Bài giảng môn học Đạo đức kinh doanh PHÂN TÍCH HÀNH VI ĐẠO ĐỨC KINH DOANH VÀ HÀNH VI KINH DOANH

các triết lí và tiêu chuẩn ĐĐ cá nhân các tiêu chuẩn của TC và xã hội họ đang sống và lv Các vấn đề mâu thuẫn lợi ích Các vấn đề về sự công bằng Các vấn đề về tính trung thực Các v

ĐĐ KINH DOANH

(CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO THẠC SĨ KINH TẾ)

Bài giảng

PHÂN TÍCH HÀNH VI ĐĐ

& XÂY DỰNG ĐĐ KINH DOANH

GiẢNG VIÊN: LÊ CAO THANH – TIẾN SĨ KINH TẾ QUẢN TRỊ

NỘI DUNG

I PHÂN TÍCH HÀNH VI ĐĐ TRONG KINH DOANH

1 Nhận diện các vấn đề ĐĐ

2 Ra quyết định ĐĐ bằng algorithm

II XÂY DỰNG CHƯƠNG TRÌNH ĐĐ KINH DOANH

1 Một chương trình tuân thủ ĐĐ hiệu

quả

2 Xây dựng và phổ biến tiêu chuẩn ĐĐ

3 Điều hành, kiểm tra việc tuân thủ ĐĐ

4 Cải thiện liên tục chương trình tuân

thủ ĐĐ

I PHÂN TÍCH HÀNH VI

ĐẠO ĐỨC KINH DOANH

1 Nhận diện các vấn đề ĐĐ

 TẠI SAO PHẢI NHẬN ĐỊNH VẤN ĐỀ ĐĐ ?

 Để định hướng hành động

Mất dữ liệu trong máy

Có kẻ phá hoại bên

Công an

Nhà thầu

Ai đó trog cơ quan

Sự cố kỹ thuật

1 Nhận diện các vấn đề ĐĐ

 Vấn đề ĐĐ là gì?

 là một tình huống, một vấn đề hoặc một cơ

hội đòi hỏi cá nhân / tổ chức phải lựa chọn, đánh giá là đúng hay sai, có ĐĐ hay vô ĐĐ

Nhận diện các vấn đề ĐĐ

 Có bao nhiêu loại vấn đề ĐĐ ?

các triết lí và tiêu chuẩn ĐĐ

cá nhân

các tiêu chuẩn

của TC và xã

hội họ đang sống và lv

Các vấn đề mâu thuẫn lợi ích

Các vấn đề về sự công bằng

Các vấn đề về tính trung thực

Các vấn đề về giao tiếp

Các vấn đề về q/hệ của tổ chức

mâu thuẫn lợi ích

Khi giao tiếp sai và ko trung thực phá hoại lòng tin của KH vào tổ chức

hành vi cá nhân đối với khách hàng, đồng nghiệp, cấp trên và bạn bè

môi trường để giảm giá

Nhân viên

NV phải đối mặt với các vấn

đề ĐĐ khi họ buộc phải tiến hành nhiệm vụ mà họ biết là

vô ĐĐ

điểm, triết lý của

các đối tượng này,

điểm, triết lý của

các đối tượng này,

Xác định hành

động tiềm ẩn nhân

tố phi ĐĐ

Xác định mối quan tâm, mong muốn của những người hữu quan

Xác định mối quan tâm, mong muốn mà các đối tượng mâu thuẫn

trả lời câu

hỏi: vấn đề

ĐĐ bắt nguồn từ mâu thuẫn chủ yếu nào?

VẤN ĐỀ ĐƯỢC XÁC ĐỊNH

“da trăng mới đáng

đi xe hơi”, “ai cũng

có quyền đi xe”

Người gốc Âu bán

cho người gốc Phi

giá cao hơn

Người gốc Phi muốn bình đẳng

về giá, cách phục

vụ / Người gốc

Âu thì không

Ai là người xứng đáng ngồi trên xe hơi:

Quan điểm về bình đẳng

vấn đề ĐĐ bắt nguồn từ mâu thuẫn chủng tộc

Vấn đề ĐĐ:

Phân biệt chủng tộc

Nhận diện vấn đề ĐĐ

 Tại sao phải nhận diện vấn đề ĐĐ?

 ĐĐ là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến

những hậu quả về uy tín, sự tồn tại và phát triển của DN

 Khắc phục hậu quả hành vi phi ĐĐ rất

khó khăn

 Nhận diện vấn đề DĐ ảnh hưởng đến

việc ra quyết định đúng đắn, hợp đạo lý

Ra quyết định ĐĐ trong kinh doanh

Mức độ của vấn đề

ĐĐ kinh doanh

Ra quyết định: hành vi có

2 Ra quyết định đạo đức bằng algorithm

 Algorithm là gì ?

Là hệ thống các bước đi có quy tắc, nguyên tắc, tạo thành chuỗi thao tác logic để giải bài toán sáng tạo

Là công cụ sử dụng toán học vào phương pháp suy luận trong các lĩnh vực nhất định.

… Ra quyết định ĐĐ bằng algorithm

 Algorithm ĐĐ là gì?

