SKKN Một số biện pháp giúp đỡ học sinh học yếu, kém môn toán ở lớp 5

TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO Học vị hoặc trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cao nhất : Cử nhân GD Tiểu học - Năm nhận bằng : 2010 - Chuyên ngành đào tạo : Giáo dục tiểu học III.KINH NGHIỆM KHOA HỌC - Lĩ

SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC

I THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN

1 Họ và tên : Đinh Quốc Nguyễn

2 Ngày tháng năm sinh : Ngày 25 tháng 10 năm 1976

3 Nam, nữ : Nam

4 Địa chỉ : xã Sông Nhạn, huyện Cẩm Mỹ, tỉnh Đồng Nai

5 Nam Thanh, Nam Đàn, Nghệ An

6 Điện thoại : (Cơ quan) 0613.701.013 (Nhà riêng) ĐTDĐ : 0933486044

7 E-mail: quocnguyen1525@yahoo.com.vn hoặc 044nguyen@gmail.com

8 Chức vụ : Giáo viên

9 Đơn vị công tác : Trường tiểu học Sông Nhạn, Cẩm Mỹ, Đồng Nai.

II TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO

Học vị (hoặc trình độ chuyên môn, nghiệp vụ) cao nhất : Cử nhân GD Tiểu học

- Năm nhận bằng : 2010

- Chuyên ngành đào tạo : Giáo dục tiểu học

III.KINH NGHIỆM KHOA HỌC

- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm : Dạy học

Số năm có kinh nghiệm : 16 năm

- Các sáng kiến kinh nghiệm đã có trong 3 năm gần đây :

+ “Một số biện pháp giúp đỡ học sinh yếu toán cho học sinh lớp 5”

+ “Nâng cao chất lượng dạy học thông qua “Ứng dụng công nghệ thông tin”

+ “Nâng cao chất lượng dạy học thông qua “Rèn kỹ năng sử dung phương pháp sơ

đồ đoạn thẳng bài toán tìm 2 số lớp 4”

Sáng kiến kinh nghiệm :

“ Một số biện pháp giúp đỡ học sinh học yếu, kém môn toán ở lớp 5”.

A MỞ ĐẦU

I LÍ DO CHỌN :

Trong giai đoạn hiện nay, dưới sự lãnh đạo của Đảng, đất nước ta đang tiến hành cuộc cách mạng toàn diện trên mọi lĩnh vực với mục tiêu công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước Trong sự nghiệp đổi mới đó, đổi mới giáo dục là một trong những trọng tâm của sự đổi mới

Với quan niệm giáo dục là quốc sách hàng đầu, như báo cáo chính trị của đại hội Đảng cộng sản Việt Nam lần thứ X đã khẳng định: “Phát triển giáo và đào tạo là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, là điều kiện để phát huy nguồn lực con người – yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững Tiếp tục nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đổi mới nội dung, phương pháp dạy học cho phù hợp

Sự đổi mới của giáo dục nhằm tạo ra những con người toàn diện có phẩm chất đạo đức, có sức khoẻ, có tri thức và năng động sáng tạo

Vậy để giáo dục học sinh phát triển toàn diện về mọi mặt đó là trách nhiệm của những người làm công tác giáo dục nói chung, của giáo viên nói riêng

Như chúng ta biết môn toán chiếm một vị trí vô cùng quan trọng việc học tốt môn

toán giúp cho học sinh phát triển toàn diện về mọi mặt Ngoài ra học tốt môn toán học sinh mới có điều kiện để học tốt những môn học khác

Kiến thức của môn toán là có tính chất kế thừa và xâu chuỗi Kế thừa từ bài học này đến bài học khác, từ lớp học dưới đến lớp học trên Nếu các em bị mất căn bản về kiến thức môn toán thì các em sẽ chán học, không thích học dẫn đến ngày càng học yếu

so với trình độ chung của cả lớp

Một lớp học không tránh khỏi có các đối tượng học sinh được phân chia như: giỏi, khá, trung bình, yếu Điều này mỗi giáo viên đều nhận thức được một cách rõ ràng hơn ai hết và đồng thời mỗi giáo viên đều có phương pháp dạy, có những kinh nghiệm để áp dụng vào việc giảng dạy và giáo dục học sinh để đạt kết quả Ai trong mỗi giáo viên chúng ta đều hiểu rằng việc giảng dạy và giáo dục luôn luôn đi đôi với nhau Để giúp đỡ học sinh yếu nói chung và học sinh yếu môn toán nói riêng là việc làm hết sức cần thiết đối với mỗi giáo viên chúng ta

