong nước

về những nữ dân quân Nam Ngạn - Hàm Rồng

Trong bom đạn ác liệt của giặc Mỹ ở miền Bắc cũng như trên các

tin, phục vụ các cơ quan thông tin đại chúng và phục vụ sự chỉ đạo chiến lược của Đảng và Nhà nước Để tăng cường cho TTXGP, gần 450 phóng viên, biên tập viên, kỹ thuật viên của TTXVN đã vượt Trường Sơn vào khắp các chiến trường miền Nam từ Quảng Trị đến Cà Mau Hàng trăm chiến sĩ - nhà báo đi chiến trường C, K sát cánh cùng các nhà báo của Thông tấn xã Pathét Lào và Thông tấn xã Campuchia đưa tin về cuộc kháng chiến chống

Mỹ cứu nước của nhân dân các bạn Lào và Cămpuchia Có mặt ở khắp các chiến trường, các hướng tiến quân, các địa bàn chiến đấu ở tất cả những nơi nóng bỏng nhất trong thời điểm nóng bỏng nhất, các phóng viên tin, ảnh của TTXVN và TTXGP đã kịp thời phản ánh tin tức tố cáo những tội ác của Mỹ

- Ngụy với đồng bào miền Nam ở nhà tù Phú Lợi, ở Duy Xuyên, Chợ Được, Vĩnh Trinh, Những cuộc đấu tranh anh dũng của đồng bào miền Nam như: phong trào Đồng Khởi, phong trào phá ấp chiến lược, phong trào đấu tranh của học sinh sinh viên các đô thị miền Nam, Sự ra đời của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam cũng như chiến công của Quân giải phóng trong cuộc Tổng tấn công nổi dậy mùa Xuân 1968, cuộc chiến đấu một mất một còn ở thành cổ Quảng Trị đều được các bản tin của TTXVN và TTXGP thông tin nhanh ở trong nước và quốc tế Các nhà báo - chiến sĩ theo sát các bước tiến của cuộc tổng tấn công và nổi dậy mùa Xuân 1975, kết thúc bằng Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, miền Nam hoàn toàn giải

phóng, Tổ quốc thống nhất Bức ảnh "Bác bắt nhịp bài ca kết đoàn" của

phóng viên TTXVN Lâm Hồng Long được Giải thưởng Hồ Chí Minh đợt

1-1996, ảnh "Mẹ con ngày gặp mặt", ảnh Xe tăng Quân giải phóng húc đổ

cánh cổng Dinh Độc lập", cùng nhiều bức ảnh có giá trị khác do phóng viên TTXVN chụp đã mãi mãi đi vào lịch sử, trở thành minh chứng cho lịch

sử hào hùng của thời đại Hồ Chí Minh

Hơn 250 nhà báo, kỹ thuật viên, nhân viên TTXVN đã hy sinh anh dũng như những chiến sĩ cầm súng trên các chiến trường trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, chiếm 20% tổng số cán bộ nhân viên TTXVN trong thời kỳ chiến tranh Chưa kể hàng chục cán bộ, phóng viên đã

bỏ lại một phần thân thể của mình trên các chiến trường hoặc bị nhiễm chất độc hoá học và chịu đựng suốt đời di chứng của chiến tranh Người lãnh đạo TTXVN đầu tiên, người đảng viên trí thức trẻ Trần Kim Xuyến, cũng là nhà báo Việt Nam đầu tiên hy sinh từ ngày đầu cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp- năm 1947 Thành phố Hồ Chí Minh đã lấy tên Nhà báo - liệt sĩ Bùi Đình Tuý của TTXVN đặt tên cho 1 con đường và 1 cây cầu của Thành phố mang tên Bác

Sau ngày đất nước thống nhất, TTXGP hợp nhất với VNTTX Ngày 12-5-1977, VNTTX được đổi tên thành TTXVN theo Nghị quyết số 84/UBTVQH của Uỷ ban thường vụ Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam

Là cơ quan thông tấn duy nhất của Việt Nam, trải qua 62 năm xây dựng, trưởng thành và phát triển, ngày nay TTXVN đã trở thành một tổ hợp thông tin lớn mạnh, hiện đại, có uy tín ở trong nước, khu vực và trên thế giới với đội ngũ hơn 2.000 cán bộ, phóng viên, biên tập viên, nhân viên kỹ thuật làm việc tại Tổng xã TTXVN ở Hà Nội, 64 phân xã tại các tỉnh, thành phố trong cả nước và 26 phân xã ngoài nước được bố trí khắp 5 châu lục Ngoài việc cung cấp thông tin cho bạn đọc qua mạng Internet, 35 loại ấn phẩm thông tin khác của TTXVN với hàng triệu bản tin/năm TTXVN là "ngân hàng tin - ảnh" quốc gia, đáp ứng yêu cầu thông tin cho các cơ quan thông tin đại chúng, cung cấp tin tham khảo (TTXVN là cơ quan báo chí duy nhất của Việt Nam được giao nhiệm vụ cung cấp thông tin tham khảo) phục vụ các cơ quan lãnh đạo của Đảng, Nhà nước và phục vụ công tác nghiên cứu,

công tác đối ngoại, và thông tin trực tiếp cho độc giả trong nước và nước ngoài

TTXVN hiện có quan hệ hợp tác với 40 hãng thông tấn và tổ chức báo chí quốc tế khu vực và thế giới; là thành viên và là ủy viên Uỷ ban phối hợp của Tổ chức TTX các nước Không liên kết (NANAP); là thành viên đồng thời là uỷ viên Ban Chấp hành Tổ chức các thông tấn xã Châu Á - Thái Bình Dương (OANA), thành viên của Tổ chức các thông tấn các nước ASEAN (ANEX) Việc hợp tác song phương, đa phương đảm bảo cho TTXVN thực hiện chương trình công tác đối ngoại đa dạng, hiệu quả mở rộng tầm hoạt động của mình ra khu vực và quốc tế

TTXVN đã được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới, danh hiệu Anh hùng lực lượng Vũ trang nhân dân, và được tặng thưởng Huân chương Sao Vàng, Huân chương Hồ Chí Minh, Huân chương Độc lập hạng Nhất, Huân chương Kháng chiến hạng Nhất, Huân chương Thành đồng Tổ quốc hạng Nhất, Huân chương Giải phóng hạng Nhất, Huân chương Quân công hạng Hai và nhiều Huân, Huy chương cao quý khác của Việt Nam và nước ngoài

