Nâng cao chất lượng tin quốc tế đối nội thông tấn xã Việt Nam thời kỳ hội nhập (Khảo sát hoạt động của Ban biên tập tin Thế giới TTXVN, giai đoạn 2006-2008

TTXVN không chỉ phục vụ công tác thông tin, nghiên cứu, chỉ đạo, điều hành của lãnh đạo Đảng và Nhà nước, đáp ứng nhu cầu thông tin thời sự của các cơ quan thông tin đại chúng trong cả n

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN



PHẠM THỊ PHƯƠNG THẢO

NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG THÔNG TIN QUỐC TẾ ĐỐI NỘI thông tấn xã Việt Nam THỜI KỲ HỘI NHẬP (khảo sát hoạt động của ban biên tập tin thế giới TTXVN, giai đoạn năm 2006-2008)

Chuyên ngành: Văn học Việt Nam

Mục lục

Trang

Mở đầu 1

Chương 1: Những vấn đề chung về tin quốc tế đối nội và vài nét về TTXVN 9

1.1 Vai trò, mục tiêu, nhiệm vụ của tin quốc tế đối nội 9

1.1.1 Khái niệm tin quốc tế đối nội 9

1.1.2 Vai trò của tin quốc tế đối nội 10

1.1.3 Mục tiêu, nhiệm vụ của tin quốc tế đối nội 11

1.2 Quan điểm của Đảng và Nhà nước về tin quốc tế đối nội 12

1.2.1 Quan điểm của Đảng và Nhà nước về tin quốc tế đối nội 12

1.2.2 Nhiệm vụ của TTXVN trong công tác đưa tin quốc tế đối nội 13

1.3 Lực lượng, đối tượng, địa bàn của tin quốc tế đối nội 15

1.3.1 Lực lượng làm tin quốc tế đối nội 15

1.3.2 Đối tượng của tin quốc tế đối nội 16

1.3.3 Địa bàn của tin quốc tế đối nội 16

1.4 Giới thiệu khái quát về TTXVN và Ban Biên tập Tin Thế giới 17

1.4.1 TTXVN – Cơ quan thông tấn nhà nước 17

1.4.2 Về Ban Biên tập tin Thế giới của TTXVN 25

Tiểu kết chương 1 28

Chương 2: Tin quốc tế đối nội TTXVN và những thách thức trong thời kỳ hội nhập 30

2.1 Khái quát về tin quốc tế đối nội TTXVN 30

2.1.1 Nguồn tin, tiềm năng thông tin quốc tế đối nội của TTXVN hiện nay 30

2.1.2 Quy trình xử lý tin quốc tế đối nội 32

2.2 Tin quốc tế đối nội là nguồn tin quan trọng của TTXVN 57

2.2.1 Tin chính trị-ngoại giao 57

2.2.2 Tin quân sự-an ninh 59

2.2.3 Tin kinh tế 61

2.2.4 Tin văn hóa, xã hội 64

2.2.5 Tin khoa học công nghệ, môi trường 65

2.2.6 Tin thiên tai, sự cố 66

2.2.7 Tin liên quan đến Việt Nam 68

2.2.8 Sự giống và khác nhau giữa tin quốc tế đối nội TTXVN và tin quốc tế đối nội của các cơ quan thông tin đại chúng khác trong thời kỳ hội nhập 70

2.3 Vai trò của tin quốc tế đối nội TTXVN trong thời kỳ hội nhập 73

2.3.1 Tin quốc tế đối nội phản ánh kịp thời những sự kiện thời sự trên thế giới 73

2.3.2 Tin quốc tế đối nội là nguồn tin tin cậy giúp các nhà lãnh đạo hoạch định chính sách 76

2.3.3 Tình hình sử dụng tin quốc tế đối nội TTXVN trên báo chí hiện nay 78

2.4 Tin đối nội TTXVN với những thách thức trong xu thế hội nhập 79

2.4.1 Báo chí nói chung trong xu thế hội nhập 80

2.4.2 Tin quốc tế đối nội TTXVN với những thách thức trong xu thế hội nhập 81

Tiểu kết chương 2 87

Chương 3: Một số giải pháp nâng cao tính cạnh tranh tin quốc tế đối nội đáp ứng yêu cầu của thời kỳ hội nhập 88

3.1 Định hướng phát triển tin quốc tế đối nội TTXVN hiện nay 88

3.2 Yêu cầu đối với tin quốc tế đối nội đáp ứng nhu cầu của độc giả thời kỳ hội nhập 89

3.2.1 Nhanh và tuyệt đối chính xác 89

3.2.2 Đúng định hướng 90

3.2.3 Đa dạng hóa các đề tài 91

3.3 Một số giải pháp nâng cao tính cạnh tranh tin quốc tế đối nội TTXVN đáp ứng yêu cầu của thời kỳ hội nhập 92

3.3.1 Về lãnh đạo, chỉ đạo 92

3.3.2 Về công tác tổ chức cán bộ, tuyển chọn và đào tạo 93

3.3.3 Về nâng cao chất lượng hoạt động nghiệp vụ 96

3.3.4 Đa dạng hóa nội dung thông tin 98

3.3.5 Nâng cao chất lượng, hiệu quả và tính cạnh tranh của tin quốc tế đối nội TTXVN 100

3.3.6 Một số giải pháp khác 102

Tiểu kết chương 3 104

Kết luận: 105 Danh mục tài liệu tham khảo:

Bảng các chữ viết tắt

CHXHCN: Cộng hòa xã hội chủ nghĩa CNH-HĐH: Công nghiệp hóa, hiện đại hóa KTTK: Kinh tế tham khảo

TTG: Tin Thế giới

TTGTK: Tin Thế giới tham khảo

TTK: Tin tham khảo

TTKĐB: Tin tham khảo đặc biệt

TTX: Thông Tấn xã

TTXVN: Thông tấn xã Việt Nam

VNTTX: Việt Nam Thông tấn xã

WTO: Tổ chức Thương mại Thế giới

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Nằm trong hệ thống thông tin báo chí, thông tin quốc tế đối nội có một vai trò rất quan trọng Thông tin đối nội là cầu nối Việt Nam với thế giới bên ngoài Nó có khả năng tạo nên một bức tranh toàn cảnh, sinh động, luôn biến đổi về tình hình thế giới Những thông tin ấy không chỉ đáp ứng nhu cầu được thông tin, mở rộng tầm nhìn của công chúng mà còn nhằm hình thành dư luận

xã hội, hành vi xã hội của nhân dân trong nước trước những vấn đề quốc tế Thông tin quốc tế đối nội góp phần nâng cao sự hiểu biết lẫn nhau giữa các dân tộc, xây dựng và tăng cường tình hữu nghị, hợp tác giữa Việt Nam với các nước trên thế giới

Là cơ quan thông tấn Nhà nước đặt dưới sự chỉ đạo trực tiếp và toàn diện của Đảng, TTXVN có vai trò đặc biệt quan trọng trong hệ thống thông tin báo chí quốc gia TTXVN không chỉ phục vụ công tác thông tin, nghiên cứu, chỉ đạo, điều hành của lãnh đạo Đảng và Nhà nước, đáp ứng nhu cầu thông tin thời sự của các cơ quan thông tin đại chúng trong cả nước, mà còn trực tiếp cung cấp thông tin cho bạn đọc trong và ngoài nước, thực hiện nhiệm vụ tuyên truyền đối nội và đối ngoại TTXVN hiện đang cung cấp 35 sản phẩm thông tin thuộc nhiều loại hình khác nhau Thông tin của TTXVN nhiều về số lượng,

đa dạng về nội dung, phong phú về loại hình

Mảng tin quốc tế đối nội là một mảng tin lớn, quan trọng của TTXVN

do Ban Biên tập Tin Thế giới đảm nhiệm thông qua hai tuyến tin phổ biến và tham khảo Hiện nay, Ban Biên tập tin Thế giới ra 12 ấn phẩm: Tin Thế giới (là bản tin phổ biến ra tất cả các ngày trong tuần); Các bản tin tham khảo:

Tóm tắt tin quốc tế (ra đầu buổi sáng hằng ngày, trừ ngày lễ, thứ bảy và chủ nhật); Báo cáo tham khảo nội bộ (phần quốc tế, ra hằng ngày, trừ thứ bảy và chủ nhật); Tin nhanh (ra hai buổi sáng, chiều tất cả các ngày trong tuần); Tin tham khảo (ra hằng ngày, trừ thứ bảy và chủ nhật); Tin kinh tế hằng ngày (phần II của bản tin tham khảo); Tài liệu tham khảo đặc biệt (ra hằng ngày, trừ thứ bảy và chủ nhật); Tin kinh tế quốc tế (tham khảo, ra hằng tuần); Tin thảm khảo chủ nhật (ra hằng tuần); Tài liệu tham khảo chuyên đề (ra hằng tháng); Các vấn đề quốc tế (tài liệu tham khảo ra hằng quý)

Thông tin quốc tế đối nội của TTXVN là nguồn thông tin quốc tế chủ yếu cung cấp cho các cơ quan thông tin đại chúng, đồng thời là nguồn thông tin tham khảo quan trọng phục vụ công tác nghiên cứu, chỉ đạo, điều hành, quản lý của các đồng chí lãnh đạo Nội dung thông tin, ngoài việc phản ánh có tính định hướng tình hình quốc tế và khu vực, nhất là những sự kiện, vấn đề có liên quan đến Việt Nam, còn phản ánh kịp thời diễn biến của những điểm nóng trên thế giới

