Chương trình Vietnam online với công tác thông tin tuyên truyền về hoạt động của chính phủ (khảo sát chương trình Vietnam Online từ tháng 5-2008-5-2010.PDF

Tính cấp thiết của đề tài Trong thời kì đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, báo chí Việt Nam đã có sự đổi mới và phát triển đa dạng về mọi mặt, đóng góp to lớn trong việc t

MỤC LỤC

MỤC LỤC 1

MỞ ĐẦU 4

1 Tính cấp thiết của đề tài 4

2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 6

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 8

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 9

4.1 Đối tượng nghiên cứu 9

4.2 Phạm vi nghiên cứu 9

5 Phương pháp nghiên cứu 9

6 Đóng góp mới, ý nghĩa lý luận, thực tiễn của luận văn 10

7 Cấu trúc của luận văn 11

CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CHỨC NĂNG, NHIỆM VỤ, VAI TRÒ CỦA BÁO CHÍ TRONG CÔNG TÁC THÔNG TIN TUYÊN TRUYỀN GIAI ĐOẠN HIỆN NAY 1.1 Quan điểm của Mác, Lê-nin và tư tưởng Hồ Chí Minh về sự lãnh đạo của Đảng đối với báo chí………

1.1.1 Quan điểm của Chủ nghĩa Mác – Lê-nin về báo chí………

1.1.2 Tư tưởng Hồ Chí Minh về báo chí………

1.2 Sự lãnh đạo quản lý của Đảng, Nhà nước và chỉ đạo điều hành của Chính phủ đối với hoạt động báo chí………

1.2.1 Sự cần thiết của công tác lãnh đạo, quản lý, điều hành của Đảng, Nhà nước và Chính phủ đối với hoạt động báo chí……… 22

1.2.2 Vai trò của báo chí trong thông tin tuyên truyền về chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước và chỉ đạo, điều hành của Chính phủ… 22

1.3 Thực trạng và những vấn đề đặt ra đối với báo chí trong công tác thông tin tuyên

truyền giai đoạn hiện nay………

1.3.1 Bối cảnh trong nước và thế giới ảnh hưởng tới việc thông tin tuyên truyền của báo chí truyền thông……… 25

1.3.2 Nhiệm vụ đặt ra đối với báo chí trong công tác thông tin tuyên truyền giai đoạn hiện nay……… 36

Tiểu kết Chương 1 40

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG NỘI DUNG CHƯƠNG TRÌNH VIETNAM ONLINE VỚI CÔNG TÁC THÔNG TIN TUYÊN VỀ HOẠT ĐỘNG CỦA CHÍNH PHỦ (TỪ THÁNG 5/2008 ĐẾN 5/2010) 41

2.1 Quá trình Chính phủ chỉ đạo, điều hành đất nước thể hiện trên Chương trình Vietnam Online 41

2.1.1 Giới thiệu về Chương trình Vietnam Online 41

2.1.2 Khảo sát Chương trình Vietnam Online từ tháng 5/2008 đến tháng 5/2010 46

2.2 Đánh giá hiệu quả tuyên truyền của Chương trình Vietnam Online về công tác chỉ đạo, điều hành đất nước của Chính phủ 55

2.2.1 Chương trình góp phần định hướng dư luận xã hội, tạo hiệu ứng tuyên truyền tích cực 55

2.2.2.Chương trình bước đầu thể hiện tính phản biện xã hội cao 57

2.2.3 Phản ánh tâm tư, nguyện vọng, đóng góp của người dân với quyết sách mới của Đảng, Nhà nước, Chính phủ 60

2.2.4 Chương trình kịp thời hướng dẫn thực hiện các chủ trương, chính sách mới của Đảng, Nhà nước, Chính phủ 65

2.2.5 Một số đổi mới về cách thức thể hiện của Chương trình 67

2.3 Một số hạn chế về nội dung và hình thức của Chương trình Vietnam Online 69

2.3.1 Về mặt nội dung 69

2.3.2 Về mặt hình thức 71

Tiểu kết Chương 2 72

CHƯƠNG 3 MỘT SỐ GIẢI PHÁP VÀ KHUYẾN NGHỊ NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CHƯƠNG TRÌNH VIETNAM ONLINE 74

3.1 Khuyến nghị chung nhằm nâng cao chất lượng thông tin về các quyết sách của Đảng, Nhà nước, Chính phủ giai đoạn hiện nay 74

3.2 Khuyến nghị nhằm nâng cao chất lượng Chương trình Vietnam Online 80

3.2.1 Về nâng cao chất lượng nội dung chương trình 80

3.2.2 Về nâng cao chất lượng hình thức chương trình 80

3.2.3 Về tăng cường tính tương tác giữa chương trình với công chúng 83

3.2.4 Về nâng cao chất lượng đội ngũ phóng viên, biên tập viên của chương trình 84

3.2.5 Tăng cường các trang thiết bị truyền hình hiện đại, đồng bộ cho Ban biên tập chương trình 86

Tiểu kết chương 3 88

KẾT LUẬN 90

TÀI LIỆU THAM KHẢO 93

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN

Đài THKTS VTC : Đài truyền hình kỹ thuật số VTC

TTĐT : Thông tin điện tử

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong thời kì đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, báo chí Việt Nam đã có sự đổi mới và phát triển đa dạng về mọi mặt, đóng góp to lớn trong việc tuyên truyền, phổ biến chủ trương, đường lối của Đảng, Nhà nước, trong đó có công tác chỉ đạo, điều hành của Chính phủ Báo chí đã thông tin nhanh hơn, sâu sát hơn, định hướng thông tin chính trị, xã hội ngày càng tốt hơn Đặc biệt, sự hợp tác hiệu quả giữa báo chí và Chính phủ không những tăng cường vai trò của báo chí mà còn nâng cao hiệu quả, hiệu lực chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, qua đó góp phần thiết thực vào thành tựu chung của đất nước trên tất cả các lĩnh vực

Trong giai đoạn toàn Đảng , toàn dân ta đang tập trung đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng những cơ sở nền tảng để thực hiện thắng lợi mục tiêu đưa nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2020, công tác thông tin tuyên truy ền đã có những đóng góp hết sức quan trọng như v ề cơ bản đã tác động tích cực đến đời sống xã hội, định hướng chính trị tư tưởng và dư luận, góp phần làm cho nhân dân nhận thức đúng tình hình, đoàn kết, tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của

Nhà nước, điều hành của Chính phủ và xu thế đi lên của đất nước ta Báo chí

Việt Nam đã có những bước phát triển mạnh mẽ cả về loại hình, nội dung và hình thức truyền thông Bên cạnh những loại hình truyền thống, sự phát triển, tích hợp và hội tụ về công nghệ thông tin và truyền thông đang thúc đẩy sự ra đời của những loại hình, sản phẩm truyền thông mới trong đó có các kênh

truyền thông sử dụng công nghệ online như điện thoại di động, truyền hình, Internet

Trong khi đó, trước yêu cầu đẩy mạnh sự đổi mới, mở cửa và hội nhập, việc ứng dụng công nghệ thông tin truyền thông, nhằm tăng cường năng lực

và đa dạng hóa phương thức thông tin, tuyên truyền về chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, công tác chỉ đạo, điều hành của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đến các tầng lớp nhân dân, doanh nghiệp, bạn bè quốc tế luôn được Chính phủ quan tâm Thủ tướng Chính phủ và lãnh đạo các Bộ, ngành đã cố gắng tạo mọi điều kiện thuận lợi để cung cấp thông tin đầy đủ, kịp thời, giúp báo chí phát huy tốt hơn vai trò, vị trí của mình, đóng góp ngày càng tốt hơn vào sự phát triển kinh tế - xã hội, mở rộng dân chủ và cải thiện đời sống nhân dân Do đó, Vietnam Online là một trong những chương trình truyền thông được ra đời trong bối cảnh như vậy Ngày 19/9/2007, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã cho phép Cổng thông tin điện tử Chính phủ (Cổng TTĐT Chính phủ) phối hợp với Đài Truyền hình kỹ thuật số VTC (Đài THKTS VTC) thực hiện chương trình này

Sau khi đi vào hoạt động, chương trình Vietnam Online đã bước đầu đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ chính trị được giao, khẳng định tác dụng thiết thực của một chương trình truyền thông đa phương tiện của Chính phủ, ngày càng có uy tín đối với người xem cả trong và ngoài nước Với số lượng khán giả ngày càng tăng, Vietnam Online đã góp phần quan trọng định hướng đúng

dư luận, tạo ra những hiệu ứng xã hội tích cực, đóng góp thiết thực cho công tác tuyên truyền hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, Nhà nước và công tác điều hành của Chính phủ

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đáng ghi nhận mà Vietnam Online đạt được, hoạt động của chương trình cũng gặp nhiều khó khăn, nảy sinh không ít vấn đề, đòi hỏi cần tiếp tục được đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, để đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong thời kì đổi mới

Ngoài ra, đề tài liên quan đến yêu cầu, nhiệm vụ của báo chí truyền thông trong việc thông tin tuyên truyền về chủ trương, đường lối của Đảng, Nhà nước và công tác chỉ đạo, điều hành của Chính phủ trong giai đoạn hiện nay tuy đã được đề cập trong một số báo cáo nhưng chưa từng được hệ thống trong các sách, tạp chí, công trình nghiên cứu về báo chí nào trong thời gian

qua Chính vì vậy, tác giả lựa chọn đề tài “Chương trình Vietnam Online với công tác thông tin tuyên truyền về hoạt động của Chính phủ - Khảo sát Chương trình Vietnam Online từ tháng 5/2008 – tháng 5/2010” làm luận văn

