ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ DÂN CHỦ VÀ PHÁP QUYỀN HO CHI MINH’S THOUGHT ON DEMOCRACY AND JURISDICTION

Môn học trang bị kiến thức về sự hình thành và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh về dân chủ và pháp quyền, bản chất khoa học, cách mạng và nhân văn trong tư tưởng dân chủ và pháp quyền của Hồ Chí Minh và ý nghĩa của tư tưởng dân chủ và pháp quyền Hồ Chí Minh với thực tiễn hiện nay

Đại học Quốc gia Hà Nội

Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn

Bộ môn Khoa học Chính trị

ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ DÂN CHỦ VÀ PHÁP QUYỀN

HO CHI MINH’S THOUGHT ON DEMOCRACY AND JURISDICTION

1 Thông tin về giảng viên:

Họ và tên: Hoàng Chí Bảo

Chức danh, học hàm, học vị: Giáo sư, Tiến sỹ

Thời gian, địa điểm làm việc: Chiều thứ Ba và thứ Năm hàng tuần trong giờ hành chính, HĐLLTƯ, 2A Nguyễn Cảnh Chân, Ba Đình, Hà Nội

Địa chỉ liên hệ: Bộ môn Khoa học Chính trị, Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, P

210 nhà C, 336 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội

Điện thoại: 0912018531

E-mail: khct.sdh@gmail.com

Các hướng nghiên cứu chính:

- Lý luận và lịch sử chủ nghĩa xã hội

- Dân chủ và hệ thống chính trị

- Con người, nhân cách và văn hoá

- Tư tưởng, phương pháp và phong cách Hồ Chí Minh

- Phát triển xã hội và quản lý sự phát triển xã hội

- Chủ thuyết phát triển của Việt Nam trong thời đại Hồ Chí Minh

2 Thông tin chung về môn học

- Tên môn học: Tư tưởng Hồ Chí Minh về dân chủ và pháp quyền

- Mã môn học: POL 6021

- Số tín chỉ: 02

- Môn học: Tự chọn

- Môn học tiên quyết: POL 6005

- Địa chỉ khoa/bộ môn phụ trách môn học: Bộ môn Khoa học Chính trị, trường Đại học

Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội

3 Mục tiêu của môn học:

- Mục tiêu kiến thức

Cung cấp kiến thức cơ bản và hệ thống về những quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh,

của Đảng và Nhà nước ta về dân chủ và pháp quyền

- Mục tiêu kỹ năng:

Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về dân chủ và pháp quyền để: Rèn luyện khả năng

nghiên cứu và phân tích đời sống chính trị Việt Nam thời đại Hồ Chí Minh, những thành

tựu cũng như vấn đề đặt ra đối với yêu cầu xây dựng và phát triển chế độ dân chủ và Nhà

nước pháp quyền XHCN

4 Tóm tắt nội dung môn học:

Môn học trang bị kiến thức về sự hình thành và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh về dân

chủ và pháp quyền, bản chất khoa học, cách mạng và nhân văn trong tư tưởng dân chủ và