Nguồn tin quốc tế của TTXVN có nhiều thế mạnh như: TTXVN mua và trao đổi thông tin với nhiều hãng thông tấn lớn trên thế giới và khu vực (AFP, REUTERS, AP, Tân Hoa Xã, ITAR-TASS ….) với phần mềm khai thác thuận tiện, bảo đảm tin nhanh, phong phú; TTXVN có mạng lưới phân xã ngoài nước trải khắp các khu vực với 26 phân xã, hàng ngày gửi về tổng xã khoảng

120 tin bài Nguồn tin của phóng viên TTXVN ở các nước nay trở thành nguồn tin quan trọng lớn thứ hai sau tin mua của các hãng thông tấn nước ngoài và được đánh giá là tin cậy về mặt chính trị, có sàng lọc tin theo nhu cầu trong nước Đây là nguồn thông tin trực tiếp nhất, có tính chất phản ánh những điều “mắt thấy tai nghe” Phóng viên TTXVN thường trú ở các nước, ngoài

nhiệm vụ thông tin về các sự kiện quốc tế còn thu thập những thông tin về Việt Nam – một nguồn tin có vai trò thiết thực đối với độc giả Việt Nam Ngoài ra, đội ngũ biên tập viên, phóng viên làm tin quốc tế đối nội ở tổng xã hùng hậu (hơn 100 người), có lập trường tư tưởng vững vàng có khả năng khai thác nhiều nguồn thông tin phong phú

Tuy nhiên, trong thời đại bùng nổ thông tin như hiện nay, khoa học kỹ thuật phát triển, nguồn thông tin quốc tế ngày càng đa dạng, phong phú, nhiều

tờ báo đã tự đảm đương được phần tin quốc tế của mình qua việc khai thác tin

từ mạng internet, một nguồn tin không những khá nhanh mà còn rất đa dạng

Có những tờ báo đã cử phóng viên trực tiếp tới nhiều điểm nóng trên thế giới

để viết tin bài Trong điều kiện khoa học kỹ thuật không ngừng phát triển, nhu cầu thông tin của công chúng ngày càng đa dạng, các nguồn thông tin quốc tế đối nội có thể đến với độc giả bằng nhiều kênh khác nhau Điều đó cho thấy TTXVN đang mất dần sự độc quyền về nguồn tin và thông tin quốc tế đối nội đang đứng trước những khó khăn, thách thức lớn Vấn đề nâng cao hiệu quả thông tin trong thời kỳ hội nhập lại càng đặt ra một cách cấp thiết Vì vậy, để các sản phẩm thông tin quốc tế đối nội của TTXVN nâng cao được khả năng cạnh tranh và duy trì được ưu thế, tin quốc tế đối nội TTXVN phải đáp ứng được những tiêu chí cơ bản: nhanh, kịp thời, chính xác và đúng định hướng

nâng cao một bước về chất lượng, nhưng hiệu quả và khả năng cạnh tranh còn chưa cao

Trong Chiến lược phát triển thông tin đến năm 2010, Chính phủ đã định hướng xây dựng TTXVN thành một hình tập đoàn truyền thông quốc gia mạnh, có sức cạnh tranh cao Xây dựng một số phân xã khu vực hoặc phân xã điểm trong hệ thống phân xã trong nước, tiếp tục mở rộng mạng lưới phân xã nước ngoài Tiếp tục đổi mới và nâng cao chất lượng, hiệu quả thông tin của TTXVN, trong đó có tin quốc tế đối nội trong giai đoạn hiện nay

Tuy có nhiều thế mạnh nhưng tin quốc tế đối nội TTXVN vẫn phải tiếp tục được nâng cao chất lượng Trong thời kỳ hội nhập, luồng thông tin từ bên ngoài tràn vào nước ta rất đa dạng và phong phú Trong một thế giới đầy ắp các sự kiện, có nhiều nguồn thông tin dồn dập đến từ nhiều hướng khác nhau nên việc đưa tin không hề đơn giản Vì vậy, việc nghiên cứu công tác thông tin quốc tế đối nội trên các phương tiện thông tin đại chúng nói chung và TTXVN nói riêng là một việc làm cần thiết nhằm đánh giá đúng thực trạng; chỉ ra những ưu nhược điểm, nguyên nhân của những hạn chế, từ đó đề ra các giải pháp đẩy mạnh công tác thông tin quốc tế đối nội, nâng cao hiệu của công tác này, góp phần thực hiện thắng lợi công cuộc đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

Với lý do đó, chúng tôi chọn đề tài "Nâng cao chất lượng tin quốc tế

đối nội Thông tấn xã Việt Nam thời kỳ hội nhập" làm luận văn Thạc sĩ khoa

học báo chí tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội

3 Lịch sử nghiên cứu đề tài

Việc nghiên cứu về công tác đưa tin quốc tế đối nội (trong lĩnh vực báo chí) cũng đã xuất hiện trên các bài báo, bài tạp chí, các bài phát biểu, các ý kiến của một số đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, lãnh đạo các cơ quan báo chí, các cán bộ chuyên trách và một số nhà nghiên cứu, nhà báo Các ý kiến, phát biểu này nhìn chung thường đề cập đến tình hình chung, có tính định hướng, rút ra những bài học, đề xuất các giải pháp để nâng cao chất lượng, hiệu quả của công tác thông tin quốc tế đối nội

Hiện nay, cũng đã có một số khóa luận tốt nghiệp đại học đề cập đến vấn đề thông tin quốc tế đối nội, nhưng chủ yếu đi sâu vào nghiên cứu những vấn đề tổng quát về thông tin quốc tế đối nội, gồm cả phần lý luận và thực tiễn Trong danh mục nhóm đề tài thể loại thông tấn của Phòng tư liệu Khoa Báo chí và Truyền thông, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội có khoảng 30 luận văn, khóa luận tốt nghiệp nghiên cứu

về thể loại báo chí thông tấn Cũng đã có một số đề tài nghiên cứu về thông tin quốc tế đối nội, trong đó có nghiên cứu về tuyến tin quốc tế đối nội của

TTXVN Ví dụ như khóa luận: “Quá trình xử lý tin quốc tế vào Việt Nam và

sự thể hiện trên mặt báo của của tin quốc tế” của Hồ Hương Giang, khóa luận

cử nhân báo chí, khoa Báo chí Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, năm

1995; “Dịch tin và tin dịch” của Trần Long Hải, khóa luận cử nhân báo chí, khoa Báo chí Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, năm 1996; "Sự tương

đồng và khác biệt giữa ngôn ngữ tin quốc tế và ngôn ngữ tin trong nước” của

Nguyễn Phương Anh, khóa luận cử nhân báo chí, khoa Báo chí Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, năm 2000; … Nhưng chưa có một luận văn nào nghiên cứu một cách đầy đủ, hệ thống về vấn đề Nâng cao chất lượng tin quốc

tế đối nội của TTXVN thời kỳ hội nhập

Kế thừa kết quả của các nhà nghiên cứu đi trước, luận văn này sẽ đi sâu nghiên cứu những vấn đề lý luận cơ bản của công tác tin quốc tế đối nội Trên

cơ sở đó đi sâu khảo sát thực tiễn hoạt động công tác đưa tin quốc tế đối nội ở TTXVN, làm rõ thực trạng, những điểm mạnh và yếu, những đặc thù của công chúng giai đoạn hiện nay, từ đó đề ra các giải pháp để nâng cao chất lượng và hiệu quả tin quốc tế đối nội của TTXVN nói riêng và tin quốc tế đối nội nói chung

4 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

4.1 Mục tiêu nghiên cứu của luận văn

Luận văn được thực hiện với mục tiêu góp phần làm sáng tỏ những vấn

đề lý luận và tổng kết hoạt động thực tiễn về công tác thông tin quốc tế đối nội; phân tích thực trạng công tác đổi mới và nâng cao chất lượng công tác tin quốc tế đối nội ở TTXVN hiện nay Luận văn còn đề ra một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả tin quốc tế đối nội của TTXVN trong bối cảnh chung của thông tin quốc tế đối nội hiện nay

4.2 Nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn

Xác định những nội dung cơ bản của tin quốc tế đối nội, vị trí, tầm quan trọng, mục tiêu, nhiệm vụ, yêu cầu, nội dung, lực lượng, đối tượng, địa bàn; đường lối, quan điểm, phương châm, phương pháp tiến hành công tác đưa tin quốc tế đối nội

Khảo sát, phân tích thực trạng trong công tác đưa tin quốc tế đối nội của Ban Biên tập tin Thế giới của TTXVN giai đoạn 2006-2008 để rút ra những

ưu, nhược điểm trong công tác đưa tin quốc tế đối nội của TTXVN

Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác đưa tin quốc tế đối nội của TTXVN đáp ứng yêu cầu của khách hàng trong thời kỳ hội nhập

5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

5.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài này bao gồm: Các văn kiện của Đảng, Nhà nước, của các Bộ, ban, ngành, địa phương về tin quốc tế đối nội; công tác chỉ đạo và hoạt động đưa tin quốc tế đối nội của TTXVN

5.2 Phạm vi nghiên cứu

Phạm vi nghiên cứu về tin quốc tế đối nội là rất rộng Tuy nhiên, trong khuôn khổ luận văn này, chúng tôi chỉ giới hạn phạm vi khảo sát công tác đưa tin quốc tế đối nội của Ban Biên tập tin Thế giới của TTXVN trong giai đoạn 2006-2008, thời kỳ mà đất nước ta bắt đầu hội nhập tích cực, chủ động và toàn