Thạc sỹ, chuyên ngành Báo chí học tại Khoa báo chí và Truyền thông, Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội

2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

Nghiên cứu về lý luận về chức năng, nhiệm vụ và vai trò của báo chí

truyền thông đã được đề cập đến trong một số tài liệu như: “Cơ sở lý luận báo chí” do tác giả Tạ Ngọc Tấn chủ biên; “Cơ sở lí luận báo chí truyền thông” của nhóm tác giả Dương Xuân Sơn, Đinh Văn Hường, Trần Quang; “Các thể loại báo chính luận nghệ thuật” của tác giả Dương Xuân Sơn; “Cơ sở lí luận báo chí truyền thông” (1995) của nhóm tác giả; “Truyền thông đại chúng” của tác giả Huỳnh Văn Tòng; “Báo chí: Những vấn đề lí luận và thực tiễn” (5

tập) của nhóm tác giả…

Bên cạnh đó, việc nghiên cứu, làm rõ lý luận về báo chí và công tác thông tin tuyên truyền đặt dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng và Nhà nước cũng là một trong những vấn đề cơ bản của báo chí nước ta, đã ít nhiều được

đề cập trong giáo trình đào tạo ở một số trường đại học chuyên ngành báo chí như Khoa Báo chí và Truyền thông, Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội hay Khoa Báo chí, Học viện Báo chí và Tuyên truyền…

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và khảo sát thực tiễn, một số đề tài khoa học và luận văn cũng đã có đề cập đến vai trò, nhiệm vụ của báo chí trên một

số lĩnh vực như: “Vai trò báo chí trong việc góp phần nâng cao hiệu quả chỉ đạo, điều hành của Chính phủ thời kì đổi mới” - luận văn thạc sĩ của Nguyễn

Sĩ Hùng, (năm 2000); “Vai trò báo chí trong định hướng dư luận xã hội” -

luận án tiến sĩ của tác giả Đỗ Chí Nghĩa, Học viện Báo chí và Tuyên truyền;

“Vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn trên báo in Việt Nam” của tác giả

Đỗ Thái Hà, Khoa Báo chí và Truyền thông, Đại học KHXH&NV, Đại học

Quốc gia Hà Nội; “Báo chí với vấn đề cải cách thể chế hành chính nhà nước Việt Nam hiện nay (Khảo sát Tạp chí Cộng sản, Tạp chí Quản lý nhà nước, Tạp chí Tổ chức nhà nước từ tháng 1/2006 đến tháng 6/2010)” của tác giả

Nguyễn Thuỳ Vân Anh, Học viện Báo chí và Tuyên truyền… Tuy vậy, hiện vẫn chưa có một đề tài, luận văn nào đi sâu giải thích, làm rõ các khái niệm liên quan tới đề tài báo chí, đặc biệt là báo truyền hình với thông tin tuyên truyền về các chủ trương, đường lối của Đảng, Nhà nước và công tác chỉ đạo, điều hành của Chính phủ

Bên cạnh đó, do là một chương trình truyền hình mới lên sóng từ tháng 5/2008 nên cho đến nay chưa có một công trình nghiên cứu cụ thể nào về Chương trình Vietnam Online của Đài THKTS VTC Do đó, luận văn

“Chương trình Vietnam Online với công tác thông tin tuyên truyền về hoạt động của Chính phủ - Khảo sát Chương trình Vietnam Online từ tháng 5/2008 – tháng 5/2010” sẽ là một công trình khoa học mang ý nghĩa lý luận

và thực tiễn cao

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích:

- Chỉ rõ yêu cầu cấp thiết của việc đổi mới nội dung và hình thức hoạt

động của báo chí truyền thông nói chung, đặc biệt là Chương trình Vietnam Online đối với công tác thông tin tuyên truyền về chủ trương, chính sách của

Đảng và Nhà nước và hoạt động điều hành của Chính phủ

- Góp phần cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để bổ sung, hoàn thiện các giải pháp nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động của Chuơng trình Vietnam Online, đáp ứng yêu cầu trong thời kì đổi mới

Nhiệm vụ:

- Đánh giá vai trò, vị trí, tầm quan trọng của báo chí truyền thông

trong công tác thông tin tuyên truyền về chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước

- Nghiên cứu khảo sát Chương trình Vietnam Online (từ tháng 5/2008 đến tháng 5/2010) trong công tác thông tin tuyên truyền về chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước và hoạt động chỉ đạo điều hành đất nước

của Chính phủ; phân tích nguyên nhân của thực trạng đó; đưa ra một số khuyến nghị và đề xuất để Chương trình Vietnam Online ngày càng nâng cao hơn nữa hiệu quả hoạt động trong tình hình mới

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn về chức năng, nhiệm vụ và vai trò của báo chí trong công tác thông tin tuyên truyền về các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước

- Nghiên cứu, khảo sát về các chương trình Vietnam Online của Đài truyền hình KTS VTC với công tác thông tin tuyên truyền về các hoạt động của Chính phủ đã phát sóng trong thời gian hai năm (từ tháng 5/2008 đến tháng 5/2010) Đây là thời điểm Đảng, Nhà nước và Chính phủ có nhiều quyết sách quan trọng trong lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành các lĩnh vực đời sống kinh tế, xã hội của đất nước

4.2 Phạm vi nghiên cứu

- Nghiên cứu việc đổi mới công tác thông tin tuyên truyền về chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và hoạt động chỉ đạo, điều hành đất nước của Chính phủ thời gian qua

- Nghiên cứu về các Chương trình Vietnam Online đã phát sóng trong thời gian hai năm (từ tháng 5/2008 đến tháng 5/2010)

5 Phương pháp nghiên cứu

- Luận văn được thực hiện trên cơ sở lý luận Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ trương, đường lối và quan điểm, chính sách của Đảng và Nhà nước Việt Nam

- Vận dụng những kiến thức về lý luận và thực tiễn để nghiên cứu công tác thông tin tuyên truyền về các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và công tác chỉ đạo, điều hành đất nước của Chính phủ thời gian qua

- Phương pháp mô tả: thông qua việc khảo sát các tin, bài, phóng sự đã phát sóng trên Chương trình Vietnam Online, từ đó thống kê, phân tích, so sánh, khái quát, tổng hợp để tiến hành nghiên cứu

- Phương pháp phân tích tài liệu: Thu thập và phân tích các nguồn tài liệu trong nước và ngoài nước, tài liệu địa phương có liên quan đến vấn đề nghiên cứu

- Phương pháp nghiên cứu trường hợp (Case study): luận văn nghiên cứu, khảo sát về các Chương trình Vietnam Online của Đài truyền hình KTS VTC với công tác thông tin tuyên truyền về các hoạt động của Chính phủ

trong khoảng thời gian từ tháng 5/2008 đến 5/2010

6 Đóng góp mới, ý nghĩa lý luận, thực tiễn của luận văn

- Góp phần nhận thức đúng đắn hơn nữa về vị trí, vai trò của các phương tiện thông tin đại chúng, đặc biệt là Chương trình Vietnam Online đối với công tác thông tin tuyên truyền về các hoạt động của Chính phủ

- Những kết quả nghiên cứu của luận văn đóng góp hữu ích cho việc đổi mới nâng cao chất lượng, hiệu quả lãnh đạo, chỉ đạo công tác thông tin tuyên truyền về chủ trương, đường lối của Đảng, Nhà nước và công tác chỉ đạo, điều hành của Chính phủ - trong đó có việc đổi mới, nâng cao hiệu quả hoạt động của Chương trình Vietnam Online Luận văn có thể dùng làm tài liệu tham khảo trong hoạt động nghiên cứu, giảng dạy và lý luận báo chí

7 Cấu trúc của luận văn

Ngoài phần mở đầu, phần kết luận và tài liệu tham khảo, luận văn gồm

- Chương 3 Một số giải pháp và khuyến nghị nhằm nâng cao chất lượng Chương trình Vietnam Online

CHƯƠNG 1

LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CHỨC NĂNG, NHIỆM VỤ

VÀ VAI TRÒ CỦA BÁO CHÍ TRONG CÔNG TÁC THÔNG TIN

TUYÊN TRUYỀN GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

1 1 Quan điểm của Mác, Lê-nin và tư tưởng Hồ Chí Minh về sự lãnh đạo của Đảng đối với báo chí

1.1.1 Quan điểm của Chủ nghĩa Mác – Lê-nin về báo chí

Sự lãnh đạo của Đảng đối với báo chí xuất phát từ vai trò của báo chí đối với sự nghiệp cách mạng của giai cấp vô sản Trước khi thành lập các Đảng cộng sản, nhóm các nhà hoạt động cách mạng đã sáng lập ra các tờ báo để tuyên truyền chủ trương cách mạng của mình và tập hợp lực lượng Khi ra đời, các Đảng đều củng cố tờ báo vì đó là tiếng nói của Đảng, là sợi dây liên hệ giữa Đảng với giai cấp công nhân và là vũ khí đấu tranh đầu tiên của giai cấp vô sản trên lĩnh vực chính trị Vì thế, cả C.Mác và V.I.Lê-nin đều cho rằng, đối với mỗi Đảng vô sản thì việc lập ra tờ báo hàng ngày là mốc quan trọng đầu tiên để tiến lên phía trước Các ông khẳng định đó là trận địa ban đầu, từ đó Đảng sẽ tiến hành cuộc đấu tranh với giai cấp tư sản Tiếng nói của báo chí góp phần thống nhất các chủ trương, phương pháp hành động khác nhau nhằm đạt được mục đích, khắc phục những thiếu sót trong hoạt động tư tưởng và thực tiễn của những người cộng sản, làm thức tỉnh quần chúng Lê-nin cho rằng, tờ báo không chỉ có vai trò phổ biến tư tưởng, giáo dục chính trị mà còn là nơi thu hút các đồng minh; tờ báo

