bài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thân

bài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânbài giảng thực vật học -cơ quan sinh dưỡng thânv

CƠ QUAN DINH DƯỠNG

(Thân cây)

Chương III

THÂN CÂY

• Là bộ phận của cây nối liền giữa lá và rễ

• Chức năng của thân:

 Nâng đỡ

 Vận chuyển nhựa nguyên và nhựa luyện

 Tăng cường bề mặt đồng hoá

Hình thái thân

Chồi của cành

Gốc thân Nách lá

Các bộ phận của thân

 Thân chính : thường có dạng hình trụ, có thể phân nhánh hoặc không, mang lá và chồi

 Cành : là những nhánh bên của thân chính

 Mấu : là nơi lá đính vào thân hoặc cành

 Nách lá : góc tạo bởi thân hoặc cành với cuống lá

 Lóng (Gióng) : khoảng cách giữa 2 mấu ở

 Chồi đông: Ở các vùng ôn đới, các chồi ngọn và chồi nách

ở trạng thái nghỉ kéo dài trong mấy tháng lạnh gọi là chồiđông

Các dạng thân

 Thân gỗ : là thân của những cây sống lâu năm,

có cấu tạo cấp 2 rất phát triển, thân chính phát triển mạnh và chỉ phân cành từ một chiều cao nhất định

 Cây gỗ nhỏ: cao từ 5-15m Ví dụ: Cây bưởi, ổi

 Cây gỗ vừa hay trung bình: cao 15-25m Ví dụ: Dẻ, Ngọc lan

Các dạng thân

 Thân bụi: cây gỗ sống nhiều năm, có cấu tạo cấp 2, thân chính kém phát triển, có sự phân cành bắt đầu từ gốc của thân chính.

Ví dụ: Sim, Mua

 Thân nửa bụi: cây sống nhiều năm, có thân hóa gỗ một phần ở phần gần gốc, phần ngọn không hóa gỗ và chết đi vào cuối thời

Các dạng thân

 Thân thảo (Thân cỏ) : Phần thân trên mặt đất chết vào cuối thời kỳ ra hoa kết quả

 Thân thảo 1 năm: bắt đầu và kết thúc đời sống của

nó trong vòng một năm Ví dụ: Lúa, ngô, lạc,

 Thân thảo 2 năm: năm đầu phát triển cơ quan sinh dưỡng, năm sau cho ra cơ quan sinh sản Ví dụ: cây cà rốt

 Thân thảo nhiều năm: Cây có thân ngầm phát triển

Các loại thân trong không gian

Các loại thân trong không gian

 Thân leo (dây leo): Cây không đủ khả năng mọc đứng một mình, phải dựa vào các cây khác hoặc dựa vào giàn

 Leo nhờ thân quấn Ví dụ: Bìm bìm, mồng tơi…

 Leo nhờ tua cuốn Ví dụ: Bầu, Bí…

 Leo nhờ gai móc Ví dụ: Cây mây

 Leo nhờ rễ bám Ví dụ: Trầu không, hồ tiêu…

Biến dạng của thân

Ví dụ: Cây lan

Biến dạng của thân

 Thân củ ở trên mặt đất

(Ví dụ: Su hào) củ do

thân biến đổi thành

Thân củ ở dưới mặt đất (Ví dụ: củ khoai tây) củ

do cành nằm dưới đất biến đổi thành

 Thân củ

Biến dạng của thân

 Thân rễ : là loại thân

ngầm dưới đất mà bề

ngoài trông giống như

rễ chứa chất dự trữ.

Ví dụ: Cỏ tranh, Gừng, Chuối

 Thân hành : là loại chồi ngầm dưới đất, rút ngắn thường có dạng dẹt, hình quả lê, hình cầu dẹp Ví dụ: Hành tây

Biến dạng của thân

 Thân mọng nước :

Thường gặp ở những loài

sống ở các nơi khô hạn,

thân thường dày lên chứa

nhiều nước và diệp lục

Ví dụ: Thân cây các loài

xương rồng, cành giao…

CẤU TẠO GIẢI PHẨU CỦA THÂN

Thân và cành đều có cấu tạo giống nhau, đều

có đối xứng qua một trục

Bao gồm:

 Cấu tạo sơ cấp (cấu tạo cấp 1)

 Thân cây hạt trần và thân cây 2 lá mầm

 Thân cây 1 lá mầm

Thân cây hạt trần

và thân cây 2 lá mầm sơ cấp (cấp 1)

Khí khổng Biểu bì Hậu mô

Nhu mô vỏ

Tầng sinh bột

Thân cây 2 lá mầm sơ cấp (cấp 1)

Biểu bì: thường gồm một lớp tế bào sống không chứa lụclạp, có ít khí khổng, mặt ngoài thường được phủ một lớpcutin hoặc có lông hoặc có gai

Hậu mô: ngay dưới lớp biểu bì gồm các tế bào sống cóvách dày lên không đều, làm thành một vòng liên tục hoặctập trung ở các khía

Nhu mô vỏ: nằm phía trong hậu mô, gồm vài lớp tế bàosống, chứa lục lạp ở thân non, cành non



Thân cây 2 lá mầm sơ cấp (cấp 1)

Thân cây 2 lá mầm sơ cấp (cấp 1)