6.2 Phương pháp nghiên cứu

Trong quá trình nghiên cứu, luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau:

Phương pháp khảo sát, thống kê: khảo sát, đọc, phân tích, rút ra những kết quả hoạt động trong công tác đưa tin quốc tế đối nội của TTXVN

Phương pháp phân tích, tổng hợp: được thực hiện trên các ấn phẩm để tìm ra những đặc điểm về nội dung và hình thức, thế mạnh của tin quốc tế đối nội TTXVN

Phương pháp đối chiếu, so sánh: để rút ra những ưu, nhược điểm của công tác thông tin quốc tế đối nội so với yêu cầu và nhiệm vụ trong giai đoạn mới của đất nước Từ đó, xác định rõ vai trò, đặc điểm của tin quốc tế đối nội của TTXVN trong hệ thống thông tin báo chí

Phương pháp chuyên gia tư vấn: phỏng vấn, trao đổi với các nhà báo, các biên tập viên trong lĩnh vực đưa tin quốc tế đối nội

7 ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

Đề tài sẽ có những đóng góp nhất định trong việc tổng kết thực tiễn và

bổ sung làm sáng tỏ thêm lý luận về tin quốc tế đối nội, đặc biệt là việc đổi mới và nâng cao chất lượng đưa tin quốc tế đối nội của TTXVN hiện nay, làm

cơ sở khoa học cho việc nghiên cứu, học tập của sinh viên chuyên ngành báo chí và những người làm công tác thông tin, tuyên truyền, văn hóa-tư tưởng, những người quan tâm đến lĩnh vực này nói chung

Mặt khác, đây cũng là cơ sở để cán bộ, phóng viên, biên tập viên TTXVN đang làm tin quốc tế đối nội tham khảo, vận dụng nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác đưa tin quốc tế đối nội trên các ấn phẩm của mình, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ của TTXVN trong thời kỳ hội nhập

8 Cấu trúc luận văn

Mở đầu

Chương 1: Những vấn đề chung về tin quốc tế đối nội và vài nét về TTXVN

Chương 2: Tin quốc tế đối nội TTXVN và những thách thức trong thời kỳ hội nhập

Chương 3: Một số giải pháp nâng cao tính cạnh tranh tin quốc tế đối nội TTXVN đáp ứng yêu cầu của thời kỳ hội nhập

Kết luận

Tài liệu tham khảo

Nội dung của luận văn sẽ được trình bày theo thứ tự chương, mục trên

Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ TIN QUỐC TẾ

ĐỐI NỘI Và VÀI NÉT VỀ THÔNG TẤN XÃ VIỆT NAM

1.1 VAI TRÒ, MỤC TIÊU, NHIỆM VỤ CỦA TIN QUỐC TẾ ĐỐI NỘI

1.1.1 Khái niệm tin quốc tế đối nội

Trong tiếng Anh, tin được gọi là news; tiếng Nga là Hoboctb; người Trung Quốc gọi là tân văn Những từ trên đều bắt nguồn từ nghĩa đen là

“mới”

Từ điển tiếng Việt của Viện Ngôn ngữ học xuất bản lần đầu năm 1988,

tái bản năm 2006 viết: “Tin là điều được truyền đi, báo đi cho biết về sự kiện,

tình hình xảy ra”

Giáo trình “Các thể loại báo chí thông tấn” của PGS-TS Đinh Văn Hường, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội năm 2004 đưa ra định nghĩa: Tin là

một trong những thể loại thuộc nhóm các thể loại báo chí thông tấn, trong đó thông báo, phản ánh, bình luận có mức độ một cách ngắn gọn, chính xác và nhanh chóng nhất về sự kiện, vấn đề, con người đã, đang và sẽ xảy ra trong đời sống, có ý nghĩa chính trị, xã hội nhất định [14, 23]

Cũng theo Từ điển tiếng Việt của Viện Ngôn ngữ, từ “quốc tế” được định nghĩa là “Các nước trên thế giới trong quan hệ với nhau”, còn “đối nội”

là “đối với trong nước, trong nội bộ, nói về đường lối, chính sách của nhà nước, của một tổ chức”

Trước đây, đã có nhiều người gọi loại tin quốc tế đối nội là tin dịch Tuy nhiên, cách gọi như thế tạo ra cách hiểu không chính xác của loại tin tức này Đó là, thứ nhất, nó khiến người ta nghĩ rằng tin quốc tế được dịch vào tiếng Việt như dịch các loại văn bản ngoại ngữ khác; thứ hai, nó dễ nhầm lẫn với loại tin dịch từ tiếng Việt ra tiếng nước ngoài nhằm mục đích phát sóng đối ngoại… Do vậy, xét về phương diện thuật ngữ, thuật ngữ “tin quốc tế đối nội” có nội hàm xác định hơn

Có thể hiểu, “tin quốc tế đối nội” là loại tin quốc tế được chuyển dịch từ một số ngoại ngữ vào tiếng Việt cho công chúng báo chí Việt Nam; hoặc do các phóng viên Việt Nam tác nghiệp ở nước ngoài trực tiếp viết về các vấn đề quốc tế và các vấn đề quốc tế có liên quan đến Việt Nam Nhưng không phải tất cả các loại tin quốc tế đều được dịch hoặc viết để trở thành tin quốc tế đối nội Những tin quốc tế được dịch hoặc viết để trở thành tin quốc tế đối nội phải là những tin đã, đang và sẽ xảy ra trong đời sống, có ý nghĩa chính trị, xã hội nhất định đối với người dân Việt Nam

1.1.2 Vai trò của tin quốc tế đối nội

Tin quốc tế đối nội có vai trò rất quan trọng trong hệ thống thông tin báo chí nói chung Bất kỳ một tờ báo nào (báo in, báo điện tử), bất kỳ một chương trình thời sự nào (của Đài Truyền hình, Đài Phát thanh) đều dành một diện tích, một thời lượng nhất định để thông tin về các vấn đề quốc tế Thông tin quốc tế đối nội là cầu nối giữa Việt Nam với thế giới bên ngoài

Sau ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn độc lập khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, ngày 15/9/1945, TTXVN ra đời Trong suốt quá trình cách mạng, chiến đấu giành độc lập tự do cho Tổ quốc, thông tin đối nội đã được làm tốt Đặc biệt, TTXVN , cơ quan thông tấn duy nhất của Đảng và Nhà nước Việt Nam đã phát những thông tin quốc tế đối nội ngay từ những năm đầu thành lập

Trong hai cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp và đế quốc

Mỹ, thông tin quốc tế đối nội phản ánh cuộc đấu tranh của nhân loại chống chủ nghĩa thực dân, chủ nghĩa đế quốc và những thành tựu của chủ nghĩa xã hội Tin quốc tế đối nội cũng tuyên truyền, phản ánh cuộc đấu tranh của nhân dân thế giới ủng hộ cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc của nhân dân Việt Nam Nhờ đó mà nhân dân dân Việt Nam càng có thêm quyết tâm đấu tranh giải phóng dân tộc Trong suốt hàng chục năm qua, TTXVN đã đạt được những thành công to lớn trong việc chuyển dịch tin quốc tế đối nội vào tiếng Việt phục vụ cho nhiều cơ quan thông tin đại chúng và đặc biệt là phục vụ công chúng báo chí Việt Nam

Ngày nay, trong một thế giới không ngừng phát triển, thông tin quốc tế đối nội càng có vai trò vô cùng quan trọng Nó phản ánh đầy đủ tình hình thế giới trên các lĩnh vực Thông tin quốc tế đối nội mang đến cho người đọc Việt Nam hiểu được lịch sử đấu tranh, truyền thống văn hóa, sự phát triển kinh tế,

những phát minh khoa học, những cuộc xung đột và nguyên nhân của nó … của các nước trên thế giới Những thông tin ấy ngoài việc đáp ứng nhu cầu được thông tin, mở rộng tầm nhìn của công chúng, còn nhằm hình thành dư luận xã hội, hành vi xã hội của nhân dân trong nước trước những vấn đề quốc

tế

1.1.3 Mục tiêu, nhiệm vụ của tin quốc tế đối nội

Mục tiêu của tin quốc tế đối nội là thông tin đầy đủ, nhanh và bao quát được tất cả những vấn đề lớn của thế giới, nổi bật là những sự kiện chính trị, ngoại giao, quân sự, an ninh, kinh tế, văn hóa, khoa học công nghệ lớn đến với công chúng báo chí

Nhiệm vụ của tin quốc tế đối nội là phản ánh diễn biến tình hình thế giới mang tính định hướng cao, những hoạt động ngoại giao, hội nhập tích cực, chủ động của nước ta cũng như phản ánh kịp thời dư luận thế giới nhiều mặt về Việt Nam, giúp lãnh đạo Đảng và Nhà nước trong việc nhận định tình hình thế giới và góp phần hoạch định chính sách đối ngoại trong bối cảnh thế giới liên tục biến động phức tạp, có nhiều mối quan hệ đan xen