“không những là người tuyên truyền tập thể và cổ động tập thể mà còn là người tổ chức tập thể” [210,49] Theo Lê-nin, muốn xây dựng các tổ chức

chính trị mạnh mẽ thì không có phương tiện nào khác hơn là một tờ báo cho toàn nước Nga

1.1.2 Tư tưởng Hồ Chí Minh về báo chí

Là người sáng lập báo chí cách mạng Việt Nam, ngay từ khi bước vào hoạt động cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhận thức đầy đủ và sâu sắc vai trò to lớn của báo chí Từ một người học viết báo, rồi trở thành người làm báo vĩ đại, trong sự nghiệp báo chí của mình, Người đã có trên dưới hai nghìn bài báo Toàn bộ hoạt động báo chí và bản thân những bài báo đó đã thể hiện quan điểm của Người về báo chí cách mạng, về quan hệ giữa Đảng

và báo chí

Kế thừa và phát triển quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lê-nin về báo chí vô sản, Hồ Chí Minh luôn coi báo chí là một bộ phận của sự nghiệp cách mạng, là vũ khí sắc bén trong công cuộc đấu tranh giành độc lập cho dân tộc

và xây dựng cuộc sống mới cho nhân dân Theo Người, báo chí chúng ta chỉ

có một đề tài xuyên suốt là “chống thực dân đế quốc, chống phong kiến địa chủ, tuyên truyền cho độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội” [419,50] Để

thực hiện được nội dung đó, báo chí cách mạng phải có tính chiến đấu với biểu hiện cao nhất là tính Đảng Điều đó trước hết thể hiện ở đường lối chính trị của tờ báo Báo chí thực chất là hoạt động chính trị, thông tin trên báo chí quan trọng nhất là thông tin chính trị Báo chí phải biểu thị rõ ràng sự nhiệt tình ủng hộ hay phản đối một quan điểm, một vấn đề, một sự kiện chính trị, kinh tế xã hội nào đó khi trong xã hội còn có đấu tranh giai cấp

Trong điều kiện cụ thể cách mạng nước ta những năm đấu tranh giải

phóng dân tộc, thống nhất đất nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “Báo chí của ta thì cần phải phục vụ nhân dân lao động, phục vụ chủ nghĩa xã hội, phục vụ cho đấu tranh thực hiện thống nhất nước nhà, cho hòa bình thế giới” Do đó, báo chí của ta phải có đường lối chính trị đúng vì chỉ có nó thì

nội dung và hình thức thể hiện của báo chí mới đúng được Trên cơ sở đó, báo chí phải đi tiên phong trong đấu tranh không khoan nhượng với những

gì đi ngược lại quy luật lịch sử, vạch trần tính chất phản động, giả dối, bịp bợm của kẻ thù dân tộc Tính chiến đấu không chỉ nhằm tiến công vào kẻ thù của cách mạng, mà còn biểu dương những tấm gương tiêu biểu trong chiến đấu và lao động để cổ vũ mọi người hăng hái tham gia cách mạng

Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng nhiều lần nhắc nhở những người làm báo, khi viết phải trả lời rõ: Viết cho ai xem? Viết để làm gì? Vì ai mà viết? Mục đích viết làm gì? Những câu hỏi người đặt ra chính là đòi hỏi báo chí phải xác định rõ đối tượng tiếp nhận thông tin Việc xác định đó nhằm hình thành phương pháp sáng tạo phù hợp cho nhà báo

Bên cạnh đó, theo Người, muốn có đóng góp tích cực nhất vào công cuộc phấn đấu của toàn dân tộc cho mục tiêu cao cả là độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, báo chí phải tự giác phục tùng và tranh thủ tối đa sự lãnh đạo của Đảng Điều đó đảm bảo cho báo chí hoàn thành sứ mệnh của mình

và bản thân Đảng cũng ngày càng trưởng thành hơn trong quá trình lãnh đạo cách mạng

Ngược lại, ngay từ khi ra đời, Đảng ta đã vận dụng sáng tạo quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lê-nin về báo chí cách mạng Trong suốt quá

trình đấu tranh và trưởng thành, Đảng ta luôn đặt báo chí dưới sự lãnh đạo của mình và coi báo chí là vũ khí tư tưởng sắc bén trong công cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc và xây dựng chủ nghĩa xã hội Dưới sự lãnh đạo của Đảng, báo chí mới có thể làm tròn trách nhiệm, làm cho thế giới quan Mác-Lê-nin và tư tưởng Hồ Chí Minh giữ vị trí chỉ đạo trong đời sống tinh thần xã hội, góp phần giữ vững ổn định chính trị và định hướng xã hội chủ nghĩa, đồng thời báo chí thực hiện được vai trò vừa là tiếng nói của Đảng, của Nhà nước, của các đoàn thể, vừa là diễn đàn của nhân dân

Trong giai đoạn mới hiện nay, báo chí là ngọn cờ cách mạng tập hợp, đoàn kết, cổ vũ toàn thể các tầng lớp nhân dân, đồng bào các dân tộc, các tôn giáo và cả người Việt Nam định cư ở nước ngoài hăng hái tiến hành thắng lợi công cuộc công nghiệp hóa – hiện đại hóa nước nhà Báo chí là lực lượng xung kích trên mặt trận tư tưởng văn hóa, là công cụ thông tin nhanh nhất, phổ cập nhất, là phương tiện thường xuyên tiếp xúc với nhân dân và giải đáp những vấn đề mới do cuộc sống đặt ra, đấu tranh hàng ngày, hàng giờ chống những âm mưu, thủ đoạn đen tối của các thế lực thù địch, chống các khuynh hướng tư tưởng sai lầm, góp phần tổ chức, phát động phong trào hành động cách mạng của nhân dân Đây vừa là vinh dự, vừa là trách nhiệm của báo chí Để xứng đáng với điều đó, báo chí phải hoạt động đúng tôn chỉ, mục đích của mình, nắm vững quan điểm, đường lối của Đảng và pháp luật của nhà nước Hoạt động báo chí phải hướng vào mục tiêu giữ vững ổn định chính trị, tiếp tục sự nghiệp đổi mới, từng bước xây dựng con người mới, lối sống mới, làm cho những nguyên lý cách mạng và khoa học của Chủ nghĩa Mác – Lê-nin và tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh giữ vị trí chủ đạo trong đời

sống tinh thần xã hội Chỉ có hoàn thành chức năng trên, báo chí mới thực sự xứng đáng là đội quân xung kích trên mặt trận tư tưởng và văn hóa, là chỗ dựa tin cậy của Đảng và của nhân dân

1.2 Sự lãnh đạo quản lý của Đảng, Nhà nước ta và chỉ đạo điều hành của Chính phủ đối với hoạt động báo chí

1.2.1 Sự cần thiết của công tác lãnh đạo, quản lý, điều hành của Đảng, Nhà nước và Chính phủ đối với hoạt động báo chí

Trước hết, cần phải khẳng định rằng đây là đòi hỏi mang tính khách quan từ nhiều phía:

Đầu tiên, đây là yêu cầu của công cuộc cách mạng do Đảng lãnh đạo

Trong suốt quá trình đấu tranh giành độc lập dân tộc và xây dựng chủ nghĩa

xã hội, báo chí là thứ vũ khí, phương tiện vô cùng lợi hại trong việc truyền

bá tư tưởng, tập hợp lực lượng, động viên, cổ vũ nhân dân tham gia đấu tranh Thắng lợi của cách mạng Việt Nam có vai trò to lớn của công tác tư tưởng của Đảng, trong đó báo chí là một công cụ sắc bén, hữu hiệu

Ngày nay, Đảng, Nhà nước, Chính phủ và nhân dân ta đang nỗ lực phấn đấu bảo vệ và xây dựng đất nước Việt Nam theo con đường chủ nghĩa

xã hội Đây là cuộc cách mạng lớn lao trong lịch sử song đầy khó khăn và thử thách Để đạt được mục tiêu, công tác tư tưởng phải đi trước một bước, trong đó báo chí giữ vai trò xung kích Nếu báo chí không góp phần đắc lực vào việc làm cho chủ nghĩa Mác – Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối quan điểm của Đảng giữ vị trí nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động của Đảng và giữ vai trò chủ đạo trong đời sống tinh thần của các xã hội; nếu báo chí không tích cực tham gia vào tổng kết thực tiễn, nghiên cứu

lý luận về con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta, không làm cho cán

bộ, đảng viên và quần chúng tin vào đường lối đổi mới, tin vào sự thắng lợi tất yếu của chủ nghĩa xã hội thì rõ ràng, báo chí không xứng đáng với niềm tin của Đảng, Nhà nước, Chính phủ và nhân dân