1.1.3 Những đặc trưng cơ bản của TTXVN

Là một hãng tin, TTXVN, về cơ bản, có chức năng và mang những đặc trưng giống như các thông tấn xã khác, đồng thời lại có đặc trưng riêng của nó, thể hiện ở các mặt sau:

* Quyền sở hữu: Khác với các thông tấn xã Phương Tây hoặc các

thông tấn xã của nhiều nước khác, TTXVN không thuộc sở hữu tư nhân mà

là cơ quan Thông tấn Nhà nước, hơn nữa lại là cơ quan thuộc Chính phủ (ở Việt Nam chỉ có ba cơ quan báo chí thuộc Chính phủ là TTXVN, Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam) Ngoài sự chỉ đạo của

Chính phủ, TTXVN còn chịu sự lãnh đạo của Trung ương Đảng và Bộ Chính trị Chính đặc trưng này quyết định toàn bộ mục đích hoạt động của TTXVN

* Mục đích hoạt động: Mục đích chính của các hãng thông tấn tư

nhân là lợi nhuận kinh tế, mặc dù hoạt động của họ vẫn phải tuân thủ nguyên tắc là phục vụ lợi ích của Nhà nước tư bản hay các tập đoàn tư bản bảo trợ cho họ, tức là cũng vì mục đích chính trị Cả mục đích kinh tế và mục đích chính trị đều trở thành lý do tồn tại của một hãng thông tấn thuộc loại này

Đối với TTXVN, mục đích chính là phục vụ nhiệm vụ chính trị Có thể không trực tiếp đem lại lợi ích kinh tế và hoạt động dựa trên sự bao cấp của Nhà nước (như thời kỳ bao cấp trước đây), TTXVN vẫn phải tồn tại và hoạt động trong mọi tình huống để vừa phục vụ nhiệm vụ chính trị Tuy nhiên, từ khoảng 20 năm trở lại đây, TTXVN đã chú ý phát huy mọi tiềm năng sẵn có của mình, đổi mới hoạt động để vừa đảm bảo phục vụ nhiệm vụ chính trị (là chính), đồng thời vẫn mang lại lợi ích kinh tế không nhỏ, giảm bớt một phần đáng kể nguồn kinh phí do Ngân sách Nhà nước bao cấp Song, mục đích phục vụ nhiệm vụ chính trị mới là lý do tồn tại của TTXVN Cũng chính mục đích này quyết định phương thức hoạt động, nội dung thông tin và quan điểm thông tin của TTXVN

* Phương thức hoạt động (hay hình thức thể hiện thông tin): Trước

đây, TTXVN chủ yếu phát tin ảnh hàng ngày cho các cơ quan thông tin đại chúng (kể cả tin đối ngoại phát bằng sóng ngắn ra thế giới), trong đó chủ yếu

là tin, ảnh thời sự phản ánh các sự kiện chính trị, các hoạt động kinh tế, văn hóa - xã hội Như vậy, nếu không kể Báo ảnh Việt Nam và các loại tin tham khảo TTXVN chỉ làm chức năng gián tiếp, tức là người đọc, người

hình và các cơ quan truyền thống khác mới tiếp nhận được thông tin (cả tin

và ảnh) của TTXVN

Phương thức đó đã thay đổi từ đầu những năm 80 của thế kỷ XX khi TTXVN cho ra đời hàng loạt ấn phẩm khác nhau để đáp ứng nhu cầu thông tin của xã hội: Tuần tin Thể Thao & Văn hóa, báo Tuần Tin Tức, tuần tin Khoa học Kỹ thuật & Kinh tế thế giới, báo Tin tức Buổi chiều (đến tháng 10 năm 1998 hợp nhất với Tuần Tin tức thành báo Tin tức), bản tin ảnh Dân tộc

& Miền núi, Vietnam News và Vietnam Courier (đến tháng 10-1998 hợp nhất thành Vietnam News), Le Courier du Vietnam, Vietnam Law and Legal Forum Từ tháng 9-1998, bắt đầu đưa tin ảnh và báo (Báo ảnh Việt Nam, báo Vietnam News) lên mạng Internet Với phương thức đưa tin ảnh trên mạng, TTXVN phát tin, phát ảnh ngay khi có, không phải đợi giờ, đợi phiên, hoạt động liên tục 24/24 giờ

Từ chỗ chỉ có 12 bản tin và một tờ báo tháng (báo ảnh VN), đến nay TTXVN đã có 35 ấn phẩm với các loại hình rất đa dạng: tin tham khảo, tài liệu tham khảo, tài liệu chuyên đề, bản tin hoặc bản tin ảnh chuyên đề, tin, ảnh phổ biến, báo đối nội và báo đối ngoại (ra hàng ngày, hàng tuần và hàng tháng) và các loại tin, ảnh và báo điện tử bằng 5 ngữ (Việt, Anh, Pháp, Nga, Tây Ban Nha), chưa kể sản phẩm nghe nhìn (như phim video giới thiệu cộng đồng 54 dân tộc Việt Nam) Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ Thông tin và Truyền thông) đã cho phép thành lập Nhà xuất bản Thông tấn, TTXVN đã

có thêm hình thức thể hiện thông tin - xuất bản ấn phẩm

Như vậy, ngoài việc tiếp tục thực hiện chức năng của một “ngân hàng tin” (cung cấp tin, ảnh và dữ liệu - tư liệu cho các cơ quan thông tin đại chúng), TTXVN đã trực tiếp cung cấp thông tin cho người đọc trong và ngoài nước TTXVN đã tự đổi mới trong hoạt động của mình và hiệu quả là rất tốt Đó là đã tận dụng khai thác sự dụng nguồn tin, ảnh; phát huy tiềm

năng chất xám của cán bộ, phóng viên, biên tập viên và nhân viên kỹ thuật; hiệu quả về thông tin tuyên truyền để từ đó uy tín của TTXVN ngày càng được nâng cao, và không kém phần quan trọng là hiệu quả kinh tế

