SKKN Một số biện pháp Phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo của học sinh

Song song đó là đội ngũ giáo viên đã không ngừng cải tiến phương pháp giáo dục nhằm “ phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo của học sinh”.Phù hợp với mục tiêu giáo dục hiện nay là: “

A PHẦN MỞ ĐẦU.

I ĐẶT VẤN ĐỀ:

1- Bối cảnh của đề tài:

Trong những năm qua sự nghiệp giáo dục phát triển mạnh mẽ với quy mô ngàycàng lớn đáp ứng với yêu cầu học tập ngày càng cao của mọi thế hệ Đặt biệt là thế hệhọc sinh tiểu học, đã không ngừng tự học vươn lên, tự tìm hiểu khám phá để chiếmlĩnh kiến thức Song song đó là đội ngũ giáo viên đã không ngừng cải tiến phương

pháp giáo dục nhằm “ phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo của học sinh”.Phù hợp với mục tiêu giáo dục hiện nay là: “giúp học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, tính thẩm mĩ và các kĩ năng cơ bản, phát triển năng lực cá nhân, tính năng động và sáng tạo, hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, chuẩn

bị cho học sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động, tham gia xây dựng và bảo vệ tổ quốc”.

Muốn cho học sinh, nhất là học sinh tiểu học có những tính tích cực, tự giác,chủ động, tư duy sáng tạo có năng lực tự học, khả năng thực hành, lòng say mê họctập và ý chí vươn lên thì đòi hỏi người giáo viên phải có một phương pháp dạy học đạthiệu quả cao trong từng bài và từng tiết dạy

Là một giáo viên dạy lớp tôi luôn luôn mong muốn là làm thế nào giúp học sinhbiết chủ động, tự giác, say mê học tập, khuyến khích tính tích cực và tinh thần tự họcsao cho các em biết ham học tập, thích tìm hiểu, khám phá, thích ứng được với thựctiễn xã hội luôn phát triển

2 Lý do chọn đề tài.

Sáng kiến kinh nghiệm

Tên đề tài: Một số biện pháp

“ Phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo của học sinh”.

Đơn vị: Trường tiểu học "B" Cô Tô

Năm học: 2014 -2015

Với mục tiêu giáo dục hiện nay, giáo viên trường tiểu học “B” Cô Tô luôn luôn

cải tiến phương pháp giảng dạy nhằm thực hiện phương châm “xây dựng môi trường

sư phạm thân thiện, tích cực” đảm bảo cho học sinh “ Mỗi ngày đến trường là một niềm vui” Thông qua các hoạt động giáo dục trên lớp nhằm rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh Thực hiện tốt mục tiêu: “dạy chữ kết hợp dạy người” Đứng trước yêu

cầu đó, nhiệm vụ đặt ra cho người giáo viên tiểu học là việc bên cạnh truyền đạt kiếnthức thì việc giúp các em phát huy tính chủ động, tích cực sáng tạo trong học tập, tạomôi trường học tập tích cực, thân thiện là vô cùng quan trọng

Chính vì những lý do trên nên tôi đã quyết định nghiên cứu viết đề tài “ phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo của học sinh” nhằm nâng cao chất lượng học

sinh nói chung và nâng cao chất lượng học sinh lớp 2D trường tiểu học “B” Cô Tô nóiriêng

Vấn đề cốt lõi của đề tài này là đổi mới nội dung và hình thức hoạt động củagiáo viên và học sinh, đổi mới hình thức tổ chức dạy học Bản thân tôi khi lựa chọn đềtài này đã vấp phải không ít khó khăn trong quá trình nghiên cứu và thực hiện Phần vìkinh nghiệm giảng dạy của bản thân chưa nhiều, đối tượng học sinh trên địa bàn xã Cô

Tô là 60% học sinh người kinh và 40% là học sinh dân tộc khmer, cơ sở vật chất vàthiết bị dạy học còn nhiều hạn chế Song, bằng nỗ lực của bản thân, qua đề tài này tôimuốn có cái nhìn mới về đổi mới phương pháp giảng dạy trong giáo dục Từ đó đưa ramột số biện pháp thực hiện với hi vọng rằng đề tài này là một tài liệu tham khảo có ýnghĩa đối với các đồng nghiệp, đặc biệt là các đồng nghiệp trực tiếp đứng lớp giảngdạy như tôi