Hơn nữa, sự nghiệp đổi mới công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước

là sự nghiệp của dân, do dân và vì dân dưới sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước, chỉ đạo, điều hành của Chính phủ Vì vậy, sự lãnh đạo, quản

lý, điều hành của Đảng, Nhà nước, Chính phủ đối với báo chí là điều kiện quan trọng để báo chí khơi dậy được nhiệt tình cách mạng, sức sáng tạo và tiềm năng trí tuệ to lớn của nhân dân, tổng kết các kinh nghiệm phong phú, sinh động từ thực tiễn để góp phần hoàn thiện đường lối, chính sách của Đảng, thực hiện quá trình “tự giáo dục” của nhân dân Sự nghiệp đổi mới chỉ đạt được thắng lợi khi đông đảo quần chúng nhân dân giác ngộ và nhận thức đầy đủ đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và hoạt động chỉ đạo, điều hành của Chính phủ; từ đó được huy động và tổ chức chặt chẽ hơn nữa trong việc thực hiện các phong trào cách mạng Điều này phụ thuộc rất nhiều vào công tác tư tưởng của Đảng, trong đó báo chí giữ vai trò quan trọng không gì thay thế được Do đó, Đảng, Nhà nước, Chính phủ lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý báo chí chính là để phát huy vai trò đắc lực của một công cụ tư tưởng trong sự nghiệp cách mạng

Hai là, từ yêu cầu xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh và không

ngừng nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng Nếu như trong quá trình tiến tới thành lập một chính đảng vô sản trước hết phải có một tờ báo, thì trong suốt quá trình tồn tại và phát triển của Đảng, báo chí có trách

nhiệm và có điều kiện góp phần nâng cao trình độ trí tuệ của Đảng, giữ vững mối quan hệ giữa Đảng với nhân dân và làm cho Đảng luôn trong sạch, vững mạnh Thực tiễn hoạt động của Đảng ta cho thấy, sự đóng góp của báo chí trong công tác xây dựng Đảng là hết sức to lớn Đảng ta chỉ rõ, báo chí đã góp phần nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn, cổ vũ những điển hình tốt, tham gia tích cực vào cuộc đấu tranh tư tưởng, đấu tranh lý luận, chống âm mưu và thủ đoạn diễn biến hòa bình của các thế lực thù địch Đồng thời, với

tư cách là tiếng nói của Đảng, báo chí đã làm cho nhân dân tin vào Đảng và thực hiện thắng lợi đường lối đổi mới của Đảng

Ba là, từ nhu cầu của bản thân sự phát triển báo chí Đảng, Nhà nước,

Chính phủ lãnh đạo, quản lý, điều hành báo chí không phải để hạn chế, trái lại cốt để báo chí thực hiện và hoàn thành tốt các chức năng của mình Một trong những cách thức mà Đảng, Nhà nước, Chính phủ lãnh đạo, quản lý, điều hành hoạt động báo chí là các đơn vị này cung cấp thông tin xác thực, toàn diện, cập nhật cần thiết cho công tác tuyên truyền trên báo chí Đây là yếu tố hết sức cần thiết, bởi nó chính là sức sống của báo chí cách mạng Được Đảng, Nhà nước, Chính phủ cung cấp thông tin, báo chí sẽ hoàn thành tốt các chức năng thông tin và tham gia quản lý xã hội, bởi qua báo chí, quần chúng nhân dân biết được đúng “ý” của các cấp lãnh đạo, từ đó nghe, tin và làm theo, đồng thời góp ý kiến để Đảng, Nhà nước, Chính phủ với nhân dân hòa chung một ý chí, thống nhất trong hành động Thiếu các thông tin chính thống do các cấp lãnh đạo cung cấp, báo chí sẽ không nói lên đúng “tiếng nói của Đảng”, có thể chỉ đưa những tin tức vụn vặt, phiến diện, sai lệch

Bên cạnh đó, công tác tư tưởng của Đảng phải phát huy sức mạnh tổng hợp của nhiều binh chủng trên mặt trận tư tưởng văn hóa Báo chí cũng bao gồm nhiều lực lượng, nhiều kênh truyền thông Tập hợp, tổ chức tất cả các lực lượng đó thực hiện nhiệm vụ tuyên truyền chung và phát huy sức mạnh của toàn bộ lực lượng báo chí là công việc và là ưu thế của cơ quan lãnh đạo, quản lý như Đảng, Nhà nước và Chính phủ Nếu không có sự tổ chức, phối hợp các loại hình của các cấp lãnh đạo để tạo thành một đội quân báo chí thống nhất, tuyên truyền cho nhiệm vụ chung sẽ dẫn đến tình trạng chồng chéo, “trống đánh xuôi, kèn thổi ngược”, hiệu quả tuyên truyền không những không cao, thậm chí còn phản tác dụng Do đó, sức mạnh của các kênh thông tin chỉ được cộng hưởng và phát huy tối đa khi tất cả đều có sự lãnh đạo, quản lý, điều hành của Đảng, Nhà nước và Chính phủ

Ngoài ra, báo chí chính là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước, Chính phủ với nhân dân Nhân dân là “tai mắt”, là nguồn cung cấp thông tin sống động về mọi mặt cho báo chí Điều này cho thấy vai trò hết sức quan trọng của báo chí trong việc tạo lập và thể hiện dư luận xã hội Xã hội càng hiện đại thì báo chí càng phát triển mạnh mẽ, vai trò của các cơ quan truyền thông càng quan trọng hơn bao giờ hết

1.2.2 Vai trò của báo chí trong thông tin tuyên truyền về chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước và chỉ đạo, điều hành của Chính phủ

Hệ thống các phương tiện truyền thông đại chúng ở nước ta, mà trung tâm là hệ thống báo chí hiện nay đang phát triển rất mạnh mẽ và trở thành một thành tố rất quan trọng của xã hội Hệ thống này vừa là động lực, vừa là công

cụ trong hoạt động tổ chức, quản lý và nâng cao dân trí trong xã hội Trong

hoạt động của mình, hệ thống truyền thông đại chúng đã thể hiện vai trò cũng như khả năng tạo sự tương tác xã hội, hướng dẫn, định hướng hành vi hoạt động trong công chúng Chính vì vậy, truyền thông đại chúng trở thành một thiết chế xã hội, được coi là tác nhân cơ bản hình thành các liên kết xã hội

Là một bộ phận của truyền thong đại chúng, báo chí đóng một vai trò quan trọng trong đời sống xã hội khi không chỉ là kênh chủ yếu cung cấp kiến thức và thông tin mà còn là một công cụ hữu hiệu để quản lý, điều hành và cải cách xã hội Với việc trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống của mỗi cá nhân và toàn xã hội, báo chí đã trở thành một định chế trong xã hội với những quy tắc và chuẩn mực riêng

Ở nước ta, mặc dù việc tiếp cận các tiến bộ của khoa học công nghệ về truyền thông đại chúng chậm hơn so với nhiều nước trên thế giới nhưng hiện nay, báo chí đang có một vị trí vô cùng quan trọng Báo chí thông qua các phương tiện truyền thông đại chúng như truyền hình, báo in, phát thanh, báo mạng điện tử… chính là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước, Chính phủ với nhân dân Nói cách khác, báo chí giữ vai trò trung gian tạo diễn đàn cho người dân bộc lộ những suy nghĩ, quan điểm của mình về các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước và công tác chỉ đạo, điều hành của Chính phủ

Chính vì báo chí có vai trò đặc biệt như vậy nên Đảng, Nhà nước và Chính phủ cũng như cấp ủy, chính quyền các cấp luôn mong muốn báo chí chia sẻ trước những khó khăn trong quá trình triển khai thực hiện các quyết sách của Đảng, Nhà nước và Chính phủ; mong muốn báo chí hiến kế để khắc phục những hạn chế, khuyết điểm trong quá trình lãnh đạo, điều hành Qua

đó, báo chí góp phần tạo ra tâm lý xã hội tích cực, nâng cao nhận thức của nhân

dân trên nhiều lĩnh vực, tạo sự đồng thuận xã hội để việc thực hiện các quyết sách mới của Đảng, Nhà nước và Chính phủ được thuận lợi và hiệu quả

Báo chí nói riêng, các phương tiện truyền thông đại chúng nói chung thực hiện chức năng quản lý xã hội của mình bằng việc cung cấp thông tin cho xã hội, hình thành và định hướng dư luận xã hội theo mục đích nhất định của chế độ, của giai cấp Ở nước ta, các phương tiện này là kênh thông tin đăng tải, phổ biến, giải thích đường lối, chính sách của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước và công tác chỉ đạo, điều hành của Chính phủ; góp phần vào xây dựng và hoàn thiện các quyết sách mang tầm vĩ mô Đồng thời, Đảng, Nhà nước và Chính phủ ta coi các phương tiện truyền thông đại chúng là kênh giám sát, phản biện xã hội qua dư luận xã hội Dư luận xã hội sẽ giúp các cấp lãnh đạo hiểu được “tâm trạng” của xã hội, từ đó có những chính sách, hành động hợp lý, kịp thời