Ngoài ra, một hình thức thể hiện thông tin khác, rất quan trọng của TTXVN là các bản tin tham khảo (gồm tin tham khảo thường, các loại tài liệu tham khảo, báo cáo tham khảo nội bộ ) Ở Việt Nam, cho đến nay, TTXVN là cơ quan báo chí duy nhất được giao nhiệm vụ chính thức thu thập, xử lý và cung cấp thông tin tham khảo phục vụ công tác nghiên cứu, sự chỉ đạo và điều hành của các cơ quan lãnh đạo và các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước Khi xảy ra những sự kiện nghiêm trọng liên quan đến các tình hình chính trị, xã hội (như tình hình Tây Nguyên tháng 2-2001), TTXVN còn được giao nhiệm vụ báo cáo tình hình hàng ngày, thậm chí hàng giờ lên Bộ Chính trị (qua văn phòng Trung ương) và Thường trực Chính phủ (qua Văn phòng Chính phủ)

* Quan điểm thông tin: Đã là báo chí phải có quan điểm thông tin

Nói cách khác, quan điểm thông tin không phải là đặc trưng riêng của TTXVN hay của một cơ quan báo chí nào đó Nhưng đứng trên quan điểm nào đó để phản ánh sự kiện thì lại phụ thuộc vào tôn chỉ, mục đích, vị trí và chức năng của từng cơ quan báo chí cụ thể

Quan điểm thông tin thể hiện chủ yếu ở các khía cạnh sau:

- Phản ánh (bằng cả tin, bài và ảnh) cái gì?

- Thể hiện [viết (tin, bài) và ghi hình (ảnh tĩnh, ảnh động)] như thế nào

và phản ánh như thế nào?

- Nhằm mục đích gì? (chỉ cung cấp thông tin đơn thuần? hay nhằm mục đích tuyên truyền? hay nhằm định hướng dư luận xã hội? hoặc nhằm đấu tranh thông tin?)

Là cơ quan thông tin chiến lược được tin cậy của Đảng, Nhà nước và nhân dân ta, đặc biệt lại làm chức năng “ngân hàng tin”, TTXVN không được phép đưa tin sai quan điểm hoặc không đúng định hướng

TTXVN còn có trách nhiệm, bằng thông tin của mình, định hướng thông tin cho xã hội Muốn làm được điều đó, phải kịp thời nắm bắt dư luận

xã hội, định hướng thông tin cho xã hội bằng những thông tin đúng định hướng, đúng quan điểm của Đảng và Nhà nước Điều này giải thích tại sao trong nhiều trường hợp chỉ có TTXVN được phép đưa tin và chụp ảnh để cung cấp cho các cơ quan thông tin đại chúng khác

Để giữ vững định hướng thông tin, TTXVN không chạy theo, thậm chí còn kiên quyết chống xu hướng thương mại hóa thông tin (xu hướng đưa tin giật gân câu khách, chạy theo thị hiếu tầm thường của một bộ phận người đọc); trong khi vẫn phải phấn đấu không ngừng nâng cao khả năng cạnh tranh thông tin

Mặt khác, bằng những thông tin chân thực, đúng định hướng, TTXVN

đã tham gia rất tích cực trên mặt trận đấu tranh thông tin nhằm bảo vệ quan điểm, đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước ta, nhất là trong bối cảnh các thế lực thù địch với chế độ ta đã và đang lợi dụng triệt để mọi phương tiện truyền thông thực hiện âm mưu “diễn biến hòa bình”, xuyên tạc tình hình nước ta, xuyên tạc chủ trương, đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước ta

* Tham gia quản lý thông tin: Nghị định số 66/1998/NĐ - CP ngày

24-8-1998 của Chính phủ quy định các nhiệm vụ và quyền hạn cụ thể của TTXVN, trong đó có các nhiệm vụ và quyền hạn liên quan đến văn bản thông tin như:

- Phát hành tin, văn kiện chính thức của Đảng và Nhà nước

- Khi được Thủ tướng Chính phủ giao, Tổng Giám đốc TTXVN được phép công bố những quan điểm chính thống của Đảng và Nhà nước ta về các vấn đề thời sự, chỉnh hướng những thông tin không phù hợp, cải chính những thông tin sai lệch, bác bỏ những thông tin có dụng ý xuyên tạc

- Tham gia với Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ Thông tin và Truyền thông) quản lý các nguồn tin báo chí của các hãng thông tấn nước ngoài lưu hành trên lãnh thổ Việt Nam theo quy định của pháp luật

- Thực hiện các chức năng ngân hàng dữ kiện, tư liệu thông tin quốc gia và quản lý tư liệu ảnh quốc gia

- Phối hợp với các Bộ, ngành có liên quan thực hiện nhiệm vụ chung

về thông tin cũng như những nhiệm vụ liên quan khác phục vụ công tác quốc phòng - an ninh bảo vệ Tổ quốc

1.1.4 Điểm giống và khác nhau giữa TTXVN và các cơ quan thông tin đại chúng khác

Điểm giống nhau:

Với tư cách là một cơ quan thông tin đại chúng, Thông tấn xã có nhiều điểm giống với các cơ quan thông tin đại chúng khác Nói cách khác, các cơ quan thông tin đại chúng, trong đó có Thông tấn xã, đều có chung

chức năng của báo chí là thu thập, xử lý và chuyển tải để cung cấp một cách đại chúng, nhanh nhất là chính xác nhất những thông tin về những sự kiện

có thật xảy ra trong đời sống xã hội và tự nhiên

Điểm khác nhau:

Theo tôn chỉ, mục đích, hình thức thể hiện và phương thức hoạt động của mình, mỗi loại hình báo chí lại thực hiện chức năng chung nói trên theo cách riêng Đó chính là một căn cứ để phân biệt sự khác nhau giữa các loại hình báo chí và giữa các cơ quan báo chí Ngoài ra, mối quan hệ giữa các cơ

tượng tiếp nhận thông tin cũng là cơ sở quan trọng để phân biệt sự khác nhau

Tuy nhiên, đặc trưng cơ bản nhất, cốt lõi nhất và là tiêu chuẩn quan

trọng nhất để phân biệt sự khác nhau giữa TTX với các cơ quan báo chí khác là ở chỗ TTX hoạt động với tư cách là “ngân hàng tin”, tức là cung cấp tin, ảnh thời sự cho tất cả các cơ quan báo chí khác và chỉ TTX làm chức năng này (trong thực tế, các cơ quan báo chí có thể khai thác tin, bài,