Như trên đã trình bày, không phải tất cả tin quốc tế đều được dịch để trở thành tin quốc tế đối nội Có những tin quốc tế được dịch nguyên văn để lãnh đạo Đảng, Nhà nước tham khảo, nắm tình hình Khi trở thành tin quốc tế đối nội đăng trên các ấn phẩm báo chí thì đã là những tin dành cho tất cả công chúng báo chí Nhiệm vụ của thông tin quốc tế đối nội hiện nay là phục vụ có hiệu quả cho công cuộc đổi mới, cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước trong điều kiện toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế

Vì vậy, tin quốc tế đối nội là một bộ phận quan trọng trong hệ thống tin tức của báo chí cách mạng Việt Nam

1.2 QUAN ĐIểM CủA ĐảNG Và NHà NƯớC Về THÔNG TIN QUốC

Tế ĐốI NộI

1.2.1 Quan điểm của Đảng và Nhà nước về thông tin quốc tế đối nội

Báo chí nước ta đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước, sự giám sát và xây dựng của nhân dân Báo chí là tiếng nói của Đảng, của Nhà nước, của các tổ chức chính trị xã hội và là diễn đàn của nhân dân Các cơ quan báo chí hoạt động theo định hướng của Đảng và pháp luật của Nhà nước, nhằm phản ánh, hướng dẫn và hình thành dư luận xã hội lành mạnh

Trong điều kiện đổi mới mạnh mẽ, mở cửa và hội nhập với thế giới, thời đại “bùng nổ thông tin”, theo định hướng công tác tư tưởng của Đảng, cánh cửa thông tin ngày càng mở rộng, nhiều chiều, đề cập nhiều lĩnh vực, nhiều mặt của đời sống xã hội, báo chí nước ta được quyền chuyển tải đến công chúng các loại thông tin, song phải phản ánh đảm bảo đúng chức năng của báo chí cách mạng Thông tin đa dạng, nhiều chiều nhưng phải có tính định hướng, tính giáo dục, tính văn hóa, tính khoa học Các thông tin dù là chính trị, kinh tế hay các vấn đề văn hóa, xã hội, khoa học-công nghệ… đều phải đảm bảo nguyên tắc tính đảng, tính chân thật, tính nhân dân

Thông tin quốc tế là cần thiết, nhưng phải thể hiện đúng đướng lối đối ngoại, thể hiện quan điểm của Đảng và Nhà nước ta: Việt Nam sẵn sàng là bạn, là đối tác tin cậy của các nước trong cộng đồng quốc tế phấn đấu vì hòa bình, độc lập dân tộc và phát triển Trong thời đại ngày nay, cuộc cách mạng khoa học-công nghệ, đặc biệt là công nghệ thông tin đang có bước tiến như vũ bão Tốc độ truyền bá thông tin nhanh khiến các phương tiện thông tin đại

chúng ngày càng tác động sâu xa đến mọi lĩnh vực của đời sống, trở thành một động lực thúc đẩy xã hội phát triển, nhưng trật tự thông tin thế giới chưa bình đẳng Do đó, báo chí có trách nhiệm thông tin cho nhân dân trong và ngoài nước thấy rõ những sự kiện từ kinh tế đến chính trị, văn hóa… đang diễn ra hàng ngày, hàng giờ trên thế giới mà không ảnh hướng đến đường lối đối ngoại của Đảng ta

“Trong lãnh đạo báo chí, Đảng có sự phân công, phân nhiệm giữa các

cơ quan báo chí Các báo, đài phải phát tin thống nhất Các báo, đài địa phương, ngành và đoàn thể không được đưa tin trái với nội dung tin của TTXVN Một số vấn đề tế nhị về quan hệ quốc tế cần được cấp có thẩm quyền xem xét về nội dung và cách thức đưa tin, các báo không tự ý đưa tin, nhất là đưa tin theo các hãng thông tấn, báo chí nước ngoài… Khai thác và sử dụng thông tin báo chí nước ngoài cần phải chọn lọc, đi đúng đường lối quan điểm của Đảng và Nhà nước” [27, 46-47]

1.2.2 Nhiệm vụ của TTXVN trong công tác đưa tin quốc tế đối nội

Mục tiêu tổng quát của TTXVN đến năm 2010 là trở thành một tập đoàn truyền thông mạnh, với tất cả các loại hình hoạt động thông tin đa dạng, phóng phú, có chất lượng và hiệu quả cao TTXVN phải thể hiện được vai trò

là một trung tâm thông tin chiến lược quan trọng và đáng tin cậy của Đảng và Nhà nước, phục vụ đắc lực cho sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội, công cuộc đổi mới, CNH-HĐH đất nước

Nghị quyết của Đảng ủy TTXVN (khóa XXIII) ban hành tháng 5-2006 chỉ rõ: Mảng thông tin quốc tế đối nội là nguồn thông tin quốc tế chủ yếu cung cấp cho các cơ quan thông tin đại chúng, đồng thời là nguồn thông tin tham khảo quan trọng phục vụ công tác nghiên cứu, lý luận, chỉ đạo, điều hành,

quản lý của các đồng chí lãnh đạo và các cơ quan Đảng và Nhà nước Nội dung thông tin, ngoài việc phản ánh có tính định hướng tình hình quốc tế và khu vực, nhất là những sự kiện, vấn đề có liên quan đến Việt Nam, cần tập trung theo dõi để phản ánh kịp thời diễn biến những “điểm nóng” trên thế giới; tăng cường các loại bài tổng hợp, phân tích, đánh giá, nhận định, bình luận về tình hình, chính sách và chủ trương của các nước lớn (nhất là Trung Quốc, Mỹ, Nga) trong quan hệ song phương và đa phương, ảnh hưởng, tác động của những chính sách, chủ trương này đối với các vấn đề quốc tế và khu vực Đối với Trung Quốc, chú ý những thông tin liên quan đến những vấn đề

có tính lý luận hoặc quan điểm để phục vụ tuyến thông tin báo cáo Đối với các phân xã nước ngoài cần bám sát tình hình để phản ánh kịp thời diễn biến của các sự kiện với phương châm làm chủ được thông tin bằng cách nâng cao hơn nữa tỷ lệ tin bài do phóng viên của TTXVN thường trú của nước ngoài viết trực tiếp.”

Hội nghị toàn ngành TTXVN thường được tổ chức 5 năm một lần Hội nghị toàn ngành gần đây nhất tổ chức vào năm 2006 xác định về nhiệm vụ của thông tin quốc tế đối nội:

- Cần đa dạng hóa nguồn thông tin, chú trọng về thông tin kinh tế, khoa học kỹ thuật, công nghệ mới, kinh nghiệp các nước về CNH, HĐH

- Phải hiểu trong nước quan tâm đến vấn đề gì để dùng thông tin bên ngoài làm rõ những vấn đề trong nước

- Làm rõ xu hướng hiện nay trên thế giới: toàn cầu hóa có tích cực gì, tiêu cực gì? Những cơ hội và thách thức của quá trình hội nhập và toàn cầu hóa Quan hệ giữa các nước lớn cũng như những vấn đề lớn đang đặt ra cho loài người

- Thông tin về phong trào cộng sản quốc tế, phong trào độc lập dân tộc

và dân chủ trên thế giới hiện nay Thông tin đối nội TTXVN phải dự báo được những vấn đề chính trị, kinh tế, văn hóa, quân sự cũng như quan hệ các nước lớn, các khu vực

Những thông tin quốc tế đối nội phải chân thật, chính xác, sinh động, kịp thời; đồng thời, đối với những tin dịch thì phải dẫn nguồn tin rõ ràng như: Theo AP, AFP, Reuters, Tân Hoa Xã…

1.3 LựC LƯợNG, ĐốI TƯợNG, ĐịA BàN CủA TIN QUốC Tế ĐốI NộI

1.3.1 Lực lượng làm tin quốc tế đối nội

Là đội ngũ những phóng viên, biên tập viên có chuyên môn nghiệp vụ báo chí và có ngoại ngữ giỏi (tiếng Anh, hoặc Pháp, hoặc Nga, hoặc Tây Ban Nha, hoặc Nhật, Trung Quốc…) Đó là những nhà báo có lòng nhiệt tình, yêu nghề, có trách nhiệm và càng giàu kinh nghiệm càng tốt Họ làm việc ở mảng tin thế giới của bất kỳ cơ quan báo chí nào

ở TTXVN, lực lượng làm tin quốc tế đối nội là các phóng viên, biên tập viên của Ban Biên tập Tin thế giới, gồm hơn 100 người Đây là đội ngũ những người làm báo có lập trường tư tưởng vững vàng, thường thông thạo một ngoại ngữ (có người thông thạo 2 đến 3 ngoại ngữ), có khả năng xử lý thông tin nhanh nhạy Họ được phân công phụ trách từng mảng tin cụ thể như mảng tin tham khảo, mảng tin phổ biến, mảng tin Châu Âu, mảng tin Châu Mỹ… Vì thế, những biên tập viên tin quốc tế đối nội TTXVN là những chuyên gia trên từng lĩnh vực Họ được phân công làm việc 24/24 giờ, do vậy tin quốc tế đối nội TTXVN hầu như không bỏ sót một sự kiện quan trọng nào diễn ra trên thế giới vào bất kỳ thời điểm nào

1.3.2 Đối tượng của tin quốc tế đối nội

Tin quốc tế đối nội TTXVN phục vụ ba đối tượng chủ yếu là: Lãnh đạo Đảng, Nhà nước và các cơ quan nghiên cứu; các cơ quan báo chí lấy nguồn tin

từ TTXVN và công chúng báo chí

TTXVN cung cấp thông tin tham khảo và phổ biến để lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các cơ quan nghiên cứu nắm bắt tình hình quốc tế và những thông tin mà dư luận quốc tế nói về Việt Nam một cách chân thực nhất, bản chất nhất Đây là những thông tin đa dạng, đa chiều nhất