Vậy làm thế nào để giáo dục học sinh yếu môn toán đạt hiệu quả luôn là nỗi lo âu của các bậc phụ huynh, là nỗi trăn trở của thầy giáo, cô giáo và cũng chính là nỗi lo chung của toàn xã hội.

Trong công tác nhiều nội dung mang tính chất phức tạp, đa dạng khác nhau, với vai trò là giáo viên cần phát huy, bổ sung để cho hoàn thiện nội dung và phương pháp quản lý giáo dục cấp bách và thiết thực việc dạy học để nắm vững mục đích của từng

công việc cụ thể Đĩ cũng chính là lý do tơi chọn đề tài “ Một số biện pháp giúp

đỡ học sinh học yếu, kém mơn tốn ở lớp 5”.

II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU:

1 Mục đích nghiên cứu:

- Nhằm thực hiện thành cơng kế hoạch của nhà trường tiểu học Sơng Nhạn năm học 2013 – 2014

- Giúp học sinh yêu tốn củng cố kiến thức cơ bản, bổ trợ những kiến thức bị hổng

từ các lớp dưới

- Giúp học sinh cĩ thĩi quen độc lập suy nghĩ, tự giác trong học tập, cĩ tinh thần trách nhiệm, cĩ ý thức tổ chức kĩ luật

- Việc thực hiện đề tài nhằm nghiên cứu một số biện pháp giúp đỡ học sinh yếu kém để học sinh cĩ kết quả học tập cao hơn, giảm tỷ lệ học sinh yếu kém trong học tập mơn tốn

- Nhằm nâng cao chất lượng giáo dục tồn diện và hạn chế học sinh lưu ban Thực hiện tốt “Nĩi khơng với học sinh ngồi nhầm lớp”

2 Phương pháp nghiên cứu:

- Phương pháp nghiên cứu lí luận

- Phương pháp điều tra, khảo sát thực tiễn

- Phương pháp hội thảo chuyên đề, trao đổi kinh nghiệm

- Phương pháp thực nghiệm sư phạm

Để nghiên cứu đề tài này một cách khoa học và đạt kết quả tơi đã vạch ra các nhiệm vụ sau:

- Nghiên cứu kĩ đặc thù của mơn học, đi sâu vào các nội dung cĩ liên quan đến việc dạy học học sinh yếu học Tốn

- Xem xét việc học tập trên lớp bằng cách kiểm tra chất lượng học sinh yếu hàng tháng để rút ra mặt mạnh và những hạn chế, thiếu sĩt

- Tìm hiểu và phân tích thực trạng của những hạn chế, thiếu sĩt trong dạy học sinh yếu

- Trên cơ sơ xác định được nguyên nhân của những hạn chế, thiếu sót để đề ra những giải pháp tích cực nhằm xây dựng kế hoạch kiểm tra cụ thể và phù hợp với tình hình thực tế của học sinh được

B NỘI DUNG I.CƠ SỞ LÝ LUẬN :

Nghề dạy học là một nghề thật đặc biệt đó là giáo dục con người Sản phẩm của giáo dục là đào tạo cho xã hội những con người có trình độ, có phẩm chất đạo đức Bởi thế đội ngũ thầy cô giáo chúng ta phải có lòng yêu nghề, mến trẻ, đặc biệt là một tấm gương tự học và sáng tạo Có trách nhiệm cao với sự nghiệp giáo dục Không nên chạy theo bệnh thành tích mà luôn đặt chất lượng giáo dục học sinh lên hàng đầu Không để tình trạng học sinh ngồi nhầm lớp Trong giảng dạy luôn chú trọng đến những đối tượng học sinh học yếu trong học tập để từ đó giáo viên đưa ra những biện pháp kịp thời, linh hoạt, phù hợp giúp cho các em tiến bộ theo kịp các bạn trong lớp