ảnh của nhau, nhưng các cơ quan báo chí không phải là thông tấn thì không làm chức năng ngân hàng tin)

Chính vai trò “ngân hàng tin” buộc TTX phải hoạt động khác cơ quan báo chí khác Sự khác nhau cơ bản giữa TTX và các cơ quan báo chí khác thể hiện ở những mặt sau:

- Tổ chức bộ máy, chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn

- Cách thức thu thập, xử lý và chuyển tải thông tin (phương thức hoạt động nghiệp vụ khác nhau)

- Hình thức thể hiện thông tin (sản phẩm thông tin khác nhau)

- Đối tượng cung cấp thông tin

biên tập (với đội ngũ phóng

viên, biên tập viên, biên

dịch, hiệu đính ), kỹ thuật,

- Chỉ cần tổ chức các phòng biên tập là có thể hoạt động được, vì tin, bài có thể dựa vào Thông tấn xã và mạng lưới cộng tác viên, không cần đến

- Quyền

ra tuyên

bố bác

bỏ các thông

năng thông tin đối nội và

thông tin đối ngoại

- Trừ phát thanh và truyền hình, các báo in chủ yếu làm chức năng thông tin đối nội, hoặc chỉ làm chức năng thông tin đối ngoại (báo đối ngoại)

- Không có quyền ra tuyên bố

tin sai lệch tùy theo quy định của từng quốc gia nhưng thông thường

là giao cho TTX

tin tức về một sự kiện vừa

mới xảy ra Tin của TTX

(tin và ảnh) thường là các

tin “breaking news” (tin đầu

tiên) Để đảm bảo yêu cầu

này, không đợi đến hết sự

kiện mới phát tin, không đợi

một tin hoàn chỉnh mà có

thể phát tin theo từng phần

của sự kiện, phát tin nối tiếp

nhau, liên tục, cuốn chiếu

- Các cơ quan báo chí chỉ khác không có được lợi thế này nên thường đợi tin hoàn chỉnh, đầy

đủ về một sự kiện xẩy ra mới phát sóng hoặc đăng báo Có khi có được những tin tức đầu tiên rất sớm mà không thể phát ngay được vì phải đợi giờ phát tin thời sự (trừ sự kiện đặc biệt quan trọng có thể ngừng các chương trình khác để phát sóng ngay) như phát thanh, truyền hình hoặc phải đợi giờ

theo diễn biến của sự kiện;

có tin là phát, không phải

đợi giờ thời sự (như phát

thanh và truyền hình) hoặc

giờ ra như báo in

- Phương tiện chuyển tải

phong phú, có thể phát tin

và ảnh bằng nhiều kênh:

phát tín hiệu qua vệ tinh,

phát sóng truyền tin và ảnh

qua các mạng điện tử; hoặc

được chuyển trực tiếp tới

- Phương tiện chuyển tải thông tin không phong phú, đa dạng như TTX

thanh, kênh truyền hình

riêng), được thể hiện trên

khác như: băng, đĩa ghi

- Mỗi cơ quan báo chí có hình thức thể hiện thông tin riêng, thông thương chỉ có thể hiện bằng tiếng mẹ đẻ, hoặc thêm một, hai ngôn ngữ khác (trừ đài phát thanh và truyền hình phát bằng nhiều thứ tiếng) Ngoài hình thức phát sóng, truyền hình qua vệ tinh (như phát thanh, truyền hình) có thể

có websites trên Internet, kể cả báo in, nhưng không thể phong phú, đa dạng như TTX

tiếng, băng, đĩa ghi hình

(ảnh động), các sản phẩm đa

phương tiện (multi-media

products), thậm chí cả triển

lãm (ảnh) Có thể nói, TTX

là một tập đoàn báo chí, bao

gồm nhiều loại hình báo chí

- Ngoài các loại thông tin

phổ biến, có các loại thông

tin tham khảo

Riêng đài phát thanh có thế mạnh riêng là có khả năng phủ sóng cả vùng sâu, vùng xa trong khi phương tiện thu sóng phát thanh lại rẻ tiền

- Chỉ có thông tin phổ biến

Đối

tượng

cung cấp

thông tin

- Cung cấp cho các cơ quan

thông tin đại chúng

- Cung cấp trực tiếp cho

1.2 QUY TRÌNH XỬ LÝ THÔNG TIN VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA BAN BIÊN TẬP TIN TRONG NƯỚC TTXVN

1.2.1 Chức năng, nhiệm vụ - quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Ban Biên tập tin Trong nước

Ban Biên tập tin Trong nước được chính thức thành lập theo Quyết định số 349/QĐ-CB ngày 24-10-1975 của Tổng Biên tập TTXVN (nay là Tổng Giám đốc TTXVN) trên cơ sở hợp nhất hai ban: Ban Biên tập Tin ảnh

miền Bắc và Ban Biên tập Tin ảnh miền Nam Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức bộ máy được quy định tại Quyết định số 115/QĐ-TTX (TCCB) ngày 26-2-2004 của Tổng Giám đốc TTXVN

Chức năng: Ban Biên tập tin Trong nước là đơn vị trực thuộc

TTXVN, thực hiện chức năng thông tin đối nội trong việc thu thập và cung cấp thông tin ở trong nước về các lĩnh vực chính trị, ngoại giao, văn hóa, xã hội, khoa học kỹ thuật nhằm phục vụ yêu cầu của Đảng, quản lý của Nhà nước và cung cấp cho các cơ quan thông tin đại chúng và các đối tượng khác

có nhu cầu

Nhiệm vụ và quyền hạn:

1 Trên cơ sở chủ trương, kế hoạch công tác của ngành và yêu cầu thông tin, xây dựng kế hoạch thông tin của đơn vị trong từng thời kỳ (tháng, quý, 6 tháng, năm và đột xuất) trình Tổng Giám đốc TTXVN phê duyệt và

tổ chức thực hiện các kế hoạch thông tin đó

2 Tuyên truyền, phổ biến chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng

và Nhà nước; phản ánh hoạt động của Đảng và Nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội, nhất là các hoạt động điều hành của Chính phủ trên các lĩnh vực chính trị, ngoại giao, tư pháp, văn hóa, văn nghệ, giáo dục, y tế, thể dục thể thao, khoa học, công nghệ, môi trường, an toàn giao thông và các vấn đề xã hội