pháp quyền của Hồ Chí Minh và ý nghĩa của tư tưởng dân chủ và pháp quyền Hồ Chí

Minh với thực tiễn hiện nay

5 Nội dung môn học, hình thức tổ chức dạy và học:

30

hành điền

dã

0

Tự học

tự nghiên cứu

10

Lý thuyết

14

Bài tập

4

Thảo luận

2

Chương 1 Khái luận chung về dân

chủ và pháp quyền trong tư tưởng

Hồ Chí Minh

1.1 Bản chất dân chủ và pháp quyền

trong tư tưởng chính trị Hồ Chí Minh

1.1.1 Bản chất của dân chủ trong tư

tưởng Hồ Chí Minh

1.1.2 Pháp luật và pháp quyền trong tư

tưởng Hồ Chí Minh

1.2 Nội dung chủ yếu về dân chủ và

thực hành dân chủ trong tư tưởng Hồ

Chí Minh

1.2.1 Dân chủ và quyền làm chủ của

nhân dân

1.2.2 Thực hành dân chủ trong nhà

nước pháp quyền

1.2.3 Đấu tranh chống quan liêu, tham

nhũng để đảm bảo dân chủ và quyền

làm chủ của dân

1.3 Vận dụng tư tưởng dân chủ và

pháp quyền của Hồ Chí Minh trong sự

nghiệp đổi mới

1.3.1 Chăm lo lợi ích của dân

1.3.2 Xây dựng và thực hiện pháp luật

để bảo vệ dân

1.3.3 Giáo dục đạo đức công chức và

kỷ luật công vụ trong nhà nước pháp

quyền

Chương 2 Xây dựng và phát triển

nền dân chủ ở Việt Nam trong tư

tưởng Hồ Chí Minh

2.1 Sự hình thành nền dân chủ kiểu

mới ở Việt Nam

2.1.1 Quyền lực của nhân dân, thuộc

về nhân dân

2.1.2 Lợi ích của dân trong các lĩnh

vực của đời sống

2.1.3 Nghĩa vụ của dân với tư cách

người chủ xã hội

2.2 Vai trò của nhà nước trong việc

thực hiện và bảo vệ quyền lực nhân dân

2.2.1 Bản chất của nhà nước của dân,

do dân, vì dân

2.2.2 Vai trò và trách nhiệm của nhà

nước trước nhân dân

2.2.3 Mối quan hệ giữa nhà nước và

nhân dân trong nhà nước pháp quyền

2.3 Phát triển nền dân chủ xã hội chủ

nghĩa ở Việt Nam

2.3.1 Đặc tính pháp lý và nhân văn của

dân chủ

2.3.2 Văn hóa trọng dân và trọng pháp

của cán bộ, đảng viên và công chức

2.3.3 Thực hành dân chủ rộng rãi trong

Đảng, trong nhà nước

2.3.4 Quan hệ giữa dân chủ với đoàn

kết và đồng thuận xã hội hướng tới phát

triển

Chương 3 Xây dựng nhà nước pháp

quyền Việt Nam dưới sự lãnh đạo

của Đảng Cộng sản Việt Nam

3.1 Sự hình thành nhà nước pháp

quyền ở Việt Nam

3.1.1 Sự ra đời của chế dộ dân chủ

cộng hoà sau cách mạng tháng Tám

3.1.2 Xây dựng chế độ nhà nước dân

chủ trong những năm đầu cách mạng

tháng Tám và kháng chiến chống thực

dân Pháp

3.1.3 Xây dựng chế độ nhà nước dân

chủ trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa

xã hội ở miền Bắc và kháng chiến

chống Mỹ cứu nước

3.2 Vai trò của Hiến pháp và luật pháp

trong nhà nước pháp quyền

3.2.1 Bản Hiến pháp lịch sử năm 1946

3.2.2 Hiến pháp 1959

3.2.3 Hệ thống luật pháp của Nhà nước

3.3 Quyền và nghĩa vụ công dân trong

nhà nước pháp quyền

3.3.1 Những quyền cơ bản của công

dân

3.3.2 Nghĩa vụ và trách nhiệm của

công dân

3.3.3 Mối quan hệ giữa quyền và nghĩa

vụ của công dân

3.4 Đảng lãnh đạo nhà nước pháp

quyền

3.4.1 Khái niệm về đảng lãnh đạo và

đảng cầm quyền

3.4.2 Nội dung và phương thức đảng

lãnh đạo nhà nước trong điều kiện đảng

cầm quyền

6 Học liệu

6.1 Giáo trình môn học

6.2 Danh mục tài liệu tham khảo

6.2.1 Danh mục tài liệu tham khảo bắt buộc

1/ Phạm Thành, Nguyễn Khắc Mai, Tư tưởng dân chủ của Hồ Chí Minh, Nxb Sự thật, Hà

Nội, 1992

2/ Nguyễn Đình Lộc, Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Nhà nước, Nxb CTQG, Hà Nội,

1997

3/ Nguyễn Khắc Mai, Hồ Chí Minh và văn hóa dân chủ, Nxb Lao động, Hà Nội, 1995

6.2.2 Danh mục tài liệu tham khảo thêm:

4/ Hồ Chí Minh về Nhà nước và pháp luật, Nxb Pháp lý, Hà Nội, 1988

5/ Kỷ yếu khoa học về xây dựng Nhà nước pháp quyền, Chương trình KH-CN cấp NN,

2001-2005

* Các tài liệu trên đều có tại thư viện của Bộ môn Khoa học Chính trị hoặc/và trong các thư viện lớn tại Hà Nội: Thư viện Quốc gia, Thư viện Đại học Quốc gia Hà Nội, Thư viện Quân đội, Thư viện Khoa học Xã hội …

7 Phương pháp, hình thức kiểm tra - đánh giá kết quả học tập môn học:

7.1 Kiểm tra - đánh giá thường xuyên

- Hình thức:

+ Có mặt 80% giờ lên lớp lý thuyết

+ Hoàn thành các bài tập được giao

+ Tham gia đầy đủ và có phát biểu trong các buổi xemina

- Thang điểm: 10

- Tỷ trọng: 10%

7.2 Kiểm tra – đánh giá định kì

- Kiểm tra giữa kì:

+ Hình thức: 01 tiểu luận

+ Điểm: 10

+ Tỷ trọng: 30 %

- Thi hết môn học/chuyên đề:

+ Hình thức: vấn đáp

+ Điểm: 10

+ Tỷ trọng: 60%

Phê duyệt của Trường Chủ nhiệm khoa Chủ nhiệm bộ môn Người biên soạn

GS.TS Hoàng Chí Bảo