Các cơ quan báo chí lấy nguồn tin quốc tế đối nội của TTXVN để phát trực tiếp trên sản phẩm báo chí của mình Hầu hết các sản phẩm báo chí từ Trung ương đến địa phương đều dựa vào hoặc kết hợp với nguồn tin quốc tế đối nội của TTXVN, bởi vì tin quốc tế đối nội TTXVN là nguồn tin quốc tế bằng tiếng Việt phong phú nhất, chính thống nhất, tin cậy nhất

Đối tượng của tin quốc tế đối nội TTXVN là toàn bộ công chúng báo chí Việt Nam, những người quan tâm đến mọi sự kiện trên thế giới đã, đang

và sẽ diễn ra Những độc giả ấy thuộc mọi tầng lớp, mọi lứa tuổi khác nhau trong xã hội Công chúng báo chí có thể dễ dàng tiếp cận với tin quốc tế đối

giới thông qua các đại lý phát hành báo chí của cả nước

1.3.3 Địa bàn của tin quốc tế đối nội

Địa bàn của tin quốc tế đối nội chủ yếu là địa bàn trong nước, bởi mục đích của tin quốc tế đối nội là phục cầu nhu cầu thông tin của người dân Việt Nam về những sự kiện quốc tế và những sự kiện quốc tế có liên quan đến Việt Nam

Địa bàn của tin quốc tế đối nội còn là Việt kiều ở nước ngoài Qua kênh thông tin này, bà con Việt kiều nắm được đường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước ta trước những vấn đề quốc tế

1.4 GIớI THIệU KHáI QUáT Về TTXVN và BAN BIÊN TậP TIN THế GIớI

1.4.1 TTXVN – Cơ quan thông tấn Nhà nước

1.4.1.1 Sơ lược về lịch sử hình thành và phát triển của TTXVN

Mười ba ngày sau khi Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà, đúng ngày 15/9/1945, từ đài phát sóng Bạch Mai, giữa lòng Thủ đô Hà Nội, Việt Nam Thông tấn xã (nay là Thông tấn xã Việt Nam) phát sóng ra quốc tế bản tin đầu tiên truyền tải toàn văn: "Bản Tuyên ngôn Độc lập" lịch sử và Danh sách Chính phủ lâm thời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà bằng 3 thứ ngữ: Việt, Anh và Pháp

Từ đó, ngày 15/9/1945 được chính thức lấy làm ngày thành lập TTXVN Đây là lần đầu tiên trong lịch sử báo chí Việt Nam, một binh chủng thông tin mới, một cơ quan thông tấn Nhà nước ra đời, phục vụ sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo

Tin tức chủ yếu do các hãng tin của Pháp và phương Tây phát ra, thông qua sở Tuyên truyền báo chí của Pháp Tiền thân của TTXVN và Đài Tiếng nói Việt Nam là Nha Thông tin Việt Nam thuộc Bộ Tuyên truyền trong Chính phủ lâm thời được thành lập ngay sau ngày Cách mạng Tháng Tám thành công Nha Thông tin Việt Nam đã tiếp quản phòng thu tin ở số 6 phố Pierre pasquier (nay

là nhà số 6 phố Điện Biên Phủ) thuộc Sở Tuyên truyền báo chí Pháp và đài

phát sóng Bạch Mai Ngày 23/8/1945 là ngày làm việc đầu tiên của Việt Nam Thông tấn xã bằng việc thu và khai thác tin của AFP ở Sài Gòn và Pari

mạng và được sự chỉ đạo của Trung ương Đảng, ngày 12/10/1960, bộ phận biệt phái của Việt Nam Thông tấn xã ở Nam Bộ đã đứng ra thành lập Thông tấn xã Giải phóng - cơ quan thông tin chính thức của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam và Chính phủ cách mạng lâm thời Cộng hoà miền Nam Việt Nam Từ chiến khu Dương Minh Châu, bản tin chính thức đầu tiên của Thông tấn xã Giải phóng được phát đi khắp trong nước và thế giới

Việt Nam Thông tấn xã Ngày 12/5/1977, Việt Nam Thông tấn xã được đổi tên thành Thông tấn xã Việt Nam theo Nghị quyết số 84 của Uỷ ban thường

vụ Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

và phát triển, ngày nay TTXVN đã trở thành một tổ hợp thông tin lớn mạnh, hiện đại, có uy tín ở trong nước, khu vực và trên thế giới với đội ngũ hơn 2.000 cán bộ, phóng viên, biên tập viên, nhân viên kỹ thuật làm việc tại Tổng

xã ở Hà Nội, 63 phân xã tại các tỉnh, thành phố trong cả nước và 26 phân xã ngoài nước được bố trí khắp 5 châu lục TTXVN là "ngân hàng tin-ảnh" quốc gia, đáp ứng yêu cầu thông tin cho các cơ quan thông tin đại chúng, cung cấp tin tham khảo (TTXVN là cơ quan báo chí duy nhất của Việt Nam được giao nhiệm vụ cung cấp thông tin tham khảo) phục vụ các cơ quan lãnh đạo của Đảng, Nhà nước và phục vụ công tác nghiên cứu, công tác đối ngoại, và thông tin trực tiếp cho độc giả trong nước và nước ngoài

Được Bác Hồ trực tiếp sáng lập, rèn luyện và dìu dắt; được các đồng chí lãnh đạo của Đảng và Nhà nước quan tâm sâu sắc, TTXVN luôn luôn trung thành tuyệt đối với sự nghiệp cách mạng của Đảng và nhân dân, phấn đấu quên mình vì nhiệm vụ chiến lược của Đảng và nhân dân trong các thời kỳ cách mạng

Trong 9 năm kháng chiến chống Pháp, tuy vừa mới ra đời, cơ sở vật chất kỹ thuật còn thô sơ, lực lượng nhân viên ít ỏi, nhưng TTXVN đã vượt qua mọi khó khăn thử thách theo sát bước tiến quân của các đơn vị QĐND Việt Nam anh hùng, luôn luôn có mặt trên các chiến trường và cả trong vùng địch hậu, thu, phát tin, ảnh đầy đủ, nhanh chóng, kịp thời mọi tin tức từ chiến trường Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, phóng viên TTXVN đã theo sát các hướng tiến công địch, thường xuyên bám trận địa, báo cáo kịp thời cho Đảng

và Chủ tịch Hồ Chí Minh tình hình chiến sự, cung cấp thông tin cho các báo đài Ngay sau khi kết thúc chiến dịch, phóng viên TTXVN từ mặt trận đã có bài tường thuật gây chấn động dư luận trong nước và quốc tế

sĩ-nhà báo thông tấn lao vào công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc

và phục vụ đắc lực cho cuộc đấu tranh thống nhất nước nhà ở miền Nam Cùng với việc không ngừng xây dựng cơ sở vật chất - kỹ thuật, hoàn thiện tổ chức, đào tạo đội ngũ làm báo tinh thông nghiệp vụ, TTXVN luôn đi đầu trong việc tuyên truyền về những nhân tố mới ở nhà máy cơ khí Duyên Hải, hợp tác xã nông nghiệp Đại Phong, phong trào thi đua "Ba nhất", phong trào

"Ba sẵn sàng", "Ba đảm đang", "mỗi người làm việc bằng hai vì miền Nam ruột thịt" , về những tấm gương hy sinh quên mình của các chiến sĩ đảo Cồn

Cỏ, của gương anh hùng Nguyễn Viết Xuân "nhằm thẳng quân thù mà bắn",

về La Thị Tám, về Ngô Thị Tuyển, Trần Thị Lý, về những nữ dân quân Nam Ngạn- Hàm Rồng

trường miền Nam, TTXVN không một giây phút ngừng thu phát thông tin, phục vụ các cơ quan thông tin đại chúng và phục vụ sự chỉ đạo chiến lược của Đảng và Nhà nước Tăng cường cho Thông tấn xã giải phóng, gần 450 phóng viên, biên tập viên, kỹ thuật viên của TTXVN đã vượt Trường Sơn vào khắp các chiến trường miền Nam từ Quảng Trị đến Cà Mau; và hàng trăm người đi chiến trường C, K sát cánh cùng các nhà báo của Thông tấn xã Pathét Lào và Thông tấn xã Campuchia đưa tin về cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của nhân dân các bạn Lào và Campuchia Có mặt ở khắp các chiến trường, các hướng tiến quân, các địa bàn chiến đấu ở tất cả những nơi nóng bỏng nhất trong thời điểm nóng bỏng nhất, các phóng viên tin, ảnh của Thông tấn xã giải phóng và Thông tấn xã Việt Nam đã kịp thời phản ánh tin tức tố cáo những tội