Trong thời kì đổi mới, đặc biệt là những năm gần đây, dưới sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước ta, báo chí đã có sự phát triển vượt bậc Hoạt động báo chí đã phát triển mạnh mẽ cả về số lượng và chất lượng, đóng góp tích cực vào công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hoá đất nước, thực hiện mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh Trong đường lối đổi mới toàn diện, nổi bật lên là vấn đề dân chủ hoá các mặt của đời sống xã hội, thực

tế này đã tạo nên những diễn biến mới mẻ trong hoạt động thông tin báo chí ở nước ta

Các loại hình báo chí như: Báo in, Phát thanh, Truyền hình, Internet – Báo mạng điện tử chính là các bộ phận, các kênh thông tin cơ bản nhất, cốt lõi nhất, tiêu biểu cho sức mạnh, bản chất và xu hướng vận động của thông tin

đại chúng Các loại hình này đồng thời tồn tại và phát triển, chúng không những không loại trừ nhau, mà ngược lại còn bổ khuyết, hỗ trợ cho nhau tạo nên sức mạnh tổng hợp, góp phần thúc đẩy sự phát triển của đất nước Công chúng của báo chí có thể tiếp nhận thông tin ở mọi nơi, mọi lúc, mọi thời điểm khác nhau

Thêm vào đó, báo chí nước ta hiện nay đã cơ bản hạn chế được hình thức thông tin một chiều đơn điệu và ngày càng thể hiện được vai trò là cầu nối giữa Đảng và nhân dân Thông tin hai chiều được thực hiện trên báo chí

đã tuyên truyền, giải thích đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước và công tác chỉ đạo, điều hành của Chính phủ đến với công chúng Mặt khác, nó cũng phản ánh những nguyện vọng, ý kiến phản hồi của công chúng trong quá trình thực hiện đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước cũng như các biện pháp chỉ đạo điều hành đất nước của Chính phủ

Tuy vậy, một số khó khăn hạn chế cơ bản của các loại hình báo chí vẫn còn tồn tại như: các ấn phẩm báo in khó có khả năng phát hành rộng rãi tới công chúng ở vùng sâu, vùng xa; Phát thanh, Truyền hình có thế mạnh là nhanh, đồng thời, rộng khắp, hàng triệu triệu công chúng có thể tiếp nhận thông tin đồng thời với thời điểm diễn ra sự kiện nhưng hạn chế của hai loại hình này là khả năng lưu trữ kém, tính thoáng qua, đòi hỏi công chúng phải hết sức tập trung, quá trình thông tin bị phụ thuộc vào làn sóng

1.3 Thực trạng và những vấn đề đặt ra đối với báo chí trong công tác thông tin tuyên truyền giai đoạn hiện nay

1.3.1 Bối cảnh trong nước và thế giới ảnh hưởng tới việc thông tin tuyên truyền của báo chí

Thời điểm cuối năm 2007 đầu năm 2008, khủng hoảng tài chính và suy thoái kinh tế toàn cầu đã tác động mạnh, gây nhiều khó khăn đối với nước ta Các cơ quan báo chí, theo đó cũng chịu ảnh hưởng bởi giá giấy và các vật tư, chi phí tăng trong khi lượng phát hành và nguồn thu giảm Trong điều kiện khó khăn đó, hầu hết các cơ quan báo chí vẫn nêu cao tinh thần trách nhiệm, ý thức chính trị, thực hiện nghiêm túc định hướng của các cơ quan chỉ đạo, quản lý, cơ quan chủ quản báo chí, tuyên truyền có hiệu quả các chủ trương chính sách của Đảng, Nhà nước, các giải pháp chỉ đạo, điều hành của Chính phủ nhằm mục tiêu ngăn chặn suy giảm kinh tế, duy trì tăng trưởng kinh tế ở mức hợp lý, ổn định kinh tế vĩ mô, đề phòng lạm phát cao, bảo đảm an sinh

xã hội; hỗ trợ các doanh nghiệp, người sản xuất trong nước vượt qua khó khăn, ổn định và phát triển

Trong hoàn cảnh không thuận lợi nhưng các cơ quan báo chí đã cùng cả nước nỗ lực vượt qua khó khăn chung Bản thân từng cơ quan báo chí đã có

sự điều chỉnh hoạt động, chi tiêu cho phù hợp với bối cảnh chung Bởi vậy, dù nguồn thu bị giảm, có những báo lượng phát hành giảm rất lớn, nhưng không

có cơ quan báo chí nào vì khó khăn mà phải đóng cửa hay phải xin ngừng hoạt động Không những vậy, nhiều cơ quan vẫn tiếp tục phát triển, nhiều tờ báo vẫn tăng trang, tăng kỳ, có những ấn phẩm mới ra, tạo ra được ảnh hưởng lớn trong xã hội Những báo có số lượng phát hành lớn sau một thời gian dao động, có sự giảm sút đã thay đổi phương thức hoạt động, hình thức thông tin, trình bày báo, tổ chức lại công tác phát hành và đã duy trì được sự phát triển, từng bước khôi phục lại, nhất là cuối năm 2009

Các cơ quan thông tấn báo chí đã thực hiện tốt nhiệm vụ tuyên truyền giáo dục, nâng cao nhận thức chính trị , củng cố niềm tin của nhân dân, động viên mọi tiềm năng, sức mạnh của toàn dân tộc thực hiện thắng lợi công cuộc xây dựng và phát triển đất nước dưới sự lãnh đạo của Đảng C ộng sản Việt Nam Đồng thời, báo chí cũng đã v ạch trần và làm thất bạ i mọi âm mưu phá hoại về tư tưởng của các thế lực thù địch , tuyên truyền quảng bá văn hóa dân tộc, những thành tựu mọi mặt của công cuộc xây dựng , phát triển đất nước , góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc , sự đồng thuận xã hội , sự hiểu biết lẫn nhau giữa nhân dân các nước trên thế giới

Bên cạnh đó, báo chí cũng đã tiếp tục phát huy tinh thần năng động, bám sát thực tiễn, phát hiện những vấn đề cần quan tâm, kịp thời thông tin, phản ánh, đề xuất kiến nghị các cơ quan chức năng xem xét, xử lý Nhiều đề xuất, kiến nghị hợp lý của báo chí và của các tầng lớp nhân dân được phản ánh qua báo chí đã được các cơ quan chức năng tiếp thu, xem xét, giải quyết một cách nghiêm túc

Sự đổi mới, phát triển của báo chí Việt Nam cho thấy không khí xã hội Việt Nam dân chủ, thông tin được phản ánh đa dạng, nhiều chiều Góp công

lớn trong việc tạo ra nhận thức và sự đồng thuận trong xã hội, báo chí đã trở

thành một công cụ để đấu tranh, phản bác và tạo ra dư luận đồng tình với chủ trương chính sách của Đảng, sự quản lý của Nhà nước, sự chỉ đạo, điều hành của Chính phủ Báo chí cũng giúp cho các tầng lớp nhân dân nhận thức một cách đầy đủ vai trò, vị trí, trách nhiệm của mình trong bảo đảm sự ổn định đất

nước Không chỉ có vậy, cần phải khẳng định là báo chí có vai trò không nhỏ

trong tuyên truyền về phục vụ cho nhiệm vụ đối ngoại Vị thế của Việt Nam

ngày càng được nâng lên rõ ràng có đóng góp của báo chí trong việc quảng

bá, giới thiệu hình ảnh của đất nước, con người Việt Nam ra với thế giới

Những kết quả nêu trên cho thấy báo chí không chỉ là một bộ phận quan trọng, đi tiên phong trong công tác tư tưởng của Đảng, mà còn có vai trò góp phần tích cực vào việc giải quyết có hiệu quả những vấn đề bức xúc của đất nước trong giai đoạn hiện nay Có thể khẳng định, công tác tuyên truyền của báo chí trong thời gian qua đã đạt chất lượng và hiệu quả cao, những người làm báo đã thể hiện một cách rõ nét tinh thần trách nhiệm, sức sáng tạo, tài năng, đạo đức và bản lĩnh chính trị của mình

Như vậy có thể tóm lại, hiện nay, báo chí nước ta đang đứng trước một

số thuận lợi và thách thức cơ bản khi thông tin, tuyên truyền về hoạt động của Đảng, Nhà nước và Chính phủ trong giai đoạn hiện nay Cụ thể:

 Những thời cơ thuận lợi để phát triển

Theo Bộ Thông tin và Truyền thông, tính đến hết năm 2009, cả nước ta

có 706 cơ quan báo in, trong đó có 178 báo (Trung Ương 76 báo; địa phương

102 báo) và 528 tạp chí Trong lĩnh vực Phát thanh, Truyền hình, cả nước có

67 đài Phát thanh - Truyền hình (gồm 3 đài Phát thanh - Truyền hình ở Trung Ương và 64 đài Phát thanh - Truyền hình ở các địa phương) Lĩnh vực thông tin điện tử có 21 báo điện tử, 160 trang điện tử của các cơ quan báo in và hàng nghìn trang tin điện tử của các cơ quan Đảng, Nhà nước, các đoàn thể, hội, hiệp hội, các doanh nghiệp Cũng theo thống kê này, cả nước đã có 17.000 cán bộ, phóng viên, biên tập viên được cấp thẻ Nhà báo