3 Tổ chức thu thập, khai thác, tổng hợp thông tin đầy đủ, chính xác, kịp thời về các sự kiện thời sự, về hoạt động của các ngành, địa phương trên các lĩnh vực đời sống chính trị, văn hóa và xã hội ở trong nước

4 Trên cơ sở khai thác thông tin của các Phân xã trong nước và phóng viên của Ban Biên tập tin Trong nước, tổ chức biên tập báo cáo tham khảo nội bộ về các lĩnh vực chính trị, ngoại giao, kinh tế, văn hóa và xã hội để phục vụ yêu cầu lãnh đạo, quản lý của Đảng và Nhà nước ta

5 Phối hợp chặt chẽ với Phòng Quản lý phân xã trong nước trong việc định hướng, chỉ đạo, gợi ý thông tin, đánh giá, cho điểm tin, bài đối với phóng viên Phân xã trong nước

6 Khi được phép của Tổng Giám đốc TTXVN, được ký các hợp đồng cung cấp thông tin theo địa chỉ, phù hợp với quy định của Nhà nước và của ngành

7 Tham gia vào việc bồi dưỡng nghiệp vụ cho đội ngũ phóng viên, biên tập viên của ngành theo kế hoạch của Trung tâm Bồi dưỡng nghiệp vụ Thông tấn được Tổng Giám đốc TTXVN phê duyệt

8 Xây dựng quy chế công tác và mối quan hệ công tác của Ban với các đơn vị trong và ngoài ngành trình Tổng Giám đốc TTXVN phê duyệt

9 Thực hiện việc quản lý theo phân cấp về cán bộ của Ban và tài sản được giao theo chế độ chính sách của Nhà nước và quy định của ngành

Cơ cấu tổ chức: Ban Biên tập tin Trong nước do một Trưởng ban phụ

trách và một Phó Trưởng ban giúp việc (hiện nay, Ban có 3 Phó Trưởng ban)

Cơ cấu tổ chức bộ máy của Ban Biên tập tin Trong nước gồm có:

1 Phòng tin Nội chính

2 Phòng tin Ngoại giao

3 Phòng tin Văn hóa - Xã hội

4 Phòng tin Khoa học - Công nghệ - Môi trường

5 Phòng Biên tập tổng hợp

1.2.2 Công tác thông tin ở Ban Biên tập tin Trong nước

- Ban Biên tập tin Trong nước chịu trách nhiệm khai thác, biên tập tin, bài của tất cả các phân xã trong nước về các lĩnh vực: nội chính, ngoại giao, văn hóa - xã hội, khoa học - công nghệ và môi trường

- Chịu trách nhiệm tiếp nhận, biên tập và phát tin về hoạt động của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Chủ tịch Quốc hội và Thủ tướng Chính phủ, do phóng viên chuyên trách làm và gửi cho Ban Biên tập tin Trong nước

- Chịu trách nhiệm theo dõi nắm tình hình và đưa tin về hoạt động của:

+ Các cơ quan của Đảng ở Trung ương (Bộ Chính trị và cả Uỷ viên

Bộ Chính trị, Ban Bí thư và các Bí thư Trung ương Đảng, Hội nghị Trung ương, Văn phòng Trung ương Đảng, các Ban Đảng và cơ quan báo chí, xuất bản của Trung ương.);

+ Văn phòng Chủ tịch nước và hoạt động của Phó Chủ tịch nước; + Viện Kiểm sát Nhân dân tối cao; Tòa án Nhân dân tối cao;

+ Quốc hội (kể cả hoạt động của lãnh đạo Quốc hội), Văn phòng Quốc hội và các cơ quan của Quốc hội;

+ Chính phủ [các kỳ họp của Chính phủ, các văn bản do Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ ban hành (trừ văn bản không được phép đưa tin), hoạt động của các Phó Thủ tướng, các đoàn công tác Chính phủ, và các hoạt động khác của Chính phủ)];

+ Các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ: Quốc phòng, Công an, Ngoại giao, Tư pháp, Nội vụ, Văn hóa - Thể thao và Du lịch, Giáo dục và Đào tạo, Y tế, Lao động - Thương binh và Xã hội, Khoa học và Công nghệ, Tài nguyên và Môi trường, Thông tin và Truyền thông, Văn phòng Chính phủ, Thanh tra Nhà nước, Uỷ ban Dân tộc, Tổng cục Thống kê, Ban Tôn giáo, Ban Cơ yếu, Trung tâm Khoa học xã hội và Nhân văn Quốc gia, Trung tâm Khoa học Tự nhiên và Công nghệ Quốc gia, TTXVN, Đài Tiếng nói Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam, Bảo hiểm xã hội Việt Nam, Ban Quản lý Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh, Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh;

+ Các tổ chức chính trị - xã hội;

+ Viện Thi đua khen thưởng và Hội đồng Thi đua khen thưởng Trung ương;

+ Các tổ chức xã hội;

+ Các Hội nghề nghiệp thuộc lĩnh vực văn hóa - xã hội;

+ Đoàn ngoại giao, các cơ quan đại diện nước ngoài, các tổ chức quốc

tế tại Việt Nam (hoạt động trong tất cả các lĩnh vực, kể cả kinh tế)

- Thông tin phổ biến của Ban Biên tập tin Trong nước được phát lên mạng để cung cấp cho các phương tiện thông tin đại chúng và các đối tượng khác có nhu cầu

1.2.3 Quy trình xử lý thông tin của Ban Biên tập tin Trong nước TTXVN

Quy trình xử lý thông tin của Ban Biên tập tin Trong nước gồm các khâu:

+ Thu thập thông tin: Thông tin ở đây chủ yếu do phóng viên, biên tập

viên các phòng chuyên đề thuộc Ban Biên tập tin Trong nước; đội ngũ phóng viên ở 64 tỉnh, thành phố trong cả nước (gửi cho bộ phận kỹ thuật TTXVN xử lý rồi chuyển về Ban Biên tập tin Trong nước và Ban Biên tập tin Kinh tế); từ các cộng tác viên gửi về bộ phận kỹ thuật hoặc gửi trực tiếp cho Ban