II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

Trong đề tài này hoàn toàn vì một mục đích chung của mục tiêu “ phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo của học sinh” tiểu học Tùy từng địa phương, từng đối

tượng học sinh ta có thể áp dụng các bước lên lớp, nội dung kiến thức, cách dạy chophù hợp

Giúp học sinh hình thành kỹ năng, sử dụng thành thạo kiến thức và vận dụngkiến thức một cách linh hoạt đúng đắn vào cuộc sống Từ đó đưa ra một số phươngpháp giảng dạy nhằm nâng cao tinh thần trách nhiệm của giáo viên và khả năng chủ

động, sáng tạo của học sinh, nhằm đạt được mục tiêu của ngành là chuyển từ lấy

“Dạy” là trung tâm sang lấy “Học” làm trung tâm.

III ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU:

- Là học sinh lớp 2 Trường tiểu học “B” Cô Tô

- Nghiên cứu qua những hành vi, qua những việc làm hằng ngày của học sinhtrong cuộc sống

- Tìm hiểu nội dung, phương pháp dạy giáo dục

- Nghiên cứu cách hình thành kiến thức mới và vận dụng vào cuộc sống của họcsinh

2

- Tiến hành thực nghiệm.

IV NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU

- Xây dựng cơ sở lý luận cho đề tài

- Xây dựng cơ sở thực tiễn cho đề tài

- Tìm hiểu nội dung, phương pháp để hình thành, khắc sâu và vận dụng tri thức

IV THỜI GIAN NGHIÊN CỨU:

Để có được những kinh nghiệm nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả của đềtài, tôi đã tiến hành tìm hiểu và nghiên cứu đề tài này trong 2 năm Bắt đầu từ năm học2012-2013; 2013-2014 và đã thực thi vào năm học này

B PHẦN NỘI DUNG

Đáp ứng nhu cầu phát triển của xã hội về kinh tế, cùng với nhu cầu phát triểnngày càng cao của con người về năng lực và phẩm chất Vì vậy giáo dục có vai tròquan trọng trong đời sống của mỗi con người và nhất là thế hệ trẻ mà đối tượng nghiêncứu ở đây là học sinh tiểu học lớp 2

Trong quá trình giảng dạy người giáo viên cần chú ý đặc điểm lứa tuổi học sinh,mỗi lứa tuổi sẽ có cách cảm nhận suy nghĩ và lí giải về cái đẹp khác nhau Người lớn

có cách cản nhận lôgic và khoa học tạo nên một cái đẹp hoàn thiện, còn trẻ em thì cócách cảm nhận ngây thơ Cho nên những việc làm của học sinh thường đem lại cho tanhiều cảm xúc và tình cảm mới lạ Nói là vậy, nhưng mỗi lứa tuổi có một mức độ cảmnhận khác nhau Là người giáo viên giảng dạy cần nắm bắt được đặc điểm này của học

sinh để có phương pháp giảng dạy tốt nhất, để “ Phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo của học sinh” Điều đó đòi hỏi giáo viên ngoài việc nắm vững kiến thức

chuyên môn thì cần phải nắm vững kiến thức tâm lí của trẻ, trong đó cái cốt lõi cầnphải nắm được là khả năng học tập của từng học sinh của lớp mình

II CƠ SỞ THỰC TIỂN:

1 Thực tế của việc dạy học đổi mới phương pháp phát huy tính tích cực của học sinh.

Cho đến nay, vấn đề đổi mới phương pháp dạy học đã được triển khai một cáchsâu rộng ở tất cả các bộ môn nhưng việc tổ chức cho học sinh học tập hàng ngày, đặc

biệt việc thiết kế và tổ chức các hoạt động trong giờ dạy để phát huy tính tích cực chủđộng sáng tạo của học sinh còn nhiều vấn đề cần thay đổi, bàn bạc và rút kinh nghiệm.

Qua dự giờ thăm lớp, qua sinh hoạt tổ chuyên môn tôi thấy đa số giáo viên ởcác lớp khi thiết kế và tổ chức các hoạt động giảng dạy theo hướng đổi mới phươngpháp phát huy tính tích cực của học sinh có một số ưu và nhược điểm sau:

a) Ưu điểm.