Học sinh yếu môn toán là những học sinh bị hổng kiến thức Chính vì thế mà việc tiếp thu bài của các em thật là khó khăn Lúc đó các em sẽ chán học, lơ là trong học tập

Vì thế khi giáo viên giảng bài các em không hiểu, các em ngồi nói chuyện, làm việc riêng trong lớp Thậm chí còn quậy phá trêu chọc các bạn xung quanh

Để các em yếu toán không có tư tưởng chán học, mà có ý thức hơn trong việc học của mình ngày một tiến bộ trong học tập, đó là điều mà giáo viên đứng lớp chúng tôi phải tìm ra những phương pháp mới, tối ưu nhất để giáo dục học sinh

II THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ:

1 Thuận lợi:

- Được sự quan tâm của Phòng giáo dục và đạo tạo huyện Cẩm Mỹ, sự quan tâm của lãnh đạo địa phương xã Sông Nhạn

- Được sự quan tâm chỉ đạo sát sao của ban giám hiệu nhà trường

- Cơ sở vật chất tương đối đầy đủ cho việc dạy và học

- Sĩ số học sinh trong lớp lý tưởng (29 em)

- Trường học hai buổi nên cũng có điều kiện để rèn học sinh

2 Khó khăn:

* Tình hình học sinh:

- Còn một số em chưa tự giác trong học tập, ham chơi, không thích học

- Chưa mạnh dạn trong học tập, thiếu tự tin

- Học sinh lười suy nghĩ, còn trông chờ thầy cô giải giúp, vốn kiến thức cơ bản lớp dưới còn hạn chế

- Khả năng chú ý và tập trung vào bài giảng của giáo viên không bền

- Học vẹt, không có khả năng vận dụng kiến thức

- Yếu các kỹ năng tính toán cơ bản, cần thiết ( cộng, trừ, nhân, chia).

* Phụ huynh học sinh:

- Địa bàn xã Sông Nhạn là một xã nằm ở tiểu khu 4 thuộc vùng núi của huyện Cẩm

Mỹ, xã có dân số đông, đa phần là con em đồng bào công giáo Phần lớn phụ huynh do điều kiện kinh tế gia đình đi làm ăn ở xa, gửi gắm con cái của mình cho ông bà, người thân ở nhà Vì vậy sự quan tâm của phụ huynh đối với học sinh còn hạn chế, còn ỷ nại và phó thác cho nhà trường, cho thầy cô còn nhiều

- Nhận thức và thái độ của một bộ phận phụ huynh trong việc quan tâm đến việc học của con em mình còn hạn chế, còn nhìn nhận về việc học hành của con em mình còn sai lệch, sự phối kết hợp giữa gia đình và nhà trường , với giáo viên chủ nhiệm chưa cao

III CÁC BIỆN PHÁP GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1 Những biện pháp đã sử dụng rèn học sinh yếu môn toán lớp 5:

- Điều tra đối tượng học sinh yếu

- Phân loại học sinh ( giỏi, khá, trung bình, yếu - kém )

- Tìm hiểu nguyên nhân dẫn đến học sinh học yếu

- Lập kế hoạch cụ thể, chi tiết phụ đạo cho từng học sinh yếu.

- Thực hiện tốt công tác giảng dạy đối với đối tượng học sinh yếu.

- Sử dụng các phương pháp dạy học phù hợp với đối tượng học sinh yếu

- Tổ chức tiết học có các trò chơi nhằm gây hứng thú cho các em học tập

- Thường xuyên kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh, điều chỉnh biện pháp rèn luyện phù hợp với sự tiến bộ của học sinh

- Có các hình thức tuyên dương, khen thưởng kịp thời, phù hợp khi các học sinh yếu tiến bộ

- Phối hợp với phụ huynh học sinh có con học yếu để cùng nhau bàn biện pháp rèn luyện ở lớp, ở nhà, nhắc nhở các em đi học chuyên cần