Nếu thông tin quốc tế của TTXVN, ngoài mạng lưới phóng viên TTXVN ở 26 nước trên thế giới gửi tin, bài về, vẫn phải sử dụng chất liệu thông tin của các hãng thông tấn nước ngoài như: AP, UPI, AFP, Reuter, Itars-TASS, Tân Hoa Xã, Kyodo, thì thông tin Trong nước hoàn toàn lấy chất liệu từ các cơ quan của Đảng và Nhà nước; các Bộ, ngành, các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức quần chúng và nhất là ngay trong cuộc sống, lao

động sản xuất của nhân dân ta Từ chất liệu đáng tin cậy ấy, các phóng viên, biên tập viên TTXVN thể hiện thành những tin, bài, hình ảnh sinh động, hấp dân, theo đúng quan điểm của Đảng, Nhà nước, góp phần hướng dẫn dư luận trong nước và quốc tế

Trong cơ cấu tin Trong nước hiện nay, lượng tin của các Phân xã trong nước chiếm hơn 80%, còn Tổng xã (ở Ban Biên tập tin Trong nước) chỉ chiếm gần 20% Tuy còn có những khó khăn, hạn chế về điều kiện làm việc, bị cạnh tranh gay gắt ngay trong quan hệ làm việc giữa các đơn vị thông tin trong cơ quan, nhưng về cơ bản những người làm tin Trong nước

đã nỗ lực vươn lên, đảm bảo cho tin Trong nước giữ vững dòng thông tin chủ lưu, đặc biệt trên các tuyến thông tin thời sự về chính trị - kinh tế - xã hội, phục vụ kịp thời cho công tác lãnh đạo, chỉ đạo của các cơ quan lãnh đạo Đảng và Nhà nước, các phương tiện thông tin đại chúng

+ Xử lý thông tin: Tất cả tin, bài từ các nguồn gửi về Ban Biên tập tin

Trong nước được phân chia cụ thể vào các lĩnh vực như: Chính trị, ngoại giao, văn hóa, giáo dục, y tế, thể dục thể thao, khoa học và công nghệ Sau

đó, đưa trực tiếp về Phòng Biên tập Tổng hợp và các phòng chức năng để biên tập Ví dụ, tin chính trị đưa về Phòng tin Nội chính; tin ngoại giao đưa

về Phòng tin Ngoại giao; tin văn hóa - xã hội đưa về Phòng tin Văn hóa - Xã hội; tin khoa học - công nghệ, môi trường đưa về Phòng tin Khoa học - Công nghệ - Môi trường

+ Khâu biên tập, duyệt tin, bài: Các tin, bài gửi về (hoặc do phóng

viên Ban Biên tập tin Trong nước trực tiếp thực hiện) được các phóng viên, biên tập viên xử lý bước một Cụ thể, nếu là tin, bài từ các nguồn gửi về sẽ biên tập cơ bản lại; còn nếu tin, bài do chính phóng viên của Ban thì phóng viên phải thể hiện cho rõ ràng và hiệu quả Sau đó, các tin, bài này được gửi sang cho các Trưởng, Phó phòng biên tập bước hai, để hoàn thiện thêm cho

thông tin Các Trưởng, Phó các phòng chỉ biên tập tin, bài liên quan đến lĩnh vực phòng mình phụ trách Sau khi biên tập bước hai xong, tin, bài được các Trưởng, Phó phòng gửi trực tiếp lên Trưởng ban, Phó ban Biên tập tin Trong nước duyệt Các Trưởng ban, Phó ban sẽ quyết định tin nào chất lượng có thể phát được, tin nào chất lượng không tốt sẽ không sử dụng Sau khi Trưởng ban, Phó ban Biên tập duyệt lần cuối tin, bài sẽ được phát lên mạng nội bộ TTXVN và phát trực tiếp lên Internet Trường hợp một số tin quan trọng, hoặc tin đặc biệt nhạy cảm, liên quan đến các vấn đề chính trị, tôn giáo… có thể phải xin ý kiến của Bộ Biên tập TTXVN Hoặc tin, bài đó sẽ phải trực tiếp gửi lên cho Bộ Biên tập TTXVN duyệt sau đó mới quyết định

sẽ phát hay không phát

+ Khâu phát tin lên mạng nội bộ và Internet: Sau khi đã hoàn thành

các thủ tục biên tập, duyệt tin, bài, quyết định sử dụng hay không sử dụng, các tin, bài sẽ được chuyển cho bộ phận kỹ thuật xử lý kỹ thuật rồi phát tin lên mạng nội bộ và mạng Internet Quy trình kỹ thuật phát tin lên mạng Internet của TTXVN đều có những quy định, thông số riêng, đảm bảo phát tin được kịp thời, hiệu quả Khâu phát tin, bài lên mạng do Trung tâm Kỹ thuật TTXVN chịu trách nhiệm chính cả về phát tin, thống kê lượng tin được phát, hệ số truy cập tin, các tin được sử dụng nhiều hay ít, tin nào không được sử dụng Các tin, bài này được được thống kê hàng ngày, hàng tuần và được thông báo cụ thể trong buổi giao ban đầu tuần của TTXVN (vào thứ 2 hàng tuần)