ác của Mỹ - Ngụy với đồng bào miền Nam ở nhà tù Phú Lợi, ở Duy Xuyên, Chợ Được, Vĩnh Trinh, Những cuộc đấu tranh anh dũng của đồng bào miền Nam như: phong trào Đồng Khởi, phong trào phá ấp chiến lược, phong trào đấu tranh của học sinh sinh viên các đô thị miền Nam, sự ra đời của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam cũng như chiến công của Quân giải phóng trong cuộc Tổng tấn công nổi dậy mùa Xuân 1968, cuộc chiến đấu một mất một còn ở thành cổ Quảng Trị đều được các bản tin của Thông tấn xã Giải phóng và Thông tấn xã Việt Nam thông tin nhanh ở trong nước và quốc tế Các nhà báo-chiến sĩ theo sát các bước tiến của cuộc tổng tấn công và nổi dậy mùa Xuân 1975, kết thúc bằng chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử Miền Nam hoàn toàn giải phóng Bức ảnh “Bác bắt nhịp bài ca kết đoàn” của phóng

viên TTXVN Lâm Hồng Long được giải thưởng Hồ Chí Minh đợt 1-1996, ảnh

"Mẹ con ngày gặp mặt", ảnh “Xe tăng Quân giải phóng húc đổ cánh cổng Dinh Độc lập", cùng nhiều bức ảnh có giá trị khác do phóng viên TTXVN chụp đã mãi mãi đi vào lịch sử, trở thành minh chứng cho lịch sử hào hùng của thời đại Hồ Chí Minh

Hơn 250 nhà báo, kỹ thuật viên, nhân viên TTXVN đã hy sinh anh dũng như những chiến sĩ cầm súng trên các chiến trường trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, chiếm 20% tổng số cán bộ nhân viên TTXVN trong thời kỳ chiến tranh Chưa kể hàng chục cán bộ, phóng viên đã bỏ lại một phần thân thể của mình trên các chiến trường hoặc bị nhiễm chất độc hoá học và chịu đựng suốt đời di chứng của chiến tranh Người lãnh đạo TTXVN đầu tiên, người đảng viên trí thức trẻ Trần Kim Xuyến, cũng là nhà báo Việt Nam đầu tiên hy sinh từ ngày đầu cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp- năm

1947 Thành phố Hồ Chí Minh đã lấy tên Nhà báo liệt sĩ Bùi Đình Tuý của TTXVN đặt tên cho 1 con đường và 1 cây cầu của Thành phố mang tên Bác

tin, hình thức hoạt động nghiệp vụ và từng bước hiện đại hoá trang bị kỹ thuật, tạo ra nhiều loại hình thông tin phong phú, đa dạng TTXVN đã đóng góp tích cực tuyên truyền sâu rộng đường lối, chủ trương quan điểm đổi mới kinh tế đất nước do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo Tin-ảnh của TTXVN đã phản ánh kịp thời các thành tựu kinh tế, văn hoá, giáo dục, nhiều gương người tốt việc tốt, những điển hình tiên tiến các nhân tố mới trong kinh tế quốc doanh, trong nông nghiệp, trong xây dựng cơ bản, tài chính ngân hàng, ổn định giá

cả, kiềm chế lạm phát, mở rộng kinh tế đối ngoại, thu hút vốn đầu tư nước ngoài Đồng thời TTXVN còn kiên trì đấu tranh chống các hiện tượng tiêu

cực, tham nhũng, buôn lậu, để xây dựng xã hội mới, xã hội công bằng dân chủ văn minh

loại ấn phẩm thông tin khác của TTXVN với hàng triệu bản tin/năm như các bản tin: Trong nước, Thế giới, Kinh tế, Thông tin Tư liệu, các bản tin đối ngoại bằng các ngữ Anh, Pháp, Tây Ban Nha, cùng với các báo: Tin Tức, Thể thao & Văn hóa, Khoa học và Công nghệ, Vietnam News, Le Courrier du Vietnam, Vietnam Law & Legal Forum, Báo ảnh Việt Nam, Bản tin ảnh Dân tộc và Miền núi, Chân trời UNESCO các tạp chí, sách, ảnh tĩnh, ảnh động, băng, đĩa được phát hành rộng rãi trong cả nước và nước ngoài

Anh của TTXVN là Vietnam Pictorial (Báo ảnh Việt Nam) và Outlook (Tầm nhìn) được chính thức đưa vào thư viện của Liên Hợp Quốc Thông tin đồ họa, loại hình thông tin mới lần đầu tiên có mặt ở Việt Nam, cũng là của TTXVN Công tác tư liệu-dữ kiện thông tin, lưu trữ ảnh quốc gia của TTXVN đóng vai trò đáng kể vào công tác thông tin chung Trung tâm nghe nhìn sản xuất hàng trăm băng đĩa phục vụ thông tin, Nhà xuất bản với hàng trăm đầu sách với hàng chục vạn bản đã góp vào tiếng nói chung của toàn ngành thông tấn

chí quốc tế khu vực và thế giới, là thành viên và là ủy viên Uỷ ban phối hợp của Tổ chức TTX các nước Không liên kết (NANAP), là thành viên đồng thời

là ủy viên Ban Chấp hành Tổ chức các Thông tấn xã Châu á-Thái Bình Dương (OANA), thành viên của Tổ chức các hãng thông tấn các nước ASEAN (ANEX) Việc hợp tác song phương, đa phương đảm bảo cho TTXVN thực

hiện chương trình công tác đối ngoại đa dạng, hiệu quả mở rộng tầm hoạt động của mình ra khu vực và quốc tế

Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới, danh hiệu Anh hùng lực lượng Vũ trang Nhân dân, và được tặng thưởng Huân chương Sao Vàng, Huân chương Hồ Chí Minh, Huân chương Độc lập hạng Nhất, Huân chương Kháng chiến hạng Nhất, Huân chương Thành đồng Tổ quốc hạng Nhất, Huân chương Giải phóng hạng Nhất, Huân chương Quân công hạng Hai và nhiều Huân, Huy chương cao quý khác của Việt Nam và nước ngoài

1.4.1.2 Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của TTXVN

Nghị định số 88/2003/NĐ-CP ngày 18/7/2003 của Chính phủ quy định

về vị trí, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, tổ chức bộ máy của Thông tấn xã Việt Nam xác định: “Thông tấn xã Việt Nam là cơ quan sự nghiệp thuộc Chính phủ thực hiện chức năng thông tấn Nhà nước trong việc phát hành tin, văn kiện chính thức của Đảng và Nhà nước, cung cấp thông tin phục vụ yêu cầu lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước; thu thập thông tin, phổ biến thông tin bằng các loại hình báo chí phục vụ các đối tượng có nhu cầu trong

và ngoài nước; thực hiện một số nhiệm vụ, quyền hạn cụ thể về đại diện chủ

sở hữu phần vốn của Nhà nước tại doanh nghiệp có vốn nhà nước thuộc Thông tấn xã Việt Nam theo quy định của pháp luật” [31, 160]

Mới đây, Nghị định của Chính phủ số 24/2008/NĐ-CP ngày 3-3-2008 quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của TTXVN xác định:

“- Thông tấn xã Việt Nam là cơ quan sự nghiệp thuộc Chính phủ, thực hiện chức năng thông tấn nhà nước trong việc phát tin, văn kiện chính thức của Đảng và Nhà nước; cung cấp thông tin phục vụ yêu cầu lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước; thu thập, phổ biến thông tin bằng các loại hình báo chí phục vụ các đối tượng có nhu cầu ở trong nước và ở nước ngoài

- Thông tấn xã Việt Nam có tên viết tắt bằng tiếng Việt là TTXVN và tên giao dịch quốc tế bằng tiếng Anh là Vietnam News Agency, viết tắt là VNA

- Thông tấn xã Việt Nam chịu sự quản lý nhà nước của Bộ Thông tin và Truyền thông về hoạt động báo chí

- Thống nhất phát văn kiện, thông tin chính thức của Đảng và Nhà nước; thu thập, biên soạn tin, hình ảnh, tư liệu, sách và tài liệu tham khảo phục

vụ kịp thời yêu cầu lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước

- Thu thập, biên soạn và phổ biến, phát hành thông tin (tin, bài, tư liệu, tài liệu, báo, tạp chí, sách, hình ảnh, sản phẩm nghe nhìn, sản phẩm thông tin

đa phương tiện) phục vụ mọi đối tượng có nhu cầu trong và ngoài nước theo quy định của pháp luật

- Được phép công bố những quan điểm chính thống của Nhà nước về các vấn đề thời sự, chỉnh hướng những thông tin không phù hợp với lợi ích quốc gia, cải chính những thông tin sai lệch; khi cần thiết ra tuyên bố bác bỏ những thông tin có dụng ý xuyên tạc

- Thực hiện công tác thông tin đối ngoại của Đảng và Nhà nước theo quy định của pháp luật

- Thực hiện lưu trữ tư liệu thông tin; xây dựng ngân hàng dữ liệu về tư liệu thông tin và quản lý tư liệu ảnh quốc gia theo quy định của pháp luật

- Phối hợp với các cơ quan có liên quan thực hiện nhiệm vụ chung về thông tin và những nhiệm vụ liên quan khác phục vụ công tác quốc phòng, an ninh

- Tổ chức nghiên cứu và ứng dụng tiến bộ khoa học, công nghệ về nghiệp vụ thông tấn, công nghệ thông tin phục vụ chức năng thông tấn, báo chí….” [29, 5 số 4-2008]

1.4.2 Về Ban Biên tập tin Thế giới của TTXVN

1.4.2.1 Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Ban Biên tập tin Thế giới