2 Các biện pháp giải quyết vấn đề:

Để giáo dục học sinh yếu môn toán chúng ta không kể nguyên nhân do đâu, rèn luyện học sinh yếu môn toán là việc làm cần thiết, không nóng vội, có lộ trình hợp lý, có kế hoạch riêng cho từng học sinh, có biện pháp hiệu quả và kịp thời Người giáo viên phải hiểu sâu sắc các em Từ đó mới có thể đặt ra những tác động sư phạm thích hợp và cụ thể với từng đối tượng học sinh

Với kinh nghiệm giảng dạy của mình tôi đã áp dụng nhiều biện pháp khác nhau để rèn học sinh yếu môn toán và thu được nhiều kết quả

Việc đầu tiên:

2.1 Phân loại học sinh :

Để nắm được tình hình học sinh trong lớp của mình phụ trách:

+ Thông qua nghiên cứu lí lịch học sinh giáo viên sẽ nắm được hoàn cảnh gia đình, nghề nghiệp của phụ huynh, gia đình đông con hay ít con, phụ huynh có quan tâm giáo dục con cái hay không, địa bàn cư trú của các em,…

+ Thông qua nghiên cứu hồ sơ của học sinh như: Học bạ, sổ liên lạc, khảo sát chất lượng học sinh đầu năm, qua 1 tuần thực dạy tôi sẽ phân loại học sinh lớp mình ra các đối tượng học sinh như sau :

1.Học sinh học toán giỏi

2.Học sinh học toán khá

3.Học sinh học toán trung bình

4.Học sinh học toán yếu

+ Sau khi phân loại được trình độ học sinh trong lớp và nắm bắt được các em học yếu môn toán giáo viên lại tìm hiểu xem học sinh yếu phần nào trong môn toán giáo viên lại tiếp tục phân loại các em yếu toán thành những đối tượng sau :

- Yếu trong thực hiện tính nhân, chia, cộng, trừ

- Yếu về yếu tố hình học

- Yếu về yếu tố thống kê

- Yếu về đại lượng và đo đại lượng

- Yếu trong giải toán

- Yếu tất cả các kiến thức nêu trên

Qua tìm hiểu và nắm bắt tình hình của các em học sinh lớp 5C mà tôi được phân công giảng dạy và chủ nhiệm lớp, bản thân tôi thấy có các nguyên nhân dẫn tới học sinh học yếu môn toán như sau:

- Do hoàn cảnh gia đình khó khăn bố mẹ đi làm ăn xa không ai quản lý, đôn

đốc các em trong học tập

- Do các em chưa có ý thức học tập ham chơi, chưa nhận thức được vai trò học tập

- Các em mất căn bản ở lớp dưới.

- Học sinh tiếp thu bài kém

- Do học sinh thụ động trong học tập

- Giáo viên sử dụng các phương pháp giảng dạy chưa phù hợp với học sinh

- Gia đình không quan tâm đến việc học tập của các em

Từ những nguyên nhân trên tôi xác định đâu là nguyên nhân chính đối với từng học sinh yếu môn toán để có phương pháp và hình thức để rèn luyện phù hợp với từng học sinh

2.3 Tìm hiểu hoàn cảnh gia đình của các em:

Lớp 5C có 29 học sinh các em sinh sống rải rác chủ yếu ở các xóm 5, 6, 7AĐ, 8A,

9 Tỷ lệ học sinh đi học chuyên cần thấp, thái độ học tập của học sinh, chất lượng học tập cho thấy nhận thức và thái độ của phụ huynh trong việc hợp tác với nhà trường là chưa cao Qua đó cho thấy một bộ phận phụ huynh chưa thật sự quan tâm, chăm lo và đôn đốc

con em mình học tập, còn phó thác cho nhà trường, cho thầy cô Đặc điểm của xã Sông Nhạn là chủ yếu phụ huynh làm nghề nuôi trồng thủy sản ở ngoài bãi cả ngày bỏ mặc con

em của mình ở nhà Các em phải tự chăm sóc cho bản thân không có ai quản lí, một số gia đình gửi con cho ông bà ở nhà để đi làm ăn xa, lâu lâu mới về nên việc phối hợp giáo dục là rất hạn chế Một số gia đình không hạnh phúc ảnh hưởng đến học tập của học sinh Người lớn chưa làm gương về việc học tập, có em vì gia đình bất hạnh hoặc gia đình quá đông anh em Có em học yếu là do lười học, cha mẹ không quan tâm đến các em Cho nên giáo viên cần quan tâm nắm bắt cụ thể hoàn cảnh gia đình của từng em để có những biện pháp giúp đỡ cho phù hợp