Giáo viên đã tổ chức cho học sinh tự mình phát hiện chi tiết, hình ảnh

Giáo viên chú ý đưa ra những câu hỏi vấn đáp để học sinh suy nghĩ tìm ra đáp

án mà đáp án là ý tưởng, là sự hồn nhiên của tuổi thơ

Học sinh đã được thảo luận nhóm, làm thực hành theo nhóm, đánh giá theonhóm…

Giáo viên có sử dụng một số phương tiện dạy học hiện đại như: Đồ dùng dạyhọc, tranh ảnh sưu tầm,…

b) Mặt hạn chế.

Ở một số giờ, giáo viên chưa biết thiết kế và tổ chức các hoạt động dạy học theohướng đổi mới phương pháp Giáo viên vẫn quen kiểu dạy theo phương pháp cũ như:Thầy hỏi, trò trả lời; thầy nghe, nhận xét Ở những giờ học đó giáo viên thì rất vất vảcòn học sinh hoàn toàn thụ động

Ví dụ: Khi dạy môn Đạo đức, bài:… giáo viên không sử dụng phiếu học tập

để tổ chức cho học sinh thảo luận mà lần lượt hỏi học sinh: Các câu hỏi mang tínhđiều lệ theo nội dung trong sách giáo khoa

Ở một số giờ, giáo viên đã biết tổ chức cho học sinh hoạt động để phát hiện chitiết hình ảnh nhưng còn một số vấn đề chưa hợp lý như:

+ Hoạt động này là hoạt động mất quá nhiều thời gian, lý do:

* Giáo viên không hướng dẫn học sinh sưu tầm tìm hiểu đề tài trước

* Giáo viên chưa yêu cầu được các nhóm học sinh trưng bày kết quả

+ Giáo viên vẫn phải nói nhiều, lý do: Sau khi học sinh báo cáo kết quả hoạt độngcủa nhóm mình, giáo viên lại nhắc lại một lần nữa

Giáo viên: Nhận xét, rồi đưa ra đáp án Sau đó giáo viên lại nói lại Làm nhưvậy vừa mất thời gian mà giờ học có cảm giác "không thoáng"

+ Giáo viên nên khai thác triệt để kết quả của hoạt động phát hiện chi tiết hìnhảnh để tổ chức các hoạt động phân tích, lý giải, bình, liên hệ

Ví dụ: Khi dạy tiết Luyện từ và câu Bài: “Từ chỉ tính chất Câu kiểu: Ai ? Thế

nào ? Mở rộng vốn từ: Từ chỉ vật nuôi trong gia đình”

Giáo viên yêu cầu học sinh thảo luận nhóm theo câu hỏi Nhưng sau đó giáo viên lại

không biết sử dụng kết quả của hoạt động ấy để hướng dẫn học sinh phân tích, lý giảinhững gì mà các em mới tìm tòi được, mà lại giảng giải kiến thức

4

Ở một số giờ dạy, giáo viên chú ý tổ chức cho học sinh hoạt động phát hiện chitiết hình ảnh; phân tích, lý giải mà không chú ý đến hoạt động bình của giáo viên, cảmnhận của học sinh

Ở một số giờ, giáo viên sử dụng đồ dùng dạy học chưa hợp lý, chưa khoa học

Do đó không phát huy được tính sáng tạo của học sinh

III THỰC TRẠNG

1/ Thuận lợi:

Với phương châm “tất cả vì học sinh thân yêu”, Với niềm đam mê yêu nghề,

mến trẻ, tận tâm với nghề, tận tụy với công việc và giảng dạy nhiều đối tượng họcsinh có nhiều hoàn cảnh khác nhau, nhiều trình độ khác nhau Mặt khác, sau mỗi ngàydạy học, tôi thường tự đánh giá và rút kinh nghiệm hiệu quả đào tạo giảng dạy củachính mình để có biện pháp khắc phục sửa chữa kịp thời Nhờ vậy, tôi biết đượckhông khí thoải mái trong giờ học sẽ đem đến hiệu quả giảng dạy lớn như thế nào Bên cạnh kinh nghiệm của bản thân đã có, năm học này, tôi chủ nhiệm lớp Haivới sĩ số là 29 em Mặt khác, được sự quan tâm của chính quyền, của nhà trường, cácbạn bè đồng nghiệp đã giúp đỡ học sinh lớp tôi về mặt vật chất và tinh thần nên các