1.2.4 Công tác biên tập ở Ban Biên tập tin Trong nước TTXVN

Trong quy trình làm báo, công tác biên tập giữ vị trí rất quan trọng Tin, bài của phóng viên ở các nơi gửi về hàng ngày, hàng giờ đều đề cập đến nhiều vấn đề diễn ra trong đời sống kinh tế - xã hội Nếu những tin, bài này

không được biên tập kỹ thì không thể phát đi được Vì vậy, người biên tập là người đọc tin đầu tiên và công tác biên tập là khâu quyết định cuối cùng đối với tin, bài cần phát đi Công tác biên tập trình độ nghiệp vụ cao, làm tốt công tác biên tập không những đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ tuyên truyền của tin, bài đúng định hướng, làm cho tin chính xác hơn, hay hơn, mà còn giúp cho phóng viên, cộng tác viên nâng cao nhận thức chính trị, hiểu biết nghiệp

vụ, từ đó, làm tốt công tác thông tin Nhiệm vụ và trách nhiệm của những người làm công tác biên tập ở Ban Biên tập Tin Trong nước vì thế rất nặng

bài “Những bất cập trong việc thực hiện các hợp đồng tiêu thụ lúa gạo ở đồng bằng sông Cửu Long) của Huy Hải (phân xã Cà Mau); tin “Người nghiện ma túy tăng nhanh tại thị xã Rạch Giá (Kiên Giang)” của Sĩ Dũng (phân xã Kiên Giang); bài “Khuất tất ở Công ty Cà phê 49 bị phanh phui” của Tiên Tri (phân xã Đắk Lắk); “Tiếng kêu thương của những con chim lạc đàn” của Nguyễn Tiên Tri (phân xã Đắk Lắk); chùm tin, bài “Rừng ngập mặn Kim Sơn - Ninh Bình” của Trần Quang Vinh (phân xã Ninh Bình) Thành công của những tin, bài này có sự đóng góp không nhỏ của những người làm công tác biên tập

Công tác biên tập còn được chia thành từng chuyên mục rõ ràng như: Thời sự, chính trị, ngoại giao, kinh tế, văn hóa - xã hội, thể thao, khoa học - công nghệ - giáo dục Bên cạnh nhiệm vụ biên tập tin, bài theo từng lĩnh vực, các biên tập viên còn được biên tập các tin, bài từ các phân xã mình từng công tác trước đây (các phóng viên ở Ban Biên tập tin Trong nước thường đi công tác ở các phân xã từ 3-6 năm, rồi mới về Tổng xã TTXVN làm việc) để có cái nhìn sâu sát hơn Trong quá trình biên tập, các biên tập viên có thể trao đổi, bổ sung kiến thức, tránh những sai sót về nghiệp vụ

Tuy nhiên, công tác biên tập của Ban Biên tập tin Trong nước vẫn còn nhiều bất cập cần đổi mới nhiều hơn nữa Thứ nhất, đội ngũ biên tập viên còn ít (chủ yếu là các Trưởng, Phó phòng và phóng viên đã công tác lâu năm, có tay nghề cao) và vẫn còn thiếu những người biên tập giỏi Với số lượng 7 người, trong đó có một số người vừa làm công tác phóng viên vừa làm công tác biên tập Hàng ngày, các biên tập viên biên tập khoảng 50 tin, bài Ngoài nhiệm vụ xử lý, hoàn chỉnh tin, bài của phóng viên gửi về, các biên tập viên còn phải xây dựng chương trình, kế hoạch đưa tin, rút kinh nghiệm nghiệp vụ với phóng viên, biên tập tin theo địa chỉ, tóm tắt tin trong

Có ngày, trung bình mỗi biên tập viên phải biên tập từ 15-20 tin, bài nên nhiều khi mới chỉ là biên tập cho đúng cho gọn lại, còn để có nhiều tin, bài hay, hấp dẫn thì chưa đạt yêu cầu Tin, bài trong nước hiện nay vẫn còn nhiều câu dài lê thê mà lượng thông tin lại ít, khiến người đọc cảm thấy nhàm chán

Yêu cầu chung đối với người biên tập là phải trải qua công tác phóng viên, có trình độ chính trị và nghiệp vụ khá, có lập trường, quan điểm vững vàng, ý thức trách nhiệm cao Bên cạnh đó, cần có kiến thức chung sâu rộng

về lĩnh vực mình phụ trách, có đức tính kiên nhẫn, cẩn thận, với thái độ khiêm tốn, tôn trọng người viết Thường xuyên phải học tập nâng cao nghiệp

vụ, trung thực, thẳng thắn, khen chê đúng mức với lương tâm nghề nghiệp Hiện nay, biên tập viên ở Ban Biên tập tin Trong nước bên cạnh những người đã đi phân xã, được đào tạo bài bản, vẫn có một số người chưa đi phân xã, ít có cơ hội cọ xát với thực tế Nên không tránh khỏi, đôi lúc biên tập một chiều, ít sáng tạo Không chỉ vậy, mức độ chuyên sâu của biên tập viên chưa được tốt Đó là nguyên nhân sâu xa mà một số phóng viên, trưởng phân xã phản ánh về việc biên tập viên chưa am hiểu chuyên môn, khi biên tập đã cắt bỏ mất phần quan trọng của tin, bài nhất là những tin, bài về khoa học kỹ thuật Hoặc có những tin không được biên tập rõ ràng khiến người đọc hiểu theo nhiều nghĩa khác nhau Thực trạng đó đòi hỏi Ban Biên tập tin Trong nước cần thường xuyên luân chuyển biên tập viên đi phân xã, tăng cường thêm nguồn nhân lực cho Ban

Quy trình sản xuất một sản phẩm thông tin phụ thuộc vào nhiều khâu:

Từ người viết, đến người biên tập, hiệu đính, kỹ thuật Chỉ một khâu làm không tốt sẽ hỏng cả một quy trình Thực trạng của đội ngũ phóng viên hiện nay cũng ảnh hưởng không nhỏ đến công tác biên tập Vẫn còn nhiều hiện tượng phóng viên chạy theo viết bài để “ăn” điểm chất lượng Do vậy, đã có

một số tin, bài không có gì mới về nội dung, ít mang tính phát hiện, không cập nhật, nhiều sự kiện phóng viên phân xã phản ánh chậm hơn các báo đài Thậm chí, có phóng viên còn sửa lại báo cáo năm cũ, chỉ thêm số liệu mới vào để viết tin Bên cạnh đó, các biên tập viên thực sự rất vất vả khi phải

“đối mặt” với những tin, bài viết dài dòng, câu chữ lủng củng mà lượng thông tin quá ít Ví dụ, tin viết về thành lập một trường trung học đã được phóng viên viết thành một bài dài hơn 3 trang Hay tin có quá nhiều loại tin

vô thưởng vô phạt, tin tiến độ; tít tin quá dài Những tin, bài này khiến biên tập viên phải đọc và biên tập rất mất thời gian, dẫn đến tình trạng tin vẫn dài, tít vẫn dài mà chất lượng lại không cao