Lập kế hoạch cụ thể, chi tiết phụ đạo cho từng học sinh yếu môn toán là điều cần thiết để theo dõi và rèn luyện các em Qua đó giáo viên đánh giá được kết quả rèn luyện của học sinh mình trong từng thời gian ngắn Nếu học sinh chưa có sự tiến bộ chúng ta có thể thay đổi biện pháp rèn luyện hoặc tăng cường thêm một số biện pháp khác Ta không nên nóng vội, rèn học sinh yếu không chỉ một ngày, hai ngày,…mà cả một thời gian dài Tùy theo đối tượng học sinh yếu của lớp mình phụ trách để chúng ta lập kế hoạch phụ đạo học sinh yếu

Ví dụ: qua tìm hiểu và theo dõi việc học tập của các em học sinh yếu tôi đã lên kế

hoạch cụ thể lập bảng theo mẫu sau:

TT Họ và tên HS Con ông(bà), nơiở Kiến thức toányếu Mức độ tiến bộ

1 Nguyễn Thị Dung

Nguyễn Văn Nhất, Sông Nhạn

- Chưa biết cách đặt dấu phẩy trong phép tính cộng, trừ hai số thập phân,

- Chưa biết chia một số thập phân cho một số thập phân

- Tháng 9: đã thực hiện được

-Tháng 10: đã biết

2 Phạm Văn Chinh

Phạm Văn Hựu,

xã Sông Nhạn

- Chưa biết nhân

và trừ hai số thập phân

- Tính toán chậm

- Tháng 9: nhân chậm

- Tháng 10: Nhân nhanh, biết trừ hai số thập phân

3 Hoàng Văn Tuấn

- Hoàng Văn An,

xã Sông Nhạn

- Tính toán chậm -Tháng 9: chưa biết

tính -Tháng 10: biết trừ đơn giản

- Tháng 11:

2.5 Đối với học sinh yếu môn toán do mất căn bản:

Học sinh yếu môn toán do mất căn bản các em khó có thể tiếp thu những kiến thức mới Chính vì lẽ đó mà dẫn đến các em sẽ ngại học hay nói khác hơn là lười học, yếu lại càng yếu hơn

Đối với học sinh mất căn bản không nắm được kiến thức ở lớp dưới thì tôi luôn quan tâm đặc biệt hơn Trong bài giảng tôi chú ý đến các em nhiều hơn vừa truyền thụ kiến thức mới tôi vừa ôn kiến thức cũ cho học sinh

Trong tiết dạy tránh tình trạng giáo viên để học sinh yếu mất căn bản ngoài lề tiết học

Ví dụ: Trong một tiết học phần bài tập giáo viên phân ra từng đối tượng học sinh Bài

tập 1 cho nhóm yếu làm, bài 2 nhóm trung bình làm, bài 3 nhóm khá giỏi làm, như vậy

hy vọng mới khắc phục dần tình trạng học sinh học yếu Nếu giáo viên cứ cho học sinh hoạt động bình thường từ bài 1 đến bài 3 thì học sinh yếu không biết gì và thậm chí bỏ học vì chán Hoặc trong lớp học có học sinh yếu ( không nắm kiến thức lớp học dưới ) với đối tượng này khi dạy giáo viên cần lưu ý: trong phần bài mới cho học sinh theo dõi bình thường, đến phần bài tập hay là tiết luyện tập giáo viên cho những đối tượng này làm các bài tập mà kiến thức có liên quan lớp dưới, hoặc cho học sinh nhắc lại kiến thức

cũ

Ví dụ: Khi học sinh làm bài tập ở bài Ôn tập bảng đơn vị đo khối lượng tiết 22 với bài