Ban Biên tập tin Thế giới là đơn vị trực thuộc TTXVN, được thành lập theo quyết định số 194/QĐ/TH ngày 15-01-1971 của Ban Tuyên huấn Trung ương (nay là Ban Tuyên giáo Trung ương) về việc thành lập 4 ban biên tập tin ảnh của TTXVN, trong đó có Ban biên tập tin ảnh quốc tế (nay là Ban Biên tập tin Thế giới)

Chức năng

Ban Biên tập tin Thế giới thực hiện chức năng thông tin đối nội về tình hình thế giới trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội… để phục vụ yêu cầu lãnh đạo, quản lý của Đảng và Nhà nước, các cơ quan thông tin đại chúng, các tổ chức chính trị xã hội và cá nhân có nhu cầu ở trong và ngoài nước, thông qua các bản tin phổ biến và tham khảo hàng ngày và định kỳ

Nhiệm vụ

Ban Biên tập tin Thế giới có nhiệm vụ:

- Cung cấp nhanh, nhạy, chính xác, đầy đủ thông tin tham khảo tình hình quốc tế và dư luận báo chí nước ngoài về Việt Nam để phục vụ kịp thời

yêu cầu lãnh đạo của Đảng và Nhà nước, phục vụ các cơ quan nghiên cứu, cơ quan chỉ đạo báo chí

- Thu thập, biên soạn tin, bài và tài liệu về tình hình thế giới trên mọi lĩnh vực một cách nhanh, nhạy, chính xác, đúng quan điểm của Đảng để cung cấp cho các cơ quan báo chí và phục vụ các đối tượng khác có nhu cầu ở trong

và ngoài nước

Bằng các hình thức thông tin thích hợp, tham gia đấu tranh với những thông tin xấu, xuyên tạc, phản động của các thế lực thù địch trên thế giới, đồng thời bác bỏ những luận điệu sai trái, không phù hợp với quan điểm, đường lối của Đảng và Nhà nước

Ban Biên tập tin Thế giới còn phối hợp hoạt động thông tin một cách có hiệu quả với các đơn vị khác trong ngành như báo Tin Tức, báo Thể thao & Văn hóa, Báo Vietnam News, Ban Biên tập tin Đối ngoại Ban Biên tập tin Thế giới cũng đã phối hợp tốt và giúp đỡ các cơ quan bạn về tin tức khi được yêu cầu như Bộ Ngoại giao, Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Đài Tiếng nói Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam cùng nhiều cơ quan khác có nhu cầu thông tin quốc tế [29, 32-33 số 3-1999]

Cơ cấu tổ chức: Ban Biên tập Tin Thế giới do một Trưởng ban phụ

trách và hai Phó Trưởng ban giúp việc

Cơ cấu tổ chức của Ban Biên tập tin Thế giới gồm có 8 phòng:

- Phòng 1: Phòng tin á - Phi – Châu Đại Dương (chuyên theo dõi tin tức Châu á, Châu Phi, Châu Đại Dương)

- Phòng 2: Phòng Châu Âu (chuyên theo dõi tin tức các nước Châu Âu)

- Phòng 3: Phòng Châu Mỹ (chuyên theo dõi tin tức các nước Châu Mỹ)

- Phòng 4: Phòng tài liệu tham khảo đặc biệt (có nhiệm vụ ra bản tin Tài liệu tham khảo đặc biệt)

- Phòng 5: Phòng tin Tham khảo (có nhiệm vụ ra bản tin tham khảo)

- Phòng 6: Phòng Tin nhanh (có nhiệm vụ ra bản tin nhanh)

- Phòng 7: Phòng Phôni (chuyên nghe các đài phát thanh nước ngoài bằng tiếng Việt)

- Phòng 8: Phòng tin Tổng hợp (gồm văn phòng, tài vụ và các bộ phận tạp vụ của Ban)

- Ban Biên tập tin Thế giới gồm trên 100 biên tập viên

Đảng bộ Ban Biên tập tin Thế giới là đảng bộ cơ sở hiện có 62 đảng viên (chiếm hơn một nửa tổng số cán bộ), sinh hoạt trong 3 chi bộ: Chi bộ Khối tin phổ biến; Chi bộ Tài liệu tham khảo; Chi bộ Tham khảo – Tin nhanh – Phôni

1.4.2.2 Vai trò của các phân xã nước ngoài

Từ năm 1949, với danh nghĩa Việt Nam Thông tấn xã lúc đó, đã có cán

bộ biệt phái ở Băng Cốc do đồng chí Trần Văn Giàu phụ trách và ở Miến Điện

do đồng chí Hoàng Thịnh phụ trách làm nhiệm vụ đưa tin quốc tế từ nước ngoài về trong nước

TTXVN hiện có 26 phân xã nước ngoài

- Châu á có 10 phân xã: Bắc Kinh (Trung Quốc); Hồng Công (Trung Quốc); Băng Cốc (Thái Lan); Cualalămpơ (Malaixia); Giacácta (Inđônêxia); Niu Đêli (ấn Độ); Phnômpênh (Campuchia); Xơun (Hàn Quốc); Tôkyô (Nhật Bản); Viêng chăn (Lào);

- Châu âu có 6 phân xã: Béclin (Đức); Brúcxen (Bỉ); Luân đôn (Anh); Mátxcơva (Nga); Pari (Pháp); Rôma (Italia);

- Châu Mỹ có 6 phân xã: áchentina (áchentina); Lahabana (Cuba); Mêhicô (Mêhicô); Niu Yóoc (Mỹ); Oasinhtơn (Mỹ); ốttaoa (Canađa);

- Châu Phi có 3 phân xã: Angiê (Angiêri); Cairô (Ai Cập); Prêtôria (Nam Phi);

- Châu Đại Dương có 1 phân xã: Xítni (Ôxtrâylia)

Nguồn tin của phóng viên TTXVN ở nước ngoài nay đã trở thành nguồn tin quan trọng lớn thứ hai sau tin mua của các hãng thông tấn nước ngoài và được đánh giá là tin cậy về mặt chính trị, có sàng lọc tin theo nhu cầu trong nước, đáp ứng trực tiếp yêu cầu Đây là nguồn thông tin trực tiếp nhất,

có tính chất phản ánh theo điều “mắt thấy tai nghe”

Phóng viên thông tấn xã ở các nước, ngoài nhiệm vụ thông tin về các sự kiện quốc tế còn thu thập những thông tin về Việt Nam, là chủ đề mà các hãng khác quan tâm không hết, do vậy những thông tin này có vai trò rất thiết thực đối với độc giả Việt Nam

Tin các phân xã đóng góp đều đặn cho các bản tin nhanh ra ngày 2 bản, cung cấp nhanh nhất, cô đọng nhất những sự kiện lớn trên thế giới Các tin bài tổng hợp, phân tích, bình luận, khai thác báo chí nước ngoài cũng là mảng tin đóng góp của các phân xã Tin phổ biến cùng các bài viết cho các báo về chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, thể thao… đã trở thành nét quen thuộc Các phân xã đã và đang thực hiện tốt nhiệm vụ thông tin của mình, phản ánh khá nhanh và đầy đủ diễn biến các vấn đề lớn của nước sở tại và khu vực cũng như các vấn đề quốc tế chung

Tin bài của các phân xã ngày càng xuất hiện nhiều và đóng vai trò khó thay thế trên một số ấn phẩm của TTXVN Trên nhiều bản tin như tài liệu

tham khảo đặc biệt, Tin tham khảo hàng ngày … tin bài của các phân xã nước ngoài chiếm từ 80-90%

Các phân xã ở các địa bàn có nhiều sự kiện nóng trong thời gian qua như Oa-sinh-tơn, Mát-x-cơ-va, … đã thông tin nhanh các sự kiện chính được

dư luận trong nước quan tâm và có những báo cáo kịp thời về tình hình địa bàn cùng những đánh giá của phóng viên tại chỗ

* Tiểu kết chương I: Trong xu thế toàn cầu hóa và trong thời đại bùng

nổ thông tin, càng ngày, thông tin quốc tế đối nội càng có vai trò quan trọng đối với công tác chỉ đạo, lãnh đạo của Đảng và Nhà nước, đối với việc cung cấp thông tin về tình hình quốc tế, đáp ứng nhu cầu về thông tin cho mọi tầng lớp nhân dân

TTXVN là cơ quan báo chí Trung ương duy nhất có đội ngũ phóng viên, biên tập viên làm tin quốc tế đối nội đông đảo với trên 100 người Thêm vào đó là đội ngũ phóng viên ở 26 phân xã nước ngoài trên khắp các châu lục Chính vì thế, với chức năng, nhiệm vụ của mình, tin quốc tế đối nội TTXVN luôn là dòng tin chủ lưu, định hướng thông tin cho các cơ quan thông tin đại chúng nói chung và thông tin quốc tế đối nội nói riêng

Nắm vững quan điểm, phương châm của Đảng và Nhà nước, bám sát nội dung, đối tượng, địa bàn, vận dụng sáng tạo vào hoạt động thực tiễn, những người làm công tác thông tin quốc tế đối nội TTXVN sẽ phát huy cao nhất được khả năng, nội lực, phục vụ tích cực cho nhiệm vụ chính trị trong thời kỳ đất nước thực sự hội nhập