em đến trường ngày càng đông đủ và vui tươi

2 Khó khăn:

Khó khăn phần nào ảnh hưởng đến việc thực hiện đề tài sáng kiến kinh nghiệm,

đó là trình độ tiếp thu bài của lớp không đồng đều

- Phần đông học sinh là con gia đình nghèo, thiếu sự quan tâm chăm sóc trongvấn đề học tập của các em

- Học sinh dân tộc Khmer vốn kiến thức tự có của các em chủ yếu nhờ thầy côđứng lớp trang bị giúp các em Bởi lẽ đó mà khi tôi nhận lớp, nhận thấy các em rất rụt

rè, nhút nhát, chỉ chú trọng học theo yêu cầu chỉ bảo của tôi, chưa chú trọng đến cáchthức học tập sao cho tốt nhất

3 Thực trạng những đổi mới của đề tài:

Chúng ta đều biết rằng chỉ có đổi mới căn bản phương pháp giảng dạy thì mới cóthể tạo được sự đổi mới thực sự trong ngành giáo dục, mới đảm bảo được mục tiêuchuyển từ dạy làm trung tâm sang lấy học làm trung tâm Cho nên dạy học là một quátrình hoạt động diễn ra: Dạy và học Đó là hai nhân tố tác động biện chứng trong mộtmối quan hệ thống nhất

Chức năng của quá trình này là nhằm hình thành cho người học hệ thống tri thứckhoa học, các kĩ năng, kĩ xảo và khả năng vận dụng vào thực tiễn Kết quả của nó lànâng cao trình độ học vấn cho người học, kể cả mặt kiến thức, phương pháp hoạtđộng và năng lực tổ chức thực tiễn

Trong quá trình hoạt động dạy và học thì nhân tố dạy (Giáo viên) giữ vai trò chủđạo Song nhân tố học (Học sinh) là hoạt động tích cực, sáng tạo, năng động để chủđộng tiếp thu các kiến thức khoa học

Quá trình dạy và học là hai hoạt động có sự tác động biện chứng lẫn nhau Nếuhai hoạt động này tách rời nhau thì không còn là một quá trình dạy và học nữa Hoạtđộng dạy học chỉ có hiệu quả khi nó biết tác động kích thích, khơi dậy ở người họcnhững nhu cầu mới Còn người học chỉ có hiệu quả khi nó biết phát huy tính tự giác,độc lập, sáng tạo và tích cực để lĩnh hội kiến thức.

Vậy, để đạt được yêu cầu nêu trên thì chúng ta phải đổi mới phương pháp giảngdạy, nhưng vấn đề đổi mới phương pháp giảng dạy là việc đổi mới như thế nào chứkhông phải đổi mới bằng cách nào Để chủ thể của quá trình học được cuốn hút vàocác hoạt động học tập do giáo viên tổ chức và chỉ đạo, thông qua đó tự lực khám phánhững điều học sinh chưa rõ, chứ không phải thụ động tiếp thu những tri thức đượcgiáo viên sắp đặt sẵn, đặt người học vào tình huống có vấn đề, vào thực tế cuộc sống,người học trực tiếp thảo luận, quan sát, giải quyết vấn đề theo cách suy nghĩ của mình,

từ đó nắm được kiến thức mới, không rập khuôn theo khuôn mẫu có sẵn, được bộc lộ

và phát huy tiềm năng sáng tạo Để làm được điều này giáo viên không chỉ đơn giảntruyền đạt tri thức mà còn hướng dẫn các hoạt động Nội dung và phương pháp dạyhọc phải giúp cho đối tượng học sinh biết hoạt động và tích cực tham gia các chươngtrình hoạt động

Để đảm được đổi mới chương trình giáo dục mà ngành giáo dục đang thực hiệnthì việc đổi mới phương pháp giảng dạy có vai trò hết sức quan trọng Cho nên đổimới phương pháp giảng dạy phải “phát huy được tính tích cực, chủ động, sáng tạo củahọc sinh”, loại bỏ thói quen học tập thụ động từ đó cuốn hút học sinh vào các hoạtđộng do giáo viên thiết kế, tổ chức và chỉ đạo, qua đó học sinh có thể tự khám phá vàchiếm lĩnh nội dung bài học