Như vậy, cán bộ và phóng viên báo chí, truyền thông có một môi trường hoạt động khá rộng lớn và có điều kiện thuận lợi để khơi dậy mạnh mẽ

những tiềm năng sáng tạo to lớn Hơn bao giờ hết, các cơ quan báo chí truyền thông có điều kiện để khai thác và cung cấp thông tin đa dạng, kịp thời và có những thuận lợi mới để thực hiện hợp tác quốc tế Khi báo chí Việt Nam càng phát huy vai trò của mình trong khu vực và quốc tế thì công chúng lại càng có thêm sự lựa chọn thông tin và nhu cầu có tính cạnh tranh về chất lượng, sự tiện lợi…

Bên cạnh đó, công tác xây dựng và tổ chức thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật về báo chí, xây dựng chế độ, chính sách về báo chí được Đảng, Nhà nước và Chính phủ quan tâm chỉ đạo thực hiện nên đã đạt được một số kết quả nhất định, qua đó tạo điều kiện thuận lợi hơn cho báo chí Việt Nam trong hoạt động, truyền tải thông tin tuyên truyền về các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước và công tác chỉ đạo, điều hành của Chính phủ

Về phía Đảng, trong việc đánh giá vị trí, vai trò, tầm quan trọng của phương tiện thông tin đại chúng đối với cách mạng nước ta, Nghị quyết Đại

hội IX của Đảng đã chỉ rõ: "Thông tin đại chúng là một phương tiện hết sức quan trọng trong việc tuyên truyền và bảo vệ đường lối, chính sách của Đảng

và Nhà nước".[ 11,5 ]

Trước yêu cầu, nhiệm vụ cách mạng trong giai đoạn mới, Hội nghị Trung ương 5 khóa X đã ra nghị quyết về công tác tư tưởng, lý luận và báo chí trước yêu cầu mới; Bộ Chính trị, Ban Bí thư đã ban hành nhiều chỉ thị, quyết định, thông báo, thông tri, kế hoạch nhằm tăng cường chỉ đạo công tác quản lý báo chí với các nguyên tắc: tăng cường hơn nữa sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước với công tác báo chí; phát triển đi đôi với quản

lý tốt; nâng cao vai trò của cấp ủy đảng, cơ quan tham mưu của Đảng, các cấp chính quyền, các cơ quan quản lý nhà nước, cơ quan chủ quản trong việc lãnh đạo, chỉ đạo quản lý báo chí; xử lý nghiêm minh các sai phạm; rà soát, sửa đổi, bổ sung những quy định của pháp luật về báo chí, làm tốt công tác tư tưởng và giữ vững trận địa tư tưởng trong bối cảnh tình hình trong nước và quốc tế có những diễn biến mới, phức tạp

Nghị quyết và chỉ thị của Đảng đã góp phần quan trọng trong việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý nhà nước về báo chí Có thể nêu một

số văn bản quan trọng gần đây như: Chỉ thị số 52-CT/TW ngày 22/7/2005 của Ban Bí thư về phát triển và quản lý báo điện tử ở nước ta hiện nay; Thông báo kết luận số 41-TB/TW ngày 11/10/2006 của Bộ Chính trị về một số biện pháp tăng cường lãnh đạo và quản lý báo chí; Thông báo kết luận số 68-TB/TW ngày 30-3-2007 của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện Thông báo

số 41-TB/TW ngày 11/10/2006 của Bộ Chính trị về một số biện pháp tăng cường lãnh đạo và quản lý báo chí; Quyết định số 75-QĐ/TW ngày 21/8/2007 của Ban Bí thư về việc ban hành Quy chế bổ nhiệm, miễn nhiệm, khen thưởng, kỷ luật cán bộ lãnh đạo cơ quan báo chí; Quyết định số 155-QĐ/TW ngày 23/4/2008 của Ban Bí thư về việc ban hành Quy định về sự phối hợp giữa Ban Tuyên giáo Trung ương, Ban cán sự Đảng Bộ Thông tin và Truyền thông, Đảng đoàn Hội Nhà báo Việt Nam và các cơ quan Đảng, Nhà nước trong công tác chỉ đạo, quản lý báo chí; Quyết định số 157-QĐ/TW ngày 29/4/2008 của Ban Bí thư về việc ban hành Quy định về chỉ đạo, định hướng chính trị, tư tưởng, nhất là đối với các vấn đề quan trọng, phức tạp, nhạy cảm trong nội dung thông tin của báo chí; Chỉ thị số 25-CT/TW ngày 31/7/2008

của Ban Bí thư về tăng cường công tác xây dựng Đảng trong các cơ quan báo chí; Quyết định số 202-QĐ/TW ngày 11/12/2008 của Ban Bí thư về việc ban hành Quy chế phối hợp và gắn kết công tác tư tưởng với công tác tổ chức, cán bộ và công tác kiểm tra, giám sát của Đảng trên lĩnh vực tư tưởng, lý luận, báo chí…

Các văn bản của Đảng đã chỉ rõ nhiệm vụ trọng tâm của cơ quan quản lý Nhà nước về báo chí là tiếp tục rà soát, quy hoạch, sắp xếp lại hệ thống các cơ quan báo chí thuộc tất cả các loại hình, bảo đảm tổ chức và hoạt động đúng với Luật Báo chí; tổng kết, nghiên cứu, đề xuất nội dung sửa đổi Luật Báo chí theo hướng giữ vững bản chất của báo chí cách mạng và tăng cường trách nhiệm của cơ quan chủ quản, cơ quan báo chí và người làm báo trước Đảng, Nhà nước, Chính phủ và nhân dân Các cơ quan làm công tác xây dựng pháp luật đã quán triệt sâu sắc tinh thần chỉ đạo của Đảng, thể chế hóa trong tất cả các văn bản quy phạm pháp luật về báo chí, xuất bản nguyên tắc Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Chính phủ chỉ đạo, điều hành; không có báo chí tư nhân; phát triển đi đôi với quản lý tốt

Bên cạnh đó, hầu hết các khuyết điểm, yếu kém trong hoạt động và công tác báo chí mà văn bản chỉ đạo của Đảng đã nêu rõ đều được thể chế hóa trong các văn bản quy phạm pháp luật về báo chí thành các chế tài, quy định hết sức cụ thể, rõ ràng, nhằm khắc phục những khuyết điểm, yếu kém, tạo

điều kiện cho báo chí phát triển Ví dụ như: “Quy chế xác định nguồn tin trên báo chí” đã được xây dựng để khắc phục tình trạng đăng thông tin không rõ nguồn gốc, thông tin liên quan đời tư công dân; hay “Thông tư 21/2011/TT-BTTTT sửa đổi Thông tư 13/2008/TT-BTTTT hướng dẫn việc

thành lập và hoạt động của cơ quan đại diện, phóng viên thường trú ở trong nước của cơ quan báo chí và Quyết định 28/2002/QĐ-BVHTT về quy chế xuất bản bản tin, tài liệu, tờ rơi; phát hành thông cáo báo chí; đăng, phát bản tin trên màn hình điện tử của cơ quan, tổ chức nước ngoài, pháp nhân có yếu tố nước ngoài tại Việt Nam do Bộ Thông tin và Truyền thông ban hành” nhằm

tạo hành lang pháp lý rõ ràng trong hoạt động tác nghiệp của cơ quan báo chí, phóng viên tại địa phương, đồng thời nâng cao vai trò, trách nhiệm của cơ quan quản lý báo chí tại địa phương, chấn chỉnh những bất cập, lộn xộn của hoạt động đặt văn phòng đại diện và cử phóng viên thường trú như đã từng xảy ra trước đây

Tại phiên họp ngày 16/12/2008, sau khi nghe Đảng đoàn Hội Nhà báo

Việt Nam báo cáo về Đề án nâng cao vị trí, vai trò, trách nhiệm, chất lượng

và hiệu quả hoạt động của các cấp hội nhà báo Việt Nam và ý kiến của các

bộ, ban, ngành có liên quan, Ban Bí thư Trung ương Đảng đã có ý kiến kết

luận về việc tiếp tục nâng cao vị trí, vai trò, chất lượng và hiệu quả hoạt động của các cấp Hội Nhà báo Việt Nam Theo đó, Ban Bí thư đánh giá cao những đóng góp quan trọng của Hội Nhà báo Việt Nam những năm qua trong việc tổ chức, tập hợp, động viên các nhà báo - hội viên thực hiện tốt nhiệm vụ được Đảng và Nhà nước giao, góp phần thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của báo chí

và đội ngũ những người làm báo Việt Nam

Về phía Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ cũng đã yêu cầu các Bộ như: Thông tin và Truyền thông, Nội vụ, Tài chính, Kế hoạch và Đầu tư, các Bộ,

cơ quan liên quan và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung Ương trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ của mình phối hợp với Hội Nhà

báo Việt Nam khẩn trương xây dựng, ban hành các cơ chế, chính sách cần thiết, phù hợp với quy định của pháp luật, tạo điều kiện để Hội Nhà báo các cấp hoạt động có hiệu quả, góp phần thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của báo chí và đội ngũ người làm báo Việt Nam

Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Bộ Chính trị tại các Thông báo số 162-TB/TW, Thông báo số 41-TB/TW và Thông báo số 68-TB/TW về một số

biện pháp tăng cường lãnh đạo và quản lý báo chí, Thủ tướng Chính phủ đã

ban hành Quyết định số 388/QĐ-TTg (ngày 13/5/2005) và Chỉ thị số 37/2006/CT-TTg (ngày 29/11/2006) thực hiện kết luận của Bộ Chính trị Chỉ thị số 37 của Thủ tướng Chính phủ một lần nữa khẳng định: “Kiên quyết không để tư nhân hóa báo chí dưới mọi hình thức và không để bất cứ tổ chức hoặc cá nhân nào lợi dụng, chi phối báo chí để phục vụ lợi ích riêng, gây tổn hại lợi ích đất nước” [ 14,5 ]