Chương 2: TIN QUốC Tế ĐốI NộI TTXVN Và

NHữNG THáCH THứC TRONG THờI Kỳ HộI NHậP

2.1 KHáI QUáT Về TIN QUốC Tế ĐốI NộI TTXVN

2.1.1 Nguồn tin, tiềm năng thông tin quốc tế đối nội của TTXVN hiện nay

Nguồn thông tin quốc tế của TTXVN hiện nay cơ bản là đầy đủ và nhanh chóng Nguồn thông tin quốc tế đối nội chủ yếu là thông tin của các hãng thông tấn quốc gia và quốc tế như: AFP (Pháp), AP (Mỹ), Reuters (Anh), Tân Hoa Xã (Trung Quốc), Kyodo (Nhật Bản)… Đây là những thông tin cập nhật, phong phú, phán ánh đầy đủ các sự kiện và vấn đề nổi bật trên thế giới trong tất cả các lĩnh vực

Nguồn thông tin thứ hai là mạng lưới các phân xã ngoài nước, đang được mở rộng và ngày càng hoạt động thông tin hiệu quả (26 phân xã ngoài

nước) Mạng lưới phân xã nước ngoài trải khắp các khu vực, hàng ngày gửi về tổng xã từ 100 đến 120 tin, bài

Nguồn thông tin thứ ba là các đài phát thanh nước ngoài bằng tiếng Việt Hiện nay, Phòng Phoni của Ban Biên tập tin Thế giới thu và lấy tin của các đài này Phòng Phoni có phần mềm thu các đài nước ngoài Thao tác nghiệp vụ ở đây là nghe, nghi băng, đánh máy lại và chọn lọc, lấy tin bài

Nguồn tin thứ tư hết sức quan trọng là mạng internet Nguồn thông tin này ngày càng phát huy hiệu quả: phong phú, đa dạng, nhanh chóng, nhiều văn bản bằng nhiều thứ tiếng Các hội nghị quốc tế đều có trang web nên biên tập viên có thể vào đó lấy văn kiện và tư liệu dễ dàng Các cơ quan nhà nước, các tổ chức, cơ quan nghiên cứu… trên thế giới đều có các trang thông tin có thể truy cập tiện lợi

Nguồn tin đầu vào thường bằng các thứ tiếng Anh, Nga, Pháp… nhưng chủ yếu nhất và ổn định nhất vẫn là các tin tiếng Anh

Nguồn tin ấy được sử dụng cho 12 ấn phẩm của Ban Biên tập tin Thế giới

Thông tin quốc tế đối nội của TTXVN được thể hiện qua 12 sản phẩm của Ban Biên tập tin Thế giới, với 2 mảng thông tin: mảng tin tham khảo và mảng tin phổ biến

+ Mảng tham khảo gồm các bản tin: Tóm tắt tin quốc tế (ra đầu buổi

sáng hằng ngày, trừ ngày lễ, thứ bảy và chủ nhật); Báo cáo tham khảo nội bộ (phần quốc tế, ra hằng ngày, trừ thứ bảy và chủ nhật); Tin nhanh (ra hai buổi sáng, chiều tất cả các ngày trong tuần); Tin tham khảo (ra hằng ngày, trừ thứ bảy và chủ nhật); Tin kinh tế hằng ngày (phần II của bản tin tham khảo); Tài liệu tham khảo đặc biệt (ra hằng ngày, trừ thứ bảy và chủ nhật); Tin kinh tế

quốc tế (tham khảo, ra hằng tuần); Tin thảm khảo chủ nhật (ra hằng tuần); Tài liệu tham khảo chuyên đề (ra hằng tháng); Các vấn đề quốc tế (tài liệu tham khảo ra hằng quý)

(Bắt đầu từ năm 1997, bản tin tóm tắt tin quốc tế hàng ngày và tin báo cáo tham khảo phần quốc tế hàng ngày phục vụ lãnh đạo Đảng, Nhà nước được phát hành, đáp ứng yêu cầu thông tin quốc tế cho các đồng chí lãnh đạo cao nhất của Đảng và Nhà nước Đầu năm 1998, Thường vụ Bộ Chính trị đã cho phép TTXVN phát hành rộng hơn bản tóm tắt tin quốc tế, báo cáo tham khảo nội bộ phần quốc tế cho đối tượng là lãnh đạo các ban của Đảng, các ủy viên Trung ương, các đồng chí lãnh đạo chủ chốt các tỉnh, góp phần vào việc hoạch định chính sách và vạch đối sách của Đảng và Nhà nước.)

+ Mảng tin phổ biến: Tin thế giới (ra tất cả các ngày trong tuần) - Tin

tức thế giới hàng ngày theo nhiều chủ đề khác nhau, bao gồm cả chính trị, kinh tế, khoa học kỹ thuật

Đó là là những sản phẩm thông tin quốc tế đối nội hàng đầu của TTXVN, xác lập vị trí quan trọng của TTXVN trong hệ thống thông tin đại chúng của cả nước và đảm bảo sức cạnh tranh thông tin mạnh của TTXVN về thông tin quốc tế đối nội

2.1.2 Quy trình xử lý tin quốc tế đối nội

2.1.2.1 Lựa chọn tin

- Đối với tin quốc tế đối nội tham khảo

Thông tin tham khảo giữ vai trò đặc biệt, cung cấp cho các cơ quan Trung ương, các cơ quan nghiên cứu chiến lược hoạch định chính sách cũng như cung cấp thông tin quan trọng cho giới học giả

Thông tin quốc tế đối nội tham khảo có thể chia thành 2 loại: Tin, bài dịch nguyên văn từ các tài liệu nước ngoài; tin, bài bằng tiếng Việt lấy từ các đài phát thanh, mạng internet và tin, bài do chính phóng viên TTX viết

+ Tin, bài dịch nguyên văn từ các tài liệu nước ngoài và tin, bài bằng tiếng Việt lấy từ các đài phát thanh, mạng internet: Đó là những tin, bài của các hãng thông tấn, các tạp chí, các báo, các chuyên gia trên thế giới phân tích

về những vấn đề lớn của thế giới cũng như những vấn đề liên quan đến Việt Nam Vì đối tượng là lãnh đạo Đảng, Nhà nước, lãnh đạo các ngành, các cấp nên những tài liệu này được dịch nguyên văn, sát nghĩa nhất sang Tiếng Việt, hoặc lấy nguyên xi văn bản gốc, không hề có sự cắt bỏ chi tiết Đây là những thông tin rất cần thiết để các nhà hoạch định chính sách tham khảo những đánh giá, phân tích, bình luận đối với tình hình trong nước Đối với những thông tin liên quan đến Việt Nam, đặc biệt là những thông tin trái chiều, lãnh đạo Đảng và Nhà nước sẽ trên cơ sở đó có những đối sách quan trọng

+ Những tin, bài tham khảo do phóng viên thường trú trực tiếp viết về chính là những thông tin tin cậy nhất, chân thực nhất, những thông tin được các phóng viên TTXVN nghiên cứu qua tài liệu của nước sở tại, được mắt thấy, tai nghe và trực tiếp chứng kiến Ví dụ như phóng viên thường trú ở nước ngoài trực tiếp viết về diễn biến chính trị, tình hình kinh tế xã hội, các sự kiện quan trọng diễn ra ở đó; trực tiếp phỏng vấn người dân, nghiên cứu và theo dõi tình hình để viết ra những tin bài đầy ắp hơi thở của cuộc sống Đó là những sản phẩm có giá trị, khác hoàn toàn với tin bài mà ngồi một chỗ cũng

có thể biên dịch được Điều này đòi hỏi phương pháp phóng viên tốt

- Đối với tin quốc tế đối nội phổ biến

Văn bản tin quốc tế đối nội phổ biến khác hẳn các loại văn bản bằng ngoại ngữ khác Nó không thể được dịch nguyên xi sang tiếng Việt Nam mà phải qua sự lựa chọn theo định hướng và chỉ có thể lựa chọn những chi tiết, những sự kiện có ích cho công chúng và có hiệu quả tuyên truyền

Đứng trước nguồn tin đầu vào như đã nói ở trên, tin quốc tế trước khi được dịch cần phải được lựa chọn, sàng lọc theo định hướng Phải lựa chọn là tất yếu, bởi lẽ như mọi người đều biết, ngay cả ở những nước phương Tây thì

sự lựa chọn này đều diễn ra nghiệt ngã Chính báo chí phương Tây sử dụng phổ biến thuật ngữ “người canh cổng” (gate keeper) “Chính người canh cổng này là người quyết định xem thông tin nào trong vô số thông tin mà họ kiểm soát sẽ được chuyển dịch đến công chúng” [11, 215]

Để có được tin quốc tế đối nội có chất lượng tốt, biên tập viên thông tấn luôn phải bám sát định hướng trong từng thời kỳ cụ thể và phải đáp ứng tốt một số yêu cầu:

Một là, phải đánh giá được tầm quan trọng của những sự kiện xảy ra trên thế giới

Hai là, phải đưa tin sao cho phù hợp với tầm quan trọng của vấn đề Muốn thế phải nắm được xu hướng phát triển chính của sự kiện, nắm bắt được bản chất của vấn đề để đưa tin

Ba là, phải tính đến những hậu quả mà tin quốc tế đối nội có thể đem lại

ở trong nước cũng như phải tính đến lợi ích chính trị, kinh tế, văn hóa… của nước xảy ra sự kiện sao cho không làm phương hại đến quan hệ ngoại giao

Công đoạn lựa chọn tin theo định hướng có vai trò quyết định đối với chất lượng của tin quốc tế đối nội Tuy nhiên, cũng phải thấy rằng, thao tác lựa chọn tin luôn diễn ra dưới sức ép của thời gian hạn hẹp, những khống chế