Vậy, để đảm bảo được yêu cầu này thì giáo viên phải phát huy, khai thác tối đakinh nghiệm sống của học sinh, tạo cơ hội cho học sinh bày tỏ quan điểm, ý kiến cánhân về vấn đề đang học, khuyến khích các em nêu những thắc mắc trong khi nghegiảng, đặt ra câu hỏi cho thầy, cho bạn trao đổi, tranh luận, tạo nên mối quan hệ hợptác trong giao tiếp giữa thầy và trò, giữa trò với trò trong quá trình chiếm lĩnh nội dunghọc tập Hợp tác trong học tập sẽ làm tăng hiệu quả học tập, trong hoạt động hợp tác,tính cách, năng lực của mỗi thành viên được bộc lộ uốn nắn, tình bạn, ý thức tổ chức,tinh thần tương trợ được phát triển Sự hợp tác trong học tập sẽ giúp học sinh sẽ quendần với sự phân công hợp tác trong lao động xã hội và hình thành năng lực hợp táccho người công dân trong một thế giới phát triển

Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực hóa hoạt động học tập củahọc sinh không có nghĩa là gạt bỏ, loại trừ, thay thế hoàn toàn các phương pháp truyềnthống Vấn đề là ở chỗ, cần kế thừa, phát triển những mặt tích cực của các phươngpháp dạy học hiện có như thuyết trình, nêu vấn đề, giảng giải, vấn đáp…, đồng thờiphải học hỏi, vận dụng một số phương pháp dạy học mới một cách linh động nhằmphát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh trong học tập, phù hợp vớihoàn cảnh, điều kiện dạy học ở địa phương và trường sở tại

Phương pháp dạy học tích cực không hề hạ thấp hay giảm nhẹ vai trò chủ đạocủa người thầy Để phương pháp dạy học tích cực đạt được hiệu quả cao, người thầyphải thực sự trở thành người thiết kế, tổ chức hướng dẫn các hoạt động độc lập hoặc

6

theo nhóm để học sinh chiếm lĩnh được tri thức mới, hình thành kĩ năng, thái độ, tìnhcảm và niềm tin theo yêu cầu của nội dung, chương trình từng môn học Nhưng khôngphải mọi loại tri thức đều có thể do học sinh tự chiếm lĩnh được và hơn thế nữaphương pháp dạy học tích cực cần phải có sự trợ giúp của các loại thiết bị và phươngtiện dạy học tiến bộ như: Công nghệ thông tin.

Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực phải quán triệt sâu sắcnguyên tắc học đi đôi với hành, lý luận gắn liền với thực tiễn Thông qua các việc đadạng hoá các hoạt động dạy học, gắn hoạt động dạy với hoạt động xã hội, hoạt độnglao động với hoạt động thực tiễn khác ở nhà, ở môi trường xung quanh để hình thànhnhận thức đúng đắn về thế giới quan, nhân sinh quan và củng cố niềm tin, kĩ năng tổchức hoạt động thực tế của học sinh

Muốn đổi mới cách học thì phải đổi mới cách dạy Cách dạy quyết định cáchhọc, tuy nhiên, thói quen học tập thụ động của học sinh cũng ảnh hưởng đến cách dạycủa thầy Mặt khác, cũng có trường hợp học sinh mong muốn được học theo phươngpháp dạy học tích cực nhưng do giáo viên chưa đáp ứng được Do vậy giáo viên cầnphải được bồi dưỡng, phải kiên trì cách dạy theo phương pháp dạy học tích cực, tổ

chức các hoạt động nhận thức từ đơn giản đến phức tạp, từ thấp đến cao, hình thành

thói quen tự học cho học sinh Trong đổi mới phương pháp phải có sự hợp tác của thầy

và trò, sự phối hợp hoạt động dạy với hoạt động học thì mới có kết quả Phương phápdạy học tích cực hàm chứa cả phương pháp dạy và phương pháp học