Để nâng cao chất lượng thông tin, ở Ban Biên tập tin Trong nước việc kiên quyết loại bỏ những tin vô thưởng vô phạt, tin báo đạo, tiến độ, dài dòng là rất cần thiết Phóng viên phải là người chịu trách nhiệm chính đối với sản phẩm thông tin của mình, cần có ý thức viết đúng, viết hay, viết gọn ngay từ khi đặt bút viết tin hoặc bài Bên cạnh đó, vai trò của người hiệu đính cũng rất quan trọng Có một điều bất cập là tin Trong nước ngày “cắt tin” là vào 11 giờ hàng ngày, trong khi đó nhiều tin, bài thường 10 giờ mới được phát từ các phân xã về (nhiều nhất là các tỉnh phía Nam) Nếu tin, bài

đó được biên tập xong trong ngày, mà hiệu đính không phát lên mạng ngay lại để đến hôm sau thì tin đã bị chậm Đã có trường hợp tin, bài đã phát về Tổng xã TTXVN nhưng phải một ngày sau mới phát lên mạng Internet, có tin còn chậm đến 2 ngày Trong hoạt động báo chí, tính kịp thời của tin là yếu tố quan trọng Đã là tin mà để chậm như vậy thì không còn là tin thời sự nữa Chính vì vậy, công tác biên tập phải có mối quan hệ cộng đồng trách nhiệm giữa phóng viên - biên tập viên - hiệu đính - kỹ thuật trong một sản phẩm thông tin, làm sao để thông tin trong nước ngày càng đáp ứng yêu cầu

1.2.5 Vai trò, vị trí của phân xã trong nước TTXVN đối với Ban Biên tập tin Trong nước và công tác quản lý phân xã trong nước

* Vai trò, vị trí của Phân xã trong nước: Phân xã là đơn vị sự nghiệp

trực thuộc Tổng Giám đốc TTXVN, đóng tại các tỉnh và thành phố trực thuộc Trung ương trong cả nước Phân xã gồm các phóng viên thường trú và Trưởng phân xã được cử từ phóng viên thường trú Biên chế phân xã thường

có từ 2 đến 3 phóng viên (trừ Phân xã Hà Nội, Phân xã Thành phố Hồ Chí Minh và một số tỉnh, thành phố lớn, số phóng viên có thể nhiều hơn) Phân

xã là đơn vị công tác nghiệp vụ của TTXVN, đồng thời là cơ quan đại diện của TTXVN tại địa phương đó

Phân xã có vai trò, vị trí rất quan trọng là thực hiện chức năng nắm bắt các nguồn tin và phản ánh bằng các loại thông tin mọi sự kiện quan trọng, có

ý nghĩa xảy ra ở các địa phương, phù hợp với đường lối, quan điểm của Đảng và Nhà nước, đáp ứng yêu cầu tuyên truyền của Tổng xã TTXVN Thông qua hoạt động nghiệp vụ, phân xã góp phần phục vụ cho quá trình xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và công cuộc đổi mới của Đảng, Nhà nước ta

TTXVN hiện có 64 phân xã và hơn 200 phóng viên thường trú tại tất

cả các tỉnh, thành phố trong cả nước, trong đó có 22 phân xã khu vực Nam

Bộ, 13 phân xã khu vực miền Trung - Tây Nguyên và 29 phân xã khu vực miền Bắc Như vậy, đến thời điểm hiện nay, TTXVN là cơ quan báo chí duy nhất ở nước ta có hệ thống phóng viên thường trú rải đều khắp 64 tỉnh, thành phố trong cả nước Đây là một thế mạnh của TTXVN Mọi sự kiện quan trọng diễn ra tại các địa phương, hoạt động phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng Đảng, Chính quyền đoàn thể cho đến các hoạt động bảo đảm an ninh quốc phòng, phòng chống thiên tai, dịch họa phóng viên TTXVN thường trú tại các tỉnh, thành đã có mặt, phản ánh kịp thời, đúng lúc, liên tục Các

đợt đưa tin về các sự kiện quan trọng và đột xuất, trong đó thông tin tham khảo nội bộ, phần thông tin Trong nước đã được các cấp lãnh đạo Đảng, Nhà nước đánh giá cao Điều đó đã khẳng định vai trò, vị trí và tầm quan trọng của Phân xã trong nước trong việc nâng cao sức mạnh cạnh tranh thông tin trong điều kiện cơ chế thị trường

Tin tức, báo cáo của phân xã mang tính toàn quốc, đồng thời có sắc thái địa phương Vì phân xã là đại diện của TTXVN tại một địa phương, có trách nhiệm nắm bắt và phản ánh cập nhật bằng các lọai thông tin, thể loại thông tấn mọi sự kiện quan trọng, có ý nghĩa xảy ra tại địa phương đó, trên tinh thần phù hợp với đường lối quan điểm của Đảng, Nhà nước và định hướng tuyên truyền của Tổng xã Đây là mạng lưới thông tin rộng khắp, mang tính đặc thù của TTXVN, vừa phục vụ cho yêu cầu thông tin mang tính toàn quốc, vừa trực tiếp tuyên truyền, cổ động và tổ chức đắc lực cho các phong trào hoạt động tại địa phương mình trú đóng, phản ánh cả những mặt làm được, những mặt chưa làm được, những thuận lợi, khó khăn, làm cho cả nước và thậm chí cả nhân dân thế giới hiểu rõ tình hình mới nhất của địa phương đó Để đảm bảo tính toàn quốc của thông tin, đảm bảo chức năng của cơ quan thông tấn Trung ương, phân xã không được bỏ sót một sự kiện quan trọng nào xảy ra ở địa phương

Do vậy, nhìn từ một góc độ khác, Phân xã TTXVN chính là “tai, mắt” của Trung ương tại địa phương Qua mạng lưới phóng viên phân xã trong nước của TTXVN, Trung ương Đảng, Chính phủ có thể nắm bắt kịp thời và chính xác tình hình, động thái tại địa phương, có thể đánh giá được giá trị và hiệu quả thực tiễn của mỗi chủ trương, chính sách, kể cả các văn bản luật và dưới luật, giúp các cơ quan tham mưu, tổng hợp, soạn thảo có cơ sở điều kiện sửa đổi, bổ sung văn bản, điều chỉnh phương thức quản lý, điều hành