Hậu mô Nhu mô vỏ

Tầng sinh bột

Trụ bì

Bó libe Tượng tầng libe gỗ

Bó gỗ

Nhu mô ruột

Thân cây 1 lá mầm

Không phân biệt vỏ và trụ giữa

Chia làm 3 loại thân:

 Thân đặc

 Thân rạ

 Thân ngầm

Thân cây 1 lá mầm (Thân đặc)

Sơ đồ cấu tạo thân cây 1 lá mầm

Thân cây 1 lá mầm (Thân đặc)

• Biểu bì: gồm 1 lớp tế bào sống, có ít khí khổng Màng ngoàicủa biểu bì có thể nhiễm silic, cutin hay lớp sáp

• Cương mô: ngay dưới biểu bì, làm thành một vòng (mía, ) hay bao quanh bó mạch

• Nhu mô: các lớp nhu mô phía ngoài chứa lục lạp, nhu mô phíatrong chứa chất dự trữ

• Bó mạch chồng chất kín: bó gỗ và bó libe xếp chồng chất, libe ngoài, gỗ trong, ở giữa không có tượng tầng, libe phân hóa

Thân cây 1 lá mầm (Thân đặc)

Biểu bì

Cương mô

Nhu mô

Bó mạch Nhu mô

Thân cây 1 lá mầm (Thân rạ)

Rỗng

Biểu bì

Cương mô

Thân cây 1 lá mầm (Thân rạ)

 Biểu bì: gồm một lớp tế bào sống, có ít khí khổng Màng ngoài của biểu bì có thể nhiễm silic, cutin hay lớp sáp

 Cương mô : ngay dưới biểu bì làm thành một vòng rất phát triển hoặc bao quanh các bó mạch

 Nhu mô : xen giữa vòng cương mô, chứa lục lạp làm cho thân non có màu xanh

Thân cây 1 lá mầm (Thân rạ)

Cấu tạo một phần

thân cây 1 lá mầm

(Thân rạ)

Thân cây 1 lá mầm (Thân ngầm)

Sơ đồ cấu tạo thân cây 1 lá mầm (Thân ngầm)

Biểu bì

Cương mô

Nhu mô vỏ

Nội bì Trụ bì

Bó libe

Bó gỗ

VỎ

TRỤ GIỮA

Thân cây 1 lá mầm (Thân ngầm)

Chia làm 2 phần

 Vỏ (dày)

 Biểu bì: gồm một lớp tế bào sống, khi thân già thì lớp tế bào này ngấm chất bần

 Cương mô: ở sát biểu bì và quanh bó mạch

 Nhu mô vỏ: dày, gồm nhiều lớp tế bào sống

Thân cây 1 lá mầm (Thân ngầm)

Thân cây 1 lá mầm (Thân ngầm)

Cấu tạo mang đặc điểm của thân cây một lá mầm và rễ cây một lá mầm

 Đặc điểm của rễ cây 1 lá mầm

Chia làm 2 phần: vỏ dày, trụ giữa nhỏ

Nội bì có khung sube

 Đặc điểm của thân cây 1 lá mầm

Có biểu bì

Mô cơ là cương mô

Bó mạch nhiều vòng

Cấu tạo thứ cấp

Chỉ có ở ngành hạt trần và lớp 2 lá mầm của ngành hạt kín

Do sự hoạt động của mô phân sinh thứ cấp gồm:

 Tầng sinh bần

Cấu tạo thứ cấp

Tầng sinh bần

Bần Tầng sinh bần Lục bì

Nhu mô vỏ + hậu mô Sợi trụ bì

Sợi libe 2 Mạch rây + nhu mô libe Tượng tầng libe gỗ

Gỗ 2

Gỗ 1 Tia ruột

Sơ đồ cấu tạo thân cây 2 lá mầm

thứ cấp

Tượng tầng libe gỗ

Hoạt động cho ra libe 2 bên ngoài và gỗ 2 bên trong

 Libe 2 : hay vỏ cấp 2, gồm các loại mô sau:

 Mô dẫn: mạch rây và tế bào kèm

 Mô dự trữ: nhu mô libe, tia libe

 Mô cơ: sợi libe 2, sợi trụ bì

Tượng tầng libe gỗ

 Gỗ 2 : nằm phía ngoài gỗ 1, gồm các loại

mô sau:

 Mô dẫn: mạch gỗ

 Mô dự trữ: nhu mô gỗ, tia gỗ

 Mô cơ: sợi gỗ, ở cây hạt trần không có sợi gỗ

Gỗ dác và gỗ ròng

Ở các cây gỗ đã trưởng thành, gỗ thường chia làm 2 miền: miền ngoài gọi là gỗ dác, miền trong gọi là gỗ ròng (gỗ lõi)

Gỗ dác và gỗ ròng

 Gỗ dác : sát với tượng tầng là phần gỗ sống, mềm, có màu nhạt, mạch gỗ còn dẫn nhựa, nhu

mô gỗ chứa nhiều chất dự trữ nên dễ bị mối mọt, không có giá trị kinh tế

 Gỗ ròng: : gỗ ở trung tâm của thân, là phần gỗ chết, các mạch gỗ không còn dẫn nhựa và bị tắc, các nhu mô gỗ chứa nhiều chất dầu, tanin nên có màu sẩm và rắn chắc, ít bị mối mọt, có giá trị kinh tế cao