Như vậy, thực hiện dạy và học theo phương pháp dạy học tích cực không cónghĩa là gạt bỏ các phương pháp truyền thống Trong hệ thống các phương pháp dạyhọc quen thuộc được đào tạo trong các trường sư phạm cũng có nhiều phương pháptích cực Các sách lý luận dạy học đã chỉ rõ, về mặt hoạt động nhận thức, thì phương

pháp thực hành là tích cực hơn phương pháp trực quan, phương pháp trực quan thìsinh động hơn phương pháp thuyết trình

Để phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo của học sinh cần kế thừa và pháttriển những mặt tích cực của hệ thống phương pháp dạy học đã quen thuộc, đồng thờicần học hỏi, vận dụng một số phương pháp mới, phù hợp với hoàn cảnh, điều kiện dạy

và học sinh ở lớp, ở trường mình

IV GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:

1 Biện pháp 1: Yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học:

1.1 yêu cầu chung:

- Dạy học tiến hành thông qua việc tổ chức các hoạt động học tập của học sinh

- Dạy học kết hợp giữa học tập cá thể với học tập hợp tác; giữa hình thức học cánhân với học nhóm, lớp

- Dạy học thể hiện mối quan hệ tích cực giữa giáo viên và học sinh, giữa họcsinh với học sinh

- Dạy học chú trọng đến việc rèn luyện các kĩ năng, năng lực, tăng cường thựchành và gắn nội dung bài học với cuộc sống thực tiễn

- Dạy học chú trọng đến việc sử dụng có hiệu quả phương tiện, thiết bị dạy họcđược trang bị hoặc giáo viên tự làm, đặc biệt là ứng dụng công nghệ thông tin

8

- Dạy học chú trọng đến việc rèn luyện phương pháp tư duy, năng lực tự học, tựnghiên cứu, tạo niềm vui, thái độ tự tin trong học tập cho học sinh.

- Dạy học chú trọng đến việc đa dạng hoá nội dung, các hình thức, cách thứcđánh giá và tăng cường hiệu quả việc đánh giá nhận xét

1.2 Yêu cầu đ ối với giáo viên:

Để đổi mới được phương pháp giảng dạy đối với người giáo viên cần phải đảmbảo được những nội dung sau:

- Thiết kế giáo án bao gồm các hoạt động của giáo viên và hoạt động của họcsinh theo những mục tiêu cụ thể của mỗi tiết, mỗi bài học mà học sinh cần đạt đượctheo chuẩn kiến thức kĩ năng, thiết kế hệ thống câu hỏi, tình huống và bài tập để địnhhướng cho học sinh hoạt động

- Thiết kế giáo án, tổ chức, hướng dẫn học sinh thực hiện các hoạt động học tậpvới các hình thức đa dạng, phong phú có sức hấp dẫn phù hợp với đặc trưng bài học,với đặc điểm và trình độ học sinh, với điều kiện cụ thể của lớp, của trường và của địaphương

- Tổ chức các hoạt động trên lớp để học sinh hoạt động cá nhân hoặc theo nhómnhư: nêu vấn đề cần tìm hiểu, tổ chức các hoạt động tìm tòi, phát hiện nội dung kiếnthức từ đó hình thành kĩ năng, kĩ xảo và thái độ cho học sinh

- Định hướng điều chỉnh các hoạt động của học sinh để học sinh nắm đượcchính xác các khái niệm kiến thức từ đó nắm được nội dung, ý nghĩa của bài học.

- Động viên, khuyến khích tạo cơ hội và điều kiện cho học sinh được tham giamột cách tích cực, chủ động, sáng tạo vào quá trình khám phá và lĩnh hội kiến thức.Chú ý khai thác vốn kiến thức, kinh nghiệm, kĩ năng đã có của học sinh, tạo niềm vui,hứng khởi, nhu cầu hành động và thái độ tự tin trong học tập cho học sinh, giúp các

em phát huy tối đa năng lực, tiềm năng vốn có của bản thân học sinh

- Thiết kế bài giảng và hướng dẫn học sinh thực hiện các dạng câu hỏi, bài tậpphát triển tư duy và rèn luyện kĩ năng, hướng dẫn học sinh có thói quen vận dụng kiếnthức đã học vào giải quyết các vấn đề thực tiễn