này học sinh làm không được thì chứng tỏ học sinh không nhớ mối quan hệ giữa hai đơn

vị đo khối lượng liền nhau thì đơn vị lớn gấp mấy lần đơn vị bé, đơn vị bé bằng mấy phần đơn vị lớn? Vậy giáo viên yêu cầu học sinh đọc lại bảng đơn vị đo khối lượng và hướng dẫn học sinh trong hai đơn vị đo khối lượng liền nhauthif đơn vị lớn gấp 10 lần đơn vị bé, đơn vị bé bằng 101 đơn vị lớn Nói chung học sinh hỏng kiến thức ở đâu thì giáo viên phải có kế hoạch ôn tập, bổ sung ở đó

Giáo viên phải hệ thống kiến thức theo chương trình Đưa ra nội dung bài tập phù hợp với kiến thức để học sinh có thể luyện tập kiến thức mới và ôn lại kiến thức đã quên Giáo viên cần quan tâm nhiều hơn đến để giúp đỡ những đối tượng này

Ra thêm bài tập ở nhà cho các em làm ( có kiểm tra đánh giá của giáo viên về sự tiến

bộ của những đối tượng này theo từng tuần, từng tháng)

trò học tập

Những học sinh rơi vào tình trạng trên thường các em không học bài, không làm bài, thường xuyên để quên sách vở ở nhà, vừa học vừa chơi, không tập trung,…Để các em có hứng thú học tập, giáo viên phải nắm vững và phối hợp nhịp nhàng các phương pháp dạy học mới

- Giáo viên nên tổ chức các giờ dạy gây hứng thú cho học sinh như tiết dạy sử dụng

công nghệ thông tin, tiết dạy có tổ chức các trò chơi cho học sinh

Ví dụ: Dạy bài : Ôn tập về phép tính với số tự nhiên - Toán lớp 5

Phần củng cố tổ chức trò chơi: “ Đi tìm ẩn số ”

- Mục đích : Củng cố phép cộng , trừ , nhân , chia

- Chuẩn bị : Giáo viên chuẩn bị bốn bảng kẻ ô theo mẫu

Mẫu 1 :

x

=

Mẫu 2 :

678 x 6 =

2

=

cầu học sinh trong nhóm thực hiện xong đính vào bảng đựơc treo phía sau của nhóm

Đại diện một em trình bày bài của mình Cả lớp theo dõi nhận xét kiểm tra bài làm của

nhóm ( Một em trình bày hàng ngang của nhóm mình trong nhóm ) Nhóm có số bài đúng nhiều nhất là nhóm chiến thắng

+ Rèn tính tập thể

+ Giúp cho học sinh thuộc các bảng nhân, chia

Ví dụ : Khi dạy bài : Chia một số thập phân cho một số thập phân - Toán lớp 5

Phần củng cố tổ chức trò chơi: “ Ong tìm đường về nhà”

* Chuẩn bị : + 2 bông hoa 5 cánh, mỗi bông một màu, trên mỗi cánh hoa ghi các số như

sau, mặt sau gắn nam châm

+ 10 chú Ong trên mình ghi các phép tính, mặt sau có gắn nam châm

+ Phấn màu

* Cách chơi :

+ Chọn 2 đội, mỗi đội 4 em ( có học sinh yếu)

+ Giáo viên chia bảng làm 2, gắn mỗi bên bảng một bông hoa và 5 chú Ong, ở bên dưới không theo trật tự, đồng thời giới thiệu trò chơi

Thầy có 2 bông hoa trên những cánh hoa là các kết quả của phép tính, còn những chú Ong thì chở các phép tính đi tìm kết quả của mình Nhưng các chú Ong không biết phải tìm như thế nào, các chú muốn nhờ các em giúp, các em có giúp được không ?

- 2 đội xếp thành hàng Khi nghe hiệu lệnh "bắt đầu" thì lần lượt từng bạn lên nối các phép tính với các số thích hợp Bạn thứ nhất nối xong phép tính đầu tiên, trao phấn

3,5 : 0.7 5,6 : 0.7

5

7

9 6

8