Là một hệ thống các bước đi với một quy tắc, trật tự nhất định để chỉ ra những quan điểm và giải pháp có giá trị về mặt

ĐĐ

Là công cụ giúp nhận diện giải pháp ĐĐ tối ưu trong kinh doanh

 Trong nghiên cứu ĐĐ, algorithm gồm

cơ bản của hành vi, quyết định sự khác nhau về hành vi ĐĐ của các cá nhân trong các hoàn cảnh khác nhau

Những câu hỏi logic

cơ sở của các câu hỏi logic

Có nhiều đáp án cho 1 vấn đề ĐĐKD

Cư xử của mỗi người đều có động cơ

Mọi hành động đều gây ra hậu quả.

Giá trị ĐĐ tuỳ quan điểm từng người

Các câu hỏi logic

2 Biện pháp:DN cần làm gì để đạt mục tiêu?

3 Động cơ: Điều gì thôi thúc DN theo đuổi M.tiêu?

hậu quả nào?

Mong muốn cuối cùng cần đạt tới

Mục tiêu cụ

thể:

doanh thu, lợi nhuận, thị phần, công nghệ, việc làm…

Biện pháp

 Biện pháp là công cụ, cách thức để đạt một mục tiêu

 Biện pháp gồm hai yếu tố:

Động cơ

 Động cơ là sức mạnh nội tại thôi thúc và hướng hành vi của con người tới mục tiêu (nhu cầu)

 Động cơ trả lời cho câu hỏi: “Tại sao? Vì lý do

gì?”

 Động cơ là yếu tố khó lần ra manh mối nhất

 Nó bắt rễ từ giáo dục, văn hoá và tôn giáo

 Khi xác định động cơ, cần trả lời các câu

hỏi :

 DN che đậy hay công khai động cơ của

mình?

 Động cơ của DN là vị kỷ hay vị tha?

 Định hướng giá trị của DN là gì?

Hậu quả

nhất của algorithm

câu hỏi sau:

Hậu quả sẽ xảy ra trong ngắn hạn hay dài hạn?

Hậu quả ảnh hưởng gì đến đối tượng quan tâm?

Có thể có các yếu tố bất ngờ không?

Khái quát 4 nhân tố cấu thành Algorithm đạo

đức

Mặt kinh doanh Mặt đạo đức Mục tiêu

Nhiều mục tiêu hài hoà

Đ/tượng q/tâm ưu tiên

Không khoan nhượng?

Công bố cho mọi người?

mọi đối tượng quan tâm?

Mọi người đều hài lòng?

Không tiên đoán được ?

TN

10 câu tự hỏi để ra quyết định "ĐĐ"

1 Tôi biết gì? Tôi cần biết những gì?

2 Mục đích công việc của tôi là gì?

3 Những lo ngại về mặt ĐĐ của tôi là gì?

4 Quy tắc nào của DN mà tôi cần phải cân nhắc?

5 Làm sao để người khác tham gia ra quyết định?

6 Ai bị ảnh hưởng bởi quyết định của tôi? Họ có động

cơ gì ? có chính đáng không?

7 Tôi nghĩ gì nếu là người bị A/hưởng bởi quyết định?

8 Hậu quả nào có thể xảy ra do hành động của tôi?

9 Cánh nào khác làm đa trách nhiệm, tối thiểu tác hại?

10 Tôi có thể biện minh cho hành động của tôi với đồng nghiệp? người bị ảnh hưởng? công chúng?

Chương 3

II XÂY DỰNG ĐĐ TRONG

KINH DOANH

1 Chương trình tuân thủ đạo đức hiệu

quả

Phổ biến, truyền đạt

để mọi thành viên nhận thức đầy đủ

Thiết lập

các tiêu chuẩn và

nguyên tắc

đạo đức

điều hành, kiểm tra việc tuân thủ chuẩn mực đạo đức

Không ngừng hoàn thiện chương trình tuân thủ đạo đức

•Đạo đức kinh doanh và văn hóa DN

niềm tin cốt lõi

Nội qui

Tí n

đi ều

K hẩ

u hi ệu

Sứ mệnh

Lễ h ội

… Chương trình tuân thủ đạo đức hiệu

… Chương trình tuân thủ đạo đức hiệu

quả

 Tổ chức hệ thống qlý chương

trình đạo đức hiệu quả

TỔNG GIÁM ĐỐC (HOẶC PTGĐ)

HỘI ĐỒNG ĐĐDN

UVĐĐ

Cty A

UVĐĐ Cty B

Nhiệm vụ của người phụ trách ĐĐ

 Xây dựng, duyệt và phổ biến bản quy định ĐĐ.

 truyền đạt hiệu quả các tiêu chuẩn ĐĐ.

 Thiết lập hệ thống kiểm tra và điều hành để xác định tính hiệu quả của chương trình.

 Xem xét và chỉnh sửa chương trình ĐĐ để cải thiện tính hiệu quả của chương trình.

Sự hỗ trợ của TGĐ trong chương trình ĐĐKD

(PTGĐ phụ trách UBĐĐ)

phân biệt

truyền đạt