- Sử dụng các phương pháp và hình thức tổ chức dạy học một cách hợp lý, hiệuquả, linh hoạt, phù hợp với nội dung, ý nghĩa bài học, phù hợp với đặc điểm và trình

độ học sinh, thời lượng dạy học và các điều kiện dạy học cụ thể của nhà trường và địaphương

- Tạo điều kiện để học sinh vận dụng nhiều hơn kiến thức của mình để giảiquyết một số vấn đề có liên quan đến đời sống thực tiễn ở địa phương

1.3 Yêu cầu đ ối với học sinh :

Để đạt được mục tiêu “Phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo” thì người họcphải thực hiện và đạt được các yêu cầu sau:

- Tích cực suy nghĩ, chủ động tham gia các hoạt động học tập để tự khám phá

và lĩnh hội kiến thức, rèn luyện kĩ năng, xây dựng mục đích, phương pháp học tập;thái độ, động cơ và hành vi đúng đắn

10

- Tích cực thực hành vận dụng kiến thức đã học để phân tích, đánh giá, giảiquyết các tình huống và các vấn đề đặt ra từ thực tiễn, xây dựng và thực hiện các kếhoạch học tập phù hợp với khả năng và điều kiện.

- Mạnh dạn trình bày và bảo vệ ý kiến, quan điểm cá nhân, tích cực thảo luận,tranh luận, đặt câu hỏi cho bản thân, cho giáo viên dạy và cho bạn

- Biết tự đánh giá và đánh giá các ý kiến, quan điểm, các sản phẩm hoạt độnghọc tập của bản thân và bạn bè

- Học sinh học tập một cách động chủ động, chống thói quen học tập thụ động,học sinh tích cực chiếm lĩnh kiến thức và kĩ năng thu thập, xử lý trình bày trao đổithông tin thông qua các hoạt động học tập do giáo viên tổ chức hướng dẫn

- Tăng cường hoạt động theo nhóm và học tập cá nhân

- Giảm trình bày lý thuyết, tăng thực hành vận dụng

2 Biện pháp 2: Phối hợp linh hoạt các phương pháp dạy học thích hợp: 2.1 Phương pháp thảo luận nhóm:

Đối với phương pháp này giáo viên phải tổ chức cho học sinh bàn bạc, trao đổitrong nhóm nhỏ, nhằm giúp cho mọi học sinh có thể chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm, ýkiến để giải quyết một vấn đề của nội dung bài học

Về thực chất, phương pháp thảo luận là tổ chức cho học sinh bàn bạc, trao đổitrong nhóm nhỏ Thảo luận nhóm được sử dụng rộng rãi nhằm giúp cho học sinh thamgia một cách chủ động vào quá trình học tập, tạo cơ hội cho học sinh có thể chia sẻ

kiến thức, kinh nghiệm, ý kiến để giải quyết một vấn đề có liên quan đến nội dung bàihọc.

Ảnh HS nhóm 4 cả lớp

- Học tập hợp tác theo phương pháp này được thực hiện khi:

+ Thảo luận để tìm ra nội dung vấn đề và đi đến kết luận

+ Cùng thực hiện một vấn đề hoặc mỗi nhóm thực hiện một vấn đề của một đơn

vị kiến thức mà giáo viên giao cho

- Để phát huy tính tích cực hợp tác theo nhóm, cần đảm bảo một số yêu cầu :+ Nội dụng thảo luận nhóm có thể giống nhau hoặc khác nhau

+ Giáo viên nêu chủ đề thảo luận, chia nhóm, giao câu hỏi, yêu cầu thảo luậncho mỗi nhóm, quy định thời gian và phân vị trí chỗ ngồi thảo luận cho các nhóm

+ Phân nhóm trưởng và thư kí

+ Các nhóm tiến hành thảo luận

+ Đại diện các nhóm trình bày kết quả, các nhóm khác chất vấn, trao đổi, bổsung ý kiến

+ Giáo viên tổng kết các ý kiến

Phương pháp hoạt động nhóm giúp cho các thành viên trong nhóm chia sẻnhững băn khoăn, kinh nghiệm bản thân, cùng nhau xây dựng kiến thức mới

2.2 Phương pháp trực quan:

12