Bên cạnh đó, cùng với việc sửa đổi, bổ sung Luật Báo chí hiện hành, Bộ Thông tin và Truyền thông cũng đồng thời tiến hành xây dựng mới hoặc rà soát nhằm sửa đổi, bổ sung hàng loạt văn bản pháp lý để điều chỉnh kịp thời những vấn đề mới phát sinh trong thực tiễn, trong đó có những vấn đề đặc biệt nhạy cảm và phức tạp như việc quản lý blog, quản lý nguồn tin trên báo chí, quản lý các văn phòng đại diện và phóng viên thường trú hoạt động tại các địa phương và nhiều vấn đề cấp bách khác Bộ Thông tin và Truyền thông

đã lần lượt ban hành, xây dựng nhiều văn bản trình Chính phủ ban hành một

số văn bản quy phạm pháp luật quan trọng như: “Quyết định số 77/2007/QĐ-TTg” (ngày 28/5/2007) của Thủ tướng Chính phủ ban hành Quy chế phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí; “Quyết định số

22/2009/QĐ-TTg” (ngày 16/2/2009) của Thủ tướng Chính phủ về việc phê

duyệt Quy hoạch Truyền dẫn phát sóng phát thanh, truyền hình đến năm

2020; “Thông tư số 07/2007/TT-BVHTT” của Bộ Văn hóa Thông tin (ngày 20/3/2007) hướng dẫn cấp, đổi và thu hồi thẻ nhà báo; “Quyết định số 49/2008/QĐ-BTTTT” (ngày 26/9/2008) của Bộ Thông tin và Truyền thông

ban hành Quy chế phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí Ngoài ra, Bộ Thông tin và Truyền thông cũng đã chủ trì phối hợp với các cơ quan có liên

quan trình Chính phủ ban hành Nghị định số 97/2008/NĐ-CP (ngày

28/8/2008) về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin điện tử trên Internet…

Với tư cách là cơ quan quản lý Nhà nước về lĩnh vực báo chí xuất bản, Bộ Thông tin và Truyền thông đã xây dựng và triển khai Chương trình hành động thực hiện Kết luận của Bộ Chính trị và Quyết định, Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ Theo đó, Bộ Thông tin và Truyền thông tiếp tục tiến hành rà soát chức năng, nhiệm vụ các cơ quan báo chí, xác định những ấn phẩm chồng chéo về tôn chỉ, mục đích, chức năng nhiệm vụ, không phù hợp quy hoạch đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt; trình

Thủ tướng Chính phủ quyết định phê duyệt “Đề án quy hoạch báo chí đến năm 2020”; xây dựng “Kế hoạch phát triển hệ thống phát thanh - truyền hình địa phương đến năm 2020”

Ngoài ra, trong những năm qua, thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, các Bộ, ngành và cấp ủy, chính quyền các cấp ở địa phương

đã có nhiều cố gắng hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động của các cấp Hội Nhà báo Việt Nam trong việc tham gia vào công tác chỉ đạo và quản lý báo

chí, xây dựng chính sách và pháp luật về báo chí, nâng cao chất lượng tác phẩm báo chí, giáo dục và nâng cao trách nhiệm xã hội và nghĩa vụ công dân của nhà báo - hội viên…, góp phần quan trọng để Hội Nhà báo Việt Nam có những đổi mới về tổ chức và phương thức hoạt động, tập hợp và động viên các nhà báo - hội viên thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị được Đảng, Nhà nước giao

Có thể thấy rằng, các văn kiện của Đảng, Nhà nước và Chính phủ về báo chí được đúc kết từ thực trạng phát triển của nền báo chí nước ta và thực tiễn công tác chỉ đạo, định hướng báo chí trong tình hình mới nên đã chỉ rõ những vấn đề còn tồn tại trong công tác quản lý Nhà nước về báo chí, đồng thời định hướng phát triển với tầm nhìn bao quát, góp phần nâng cao nhận thức cho các cấp ủy Đảng chính quyền về lĩnh vực tư tưởng quan trọng này

Nhờ có sự quan tâm, động viên chỉ đạo kịp thời của Đảng, Nhà nước và Chính phủ nên thời gian gần đây, báo chí nước ta đã có sự đổi mới tích cực cả

về nội dung, hình thức, cơ sở vật chất, đảm bảo cho hoạt động báo chí Tính chuyên nghiệp của báo chí Việt Nam ngày càng được nâng cao, theo kịp với

sự phát triển của báo chí trong khu vực và trên thế giới

 Những thách thức đặt ra

Bên cạnh những thuận lợi nêu trên, hoạt động của báo chí truyền thông

ở nước ta những năm qua vẫn còn gặp phải nhiều khó khăn, thách thức Do đây là giai đoạn kinh tế thế giới suy giảm theo chu kỳ nên báo chí thế giới đã

có kinh nghiệm phản ứng và có một hệ thống cơ sở dữ liệu đầy đủ để giúp cho quá trình phân tích, so sánh, bình luận các thông tin thời sự được chính xác và khoa học Trong khi đó, báo chí Việt Nam chưa có nhiều kinh nghiệm trong việc thông tin, phân tích và bình luận các vấn đề mang tính vĩ mô trong

giai đoạn khó khăn này Các giải pháp mà Chính phủ đưa ra để ổn định tình hình kinh tế vĩ mô, kiềm chế lạm phát, đảm bảo an sinh xã hội… là kịp thời

và thực tế đã mang lại hiệu quả thiết thực Tuy vậy các cơ quan báo chí truyền thông vẫn còn có sự lúng túng trong định hướng tuyên truyền

Trước hết, một số nhà báo, kể cả một số lãnh đạo cơ quan báo chí truyền thông chưa quán triệt đầy đủ, sâu sắc đường lối, chính sách và pháp luật Việt Nam về báo chí, trách nhiệm xã hội và nghĩa vụ công dân của người làm báo Trên báo chí đã xuất hiện những tác phẩm vô tình hay cố ý đi chệch định hướng, hoài nghi hoặc phủ nhận nền tảng tư tưởng của Đảng là Chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh; tán thành, cổ vũ quan điểm đa nguyên chính trị, đa đảng đối lập; đòi lật lại một số vấn đề lịch sử đã được kết luận, xuyên tạc lịch sử…

Mặt khác, xu hướng thương mại hoá ở không ít cơ quan báo chí và xuất bản chậm được ngăn chặn, đẩy lùi, nhiều mặt còn nghiêm trọng hơn, thể hiện

rõ nét ở cách làm báo, làm sách giật gân, câu khách, kích thích thị hiếu thấp hèn, tò mò, chuộng lạ của một bộ phận công chúng thị dân Báo cáo của Ban

Tư tưởng - Văn hoá Trung Ương tại Hội nghị báo chí, xuất bản toàn quốc

(tháng 10/2001) cho rằng: “Biểu hiện của xu hướng thương mại hoá báo chí ngày càng tinh vi, phức tạp” [ 1,8 ]

Ngoài ra, một số cơ quan báo chí không chấp hành nghiêm túc chỉ đạo, định hướng thông tin của Đảng, nhất là đối với những vấn đề quan trọng, phức tạp, nhạy cảm; thông tin thiếu toàn diện dẫn đến phản ánh không trung thực, thậm chí trái chiều nhau, gây thắc mắc, hoài nghi trong dư luận

Không chỉ có vậy, một số cơ quan báo chí, do không nắm vững quan điểm chỉ đạo và đường lối đối ngoại của Đảng, Nhà nước, Chính phủ ta, đã đưa một số bài viết không có lợi cho quan hệ đối ngoại; trong hợp tác quốc tế

về truyền thông còn có trường hợp thiếu cảnh giác, bị đối tác lợi dụng; còn nhiều tin, bài thông tin thiếu chính xác; một số trường hợp đấu tranh chống tiêu cực chưa đạt hiệu quả do thông tin không chuẩn xác, động cơ không trong sáng Không chỉ có vậy, một số tác phẩm báo chí thể hiện thái độ thiếu tinh thần xây dựng, ngôn từ không đảm bảo tính văn hoá; số cơ quan báo chí, nhà báo vi phạm kỷ luật, sai sót trong tác nghiệp còn nhiều; một số tòa soạn báo chưa quan tâm đúng mức đến cơ cấu nội dung, đưa quá liều lượng các thông tin liên quan mặt trái của xã hội khiến các thế lực thù địch lợi dụng vu cáo chế độ của Nhà nước ta

Thêm vào đó, một số cơ quan báo chí và nhà báo chưa bám sát nhiệm vụ của đất nước, của ngành, địa phương, đoàn thể mình Một số cơ quan báo chí chưa quan tâm đúng mức việc nêu gương, biểu dương cổ vũ nhân tố mới, điển hình tiên tiến, người tốt việc tốt để tạo không khí, niềm tin cho xã hội Không chỉ sa đà vào việc đăng tải những tin, bài, ảnh về các vụ án, mặt tiêu cực, mặt trái và non yếu của xã hội, tiết lộ bí mật Nhà nước, một số nhà báo còn xâm phạm đời tư, thiếu nhạy cảm khi thông tin các vấn đề dân chủ, nhân quyền, tự

do - tôn giáo, dân tộc , làm “nóng” các vấn đề kinh tế - xã hội một cách thiếu

ý thức và trách nhiệm Một bộ phận các cơ quan báo chí đã không chú ý cân nhắc liều lượng, mức độ, thời điềm, tiêu đề, mặt lợi hại của thông tin chỉ vì mục đích câu khách, giật gân để bán được nhiều báo

Công tác tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận về báo chí truyền thông chưa theo kịp thực tiễn sôi động, nhanh chóng và phức tạp của báo chí truyền thông hiện nay Lĩnh vực đào tạo bồi dưỡng nhân lực báo chí truyền thông chưa đáp ứng nhu cầu xã hội, chất lượng chưa cao, Luật báo chí và hành lang pháp lý nói chung chậm đổi mới, bổ sung; cơ chế chính sách còn lạc hậu, xa rời thực tiễn [18,25]

Những hạn chế, khuyết điểm nêu trên là không thể coi thường Nếu không ngăn chặn, điều chỉnh kịp thời sẽ bất lợi cho xã hội, cho đất nước và chính báo chí truyền thông Việt Nam Tình hình trên có nhiều nguyên nhân, nhưng trước hết là do việc xây dựng văn bản quy phạm pháp luật về báo chí, xuất bản chưa bảo đảm tiến độ chương trình đề ra, dẫn đến công tác thể chế hóa đường lối, quan điểm của Đảng thành pháp luật của Nhà nước bị chậm lại

về thời gian

Ngoài ra, tổ chức và hoạt động của Hội Nhà báo Việt Nam còn có những mặt chưa đáp ứng được yêu cầu và đòi hỏi của thực tiễn, chất lượng và hiệu quả hoạt động của Hội chưa cao, việc đổi mới nội dung và phương thức hoạt động chưa theo kịp sự phát triển của báo chí và đội ngũ những người làm báo; sức cuốn hút và tập hợp của Hội chưa cao, ý thức xây dựng Hội của nhiều hội viên còn hạn chế; còn một số nhà báo - hội viên vi phạm đạo đức nghề nghiệp, vi phạm kỷ luật của Đảng và pháp luật của Nhà nước Ngoài ra, hiện vẫn còn một số cơ quan nhà nước và chính quyền địa phương chưa nhận thức đúng đắn về vai trò của Hội Nhà báo Việt Nam, chưa làm tốt trách nhiệm của mình trong việc tạo điều kiện về cơ chế, chính sách để Hội Nhà báo các cấp hoạt động theo đúng chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về công tác

báo chí cũng như hoạt động của Hội Vì vậy, nhiều cấp Hội Nhà báo còn gặp nhiều khó khăn về kinh phí, biên chế và các điều kiện cần thiết khác, làm hạn chế vai trò của Hội trong việc tập hợp các nhà báo và việc nâng cao trình độ chính trị, chuyên môn nghiệp vụ cho hội viên

Những thiếu sót, khuyết điểm trên có phần trách nhiệm thuộc về các cơ quan báo chí và nhà báo, cũng có phần trách nhiệm của các cơ quan lãnh đạo, quản lý: công tác chỉ đạo, định hướng chưa ngang tầm, việc xử lý tình huống còn bị động, lúng túng, chạy theo vụ việc, có lúc thiếu nhạy cảm; tiến độ xây dựng ban hành văn bản pháp lý liên quan báo chí còn chậm, thiếu tính đồng bộ; nể nang khi xử lý các trường hợp mắc khuyết điểm; chậm trễ trong việc tổng kết thực tiễn, nhất những vấn đề liên quan mô hình tổ chức cơ quan báo chí, phương thức hoạt động, cơ chế tài chính đối với báo chí trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng XHCN

1.3.2 Nhiệm vụ đặt ra đối với báo chí trong công tác thông tin tuyên truyền giai đoạn hiện nay

Sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước và sự điều hành của Chính phủ đối với báo chí là nguyên tắc hàng đầu và là nguyên tắc bất di bất dịch của báo chí cách mạng Sự lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành này càng hoàn thiện thì càng tạo ra những điều kiện thuận lợi cho đội ngũ phóng viên báo chí hoạt động đúng tôn chỉ, mục đích và có hiệu quả hơn Thêm vào đó, trong điều kiện thực hiện cơ chế kinh tế nhiều thành phần, nền kinh

tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và thời kỳ mở cửa, hội nhập thì

sự lãnh đạo, quản lý đối với báo chí lại càng cấp thiết hơn bao giờ hết Bởi

vì, lãnh đạo, quản lý báo chí vừa đảm bảo cho sự thống nhất về tư tưởng,

yêu cầu tập trung cổ vũ, động viên, tổ chức quần chúng nhân dân hiện thực hóa nhiệm vụ chính trị của Đảng trong những giai đoạn nhất định, lại vừa đảm bảo tự do tư tưởng, sáng tạo và nhạy bén của báo chí; tránh được sự can thiệp trực tiếp vào hoạt động báo chí, sự quy chụp đối với người làm báo; sự hạn chế thông tin nhiều chiều và năng động khi phân tích, đánh giá các sự kiện của người làm báo Đồng thời, sự lãnh đạo, quản lý, điều hành

đó còn giúp cho báo chí nước ta không bị động trước sự tấn công của báo chí tư sản và của các thế lực thù địch

Đổi mới phương thức và nâng cao hiệu quả sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước và sự điều hành của Chính phủ đối với báo chí trước hết nằm ở chỗ Đảng phải có chủ trương, đường lối đúng đắn với đội ngũ những người làm báo Đồng thời, Đảng phải luôn kiểm tra việc thực hiện những chủ trương, đường lối đó trong hoạt động báo chí; kịp thời bổ sung

để hoàn hiện cho phù hợp với thực tiễn cách mạng Ngược lại, đối với hoạt động báo chí dưới sự lãnh đạo, quản lý, điều hành của Đảng, Nhà nước và Chính phủ thì trước hết đòi hỏi mỗi tờ báo phải xác định rõ tôn chỉ, mục đích của mình, chuẩn bị các phương tiện kỹ thuật mới, tiếp thu và áp dụng những thành tựu khoa học công nghệ hiện đại vào hoạt động báo chí, đảm bảo thông tin trên báo chí nhanh chóng, chính xác, đúng định hướng Quản

lý Nhà nước thể hiện trong việc sắp xếp và quy hoạch lại hệ thống phát thanh, truyền hình, thông tấn, báo chí, đảm bảo cho hệ thống này phát triển

và có đủ khả năng nhận thức, phân tích, đánh giá những sự kiện diễn ra trong nước và trên thế giới; đủ sức định hướng dư luận xã hội và tập hợp,

động viên công chúng báo chí hành động theo mục tiêu và nhiệm vụ chính trị của Đảng, Nhà nước

Đổi mới phương thức lãnh đạo, quản lý, điều hành của Đảng, Nhà nước, Chính phủ đối với báo chí là nhiệm vụ cấp thiết đặt ra hiện nay nhằm làm cho hoạt động báo chí ở nước ta ngày càng phù hợp hơn, hiệu quả hơn trong việc tuyên truyền, cổ động và tổ chức quần chúng nhân dân thực hiện chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước và công tác chỉ đạo của Chính phủ

Tiểu kết Chương 1

Trong những năm qua, trước những khó khăn, thách thức và thuận lợi, thời

cơ đan xen, báo chí cách mạng Việt Nam đã hoàn thành vai trò chiến sĩ trên mặt trận tư tưởng văn hóa, đã góp phần quan trọng trong việc tuyên truyền chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước và công tác chỉ đạo, điều hành của Chính phủ để nhân dân hiểu, đồng tình, tạo đồng thuận trong xã hội Khi đứng trước những vấn đề nảy sinh trong đời sống, bên cạnh trách nhiệm thông tin kịp thời, báo chí truyền thông đã phát huy vai trò công dân và trách nhiệm xã hội, để tìm hiểu và lý giải vấn đề một cách thấu đáo với cái nhìn biện chứng

Trước những tác động của hoàn cảnh khách quan đến đời sống kinh tế - xã hội đất nước, báo chí nước ta đã góp phần định hướng dư luận xã hội một cách đúng đắn và tạo ra sự đồng thuận trong toàn Đảng, toàn dân Do đó, việc thực thi các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và chỉ đạo điều hành của Chính phủ đã đạt hiệu quả cao nhất Kết quả của sự đồng thuận đó là nền kinh tế nước ta đã vượt qua khó khăn và lấy lại đà tăng trưởng

Đến nay, nước ta đã có đầy đủ các loại hình báo chí mà thế giới đã có như Báo in, Phát thanh, Truyền hình, Internet - báo mạng điện tử với số lượng tương đối phong phú và một đội ngũ những người làm báo đông đảo Tuy vẫn còn một số hạn chế nhất định nhưng không thể phủ nhận báo chí truyền thông

là lĩnh vực có vai trò đặc biệt quan trọng trong công tác tư tưởng, lý luận Đây cũng là một bộ phận cấu thành đặc biệt quan trọng trong toàn bộ hoạt động của Đảng Chính vì vậy, tăng cường công tác quản lý báo chí, xuất bản trong bối cảnh đất nước ta bước vào giai đoạn phát triển mới với những nhiệm vụ cách mạng mới là yêu cầu hết sức cấp thiết